Çekişmeli Boşanma Davası: Süreç, Aşamalar ve Tarafların Hakları (2026)

Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma veya boşanmanın nafaka, velayet, tazminat gibi sonuçları üzerinde anlaşamaması hâlinde açılan ve uyuşmazlığın hâkim kararıyla çözüldüğü dava türüdür. Türkiye'de açılan boşanma davalarının önemli bir bölümü bu kapsamda görülür ve yazılı yargılama usulüne tabi olduğundan dilekçelerin içeriği, sürelerin takibi ve delillerin hukuka uygun biçimde sunulması davanın sonucunu doğrudan belirler. 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve Anayasa Mahkemesi'nin nafaka rejimine ilişkin güncel kararı, sürecin her aşamasında dikkatle değerlendirilmesi gereken yenilikler getirmiştir. Bu yazıda çekişmeli boşanma davasının nasıl açıldığı, aşamaları, süresi, delil düzeni ile nafaka, velayet ve tazminat sonuçları yerleşik içtihat doğrultusunda ele alınmaktadır.

Çekişmeli Boşanma Nedir?

Çekişmeli boşanma ne demek? Eşlerin boşanma ve/veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamaması halinde yürütülecek olan davaya "çekişmeli boşanma" denilir.

Çekişmeli Boşanma Şartları

• Taraflar arasında resmi bir evlilik olmalıdır,
• Evliliğin sonlandırılması konusunda taraflar arasında anlaşmazlık olmalıdır.
• Özel veya genel boşanma sebeplerinden en az bir tanesi olmalıdır.

Davanın lehinize sonuçlanması için ileri sürülen boşanma sebeplerinin hukuka uygun delillerle ispatlanması önemlidir. Çekişmeli boşanma davası için hukuki destek almak, davanın seyri açısından faydalı olacaktır.

Çekişmeli Boşanma Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davası, boşanma sebeplerini ve talepleri içeren dava dilekçesinin görevli ve yetkili aile mahkemesine sunulmasıyla açılır. Süreç adım adım şöyle işler:

1. Usulüne uygun dava dilekçesi hazırlanır; boşanma sebebi, vakıalar, deliller ve nafaka/velayet/tazminat talepleri eksiksiz yazılır. Dilekçede yer almayan talepler sonradan ancak ıslah veya ek davayla ileri sürülebilir.
2. Yetkili mahkeme, TMK m. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir; görevli mahkeme aile mahkemesidir (bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi).
3. Dava harcı ve gider avansı mahkeme veznesine yatırılır; dava UYAP üzerinden e-imza ile de açılabilir.
4. Mahkeme tensip zaptı düzenler; dava dilekçesi davalıya tebliğ edilir ve dilekçeler aşaması başlar.

Dilekçenin eksik veya hatalı hazırlanması, telafisi güç hak kayıplarına yol açabildiğinden sürecin bir boşanma avukatı ile yürütülmesi davanın seyri açısından önemlidir.

Çekişmeli Boşanma Aşamaları

Çekişmeli boşanma davası, HMK m. 118 vd. hükümlerine göre yazılı yargılama usulüyle dört ana aşamada görülür: dilekçeler aşaması, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama/karar. Davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi sunar; tarafların ikişer dilekçe hakkı vardır (cevaba cevap ve ikinci cevap). Ön inceleme duruşmasında hâkim dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, tarafların anlaştıkları/anlaşamadıkları hususları tespit eder, sulhe teşvik eder; bu duruşmada tedbir nafakası ve geçici velayet gibi geçici önlemler de karara bağlanabilir. Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, deliller toplanır, gerekirse bilirkişi ve sosyal inceleme (SİR) raporları alınır. Sözlü yargılamada taraflara son beyanları sorulur ve hüküm açıklanır; gerekçeli karar yazıldıktan sonra kanun yolu süreleri işlemeye başlar.

Çekişmeli Boşanma Süreci

Çekişmeli boşanma süreci nedir? Yukarıda anlattığımız çekişmeli boşanma aşamalarının tümüne "çekişmeli boşanma süreci" denilebilir.

Çekişmeli boşanma süreci nasıl işler? Yine yukarıda anlattığımız gibi boşanma aşamaları sırasıyla gerçekleşecek ve süreç tamamlanacaktır.

Çekişmeli boşanma süreci ne kadar sürer? Çekişmeli boşanmanın süreci davanın içeriği ve mahkemenin yoğunluğuna göre değişiklik gösterir. Bir çekişmeli boşanma davası süreci ortalama 2-3 yıl sürebilir.

Çekişmeli Boşanma Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli boşanma kaç yıl sürüyor? Çekişmeli boşanma davası anlaşmalı boşanma davasına göre çok daha uzun sürmektedir. Çekişmeli boşanmalar en az 1 yıl sürmektedir. Dosyanın durumu, mahkemenin yoğunluğu ve mücbir sebeplerden ( pandemi vs.) dolayı daha da uzayabilmektedir.

Çekişmeli boşanma en fazla kaç yıl sürer? Çekişmeli boşanma 1-2 yıl sürebileceği gibi 3-4 yıl da sürebilir. Tarafların istinaf ve/veya temyiz aşamalarına gitmesi, dava dosyanın içeriği, mahkemenin yoğunluğu gibi etkenler bu süreyi etkilemektedir.

Çekişmeli boşanma kaç sene sürüyor? Evlilikte çekişmeli boşanma davaları ortalama 2-3 yıl içinde tamamen bitebilir.

Çekişmeli Boşanma Mahkemesi Ne Kadar Sürer? 

Çekişmeli boşanma mahkeme süreci ortalama 2-3 yıl sürebilir. Bu süre kısalabileceği gibi uzayabilir de.

Çekişmeli Boşanma Kaç Celsede Biter? 

Çekişmeli boşanma kaç celse sürer? Çekişmeli boşanmanın kaç celse süreceğine cevap vermek mümkün değildir. Çünkü davanın içeriği, tarafların duruşmaya mazeret sunması, mahkeme hakiminin duruşma tarihlerinde izinli olması gibi faktörlerden dolayı celse süresi uzayabilmektedir. Çekişmeli boşanma ortalama 5-6 celsede bitebilir.

Çekişmeli Boşanma İçin Gerekli Evraklar

• Dava dilekçesi
• İddialarınızı ispatlayan deliller
• Avukat aracılığıyla dava açılması halinde vekalet
• Mahkeme harç ve gider avansı makbuzları

Çekişmeli Boşanma Sebepleri Nelerdir?

Çekişmeli boşanma sebepleri, Türk Medeni Kanunu'nda genel ve özel boşanma sebepleri olarak iki grupta düzenlenmiştir. Davanın hangi sebebe dayandırılacağı, ispat yükünü ve boşanmanın malî sonuçlarını doğrudan etkiler.

1-) Genel Boşanma Sebebi: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması

TMK m. 166 uyarınca evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Uygulamada “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinen bu sebep; sürekli tartışma, hakaret, güven sarsıcı davranış, ekonomik şiddet ve ilgisizlik gibi sınırlı sayıda olmayan olguları kapsar. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre tam kusurlu eş, kendi kusuruna dayanarak boşanma talep edemez; daha az kusurlu eşin davaya itiraz hakkı vardır.

2-) Özel Boşanma Sebepleri

• Zina (TMK m. 161) — altı aylık hak düşürücü süreye tabidir ve mal rejimi tasfiyesinde katılma alacağının azaltılması/kaldırılması sonucunu doğurabilir.
• Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162)
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163)
• Terk (TMK m. 164) — ihtar şartına bağlı, en az altı aylık ayrılık aranır.
• Akıl hastalığı (TMK m. 165) — resmî sağlık kurulu raporu zorunludur.

Uygulamada özel sebebe dayanan davalar çoğunlukla terditli açılır: asıl talep özel sebep, yedek talep evlilik birliğinin sarsılmasıdır. Özel ve genel sebeplerin ayrıntılı incelemesi için özel ve genel boşanma sebepleri yazımıza bakabilirsiniz.

Çekişmeli Boşanma Ön İnceleme

Çekişmeli boşanma ön inceleme duruşması ilk duruşmadır. Ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafları dinler; daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder.

Çekişmeli Boşanma Yetkili Mahkeme

Çekişmeli boşanmada yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Çekişmeli Boşanma Zina 

Zina nedeniyle çekişmeli boşanma davası açılabilir. Zinaya dayalı boşanma davası hakkında detaylı bilgi için linke tıklayarak makalemizi okuyabilirsiniz.

Çekişmeli Boşanma Velayet

Çekişmeli boşanma davasında çocuğun velayetinin kime verileceğinin belirlenmesinde öncelikle çocuğun yararı göz önünde tutulacaktır. Hazırlanacak olan SİR raporuna göre hakim velayetin kime verileceğine karar verir.

Çekişmeli Boşanma Nafaka

Çekişmeli boşanmada davacı taraf karşı taraftan nafaka isteyebilir. Tarafların müşterek çocuğu olması halinde çocuğun velayetini isteyen taraf çocuk için de nafaka isteyebilir. Boşanmak isteyen taraf kendisi için yoksulluk nafakası isterken; çocuğun velayetini isteyen taraf müşterek çocuk için iştirak nafakası isteyebilir. Nafaka ile ilgili detaylı bilgilere ulaşmak için linklere tıklayabilir ve makalelerimizi inceleyebilirsiniz.

Çekişmeli boşanmada nafaka miktarı, taraflar arasındaki ekonomik denge, ülkenin sosyal ve ekonomik koşulları, nafaka isteminde bulunan tarafın zorunlu olan ihtiyaçlarını asgari düzeyde de olsa kendi başına karşılayıp karşılayamadığına, bir işte çalışmasının mümkün olup olmadığına ya da emekli maaşı gibi düzenli, devamlı ve yeterli bir geliri ya da serveti olup olmadığına göre belirlenecektir.

Çekişmeli boşanmada nafaka ne zaman verilir? Tedbir nafakası, çekişmeli boşanma davasının açıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Boşanma davasının kesinleştiği güne kadar devam edecektir. çekişmeli boşanma davasının açılmasından 3 ay sonra tedbir nafakası kararı verilse dahi tedbir nafakası davanın açıldığı gün itibariyle ödenmesi gerekir.

Çekişmeli Boşanma Tazminat

Çekişmeli boşanmada tazminat istenebilir. Çekişmeli boşanmada kusursuz veya daha az kusurlu çıkan taraf diğer taraftan maddi ve manevi tazminat alabilir. Bunun için dava dilekçesinde bu taleplerinin belirtilmiş olması gerekir.

Çekişmeli Boşanmada Mal Rejimi 

Çekişmeli boşanma davası ve mal paylaşımı davası birlikte açılabileceği gibi ayrı ayrı da açılabilir. Birlikte açılması halinde hakim mal paylaşımı davasının ayrı olarak görülmesine karar verecektir. Bu konu ile ilgili Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası makalemizi okuyabilirsiniz.

Çekişmeli Boşanmada Ev Eşyaları

Çekişmeli boşanmada ev eşyaları kime kalacaktır? Bu konu ile ilgili Boşanmada Ev Eşyaları makalemizi okuyabilirsiniz.

Çekişmeli Boşanmada Erkeğin Hakları 

Çekişmeli boşanma davasında erkeğin hakları; nafaka hakkı, tazminat hakkı, çocuk olması halinde velayet hakkı, aile konutunda şerhi hakkı, eşiyle birlikte yaşadığı konutun kendisine tahsis edilmesi hakkı, mal paylaşımı hakkı, ziynet eşyalarının bir kısmını talep etme hakkı ve koruyucu tedbir ve uzaklaştırma hakları bulunmaktadır. Ancak bu hakların erkeğe verilebilmesi için kadının boşanma davası açmakta haklı bulunması gerekmektedir.

Çekişmeli Boşanmada Mahkeme Tarihi Ne Zaman Belli Olur? 

Çekişmeli boşanma dilekçesi verdikten kaç gün sonra mahkeme olur? Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme ön inceleme duruşması için tarih belirler. Boşanma davasında dava tarihi belirlenmesi süresi ortalama 2-3 ayı bulabilir.

Çekişmeli Boşanmada Karşı Taraf Gelmezse

Çekişmeli boşanmada davacı duruşmaya gelmezse ne olur? Davacı tarafın mazeretsiz bir şekilde duruşmaya katılmaması halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilecektir. Dosyanın işlemden kaldırılması için davalının da davayı takip etmediğini belirtmesi gerekir.

Çekişmeli boşanmada davalı duruşmaya gelmezse ne olur? Çekişmeli boşanmada davalının mazeretsiz bir şekilde duruşmaya katılmaması halinde davacı davaya devam edebilir.

Çekişmeli Boşanmada Tanık Şart mı? 

Çekişmeli boşanmada tanık belirtmek zorunlu değildir. Ancak; tanık olması davanızdaki iddialarınızı ispat etmenizde faydalı olacaktır.

Çekişmeli Boşanmada Uzlaşma

Açılmış olan bir boşanma davasında taraflar uzlaşma yoluna gidebilir. Yani çekişmeli boşanma davasını anlaşmalıya çevirebilirler. Çekişmeli Boşanmanın Anlaşmalı Boşanmaya Çevrilmesi makalemize bakarak detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Çekişmeli Boşanmada Uzaklaştırma

Mağdur kişi, çekişmeli boşanma davası açmadan önce, açarken veya açtıktan sonra şiddet uygulayan kişiyi birlikte yaşadığı ortak konuttan uzaklaştırabilir, karar süresi içinde bu konuta, iş yerine, çocuğunun okuluna ve kendisine yaklaşmasını engelleyebilir.

Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Karşı Tarafa Ne Zaman Ulaşır?

Çekişmeli boşanma dava dilekçesi mahkeme tarafından en kısa sürede karşı tarafa ulaşmak üzere tebliğe çıkarılır. Bu süre davanın açılmasından sonra ortalama 1-2 haftadır.

Çekişmeli Boşanmada İstinaf Ne Kadar Sürer? 

Çekişmeli boşanma dosyasının yerel mahkeme kararından sonra taraflardan biri veya her ikisi bir üst mahkeme olan istinafa başvurabilir. Çekişmeli boşanmada istinaf süresi ortalama 1-2 yılı bulmaktadır.

Çekişmeli Boşanma Harcı

Çekişmeli boşanma harçları davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılmaktadır. Bu harç ortalama 4000-5000 TL civarındadır.

Çekişmeli Boşanma Maliyeti

Çekişmeli boşanma davası açılırken dava harcı ödersiniz. Ayrıca avukat aracılığı ile davayı yürütmek istediğiniz takdirde avukatlık ücreti ödemek zorundasınız.

Çekişmeli Boşanmada Avukat Şart mı? 

Çekişmeli boşanmada avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak davanızın bir avukat aracılığı ile yürütülmesi sizin lehinize olacaktır.

Çekişmeli Boşanmada Avukat Ücretini Kim Öder? 

Çekişmeli boşanmada taraflar anlaştıklarını avukatın ücretini kendileri ödeyecektir. Ancak davayı kaybeden taraf davayı kazanan tarafın avukatına vekalet ücreti ödeyecektir.

Çekişmeli Boşanma Avukat Ücreti 2026

Çekişmeli boşanma davasının maliyeti; dava harcı ve gider avansı, tanık/bilirkişi giderleri ile avukatlık ücretinden oluşur. Harç ve gider avansı tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; 2026'da açılan bir boşanma davasında başlangıç masrafı, tanık sayısına ve taleplere göre değişmekle birlikte yaklaşık birkaç bin TL düzeyindedir (güncel tutar dava açılışında mahkeme veznesince hesaplanır). Avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır; İstanbul Barosu'nun 2026 yılı tavsiye niteliğindeki ücret çizelgesinde çekişmeli boşanma davası için 188.500 TL öngörülmüştür; bu tutar bağlayıcı olmayıp dosyanın kapsamına göre değişir.

Çekişmeli Boşanma Vekalet Ücreti 2026

Davayı kaybeden taraf ayrıca, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hesaplanan karşı vekalet ücretini kazanan tarafın avukatına ödemekle yükümlüdür. Çekişmeli boşanmada avukat tutmak zorunlu değildir; ancak yazılı yargılamanın süre ve usul disiplini nedeniyle sürecin avukatla yürütülmesi hak kayıplarını önler. 2026 Vekalet Ücreti 45.000,00 TL'dir

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.