Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: 2026 Şartları ve Başvuru Süreci

Türkiye’de belirli ölçekte yatırım yapan yabancılar, olağan başvuru şartlarına tabi olmaksızın Türk vatandaşlığını kazanabilir. Ancak uygulamada bu yolun en çok yanlış anlaşılan yönü, tutar eşiğinin tek başına yeterli sanılmasıdır. Yatırımın hangi para birimiyle ve hangi kanaldan yapıldığı, taşınmazın tapudaki vasfı, dövizin Merkez Bankasına satılıp satılmadığı ve uygunluk belgesinin doğru kurumdan alınıp alınmadığı, dosyanın kaderini eşik tutarı kadar belirlemektedir. Nitekim yatırımı tamamlandığı hâlde, işlem sırasının veya belge zincirinin hatalı kurulması nedeniyle reddedilen başvurular azımsanmayacak sayıdadır. Aşağıda, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmanın yürürlükteki yedi yolu, tutar eşikleri, başvuru sırası ve uygulamada en sık karşılaşılan hukuki sorunlar mevzuat kapsamında değerlendirilmektedir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Nedir? 

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında düzenlenen istisnai kazanma hâllerinden biridir. Bu bent uyarınca, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 31/1-(j) uyarınca ikamet izni alan yabancılar ile bunların yabancı eşi ve ergin olmayan veya bağımlı çocukları, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâlleri bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Yatırım kapsam ve tutarları ise Kanun’da değil, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinde belirlenmiştir. Bu ayrım pratik olarak önemlidir: tutarlar kanun değişikliği gerektirmeksizin Yönetmelik değişikliğiyle güncellenebildiği için, eşikler yıllar içinde birden çok kez değişmiştir. Bu nedenle internette yer alan pek çok içerik yürürlükten kalkmış tutarları aktarmaya devam etmektedir.

Bu yolun olağan (genel) başvurudan farkı belirgindir: beş yıllık kesintisiz ikamet, Türkçe yeterliliği, geçim kaynağı ve benzeri şartlar aranmaz. Vatandaşlığın kazanılmasından sonra Türkiye’de fiilen yaşama zorunluluğu da bulunmaz. Buna karşılık yatırımın belirlenen süre boyunca korunması ve tüm sürecin resmî belge zinciriyle tespit edilmesi esastır. Vatandaşlığın diğer kazanılma yolları için [Türk vatandaşlığının kazanılma yolları] ve [vatandaşlık kavramı ve türleri] başlıklı incelemelerimize bakılabilir.

Türk Vatandaşlığı İçin Ne Kadar Yatırım Gerekli? Yedi Yol ve Güncel Tutarlar

Yürürlükteki düzenlemede yedi ayrı yatırım yolu bulunmaktadır ve en düşük eşik, taşınmaz yolunda 400.000 ABD doları veya karşılığı dövizdir. Diğer parasal yolların tamamında eşik 500.000 ABD doları, istihdam yolunda ise en az 50 kişilik istihdam şartıdır. Aşağıdaki tablo, Yönetmelik m. 20/2 kapsamındaki yolları, elde tutma sürelerini ve uygunluk belgesini düzenleyen kurumları göstermektedir.

Yatırım yolu Asgari tutar / şart Elde tutma Tespit / uygunluk belgesi
Sabit sermaye yatırımı 500.000 ABD doları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Taşınmaz edinimi 400.000 ABD doları 3 yıl (tapuya şerh) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
İstihdam oluşturma En az 50 kişilik istihdam Süreklilik aranır Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Banka mevduatı 500.000 ABD doları 3 yıl Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Devlet borçlanma araçları 500.000 ABD doları 3 yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı
Gayrimenkul / girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı 500.000 ABD doları 3 yıl Sermaye Piyasası Kurulu
Bireysel emeklilik sistemi katkı payı 500.000 ABD doları 3 yıl sistemde kalma Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Bu yolların herhangi biri tek başına yeterlidir; birden fazla yolun bir araya getirilmesi (kümülatif toplama) kural olarak kabul edilmez. Örneğin 250.000 ABD doları taşınmaz ile 250.000 ABD doları mevduat birleştirilerek eşik tamamlanamaz. Uygulamada sıkça sorulan bu husus, her yolun ayrı bir kurum tarafından ve kendi usulüne göre tespit edilmesinden kaynaklanmaktadır.

Yukarıdaki listenin yedi kalemden oluştuğuna dikkat edilmelidir. İnternette yer alan pek çok içerik, bireysel emeklilik sistemi yolunu saymayarak altı yoldan söz etmektedir. Bu yol, 2022 yılında yapılan Yönetmelik değişikliğiyle madde metnine eklenmiştir ve yürürlüktedir.

Mevzuat değişiklik kronolojisi: tutarlar neden karışıyor?

Eşik tutarlarının kısa aralıklarla değişmesi, güncel olmayan bilgilerin dolaşımda kalmasının başlıca sebebidir. 2026 itibarıyla geçerli tutarlar yalnızca aşağıdaki son hallerdir.

Tarih Değişikliğin özü Sonuç
06.01.2022 Yönetmelik m. 20/2 bentlerinde kapsamlı düzenleme Yolların tespit kurumları ve şartları yeniden belirlendi
13.05.2022 Taşınmaz eşiği 250.000 USD’den 400.000 USD’ye çıkarıldı; bireysel emeklilik yolu (f bendi) eklendi Taşınmaz eşiği yükseldi, yol sayısı yediye çıktı
12.12.2023 Taşınmaz yolunda "taşınmaz" ibaresi, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmaz olarak değiştirildi Yapısız arsa ve tarla ile vatandaşlık kazanma yolu kapandı

Bu tablo, karşılaşılan en yaygın bilgi hatalarının kaynağını da açıklamaktadır: 250.000 ABD doları ve 1.000.000 ABD doları tutarları geçmişte kalmıştır; 2026 başvurularında hiçbir şekilde esas alınamaz.

Taşınmaz Yatırımıyla Türk Vatandaşlığı: 400.000 Dolar ve 2023 Sınırlaması

Taşınmaz yolunda vatandaşlık, en az 400.000 ABD doları veya karşılığı döviz değerinde taşınmazın, tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konularak edinilmesiyle mümkündür. Alternatif olarak, kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş taşınmaz bakımından, bedeli peşin yatırılmak ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkin yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş taşınmaz satış vaadi sözleşmesi de bu şartı karşılar. Her iki hâlde de durumun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilmesi gerekir.

Her taşınmaz kabul edilmez: 12 Aralık 2023 değişikliği

12.12.2023 tarihli Yönetmelik değişikliğinden sonra, vatandaşlık başvurusuna konu edilebilecek taşınmaz kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmaz ile sınırlandırılmıştır. Bunun pratik sonucu açıktır: yapısız arsa, tarla ve benzeri taşınmazlar artık bu yolda kullanılamaz. Uygulamada en sık karşılaşılan hayal kırıklıklarından biri, eşik tutarını fazlasıyla aşan bir arsa satın alındıktan sonra taşınmazın vasfı nedeniyle uygunluk belgesinin düzenlenememesidir. Bu nedenle satın alma öncesinde tapu kaydındaki vasıf bilgisi mutlaka kontrol edilmelidir.

Değerleme raporu, döviz alım belgesi ve ödeme kanalı

Eşik tutarının sağlanıp sağlanmadığı, sözleşmede yazan satış bedeline göre değil, taşınmaz değerleme raporunda belirlenen değere göre tespit edilir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü düzenlemeleri uyarınca vatandaşlık amaçlı değerlemeler merkezî bir yapı üzerinden yürütülmekte olup, yatırımcının değerleme kuruluşunu serbestçe seçmesi mümkün değildir. Ayrıca bedelin döviz olarak ve banka kanalıyla ödenmesi ve bu girişin döviz alım belgesi (DAB) ile belgelenmesi gerekir. Elden yapılan ödemeler ile açıklamasız havaleler, tutar sağlansa dahi tespit aşamasında sorun yaratır.

Üç yıllık şerh ne anlama gelir?

Üç yıllık şerh, taşınmazın bu süre boyunca devrini fiilen engelleyen bir kısıtlamadır. Süre dolmadan yapılacak devir talepleri tapu aşamasında karşılanmaz. Sürenin dolmasının ardından taşınmaz serbestçe satılabilir ve bu satış, kazanılmış vatandaşlığı kendiliğinden etkilemez. Uygulamada sıkça karıştırılan bu nokta, yatırımcının çıkış planlaması bakımından belirleyicidir.

Bakırköy ve İstanbul özelinde dikkat edilecek hususlar

İstanbul, yabancı yatırımcı işlem hacminin en yoğun olduğu ildir. Bakırköy Tapu Müdürlüğü ve çevre ilçelerdeki müdürlüklerde yürütülen işlemlerde, yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin genel sınırlamalar da ayrıca gözetilir: ilçe bazlı edinim kotaları ile askerî yasak ve güvenlik bölgelerine ilişkin kısıtlamalar, vatandaşlık başvurusundan bağımsız olarak uygulanır. Bu nedenle taşınmaz seçimi yalnızca değer üzerinden değil, edinim engeli bulunup bulunmadığı üzerinden de yapılmalıdır.

Türk Vatandaşlığı Banka Mevduatı İle Nasıl Alınır?

Finansal yollarda ortak eşik 500.000 ABD doları veya karşılığı döviz, ortak süre ise üç yıldır. Bu yolların taşınmaz yolundan temel farkı, tutarın Türk lirasına dönüştürülerek tutulmasıdır.

Türk vatandaşlığı banka mevduatı ile nasıl alınır?

En az 500.000 ABD doları veya karşılığı döviz, Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya yatırılır ve üç yıl boyunca çekilmeksizin tutulur. Şartların sağlandığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından tespit edilerek uygunluk belgesi düzenlenir. Uygulamada en sık sorulan "vatandaşlık için bankada ne kadar para olmalı" sorusunun cevabı budur; ancak paranın hesapta bulunması tek başına yeterli değildir, üç yıllık bloke taahhüdü ve kurum tespiti zorunludur.

Dövizin Merkez Bankasına satılması zorunluluğu

Finansal yollarda çoğu içerikte atlanan kritik bir usul kuralı bulunmaktadır: Yönetmelik m. 20’nin son fıkrası uyarınca, ilgili bentlerde belirtilen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, bu banka tarafından da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satılır. Satış sonucunda elde edilen Türk lirası tutarlar; mevduat yolunda Türk lirası mevduatta, devlet borçlanma araçları yolunda Türk lirası cinsinden borçlanma araçlarında, bireysel emeklilik yolunda ise ilgili kurumca belirlenen fonlarda üç yıl süreyle tutulur. Bu adım atlandığında yatırım tutarı sağlansa bile uygunluk belgesi düzenlenmez.

Devlet borçlanma araçları ve yatırım fonu katılma payı

En az 500.000 ABD doları tutarında devlet borçlanma aracının üç yıl tutulmak şartıyla satın alınması Hazine ve Maliye Bakanlığınca; aynı tutarda gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payının üç yıl elde tutulmak şartıyla satın alınması ise Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilir. Fon yolunda, katılma payının bu amaçla kabul edilebilir nitelikte olup olmadığı ayrıca değerlendirildiğinden, fon seçimi yatırım kararından önce hukuken teyit edilmelidir.

Bireysel emeklilik sistemi yolu: rakiplerin atladığı yedinci yol

En az 500.000 ABD doları veya karşılığı tutarda katkı payının, kapsamı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda tutulması ve üç yıl sistemde kalınması şartıyla bireysel emeklilik sistemine yatırılması da vatandaşlık kazandıran yollardandır. Bu yol, 2022 yılında Yönetmelik m. 20/2’ye eklenmiştir. Konuya ilişkin yayınların önemli bir bölümünde bu bende hiç yer verilmediği görülmektedir; oysa özellikle taşınmaz veya mevduat dışında bir enstrüman arayan yatırımcılar bakımından değerlendirilmeye değer bir seçenektir.

Sabit Sermaye Yatırımı İle Türk Vatandaşlığı

Bu iki yol, pasif yatırım yollarından farklı olarak Türkiye’de fiilî ticari faaliyet yürütülmesini gerektirir ve bu nedenle şirketi olan yabancılar bakımından öne çıkar.

Sabit sermaye yatırımı ile Türk vatandaşlığı

En az 500.000 ABD doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı yaptığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilir. Buradaki "sabit sermaye" kavramı, işletmenin üretim kapasitesine yönelik kalıcı varlık yatırımlarını ifade eder; şirket sermayesinin kâğıt üzerinde artırılması bu şartı tek başına karşılamaz. Yatırımın niteliği, tespit yapan Bakanlıkça değerlendirildiğinden, yatırım planının en baştan bu ölçüte göre kurgulanması gerekir.

İstihdam yoluyla vatandaşlık: 50 çalışanın Türk vatandaşı olması gerekir

Sahibi veya ortağı olduğu işyerlerinde en az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilir. Bu yolda sıkça karşılaşılan bir yanlış bilgi, çalışanların Türk vatandaşı olmasının şart olmadığı yönündedir. Bakanlığın konuya ilişkin usul ve esasları, toplamda en az 50 kişilik Türk vatandaşı istihdamının belgelenmesini aramaktadır; ayrıca başvuruların incelenmesinde tam zamanlı çalışan Türk vatandaşlarının son altı aylık dönemdeki süreklilik durumu dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla başvuru anında sağlanan bir sayı tek başına yeterli değildir.

Uygulamada bu yol için şu belgeler aranmaktadır: ıslak imzalı başvuru dilekçesi, noter onaylı imza beyannamesi, eksiksiz doldurulmuş istihdam bilgi formu, pasaportun kimlik sayfalarının fotokopisi, ortaklık ve sermaye paylarını gösterir ticaret sicil gazetesi kayıtları ile güncel ticaret sicil tasdiknamesi, Sosyal Güvenlik Kurumu sisteminden alınan işyeri çalışan listesi, vergi borcu ve prim borcu durumunu gösterir yazılar ve son altı ayda idari para cezası verilip verilmediğine dair beyan. Yabancı gerçek kişinin şirketteki sermaye payı ve hisse oranının yeterli düzeyde olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvuru Süreci

Başvuru süreci dört aşamalıdır ve sıra hatası, dosyanın en sık reddedilme sebeplerinden biridir: yatırımın yapılması → uygunluk belgesinin alınması → kısa dönem ikamet izni → vatandaşlık başvurusu. Yatırım tamamlanmadan ikamet izni, uygunluk belgesi alınmadan vatandaşlık başvurusu yapılamaz.

  1. Yatırımın yapılması. Seçilen yola göre yatırım, mevzuatın öngördüğü usul ve kanallar üzerinden gerçekleştirilir. Döviz gerektiren yollarda ödeme banka kanalıyla ve döviz olarak yapılır; ilgili bentlerde döviz, işlem öncesinde bankaya ve banka aracılığıyla Merkez Bankasına satılır.
  2. Uygunluk belgesinin alınması. Yatırım şartının sağlandığı, o yol için yetkili kurum tarafından tespit edilir ve uygunluk belgesi düzenlenir. Taşınmaz yolunda bu belge, tapu işleminin ardından yetkili makamca düzenlenen taşınmaz yatırımı tespit belgesidir.
  3. Kısa dönem ikamet izni alınması. 6458 sayılı Kanun m. 31/1-(j) kapsamında, il göç idaresi müdürlüğüne (İstanbul’da İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü) başvurularak ikamet izni alınır. Bu izin yatırımcının yanı sıra eşi ve ergin olmayan ya da bağımlı çocukları için de talep edilebilir.
  4. Vatandaşlık başvurusunun yapılması. Başvuru, yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe — İstanbul için İstanbul İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne — yurt dışında ise dış temsilciliklere yapılır. Başvuru bizzat yapılabileceği gibi özel vekâletname ile avukat aracılığıyla da yapılabilir; posta yoluyla yapılan müracaatlar kabul edilmez. Dosya Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce incelenir ve nihai karar Cumhurbaşkanı tarafından verilir.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık İçin Gerekli Belgeler

Yatırım yoluyla vatandaşlık için gerekli belgeler şunlardır:

  • İsteği belirten form dilekçe
  • Hangi devlet vatandaşı olunduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge; vatansızlık hâlinde buna ilişkin belge
  • Medenî hâl belgesi; evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşe ait ölüm belgesi
  • Kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği
  • Evli ise eş ve çocuklarla aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge
  • Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınlar varsa bunlara ait nüfus kayıt örneği
  • Biyometrik fotoğraf
  • İlgili kurumdan alınan uygunluk belgesi ve yatırımı kanıtlayan belgeler (tapu kaydı, banka yazısı, değerleme raporu, döviz alım belgesi vb.)
  • Hizmet bedelinin ödendiğini gösterir makbuz

Yurt dışından temin edilen belgelerin usulüne uygun onaylı (apostil veya konsolosluk onaylı) Türkçe tercümesi zorunludur. Uygulamada dosyaların önemli bir bölümü, belgenin içeriğinden değil, tercüme ve onay usulündeki eksikliklerden dolayı tamamlanmak üzere geri dönmektedir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Avantajları

Bu yolun temel avantajı, olağan başvuruda aranan ikamet, dil ve geçim şartlarının aranmaması ve sürecin yatırımın tespitine bağlı olarak yürümesidir. Aşağıdaki tablo, konuyu hukuki sonuçları açısından özetlemektedir.

Hukuki durum Değerlendirme Sonuç
Yatırım eşiği sağlandı, uygunluk belgesi alındı Şartlar Yönetmelik m. 20 kapsamında tespit edilmiş Vatandaşlık başvurusu yapılabilir; kazanım garanti değildir
Eşik sağlandı ancak taşınmaz yapısız arsa vasfında 12.12.2023 değişikliği nedeniyle kapsam dışı Uygunluk belgesi düzenlenmez; yatırım bu yolda kullanılamaz
Ödeme elden veya döviz satışı yapılmadan gerçekleşti Kambiyo ve tespit usulüne aykırılık Tutar sağlansa dahi tespit yapılmaz
Üç yıl dolmadan taşınmaz satılmak isteniyor Tapu siciline konulan şerh devri engeller Devir talebi karşılanmaz; statü riske girer
Üç yıl doldu, taşınmaz satıldı Taahhüt süresi tamamlanmış Satış hukuka uygundur; kazanılmış vatandaşlık etkilenmez
Yanıltıcı belge sonradan tespit edildi 5901 sayılı Kanun m. 31 kapsamında değerlendirme Vatandaşlığın iptali gündeme gelebilir
Şartlar sağlandı ancak kamu düzeni sakıncası görüldü İdarenin takdir yetkisi Başvuru reddedilebilir; iptal davası yolu açıktır

Sınırlar bakımından üç nokta öne çıkar: yolların birleştirilememesi, yatırımın üç yıl korunması zorunluluğu ve idarenin takdir yetkisi. Yatırım yoluyla vatandaşlık, bir satın alma işlemi değil, şartları mevzuatla belirlenmiş bir idari başvuru sürecidir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Aile Çocuk

Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları, 5901 sayılı Kanun m. 12/1-(b) kapsamında değerlendirilir; bu kişiler için de aynı hüküm uyarınca ikamet izni ve vatandaşlık yolu açıktır. Uygulamada en sık sorulan husus, hangi çocukların kapsama girdiğidir.

Ergin olmayan çocuklar bakımından, Türk vatandaşlığını kazanan kişinin talebi yanında diğer ebeveynin muvafakati aranır. Muvafakatin verilmemesi hâlinde, çocuğun üstün yararı gözetilerek mahkemece karar verilir. Diğer ebeveynin ölmüş olması veya ayırt etme gücünün bulunmaması gibi hâllerde ise yalnızca vatandaşlığı kazanan kişinin talebi yeterlidir.

Ergin çocuklar bu kapsamda değildir; onlar bakımından ayrı bir kazanma yolu ve ayrı bir başvuru gerekir. Eş bakımından ise vatandaşlığın kazanılması, evlilik yoluyla başvuru veya aile ikamet izni gibi seçenekleri fiilen kolaylaştırır. Bu konuda ayrıca [evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı] başlıklı incelememize bakılabilir.

Türkiye çok vatandaşlığa izin vermektedir. Buna karşılık mevcut vatandaşlığın korunup korunmayacağı, kişinin tabi olduğu diğer devletin mevzuatına göre belirlenir; bu husus başvuru öncesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Ne Kadar Sürede Alınır?

Sürecin uzunluğu, yatırımın tamamlanmasından değil uygunluk belgesinin alınmasından itibaren anlamlı biçimde ölçülür. Uygunluk belgesi, ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu aşamalarının tamamı uygulamada birkaç ayı bulabilmektedir. Süreyi belirleyen temel etken, dosyanın ilk sunumda eksiksiz olmasıdır: eksik bilgi ve belgeyle yapılan başvurularda ilgili kurum tamamlama süresi verir ve bu süre içinde eksikliği giderilmeyen başvurular reddedilir. Bu nedenle "hızlandırma" arayışından çok, ilk dosyanın doğru kurulması belirleyicidir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Geri Alınır mı?

Yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlık, üç yıllık süre dolduktan sonra yatırımın elden çıkarılması nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Ancak hem başvurunun reddi hem de kazanılmış vatandaşlığın iptali bakımından ayrı hukuki rejimler bulunmaktadır.

Başvurunun reddi ve idari yargı yolu

Başvuru; yatırımın Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olmaması, belgelerde eksiklik bulunması ya da millî güvenlik veya kamu düzeni bakımından sakınca görülmesi hâlinde reddedilebilir. Burada altı çizilmesi gereken nokta şudur: yatırım şartının sağlanması vatandaşlığı kazanma hakkı değil, başvuru hakkı doğurur. İstisnai kazanma yolunda idarenin geniş takdir yetkisi bulunduğundan, şartları eksiksiz sağlayan başvurular da reddedilebilmektedir.

Ret kararına karşı idari başvuru yoluna gidilebileceği gibi doğrudan idare mahkemesinde iptal davası da açılabilir. İdari işlemlere karşı dava açma süresi kural olarak tebliğ tarihini izleyen günden itibaren altmış gündür; idareye yapılan başvuru bu süreyi durdurur ve idarenin cevabı veya cevap vermemesi üzerine kaldığı yerden işlemeye devam eder. Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin merkezi esas alınarak belirlenir. Ret sonrası süreç ve yargı denetimi konusunda [vatandaşlık başvurusunun reddi ve iptal davası] başlıklı çalışmamız ayrıntılı bilgi içermektedir.

Kazanılmış vatandaşlığın iptali

5901 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca, yalan beyanla veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizleyerek Türk vatandaşlığını kazandığı tespit edilen kişinin vatandaşlığı iptal edilebilir. Yatırım yolunda bu, tipik olarak sahte veya içeriği itibarıyla yanıltıcı belge sunulması hâlinde gündeme gelir; nitekim ilgili kurumlar, sonradan tespit ettikleri bu tür durumları gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına bildirmektedir.

Buna karşılık üç yıllık taahhüde aykırılık ile iptal aynı şey değildir. Şerh süresince yapılmak istenen devir talepleri tapu aşamasında zaten karşılanmaz; yani mekanizma önleyici niteliktedir. Süre dolduktan sonraki satış ise hukuka uygundur ve kazanılmış statüyü etkilemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Türk vatandaşlığı için ne kadar yatırım gerekli?

Yürürlükteki düzenlemeye göre en düşük eşik, taşınmaz yolunda en az 400.000 ABD doları veya karşılığı dövizdir. Mevduat, sabit sermaye yatırımı, devlet borçlanma araçları, yatırım fonu katılma payı ve bireysel emeklilik katkı payı yollarında eşik 500.000 ABD dolarıdır. İstihdam yolunda ise tutar değil, en az 50 kişilik istihdam oluşturma şartı aranır. Tutarların tamamı Yönetmelik m. 20/2’de düzenlenmiştir.

Türk vatandaşlığı banka mevduatı ile nasıl alınır?

En az 500.000 ABD doları veya karşılığı döviz, Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya yatırılır ve üç yıl boyunca tutulur. Döviz, işlem öncesinde bankaya ve banka aracılığıyla Merkez Bankasına satılır; bloke, elde edilen Türk lirası tutar üzerinden kurulur. Şartların sağlandığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından tespit edilerek uygunluk belgesi düzenlenir.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı ne kadar sürede alınır?

Süre, yatırımın tamamlanmasından değil, uygunluk belgesinin alınmasından itibaren işlemeye başlar. Uygunluk belgesi, ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu aşamalarının tamamı uygulamada birkaç ayı bulabilmektedir. Dosyanın eksiksiz olması süreyi belirleyen temel etkendir; eksik belge halinde ilgili kurum tamamlama süresi verir ve bu süre içinde giderilmeyen başvurular reddedilir.

Yatırım yoluyla alınan Türk vatandaşlığı geri alınır mı?

Yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlık, süresi dolduktan sonra yatırımın elden çıkarılması nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Buna karşılık 5901 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca, yalan beyanla veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizleyerek vatandaşlık kazanıldığının tespiti halinde iptal yoluna gidilebilir. Üç yıllık taahhüde aykırı devir talepleri ise tapu aşamasında şerh nedeniyle karşılanmaz.

Yatırım yoluyla vatandaşlıkta eş ve çocuklar da vatandaş olur mu?

Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları da 5901 sayılı Kanun m. 12/1-b kapsamında değerlendirilir. Ergin olmayan çocuklar bakımından, diğer ebeveynin muvafakati aranır; muvafakat verilmemesi halinde çocuğun üstün yararına göre mahkeme kararı gerekir. Ergin çocuklar bu kapsam dışındadır ve ayrı başvuru yapmaları gerekir.

Yatırım yoluyla vatandaşlık için gerekli belgeler nelerdir?

Başvuruda form dilekçe, pasaport veya yerine geçen belge, biyometrik fotoğraf, medeni hâl belgesi, doğum belgesi, eş ve çocuklarla aile bağını gösteren nüfus kayıt örneği, hizmet bedeli makbuzu ve yatırımı kanıtlayan belgeler istenir. Bunlara ek olarak ilgili kurumdan alınan uygunluk belgesi ile taşınmaz yolunda değerleme raporu ve döviz alım belgesi aranır. Yabancı belgelerin usulüne uygun onaylı Türkçe tercümesi zorunludur.

Türk vatandaşlığı satın alınabilir mi?

Hayır. Türk vatandaşlığı satılan bir statü değildir; yatırım yolu, 5901 sayılı Kanun m. 12/1-b kapsamındaki istisnai kazanma hâllerinden biridir. Yatırım şartlarının sağlanması başvuru hakkı doğurur, kazanma hakkı doğurmaz. Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması aranır ve nihai karar Cumhurbaşkanına aittir; bu nedenle şartları sağlayan başvurular da reddedilebilir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Avukat Hizmeti

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, tutar eşiğinin sağlanmasından ibaret bir işlem değildir. Yatırımın hangi enstrümanla ve hangi kanaldan yapıldığı, taşınmazın tapudaki vasfı, dövizin mevzuata uygun biçimde satılıp satılmadığı, uygunluk belgesinin doğru kurumdan alınıp alınmadığı ve başvuru sırasının doğru kurulup kurulmadığı, sonucu doğrudan belirlemektedir. Üstelik bu unsurların çoğu, yatırım yapıldıktan sonra düzeltilmesi mümkün olmayan niteliktedir.

Sürecin yatırım kararı alınmadan önce hukuki değerlendirmeye tabi tutulması, hem eşik tutarının boşa harcanmasını hem de aylar süren gecikmeleri önler. Öner Hukuk ve Danışmanlık, Bakırköy/İstanbul’daki büromuzda yabancılar ve vatandaşlık hukuku alanında; yatırım yolunun seçimi, uygunluk belgesi sürecinin yürütülmesi, ikamet izni ve vatandaşlık başvurusunun hazırlanması ile ret kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulması konularında hukuki danışmanlık ve vekillik hizmeti sunmaktadır. Dosyanızın kendine özgü koşullarını değerlendirmek üzere büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır.