Engelli Araç Satışı ve Vasinin Araç Satması (2026)

Engelli aracı, ilk iktisaptan itibaren beş yıl geçtikten sonra hiçbir vergi ödenmeden satılabilir; beş yıl dolmadan istisna hakkı olmayan birine satışta ise ödenmeyen ÖTV gündeme gelir. Ancak uygulamada asıl zorluk, aracın engelli adına kayıtlı olması değil, satışın hukuki çerçevesidir. Araç bir vesayet altındaki kişiye (kısıtlıya) aitse, vasi tek başına noterde satış yapamaz; önce vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nden satış izni alınması gerekir. Buna ek olarak 2026 itibarıyla ÖTV istisnasının kapsamı, üst limiti ve yeniden araç alma süresi köklü biçimde değişmiştir. Bu yazıda hem vergi (ÖTV) hem de vesayet boyutunu, güncel mevzuat ve Danıştay içtihadı ışığında, uygulamadaki tıkanma noktalarıyla birlikte değerlendiriyoruz.

Engelli Araç Satış Süresi

Engelli araç satılabilir mi? Engelli araç her zaman satılabilir ancak bunun belli şartları vardır.

Engelli araç satma şartları:

• Fatura tarihinden itibaren 5 yıl içinde satılması halinde o zaman ÖTV tutarının ödenmesi şarttır.
• Fatura tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra ise hiçbir vergi ödenmeden araç satılabilir.

Engelli Araç Kaç Yılda Satılabilir? 5 Yıl ve 10 Yıl Kuralının Farkı

2026'nın en kritik noktası şudur: satış için geçerli beş yıllık süre değişmemiştir; değişen, istisnayla yeniden araç alma süresidir. 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7537 sayılı Kanun ile ÖTV Kanunu'nun 7. maddesindeki “beş yıl” ibaresi “on yıl” yapılmıştır. Buna göre istisnadan on yılda bir defaya mahsus yararlanılır; yani istisnayla araç alan kişi, ilk iktisap tarihinden itibaren on yıl geçmeden aynı istisnayla yeni bir araç alamaz.

**Vergi mahkemeleri vatandaşın lehine olabilecek kararlar vermeye başlamıştır. Yani 27.12.2024 ten önce araç alanlar 5 yıl dolduktan sonra aracı satmış ise, 10 yıl beklemesine gerek yoktur. Ancak 27.12.2024 ten sonra engelli aracı alanlar 10 yıldan önce yeni bir engelli araç alamazlar. Çok yakın zamanda bu konu daha da netleşecektir. 

Danıştay'ın 10 Yıl Kuralına İlişkin Kararı

Danıştay, 10 yıllık sürenin geçmişe dönük uygulanmasını durdurmuştur. Maliye, 15.01.2025 tarihli Tebliğ ile, kanun değişikliğinden önce beş yılını doldurup aracını satmış engellilere de on yıllık sürenin uygulanacağını düzenlemişti. Danıştay 7. Dairesi (E. 2025/400, 04.07.2025 tarihli karar), bu düzenlemenin (Tebliğ m.10) yürütmesini; kazanılmış hak ve hukuki güvenlik ilkeleri gereğince, 27.12.2024'ten önce hukuka uygun şekilde aracını satmış kişiler yönünden durdurmuştur. Bu bir yürütmeyi durdurma kararıdır; hukuki süreç devam etmekte olup, benzer mağduriyet yaşayanların bireysel olarak hak araması mümkündür. Somut durumunuzun bu karardan etkilenip etkilenmediği için profesyonel değerlendirme alınması önerilir.

Engelli Araç Satışı Nasıl Yapılır? 

Engelli araç satışı nasıl olur? Engelli kişi sadece ortopedik engelliyse araç satışını kendi yapabilir veya vekalet vererek bu satışı gerçekleştirebilir. Engelli kişi bir çocuk ise ve kısıtlı değilse anne baba velayet sahibi olduğu için yine satış rahatlıkla yapılabilir.

Engelli kişinin bir vasisi varsa araç satışı rahat bir şekilde gerçekleşmeyecektir. Aşağıda detaylı bir şekilde vasinin araç satışı konusu anlatılmıştır.

Kısıtlının anne babası var ise velayet hükümlerinin uygulanması için bir hüküm kuruluyor vesayet kararında o hükümle birlikte satış iznine gerek kalmamaktadır.

Vasi Kararı Engelli Araç Satışı

Vasi kararı olan engelli araç satışı için belirli prosedürler vardır. Bu prosedürlere uyulması halinde araç satışı yapılabilecektir. Vasi kişi öncelikle vasilik kararını veren Sulh Hukuk Mahkemesinden satışa izin davası açması gerekmektedir. Vesayet altındaki kişiye ait malların satışında açık artırma esastır.

Vasi araç satışı yapabilir mi? Vasinin araç satışı için mahkemeden izin alması gerekmektedir. Mahkeme açık artırma veya pazarlıkla satış yapılmasına karar verebilir.

Vasi kararı ile araç satışı nasıl yapılır? Vasi, vesayet altındaki kişinin aracını tek başına satamaz; önce mahkeme izni gerekir. Araç hukuken bir taşınır maldır ve olağan yönetim sınırlarını aşan taşınır satışı, Türk Medeni Kanunu'nun 462. maddesi uyarınca vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin iznine tabidir. Vasi, vasilik kararını veren Sulh Hukuk Mahkemesinde satışa izin davası açar; mahkeme, satışın kısıtlının menfaatine olup olmadığını değerlendirerek karar verir.

Uygulamada önemli bir ayrıntı: vasilik kararında aracın satışına ilişkin açık bir yetki yoksa, noterler 2026 uygulamasında mahkeme kararını UYAP üzerinden teyit etmeden işlem yapmamaktadır. Bu nedenle çoğu olayda o plakalı araç için ayrı bir satış izni alınması pratik bir zorunluluktur.

Satış Nasıl Yapılır: Açık Artırma ve Pazarlıkla Satış

Mahkeme, satışın açık artırma veya pazarlık usulüyle yapılmasına karar verebilir. Vesayet altındaki kişiye ait malların satışında kural açık artırmadır. Ancak satışa çıkarılacak malın özel durumu, niteliği veya değerinin azlığı göz önüne alınarak, taşınırlarda (araç dâhil) vesayet makamı doğrudan pazarlıkla satışa karar verebilir. Bu, taşınmazlardan önemli bir farktır: taşınmazda pazarlıkla satış için denetim makamı (Asliye Hukuk Mahkemesi) devreye girerken, araç gibi taşınırlarda Sulh Hukuk Mahkemesi tek başına pazarlıkla satışa hükmedebilir.

Sürecin işleyişi (usul, ilgili Tüzük hükümleri uyarınca):

1. Vasi, Sulh Hukuk Mahkemesi'nde satışa izin davası açar; aracın kısıtlı yararına satılma gerekçesi (arıza/masraf, daha uygun araç ihtiyacı vb.) ortaya konur.
2. Mahkeme, satış usulünü (açık artırma/pazarlık), şartlarını ve ilanın nerede/nasıl yapılacağını belirler; ilanda ihalenin hâkim onayı ile tamamlanacağı belirtilir.
3. Pazarlıkla satışta ihaleye en az üç istekli davet edilir; satış en yüksek bedeli verene yapılır.
4. İhalenin geçerli olması için vesayet makamının on gün içinde onaylaması gerekir; alıcı, satış bedelini onayı izleyen on gün içinde öder.
5. Satış bedeli, mahkemece belirlenen milli bir bankaya yatırılır; kısıtlının parası korunur ve bedel tamamen ödendikten sonra araç teslim edilir.

Uygulamadaki tıkanma: satış bedelinin kısıtlı adına bankaya bloke edilmesi ve harcamaların yine mahkeme iznine tabi tutulması, ailelerin en çok şikâyet ettiği noktadır. Bu nedenle dava dilekçesinde, satıştan elde edilecek bedelin ne amaçla kullanılacağı (örneğin yeni ve daha uygun araç alımı) baştan ve gerekçeli olarak ortaya konmalıdır.

Vasi atanan kişinin araç satışı sanıldığı kadar basit değildir. Vesayet makamının izniyle bu araç satışını yapması gerekir.

Anne-Baba Engelli Çocuğun Aracını Satabilir mi? (Velayet)

Çocuk reşit değilse ve kısıtlı değilse, velayet sahibi anne ve baba aracı satabilir. 18 yaş altı engelli çocuğun aracında, anne ve babanın birlikte (her ikisinin imzasıyla) işlem yapması esastır; tek başına bir velinin satışı tamamlaması kural olarak mümkün değildir.

Ergin (18+) ama kısıtlanmış çocuklarda ise, TMK m. 419/3 ve m. 335/2 gereği, hâkim ayrıca vasi atanmasına gerek görmedikçe ergin kısıtlı çocuk anne-babanın velayeti altında bırakılır. Vesayet kararında velayet hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm kurulmuşsa, ayrı bir satış iznine gerek kalmadan işlem yapılabilir. Boşanma gibi nedenlerle velayet/temsil ilişkisinin değiştiği hâllerde durum somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Engelli Araç Sahibi Vefat Ederse: Miras ve ÖTV

Engelli aracın mirasçılara veraset yoluyla geçişinde, doğru yapıldığında ÖTV doğmaz. İstisnayla alınan aracın veraset yoluyla mirasçılara intikalinde ÖTV uygulanmaz. Ancak murisin istisnadan yararlandığı tarihten itibaren beş yıl dolmadan, aracın istisna hakkı olmayanlara satışı veya devrinde ÖTV aranır. Beş yılın bitimine kadar araç mirasçılar adına kayıtlı kalır ve sonra satılırsa ÖTV doğmaz.

Uygulamada dikkat: intikal işleminin (veraset ilamı, tescil) sırasının hatalı yürütülmesi, vergi dairesince haksız ÖTV tarhiyatına yol açabilir. Böyle bir durumda tarhiyatın iptali için süresinde vergi davası açılması gerekebilir.

Engelli ÖTV İstisnasından Kimler Yararlanır?

ÖTV istisnasından, engellilik oranı %90 ve üzeri olan yetişkin malul ve engelliler ile 18 yaş altında Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu'nda (ÇÖZGER) “Özel Koşul Gereksinimi Vardır” ibaresi bulunanlar doğrudan yararlanır.

Engellilik oranı %40 ile %90 arasında olan ortopedik engelliler ise kural olarak özel tertibatlı (hareket ettirici düzenek içeren) araç ve buna ilişkin sağlık kurulu raporu şartıyla istisnadan yararlanabilir. 2026'da yapılan düzenlemeyle, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan %40 ve üzeri engelli bireyler de istisna kapsamına alınmıştır. (Bu genişlemenin yürürlük ayrıntıları için güncel mevzuat teyit edilmelidir.)

Vasi Engelli Aracının Satış Parasını Bankadan Nasıl Çeker?

Vasi bu parayı kendiliğinden çekemez; çünkü satış bedeli kısıtlının vesayet altındaki hesabına girer ve bu hesap üzerinde tasarruf, vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin iznine tabidir. Para "bloke" gibi görünmesinin sebebi de budur. Çekim için mahkemeden ayrı bir izin (ek yetki) kararı alınması gerekir.

Neden böyle? Kısıtlının yakın zamanda ihtiyacı olmayan nakit parası, TMK m.455 uyarınca vesayet makamının belirlediği milli bir bankaya yatırılır; aracın satış bedeli de bu mantıkla kısıtlı adına hesaba geçer. Kamu vesayetinde vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesi, denetim makamı ise Asliye Hukuk Mahkemesidir (TMK m.396). Olağan bakım/geçim giderleri dışındaki tasarruflar için vasinin mahkemeden izin alması gerekir.

En güçlü emsal, neredeyse birebir olaya uyan Yargıtay 3. HD E. 2020/2923, K. 2021/1640, T. 17.02.2021 kararıdır: vasinin kısıtlı dede adına ödediği 81.421,36 TL'lik araç bedelini, mirasçıların "ödediği araç bedeli kadar sebepsiz zenginleştikleri" gerekçesiyle TBK m.77'ye göre geri alabileceğine hükmedilmiştir.

Vasi Araç Satışı İzin Dilekçesi

Vasi kararı ile araç satışı dilekçesi için tarafımızla iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

S1. Engelli aracı kaç yılda satılabilir, ne zaman ÖTV ödenir?

Engelli aracı her zaman satılabilir. İlk iktisap (fatura) tarihinden itibaren beş yıl dolmadan, istisna hakkı olmayan bir kişiye satılırsa alımda ödenmeyen ÖTV vergi dairesince tahsil edilir. Beş yıl geçtikten sonra yapılan satışta ise ÖTV aranmaz; araç vergisiz olarak satılabilir.

S2. ÖTV muafiyetli araç 5 yıl dolmadan satılırsa ne kadar ÖTV ödenir?

Beş yıl dolmadan istisna hakkı olmayan birine satışta, alım sırasında ödenmeyen ÖTV tutarı doğar. Net tutar aracın ÖTV matrahı ve oranına göre değişir; bu nedenle satıştan önce ilgili vergi dairesinden tutarın yazılı olarak hesaplatılması önerilir. Aracın istisna hakkı olan başka bir engelliye satışında ise ÖTV doğmaz.

S3. 2026'da gelen 10 yıl kuralı ne anlama geliyor?

10 yıl kuralı satışla değil, yeniden araç alımıyla ilgilidir. 27.12.2024 tarihli 7537 sayılı Kanun ile istisnadan yararlanma süresi beş yıldan on yıla çıkmıştır; yani istisnayla araç alan kişi, ilk iktisaptan itibaren on yıl geçmeden aynı istisnayla yeni araç alamaz. Satıştaki beş yıllık süre değişmemiştir.

S4. Vasi, engellinin aracını satabilir mi? Hangi mahkemeden izin alınır?

Vasi, tek başına satış yapamaz. Araç bir taşınır olduğundan, satış için TMK m. 462 uyarınca vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nden izin alınması gerekir. Vasi, vasilik kararını veren Sulh Hukuk Mahkemesinde satışa izin davası açar; mahkeme açık artırma veya pazarlık usulüyle satışa karar verebilir.

S5. Anne-baba, engelli çocuğun aracını satabilir mi?

Çocuk reşit değilse ve kısıtlı değilse, velayet sahibi anne ve baba birlikte (her ikisinin imzasıyla) aracı satabilir. Tek veli kural olarak satışı tamamlayamaz. Ergin ama kısıtlı çocuklarda, hâkim vasi atamamışsa çocuk anne-babanın velayeti altında bırakılır ve vesayet kararındaki hükme göre ayrı satış iznine gerek kalmayabilir.

S6. Engelli araç sahibi vefat ederse araç ÖTV'siz mirasçılara kalır mı?

Evet, istisnayla alınan aracın veraset yoluyla mirasçılara intikalinde ÖTV uygulanmaz. Ancak murisin istisnadan yararlandığı tarihten itibaren beş yıl dolmadan aracın istisna hakkı olmayanlara satışı veya devrinde ÖTV aranır. Beş yıl bitimine kadar araç mirasçılar adına kayıtlı kalırsa, sonraki satışta ÖTV doğmaz.

S7. Vasi araç satış izni davası ne kadar sürer, hangi belgeler gerekir?

Süre mahkemenin yoğunluğuna göre birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişebilir. Genellikle vasilik (vesayet) kararı, kısıtlıya ait sağlık kurulu raporu, araç ruhsatı/tescil bilgileri ve satışın kısıtlı yararına olduğunu gösteren gerekçeli bir dilekçe gerekir. Vasilik kararında satış yetkisi yoksa, o araç için ayrı satış izni alınması gerekir.

Engelli Araç Vasi Satışı Avukat Desteği

Engelli araç satışı, ilk bakışta basit görünse de iki ayrı hukuk alanını (vergi ve vesayet) aynı anda ilgilendirir. Beş yıllık ÖTV süresi, 2026'da gelen on yıllık yeniden alım kuralı, üst limit ve yerli katkı şartı bir yandan; vasi varsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin satış izni, açık artırma/pazarlık usulü ve satış bedelinin korunması diğer yandan dikkatle yürütülmelidir. Sürecin yanlış sıralanması, beklenmedik ÖTV tarhiyatına veya satışın geçersizliğine yol açabilir.

Türkiye genelinde vesayet, kısıtlılık ve ÖTV uyuşmazlıklarıyla ilgili süreçlerinizde Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak, satışa izin davasının açılmasından vergisel değerlendirmeye kadar tüm aşamalarda hukuki destek sunuyoruz. Somut durumunuza özel değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.