Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası

Mal Rejimi Tasfiyesi Nedir? 

Mal rejiminin tasfiyesi,  mal rejiminin sona ermesi ile birlikte başlamaktadır. Mahkeme tarafından, evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığa geçilmesine karar verilmesi halinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona ermektedir. Mal rejimin ölüm nedeniyle sona ermesi durumunda, ölüm ile beraber mal rejimi de sona ermektedir.

Edinilmiş mallara katılma rejimi sona erince rejimin tasfiye işlemine geçilir ve tasfiye işlemi sonucunda eşlerin katılma alacağı ile değer artış payı alacağı tespit edilir.

Mal rejiminden kaynaklanan talepler/davalar boşanmanın ferilerinden (boşanmaya bağlı) olmadıkları için ayrıca dava konusu edilebilirler.

Mal Rejimi Tasfiyesi Nasıl Yapılır?

Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut edinilmiş mallar tasfiye edilir. Mal varlıkları, mal rejiminin sonra ermesi anındaki durumlarına (nitelik, seviye, aşama vb.) göre değerlendirilir. Bu malların, kural olarak tasfiye anındaki, sürüm (rayiç) değerleri  hesaba katılır. Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir. Mahkemece, tasfiye konusu malın karara en yakın tarihteki sürüm değeri belirlenmelidir.

Taraflar arasında sözleşme ile seçilmiş bir mal rejimi varsa o mal rejimine ilişkin kurallar, mal rejimi sözleşmesi ile belirlenmiş bir mal rejimi türü yoksa kanun uyarınca zorunlu olarak tabi oldukları mal rejimi kuralları uygulanacaktır.

Mevcut Medeni Kanun’unun yürürlük tarihi 01.01.2002’dir. Bu nedenle mal paylaşımı konusunda 01.01.2002 tarihinden önceki dönemin tabi olduğu hukuki kurallar ile bu tarihten sonraki dönemin tabi olduğu hukuki kurallar tamamen farklıdır.

  • 01.01.2002 tarihinden önceki dönemde satın alınan mallar kimin üzerine kayıtlıysa mal ona ait sayılır. Çünkü bu tarihten önce yürürlükte olan Medeni Kanun, eşler arasında yasal olarak Mal Ayrılığı Rejiminin geçerli olduğunu kabul etmekteydi.
  • 01.01.2002 tarihinden sonraki dönemde yürürlüğe giren mevcut Medeni Kanun ise malların yarı yarıya paylaşımı esasına dayanan Edinilmiş Mallara Katılma Rejimini yasal mal rejimi olarak kabul etmiştir. Yani, eşlerin evlilik içerisinde elde ettiği mallar kural olarak (istisnalar hariç) yarı yarıya paylaşılacaktır.

Her iki dönem açısından da en önemli kural şöyledir: Evlenmeden önce alınan mallar kimin üzerine kayıtlıysa onun kişisel malı sayılır ve boşanmada mal paylaşımı hesaplamasına dahil edilmez.

Mal Rejiminin Tasfiyesi Davalarında Taraflar Kimler Olabilir?

Tasfiye davasını, eşin ölümü halinde sağ kalan eş veya mirasçıları; boşanma veya evlenmenin iptali halinde eşler veya ölmeleri halinde mirasçıları, diğer eşe veya mirasçılarına karşı tasfiye davası açabilirler. Dolayısıyla mal rejimi tasfiyesi davalarında, davanın tarafları; eşler, eşlerden biri veya her ikisi ölmüş ise mirasçıları, duruma göre borçlu eşin alacaklısı ya da alacaklıları da olmaktadır.

Mal Rejiminin Tasfiyesine İlişkin Dava Açılabilmesi Şartı Nedir?

Mal rejiminin tasfiyesine yönelik bir davanın açılabilmesi için, taraflar arasındaki mevcut mal rejiminin sona ermesi gerekir. Mal rejimin sona erme anı önem taşımaktadır. Nitekim edinilmiş mallara katılma rejiminde mal rejimin devamı süresince edinilmiş mallar dikkate alınır. Mal rejimi sona erdikten sonra edinilen mallar tasfiyede hesabı katılmamaktadır.

Bekletici Mesele

Boşanma, evlenmenin iptali veya olağanüstü mal rejimine geçilmesi davalarından birisi açılmış ancak henüz derdest (yargılama süreci devam etmekte) ise; açılmış bulunan mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalar, devam eden davaların (boşanma ve diğer) sonucunu bekleyecektir. Boşanma, evlenmenin iptali veya olağanüstü mal rejimine geçiş davaları mahkeme tarafından kabul edilir ve bu kararlar kesinleşirse; mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalar da esastan incelenip hüküm kurulabilecektir.

Aksi durumda; örneğin boşanma davası ret edilir ve bu karar kesinleşirse; mal rejiminin tasfiyesine yönelik dava da esastan incelenmeden usulden ret edilecektir. Kişisel malların (örneğin ziynet eşyalarının) aynen iadesi veya bedellerinin tahsiline yönelik açılacak davalarda bu kural yani mal rejiminin sona ermesine ilişkin ön koşul geçerli değildir. Eşya iadesi veya bedelinin tahsiline yönelik davalar mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalardan sayılmadığından dolayı mal rejimi sona ermeden önce de bu davalar açılıp esası incelenebilir.

Mal Rejiminin Tasfiyesi Zamanaşımı

Tasfiye davasının ne kadar süre içerisinde açılacağı konusunda bir düzenlenme olmadığından Yargıtay, alacaklara ilişkin 10 yıllık zamanaşımı süresinin tasfiye davasında da uygulanacağını kabul etmektedir. (Hukuk Genel Kurulu 2013/8-375 E. , 2013/520 K.) Zamanaşımın süresi, tasfiye ölüm nedeniyle gerçekleşmişse ölümle birlikte; boşanma veya evliliğin iptali nedeniyle gerçekleşmişse bu davaların kesinleşme tarihinden itibaren başlamaktadır.

Eşlerin boşanmasından sonra yeniden birbiriyle evlenmesi durumu sık karşılanan bir durumdur. İlk evlilik dönemi için mal rejimi tasfiye davası açılabilir. Ancak taraflar yeniden birbirleriyle evlendiği zaman bu yapılan ikinci evlilik zamanaşımını durduracaktır.

Mal Rejimi Tasfiyesi Yetkili Mahkeme

  1. Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi
  2. Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hakim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan yani eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri beraber oturdukları yer mahkemesi
  3. Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi

Mal Rejiminin Tasfiyesi Görevli Mahkeme

Mal rejiminin tasfiyesinde Aile Mahkemeleri görevlidir.

Mal rejiminin tasfiyesi ile ilgili bir talebin aile mahkemesi tarafından incelenebilmesi için; mutlaka bu konuda usulüne uygun harcı yatırılarak açılmış bir davanın veya karşı davanın bulunması zorunludur.

Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası Belirsiz Alacak

Mal rejiminin tasfiyesi Değer Artış Payı Alacağı veya Artık Değere Katılma Alacağı olarak açılmaktadır. Her iki dava türünde de alacak miktarının tam olarak belirlenmesi mümkün değildir. Miktarın belirlenmesi zor ve karışık bir hesaplama sonunda belli olmaktadır. Değer Artış Payı ile ilgili makalemize BURADAN bakabilirsiniz.

Mal Rejiminin Tasfiyesi Dava Dilekçesi 

Mal rejiminin tasfiyesi davası çok özel bir alandır. Bu nedenle mal rejimi tasfiye dava dilekçesi hazırlanırken çok dikkatli olunmalıdır. Aksi takdirde aleyhinize durumlar oluşabilir. Bu nedenle mal rejiminin tasfiyesi dava dilekçesini mutlaka alanında uzman bir avukattan yardım almanızı önermekteyiz.

Mal Rejimi Tasfiyesi Cevap Dilekçesi

Dava dilekçesinin size tebliğ edilmesinden sonra mahkeme size bu dava dilekçesine karşı cevap yazmanız için 2 haftalık süre verecektir. Mal rejimin tasfiyesi cevap dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurlar vardır. Ayrıca dava dilekçesindeki taleplere göre cevap dilekçesi hazırlanmalıdır. Bu nedenle mal rejimi tasfiyesi cevap dilekçesi hazırlarken mutlaka bir mal rejimi avukatından hukuki yardım almanızı önermekteyiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.