SOSYAL MEDYA ARACILIĞIYLA İŞLENEN HAKARET SUÇU

sosyal medya aracılığıyla hakaret

Sosyal medya aracılığıyla işlenen hakaret suçu Türk Ceza Kanunu 125. Maddesinin 2. Fıkrasında belirtilmiştir. Şöyle ki;

Hakaret fiili, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılacağı belirtilmektedir.

Sosyal medya, geleneksel medyayı karşılıklı bir etkileşim ve iletişime çeviren, web (internet ağı) tabanlı olan ve mobil teknolojileri kullanan yeni bir medya türüdür. Facebook, Youtube, Twitter, İnstagram, Ekşi Sözlük ve benzeri tüm platformlar sosyal medyanın çatısı altındadır. Yani insanların birbirleriyle iletişim kurmasını ve bilgi paylaşmasını sağlayan internet siteleri ve uygulamalar sosyal medya kapsamındadır.

Gelişen teknolojinin iyi bir şekilde kullanılmasının yanında tam aksi kötü bir şekilde kullanılması da günden güne artmaktadır. Bunun bir örneği de hakaret suçudur. Sosyal medyanın kullanımının genişlemesi ve artması sonucu da sosyal medya üzerinden hakaret suçu da çok hızlı bir şekilde artmaktadır.

İleti yoluyla hakaret suçunun oluşabilmesi için, maddi unsur olarak bir iletinin (mektup, faks, resim, e-posta telefon vb.) bulunması ve ayrıca manevi unsur olarak da hakaret kastının var olması gerekmektedir.

Sosyal Medya Aracılığıyla İşlenen Hakaret Suçunun Cezası Nedir?

Sosyal medya aracılığıyla hakaret fiili sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti şeklinde işleniyorsa ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası (gün para cezası) şeklinde olacaktır. Eğer hakim, para cezasına hükmedecekse, bu para cezasının alt sınırı, maddede belirtilen hapis cezasının alt sınırından az olmayacaktır. Aynı şekilde yine para cezası tercih edilecekse, üst sınır da 2 yıla karşılık gelecek para cezasından fazla olamayacaktır. (TCK md. 61/9)

Yani eğer hakaret suçundan faile (suç işleyen kişi) hapis cezası yerine adli para cezası verilecekse, bu para cezası 3 aydan az bir şekilde hesaplanmayacaktır.

Adli para cezası en az 20 TL en fazla 100 TL olarak hesaplanmalıdır. Bu miktar failin sosyal ve ekonomik durumu göz önüne alınarak hakim tarafından belirlenecektir.

Hakaret suçu için para cezası verildiği zaman bu miktar en az ne kadar olacaktır?

Sosyal medya aracılığıyla hakaret suçu nedeniyle sanığın adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğinde alt sınır en az 90 gün olması gerekecektir. Bunun nedeni yukarıda söylediğimiz gibi suçun hapis cezasının alt sınırı 3 ay olmasıdır. Belirlenen 90 gün en alt miktardan günlüğü 20 TL’den para cezasına çevrildiğinde sanık aleyhine toplam 1800 TL adli para cezasına hükmedilecektir.

Sosyal Medya Üzerinden Hakarete Uğradığınızda Ne Yapmanız Gerekir?

Sosyal medya üzerinde hakarete uğradığınızı varsayalım. Peki, böyle bir durumda ne yapmalıyız?

Belirtmek gerekir ki bu tür durumlarda yapılacak farklı yollar bulunmaktadır. Öncelikle en basit yolu anlatacağız.

1-) Hakaret yapılan mesaj veya sayfanın ekran görüntüsünü almanız gerekir.

Bu ekran görüntüsü içinde mümkün olduğu kadar tüm detayların olmasına dikkat edin. Detaylardan kastımız, mesajın veya yorumun atıldığı tarih, atan kişinin hesap bilgileri (adı soyadı, kullanıcı adı, numarası vs.) ve eğer mevcutsa fotoğrafıdır. Aldığınız bu ekran görüntüleri sizin deliliniz olacaktır. Bu deliller ve şikayet dilekçesiyle birlikte savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Suç duyurusunu avukat yardımı veya aracılığıyla yapmanız sizin lehinize olacaktır. Avukat aracılığıyla suç duyurusunda bulunmanız durumunda, delilleriniz ve dilekçenizde eksik bir hususun olmaması sağlanacaktır.

Söz konusu delilleri ulaşabileceğiniz herhangi bir yere (flash bellek, cd veya e-posta) kaydetmenizi de önermekteyiz. Delilleriniz kaybolması veya tahrip olması halinde bir yedeğinin olması lehinize olacaktır.

Eğer size hakaret eden kişi gerçek ismini yazmamış ve kendi fotoğrafını kullanmıyorsa artık bu kişiye ulaşmak zorlaşacaktır.

Yapılan suç duyurusundan sonra savcılık gerekli araştırmayı yapmakla yükümlüdür. Öncelikle suç işleyen kişinin kullandığı bilgisayar veya telefonun İP adresine ulaşılmaya çalışılacaktır. Böylelikle kimlik tespiti daha rahat bir şekilde sağlanır. Ancak, facebook, twitter, instagram gibi sosyal medya platformlarının merkezi ve serverları ABD’de olduğundan dolayı İP adreslerine ulaşılamamaktadır. Bunun nedeni bu tür sosyal medya platformlarının belirli suçlar (çocuk pornosu, terörizm) haricinde İP vermemesidir. Hakaret suçlarında da savcılık bu platformlardan İP istediği zaman herhangi bir cevap alamamaktadır. Bu nedenle sahte isim ve fotoğraf kullanan kişilerin kimlik bilgisine de ulaşmak nerdeyse imkansız bir hal almaktadır.

2-) İkinci yöntem olarak E-Tespit sistemini kullanmak. Peki, nedir bu E-Tespit?

E-Tespit, Türkiye Noterler Birliği tarafından internet ortamında yayınlanan sayfaların ve indirilebilen dosyaların tespitini yapmak amacıyla kurulan bir uygulamadır. E-Tespit sistemi ile 7 gün 24 saat hizmet alabilirsiniz. Bu sistem sayesinde delilleriniz noter onaylı olacaktır.

https://e-hizmet.tnb.org.tr/tespit/ internet adresine giriyorsunuz. Yeni Tespit seçeneğine tıklayarak önünüze çıkan kullanıcı taahhütnamesini okuyup onaylıyorsunuz. Kimlik bilgilerinizi giriyorsunuz. Kimlik bilgileriniz mutlaka hepsi doğru olması gerekir. Yoksa sistem size tespit imkanı vermeyecektir. Sistemden tespit edeceğiniz internet sayfaları ve indireceğiniz dosyalar TNBBS’de kayıt altına alınmaktadır, Bu belgelere tespit işlemi sonrası internet üzerinden erişilemeyecektir. Erişim ancak noterlik tarafından olacağından belgeleri alabilmek ve tespit işlemini geçerli hale getirmek için mutlaka bir noterlikten e-tespit tutanağı hazırlatmanız gerekmektedir.

Tespit işlemi sonucunda sistem tarafından bir ‘Başvuru Numarası’ üretilir. Bu numara noter huzurunda işlemin tamamlanması açısından önemlidir. Bu bilgi size hem ekranda gösterilecek hem de e-posta adresinize iletilecektir. Yazdığınız e-posta adresinizin doğru ve sürekli kullandığınız bir adres olmasına dikkat edin. Tespit işlemi sonucunda çıkan belgeler kullanılarak noter huzurunda tutanak hazırlanırken tespit edilen görüntü sayısı ve varsa indirilen dosyaların boyutuna göre, noterlik tarifesi üzerinden ücretlendirme yapılacaktır. Tespit tutanağının e-belge olarak hazırlanmasını ve tespit tutanağının bir KEP adresine gönderilmesini istiyorsanız tutanak hazırlama işlemi başlamadan bunu belirtmeniz gerekir.

Sosyal Medya Aracılığıyla Hakaret Suçunda Şikayet ve Zamanaşımı Süresi

Sosyal medya aracılığıyla hakaret suçunun takibi şikayete bağlıdır. Mağdur kişi şikayetçi olmadan fail hakkında herhangi bir soruşturma başlatılmaz. Ancak hakaret suçu, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturma şikayete bağlı değildir. (TCK md. 131/1) Bunun sebebi, kamu görevlisinin şeref ve onurunun ve kamunun itibarının korunmasının amaçlanmasıdır.

Mağdur kişi fiili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikayette bulunmalıdır. Mağdur, şikayet etmeden önce ölürse veya suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmiş ise; ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eş veya kardeşleri tarafından şikayette bulunulabilir. (TCK md. 131/2) Mağdurun şikayet hakkını kullandıktan sonra ölmesi halinde ise, vazgeçme ve uzlaşma kurumları uygulanmayacaktır.

Hakaret suçunun dava zamanaşımı süresi (nitelikli halleri de dahil) 8 yıldır. Dava zamanaşımını kesen sebeplerin varlığı halinde, dava zamanaşımı süresi en fazla 12 yıl olabilecektir.( TCK md. 66/1-e, ve 67/4.)

Suçun işlendiği sırada fail (suç işleyen kişi), 12 yaşını doldurmuş olup da henüz 15 yaşını doldurmamış ise bu sürelerin yarısı, 15 yaşını doldurmuş olup da henüz 18 yaşını doldurmamış ise bu sürelerin üçte ikisinin geçmesi, zamanaşımının dolması için yeterlidir. (TCK md.66/2)

Hakaret fiilinden dolayı kamu davası açıldıktan sonra mağdurun şikayetinden vazgeçmesi durumunda, vazgeçmeyi kabul edip etmediği sanığa sorulmalıdır. Sanık kabul ederse davanın düşmesine karar verilecektir.

Sosyal Medya Aracılığıyla Hakaret Suçunda Uzlaştırma

Öncelikle uzlaştırmanın ne olduğunu belirtelim. Uzlaştırma kapsamına giren bir suç nedeniyle başlatılan soruşturma veya kovuşturma sırasında; şüpheli veya sanık ile mağdur, suçtan zarar gören veya kanuni temsilcinin, Cumhuriyet savcısı tarafından görevlendirilen tarafsız bir uzlaştırmacı marifetiyle anlaştırılmaları suretiyle, uyuşmazlığın giderilmesi sürecidir.

Hakaret suçu uzlaştırmaya tabi bir suçtur. Ancak; kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçu uzlaştırmaya tabi değildir. Ayrıca bu durum yukarıda belirttiğimiz gibi şikayete de tabi değildir.

Daha ayrıntılı bilgi ve hukuki destek için bizimle İLETİŞİME geçebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir