Mirastan Çıkarma (Mirasçılıktan Çıkarma) 2026 Hukuki Değerlendirme

Mirasçılıktan çıkarma, miras bırakanın belirli koşullar altında saklı paylı mirasçısını miras hakkından mahrum bırakmasını sağlayan istisnai bir hukuki işlemdir. Türk Medeni Kanunu kapsamında sınırlı sebeplere bağlanan bu işlem, uygulamada sıklıkla iptal davalarına konu olmaktadır. Özellikle ispat yükü, vasiyetnamenin geçerliliği ve Yargıtay içtihatları, sürecin sonucunu doğrudan etkiler. Bu nedenle mirastan çıkarma işlemi, yalnızca şekli değil aynı zamanda maddi koşulları bakımından da dikkatle değerlendirilmelidir.

Mirastan Çıkarma (Mirasçılıktan Çıkarma) Nedir?

Mirastan çıkarma (mirasçılıktan çıkarma), miras bırakanın saklı paylı mirasçısını, kanunda öngörülen sınırlı sebeplerle miras hakkından çıkarmasıdır. Bu işlem yalnızca vasiyetname ile yapılabilir ve tek taraflı bir ölüme bağlı tasarruf niteliği taşır. Hukuki niteliği gereği, mirastan çıkarma keyfi şekilde gerçekleştirilemez. Kanunda belirtilen sebeplerin bulunmaması halinde yapılan çıkarma işlemi geçersiz sayılır ve mirasçı saklı payını talep edebilir.

Mirastan Çıkarma Şartları Nelerdir?

Mirastan çıkarma (mirasçılıktan çıkarma) işleminin geçerli olabilmesi için üç temel şart aranır:

• Geçerli bir vasiyetnamenin bulunması
• Kanunda öngörülen çıkarma sebebinin mevcut olması
• Çıkarma sebebinin açık ve somut şekilde belirtilmesi

Yargıtay uygulamasında, özellikle çıkarma sebebinin soyut ifadelerle değil, somut olaylara dayandırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle “aile bağlarının zayıf olması” gibi genel ifadeler çoğunlukla yeterli kabul edilmemektedir.

Mirastan Çıkarma Sebepleri

Mirasçılıktan çıkarma sebepleri Türk Medeni Kanunu'nda 510. maddede düzenlenmiştir. Bu maddeye göre mirasçılıktan çıkarmak için iki sebep vardır. Bunlar :

1-) Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse (TMK 510/1 md.)

İşlenen bu suç, aile bağlarını kopartacak nitelikte bir suç olmalıdır.  Örneğin; mirasçının, mirasbırakanı kasten yaralaması vb..

2-) Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse (TMK 510/2 md.)

Burada bahsedilmek istenen aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerdir. Bu yükümlülüklerin ihlali durumunda mirasçılıktan çıkarma söz konusu olabilir. Aile hukukundan doğam yükümlülükleri belirtecek olursak; nafaka yükümlülüğü, eşlerin birbirine karşı sadakat ve yardım yükümlülüğü, çocuğun bakım ve eğitim giderine katlanma yükümlülüğü vb..

Mirastan Çıkarma Nasıl Yapılır?

Yukarıda sayılan sebeplerin var olması durumunda mirasbırakan mirasçıyı mirastan mahrum edebilecektir. Mirasçılıktan çıkarma da ölüme bağlı tasarrufla gerçekleştirilir. Mirastan çıkarma, ölüme bağlı tasarruflardan olan vasiyetname ve miras sözleşmesi ile yapılabilir.

1-) Vasiyetname İle Mirasçılıktan Çıkarma 

Ayırt etme gücüne sahip, 15 yaşını doldurmuş herkes tarafından vasiyetname hazırlanabilir. Vasiyetname tek taraflı bir işlem olduğu için mirasbırakan ölene kadar bu vasiyetnameyi her zaman değiştirebilir veya geri alabilecektir. Vasiyetname ile mirasbırakan tek taraflı olarak mirasçıyı mirasçılıktan çıkarabilir. Vasiyetname ile ilgili makalemize BURADAN ulaşabilirsiniz.

2-) Miras Sözleşmesi İle Mirasçılıktan Çıkarma

Miras sözleşmesi tam ehliyetli iki tarafın yapacağı ölüme bağlı tasarruflardandır. Vasiyetname gibi tek tarafın iradesi ile sözleşmeden dönülemez. Ancak mirasçılıktan çıkarma miras sözleşmesi ile yapılmış ise mirasbırakan tek taraflı olarak bu iradeden dönebilecektir. Miras sözleşmesinin şekil şartları ağır olduğundan dolayı vasiyetname daha çok tercih edilmektedir. Hukuken mümkün olsa da pratikte miras sözleşmesi ile mirasçılıktan çıkarma hiç tercih edilmez.

Mirasçılıktan Çıkarmanın Sonuçları 

Mirastan çıkarılan kişi, mirasbırakana mirasçı olma vasfını tamamen kaybedecektir. Yani mirasbırakanın ölümüyle birlikte mirastan tamamen mahrum kalacaktır.

Mirastan çıkarılan kişi, terekeden hak talep edemez. Ayrıca tenkis davası da açamaz.

Mirasbırakan kişi, saklı paylı mirasçısını mirastan ıskat ederse o zaman mirastan çıkarılan kişinin bir altsoyu mirasçı olacaktır. Eğer mirastan çıkarılan kişinin altsoyu yok ise o zaman saklı paya karşılık gelen değer mirasbırakanın tasarruf oranına eklenecektir.

Mirastan Çıkarma İptal Edilebilir mi?

Mirastan çıkarılan kişi, mirasçılıktan çıkarma işleminin iptali için dava açabilir. Bu dava kapsamında:

• Sebebin gerçeğe aykırı olduğu
• Sebebin hiç gerçekleşmediği
• Sebebin hukuken yeterli olmadığı

ileri sürülebilir.

Yargıtay içtihatlarına göre ispat yükü, çıkarma sebebini ileri süren taraftadır. Bu nedenle mirastan çıkarma işlemlerinde delil altyapısı büyük önem taşır.

Saklı Pay ve Mirastan Çıkarma İlişkisi

Saklı paylı mirasçılar, kural olarak mirastan pay alma hakkına sahiptir. Ancak geçerli bir mirastan çıkarma (mirasçılıktan çıkarma) işlemi ile bu hak ortadan kaldırılabilir.

Eğer çıkarma işlemi geçersiz sayılırsa:

• Mirasçı saklı payını talep eder
• Vasiyetname bu kısım yönünden hükümsüz olur

Bu nedenle uygulamada saklı pay ve mirastan çıkarma ilişkisi en çok uyuşmazlık doğuran alanlardan biridir.

Mirasçılıktan Çıkarma Dava Dilekçesi

Mirasçılıktan çıkarılan kişi bunun iptali için dava açabilecektir. Mirastan ıskatın iptali davası, yani mirasçılıktan çıkarmanın iptali davası için mutlaka uzman bir avukattan yardım alarak dava dilekçesi hazırlanmasını önermekteyiz. Mirastan ıskatın iptali dava dilekçesi için tarafımızla iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirastan çıkarma ile mirasçılıktan çıkarma farklı mı?
Hayır. İki terim aynı hukuki işlemi ifade eder.

Mirastan çıkarılan kişi dava açabilir mi?
Evet, iptal davası açabilir.

Saklı pay tamamen kaldırılabilir mi?
Sadece geçerli bir mirastan çıkarma varsa mümkündür.

Vasiyetname olmadan çıkarma yapılabilir mi?
Hayır, mümkün değildir.

Aile içi tartışma yeterli midir?
Genellikle yeterli kabul edilmez.