Vesayet Nedir? Vasi Atama ve Vesayet Davası Rehberi (2026)

Vesayet, kendisini yönetemeyen veya hukuki işlemleri tek başına yapamayan kişilerin korunmasını sağlayan önemli bir hukuk kurumudur. Özellikle yaşlılık, hastalık veya engellilik durumlarında vasi atanması sıkça gündeme gelir. Peki vesayet nedir, vasi nasıl atanır ve vesayet davası nasıl ilerler? Bu rehberde, vesayet sürecine ilişkin en çok merak edilen soruları sade ve anlaşılır şekilde ele alıyoruz. Böylece hem hukuki süreci doğru anlayabilir hem de olası hak kayıplarının önüne geçebilirsiniz.

Vesayet Nedir? Kimler Vesayet Altına Alınır?

Vesayet, Türk Medeni Kanunu’na göre belirli sebeplerle kendi işlerini yönetemeyen kişilerin korunması amacıyla uygulanan hukuki bir koruma mekanizmasıdır.

Vesayet Kavramı (TMK’ya Göre)

Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümlerine göre vesayet; akıl hastalığı, savurganlık, bağımlılık veya yaşlılık gibi nedenlerle kişinin korunmasını amaçlar.

Vesayet Gerektiren Haller

Aşağıdaki durumlarda vesayet kararı verilebilir:

• Akıl hastalığı veya zayıflığı
• Savurganlık
• Alkol veya madde bağımlılığı
• Yaşlılık ve bakıma muhtaçlık
• Kötü yönetim nedeniyle malvarlığını tehlikeye düşürme

Vesayet altında olmak ne demek? Kısıtlanan kişiye vesayet altındaki kişi denilebilir.

Geçici vesayet nedir? Türk Medeni Kanununa göre vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. Bu durumda geçici vasi olan kişi zorunlu işleri yapmakla yükümlüdür.

Vesayet Altındaki Kişinin Yapabileceği İşlemler

• Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukukî işlemlerinde temsil eder.
• Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek zorundadır.
• Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür.

Vesayet Altındaki Kişinin Yerleşim Yeri

Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri neresidir?

Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi TMK 412’nci maddesine göre vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi vesayet makamının (Sulh Hukuk Mahkemesi) iznine tabidir.

Vesayet Davası Nedir? 

Vesayet davasının bir diğer adı vasi davası demektir. Velayet altında bulunmayan çocuk veya kısıtlı ergin kişinin koruma altına alınması amacıyla vasi atanması gereklidir. İşte yapılan bu vasi atanması işlemine "vesayet davası" denir.

Vasi atanması için genellikle şu belgeler gerekir:

• Sağlık kurulu raporu
• Nüfus kayıt örneği
• Kimlik belgeleri

Vesayet Makamı Nedir?

Türk Medeni Kanununa göre vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesidir. Vasi yapacağı işlemler için sulh hukuk mahkemesinden izin alır.

Vesayet Denetimi Nedir?

Vasinin yapacağı işlemler denetime tabi tutulacaktır. Denetim makamı ise Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yapılan işlemlere itiraz edilmesi, şikayet edilmesi durumlarında da Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. İlgililer vesayete makamının aldığı kararlara karşı, kendilerine tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz edebilecektir. Denetim makamı gerektiğinde duruşma yaparak bu itirazla ilgili kesin karar verecektir.

Vasinin denetimini Asliye Hukuk Mahkemesi yapar. İlgili kişilerin şikayeti veya vasinin yaptığı işlemlere itiraz edilmesi durumunda Asliye Hukuk Mahkemesi denetimi yapacaktır.

Vesayet Yetkisi Nedir?

Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.

Vesayet Davası Nasıl Açılır?

Vasilik davası görevli mahkeme olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılmalıdır. Bu dava çekişmesi olarak görülecektir. Yani vasilik davası hasımsız olarak görülecektir. Dava açılırken dava dilekçesinin önemle hazırlanması gerekmektedir. Bu nedenle uzman bir avukattan yardım almanız sizin lehinize olacaktır.

Vesayet Davasında Yetkili Mahkeme

Vesayet davası yetkili mahkeme küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Vasi tayini yetkili mahkeme kısıtlanacak olan kişinin ve küçüğün yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Vesayet Davası Adli Tatilde Görülür mü?

Adli tatil döneminde her türlü dava açılabilir. Vesayet davası hem açılıp hem de görülmektedir adli tatil döneminde.

Vesayet Davası Ne Kadar Sürer?

Vasilik davaları mahkemenin yoğunluğu ve davanın açıldığı sebebe göre süre konusunda değişiklik göstermektedir. Vasilik davasının süresi ortalama olarak 3-6 ay arasında sürebilmektedir.

Vesayet Davasını Kimler Açabilir?

Küçüğe ve kısıtlanacak olan kişiye vasi atanmayı isteyen herkes tarafından bu dava açılabilir. Küçüğün ve kısıtlanacak kişinin yakın akrabası olan herkes bu davayı açabilir.

Vesayet Satışa İzin Davası

Vesayet altındaki kişinin taşınmaz satışı için vesayet makamından (Sulh Hukuk Mahkemesi) izin alınması gerekmektedir.

Vasi ev satabilir mi? Satabilir ancak bunun belirli aşamaları vardır. Öncelikle evin satışı için Sulh hukuk Mahkemesinden (vesayet makamından) izin alması gerekmektedir.

Engelli Kişinin Vesayet Altına Alınması

Yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden her ergin kısıtlanmasını isteyebilir. Kısıtlanan bu ergin kişiye de vasi ataması yapılır.

Vesayet Raporu Nedir?

TMK 409’uncu maddesine göre akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlanma ancak resmi sağlık kurulu raporu ile mümkündür. Resmi sağlık kurulu raporu vermeye yetkili makamlar dışında kalan kurumlardan alınan raporlar, Kanun’un açık hükmü gereği mahkemece hükme esas kabul edilemez.

Vesayet sağlık raporu vermeye yetkili kurumlar dışında başka kurumlardan sağlık raporu alınamaz.

Vesayet Tedbir Şerhi Nedir?

Kısıtlama ve vasi tayini sürecinde Sulh Hukuk Mahkemesince verilen geçici hukuki koruma önlemleri ve mahkemelerce çoğu kez bu tür önlemlerin tamamını ifade edecek şekilde uygulanan tedbirlere “vesayet tedbir şerhi" denilmektedir. Kanun’da geçici hukuki korumalar arasında “vesayet tedbir şerhi” adı altında bir önlem tanımlanmış değildir.

TMK m. 420 - Vesayet işleri zorunlu kıldığı takdirde vesayet makamı, vasinin atanmasından önce de re'sen gerekli önlemleri alır; özellikle, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir.

Vasi atanmasına dair kararın kesinleşmesi ile yargılama sırasında verilen geçici hukuki koruma önlemlerinin, bu arada vesayet tedbir şerhinin de terkini gerekir. Hâlbuki tedbir şerhinin işlendiği sicilleri tutan idari merciler veya bankaların kendiliğinden bu şerhleri terkin etmeyeceklerini tahmin etmek güç olmasa gerektir. Bu nedenle, vasi atanmasına ilişkin kararı veren mahkemenin geçici önlemlerin kalktığını ve varsa vasinin görevini yerine getirmesine ilişkin yeni önlemlerin neler olduğunu ilgili yerlere bildirmesi en doğru tutum olacaktır.

Vesayet tedbir şerhi banka tarafından da konulabilmektedir. Aslında bu hukuka aykırı bir durumdur. Çünkü banka kendisini mahkeme yerine koyarak hareket etmektedir. Kişi kısıtlandığında mahkeme bankalara kişinin kısıtlandığını bildirmektedir. Buradaki amaç kısıtlının işlem ehliyetinin kaldırılmasından bankayı haberdar ederek kısıtlının bizzat işlem yapmasına engel olmaktır. Banka, kısıtlının hesaplarına tedbir şerhi koyduğu zaman mahkemeden yazı istemektedir. İstenen yazı; "vasinin kısıtlı yerine işlem yapmasının onayı gerektiği" yazısıdır. Uygulamada sıklıkla rastlanan bir durumdur.

Kısıtlının hesabı bulunan bankalara da vesayet kararı gönderilmelidir. Ancak burada amaç hesabın işleme kapatılması değil, kısıtlı adına işlem yapma yetkisinin vaside olduğunun bankaya bildirilmesidir.

Vesayet şerhi satışa engel mi? Vasi ataması kesinleşene kadar mahkeme kısıtlının taşınmazlarıyla ilgili tapuya yazı yazmaktadır. Tapu müdürlüğü de taşınmazlar için "vesayet altına alınmıştır" veya vesayet tedbir şerhi" vardır diye ibareler koymaktadır. Asıl doğru olan "vesayet tedbir şerhi" dir. Kısıtlı adayına ait taşınmazın beyanlar hanesinde “vesayet tedbir şerhi” bulunduğunu gören tapu memuru, taşınmazla ilgili olarak işlem yapılmasını reddedecektir.

Tapuda vesayet şerhi nedir? Kısıtlı adayının taşınmazlarının devrini önlemek amacıyla tapu kayıtlarına tedbir konulmaktadır.

Vesayet şerhi nasıl kaldırılır? Vesayet tedbir şerhi nasıl kaldırılır? Vesayet makamının vesayet altına alınması istenen kişiye ait taşınmazların tapu kayıtlarına vesayet şerhi konulmasına veya kaldırılmasına ilişkin kararları ihtiyati tedbir niteliğinde değildir. Bu kararlara karşı T.M.K' nun 461/2.maddesi gereğince, kararın tebliğ gününden başlayarak 10 gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir. Vesayet makamının T.M.K' nun 462. maddesi gereğince verdiği kararlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

Vesayet Davası Ücreti

Vesayet davası avukatlık ücreti için ofisimizle iletişime geçerek ücret bilgisi alabilirsiniz.

Vesayet davasında vekalet ücretine hükmedilir mi? Vasi tayini istemi davanın reddi halinde kendisini vekil ile temsil ettiren kısıtlı adayı lehine vekalet ücreti takdir edilmelidir.

Vesayet Davasından Feragat Edilir mi?

Vesayet davasından feragat edilemez. Vasi atanmasına yönelik dava, kamu düzenine ilişkindir. Vesayet dairelerince gerekli görülen her türlü delil kendiliğinden toplanabilir. Davadan feragat edilemeyeceği gibi, takipsiz bırakılması nedeniyle dosya işlemden kaldırılamaz. Dava sulh ile sonuçlandırılamaz ve yargılamanın her aşamasında delil sunulabilir. Gerektiğinde giderler hazineden karşılanabilir. Mahkemece toplanan deliller gözetilmek suretiyle işin esası hakkında bir karar verilmesi gereklidir. (Yargıtay 8. HD Esas:2017-6525 Karar:2017-15850) 

Vesayet Kararının Tanıma ve Tenfizi

Vesâyet veya kısıtlılık kararı verilmesi veya sona erdirilmesi sebepleri, hakkında vesâyet veya kısıtlılık kararının verilmesi veya sona erdirilmesi istenen kişinin millî hukukuna tâbidir.

Yabancı mahkeme ilamının tanınması veya tenfizine karar verilebilmesi için ilamın taraflarının veya en az birinin Türk vatandaşı olmasına gerek bulunmamaktadır. Taraflar Türk vatandaşı olmasalar bile hukuki menfaatlerinin bulunması koşuluyla yabancı ilamın tenfizini veya tanınmasını isteyebilirler. (T.C. Yargıtay HGK Esas:2017-1924 Karar:2019-1060)

Tanıma ve tenfizi istenilen vesayet kararının, yabancı mahkemece verilen kararın tasdikli tercümesinin, apostille şerhini de içeren aslı ile usulüne uygun olarak onaylanmış Türkçe tercüme asıllarının sunulmasıyla birlikte yetkili Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılabilecektir.

Vesayet Tanıma Tenfiz Görevli Mahkeme

Yabancı ülkede alınan vesayet kararının Türkiye'de tanıma ve tenfizine bakmakla görevli olan mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Vesayet kararı tanıma tenfiz dava dilekçesi için ofisimizle iletişime geçerek hukuki hizmet alabilirsiniz.

Vesayet Tanıma Yetkili Yetkili Mahkeme

Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür

Vesayet tanıma tenfiz dilekçe örneği için ofisimiz ile iletişime geçerek hukuki destek alabilirsiniz.

Vesayet Davası İçin Hukuki Destek Alın

Vesayet ve vasi atanması süreci teknik ve dikkat gerektiren bir hukuki süreçtir. Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği almanız önemlidir. Detaylı bilgi ve danışmanlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.