Varlık Barışı 2026: Yeni Tebliğ ile Bildirim, Vergi Oranları ve Şartlar

7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile getirilen iki önemli düzenlemenin uygulama esasları, 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan iki ayrı tebliğ ile netleşti:

• Varlık barışı – Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1); dayanağı Kurumlar Vergisi Kanunu geçici 19'uncu maddesidir.
• Yurt dışı kazanç istisnası – Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 333); dayanağı Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D maddesidir.

Her iki tebliğ de yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Aşağıda önce varlık barışı, ardından yurt dışı kazanç istisnası uygulama esaslarıyla ele alınmış; 7582 sayılı Kanun'un diğer istisnaları ise özetlenmiştir.

Varlık Barışı Nedir? Geçici Madde 19 ve Yeni Tebliğ

Varlık barışı, yurt dışında bulunan ya da Türkiye'de bulunmakla birlikte kanuni defter kayıtlarında yer almayan bazı varlıkların; sınırlı bir vergi ödenerek ve vergi incelemesi riski olmaksızın kayıt altına alınmasına imkân tanıyan bir düzenlemedir. Amaç, bu varlıkların milli ekonomiye kazandırılması ve kayıt dışılığın azaltılmasıdır.

Yeni uygulamanın yasal dayanağı, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun geçici 19'uncu maddesi; usul ve esasların dayanağı ise 4 Temmuz 2026 tarihli Genel Tebliğ'dir. Kapsama giren varlıklar; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarıdır.

Varlık Barışından Kimler Yararlanabilir?

• Gerçek ve tüzel kişiler – yurt dışında bulunan varlıklarını Türkiye'ye getirerek bildirenler.
• Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri – Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklarını bildirenler.
• Gelir/kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar – yurt içindeki varlıklarını bildirip banka veya aracı kurumdaki bir hesaba yatıranlar.
• Şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar – bunlar adına da bildirim yapılabilir; katma değer vergisi yönünden ortaklık, gelir/kurumlar vergisi yönünden ise ortaklar inceleme ve tarhiyat yapılmaması imkânından yararlanabilir.

Bildirimler, ilgilinin yetkili vekili veya kanuni temsilcisi tarafından da yapılabilir. Bildirim sırasında banka veya aracı kurum, varlığa ilişkin herhangi bir belge (kaynak açıklaması) istemez.

Yurt Dışı Varlıkların Bildirilmesi ve Türkiye'ye Getirilmesi

Yurt dışındaki varlıklar, 4 Haziran 2026 – 31 Temmuz 2027 tarihleri arasında (bu tarih dâhil), Tebliğ ekindeki EK-1 formu ile Türkiye'deki bankalara veya (yalnızca menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları için) aracı kurumlara bildirilir.

Türkiye'ye getirme / transfer süresi

Bildirime konu varlıkların, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba transfer edilmesi gerekir. Fiziki olarak getirilen varlıklarda ise iki aylık süre içinde gümrük işlemlerinin tamamlanması ve takip eden ilk iş günü sonuna kadar banka/aracı kuruma yatırılması aranır. Fiziki getirişte gümrük idaresinden alınan belge, varlığın Türkiye'ye getirildiğinin ispatında kullanılır.

Hesap sahibi ile yurt dışından parayı transfer eden kişinin farklı olması, düzenlemeden yararlanmaya engel değildir. Yurt dışındaki taşınmaz gibi kapsam dışı varlıklar ise 31 Temmuz 2027'ye kadar kapsamdaki varlıklara (ör. dövize) dönüştürülerek getirilebilir.

Türkiye'de Bulunan Varlıkların Bildirilmesi

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin sahip olduğu, Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027'ye kadar EK-1 formu ile banka veya aracı kurumlara bildirilebilir. Bu varlıklar için vergi dairesine ayrıca beyanda bulunulmaz.

Mükellefiyeti bulunmayan veya defter tutma zorunluluğu olmayan kişiler de yurt içindeki varlıklarını bildirebilir; ancak bu kişilerin varlıklarını bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumda açılan bir hesaba yatırmaları ve bu durumu tevsik etmeleri zorunludur.

Varlık Barışı Vergi Oranları (2026)

Bildirilen varlıklar üzerinden kural olarak %5 oranında peşin vergi alınır. Bu vergiyi banka veya aracı kurum, vergi sorumlusu sıfatıyla tahsil edip bildirimi izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar EK-3 beyannamesi ile vergi dairesine beyan eder ve öder.

Varlıkların; vadeli hesaplarda, Devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS), kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belirli süreyle tutulacağı EK-2 taahhütnamesi ile taahhüt edilirse, oran aşağıdaki gibi düşer:

• EK-2 taahhütnamesi bildirim sırasında verilmelidir; bu taahhütnameden damga vergisi alınmaz.
• İndirimli oran (ör. %0) uygulansa dahi varlıklar EK-3 beyannamesine dâhil edilir.
• 1 Ocak 2027 – 31 Temmuz 2027 arasında yapılacak bildirimlerde oranlara yarım (0,5) puan eklenir (ör. bir yıllık taahhütte oran %4 yerine %4,5 uygulanır).
• Son bildirim tarihinin yetkiyle uzatılması hâlinde, uzatılan dönemde oranlara ilave yarım puan daha (toplam +1 puan) eklenir.
• Taahhüt süresinin başlangıcı, varlığın ilgili yatırım aracına (vadeli hesap, DİBS, kira sertifikası, GSYF) yatırıldığı tarihtir.

Sayısal örnekler

Örnek 1: 15/9/2026'da 10.000.000 TL döviz bildirilip en az iki yıl vadeli hesapta tutulacağı taahhüt edilirse oran %3'tür → 300.000 TL vergi.

Örnek 2: 25.000.000 TL'lik varlık için en az beş yıl taahhüt verilirse oran %0'dır; vergi tahsil edilmez, varlık yalnızca beyannameye dâhil edilir.

Örnek 3: 5/2/2027'de (1 Ocak 2027 sonrası) 8.000.000 TL için bir yıllık taahhüt verilirse oran %4 yerine %4,5 uygulanır → 360.000 TL vergi.

Bildirilen Varlıkların Değerlemesi

Varlıklar, bildirildikleri tarih itibarıyla ve Türk lirası karşılığı üzerinden değerlenir:

• Türk lirası: itibari (nominal) değeriyle.
• Altın: rayiç bedeliyle.
• Döviz: bildirim tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla.
• Menkul kıymetler (pay senedi, tahvil/bono/eurobond, türev araçlar): varsa borsa rayici, yoksa rayiç bedel, o da yoksa alış bedeli, o da yoksa nominal değer.
• Yatırım fonu katılma payları: ilgili piyasadaki kapanış fiyatıyla.

Taahhütte bulunanların, yurt dışı varlıkları transfer/yatırma tarihinden, yurt içi varlıkları ise bildirim tarihinden itibaren on gün içinde bildirdikleri tutarları taahhüt konusu yatırım araçlarına dönüştürmeleri gerekir.

Defter Kayıtları ve Özel Fon Hesabı

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bildirdikleri kıymetler için pasifte özel bir fon hesabı açar. Bu hesap sermayenin bir cüzü sayılır; bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez ve sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz. İşletmenin tasfiyesi ile kanuni devir ve bölünme hâllerinde bu tutarlar vergilendirilmez.

Serbest meslek kazanç defteri veya işletme hesabı esasında defter tutanlar ise bildirdikleri kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterir. Bildirilen varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmadan işletmeye dâhil edilir; iki yıl sonra vergiye tabi kazancın tespitinde dikkate alınmadan işletmeden çekilebilir.

Bildirilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar gider/indirim olarak kabul edilmez; ödenen varlık barışı vergisi ise hiçbir şekilde gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez.

Vergi İncelemesi ve Tarhiyat Yapılmayacak Haller

Şartlara uygun bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar için vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Bu korumadan yararlanmak için özetle:

• Yurt dışı varlıkların iki ay içinde Türkiye'ye getirilip banka/aracı kuruma yatırılması veya buradaki bir hesaba transfer edilmesi,
• Tarh edilen verginin süresinde ödenmesi ve verilen taahhütlere uyulması,
• Defter tutan mükelleflerce varlıkların kayda alınması ve özel fon hesabı şartlarına uyulması

gerekir. Bildirim dışı nedenlerle başlayan bir incelemede matrah farkı bulunursa, farkın bildirilen varlıklardan kaynaklandığı ispatlanabildiği ölçüde tarhiyat yapılmaz; bildirim tutarını aşan kısım için ise vergileme yapılır.

Önemli: Vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevkten sonra yapılan bildirimler bu korumadan yararlanamaz ve bulunan matrah farkına mahsup edilemez. Taahhüt süresine uyulmaması hâlinde ise zamanında alınmayan vergi gecikme faiziyle tahsil edilir; ancak bu durumda vergi ziyaı cezası uygulanmaz.

7582 Sayılı Kanun'un Diğer Vergi İstisnaları

Varlık barışı, 7582 sayılı Kanun'un getirdiği geniş vergi paketinin yalnızca bir parçasıdır. Aynı Kanun'la getirilen başlıca istisna ve indirimler şunlardır:

• Yurt dışı kazanç istisnası (GVK mükerrer 20/D): Türkiye'ye yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye'de ikameti ve mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışı kazanç ve iratları 20 yıl gelir vergisinden istisna edilir.
• Veraset ve intikal vergisinde %1 oran: Bu istisnadan yararlananlara, istisna süresi içindeki veraset yoluyla intikallerde %1 oran uygulanır.
• Nitelikli hizmet merkezi personeli: Ücretin brüt asgari ücretin üç katına (İFM/endüstri bölgesinde beş katına) kadarki kısmı gelir vergisinden istisnadır.
• Transit ticaret ve nitelikli hizmet kazancı: Kazancın %95'i (belirli bölgelerde %100'ü) kurum kazancından indirilir.
• Teknogirişim pay senedi istisnası: Üst sınır brüt ücretin iki katı olarak belirlenmiştir.
• Üretim ve zirai üretim kazançları: Sanayi sicil belgeli üreticilerde kurumlar vergisi %12,5 uygulanır.
• İstanbul Finans Merkezi: Vergi avantajlarının süresi 2047'ye kadar uzatılmıştır.

İstisna ve İndirim Oranları Özeti

Önemli Tarihler

• 4 Haziran 2026: Yurt dışı varlıklara ilişkin bildirimlerin başlangıcı.
• 4 Temmuz 2026: Uygulama Tebliği'nin (Seri No:1) yürürlüğe girmesi.
• 1 Ocak 2027: Bu tarihten sonraki bildirimlerde oranlara +0,5 puan eklenmesi.
• 31 Temmuz 2027: Bildirim için son tarih (yetkiyle uzatılabilir).

Yurt Dışı Kazanç İstisnası Nedir?

7582 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesiyle Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen mükerrer 20/D maddesi; belirli şartları taşıyan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratları yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutmaktadır. Uygulama esasları, Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 333) ile belirlenmiştir. İstisnadan yalnızca gerçek kişiler yararlanır; kurumlar vergisi mükellefleri kapsamda değildir.

İstisnadan Kimler Yararlanabilir? Şartlar

• Türkiye'de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye'de hem ikametgahı hem de vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler yararlanabilir.
• Başvuru tarihi itibarıyla Türkiye'de yerleşmiş sayılma şarttır.
• İstisnadan, 1 Ocak 2026'dan itibaren Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler faydalanabilir.

Önemli ayrım: Kişinin istisna kapsamına girmeden önce Türkiye'de yalnızca gayrimenkul sermaye iradı (kira), menkul sermaye iradı (kâr payı/faiz vb.) veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması istisnaya engel değildir. Buna karşılık, son üç takvim yılında Türkiye'de ücret, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı gibi bir mükellefiyetin bulunması istisnadan yararlanmaya engeldir.

İstisna Belgesi ve Başvuru Süresi

İstisnadan yararlanmak için tarha yetkili vergi dairesinden EK-1'de yer alan “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi” alınması gerekir. Vergi dairesi; son üç takvim yılında ikametgah ve mükellefiyet bulunup bulunmadığını, Türkiye'de yerleşmiş sayılma durumunu ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını kontrol eder.

• Genel süre: Türkiye'de yerleşmiş sayıldığı takvim yılının sonuna kadar başvuru yapılmalıdır.
• Yılın son iki ayında (Kasım–Aralık) yerleşenler: takip eden takvim yılının ikinci ayının (Şubat) sonuna kadar başvurabilir.
• Süre kaçırılırsa: şartlar sağlansa dahi istisna belgesi verilmez.

Beyan, Gider ve Mahsup Kuralları

• İstisna kapsamındaki yurt dışı kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez; diğer gelirler için beyanname verilse de bu kazançlar beyannameye dâhil edilmez.
• İstisna kazançlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazançların tespitinde dikkate alınmaz.
• Bu kazançlar nedeniyle yurt dışında ödenen vergiler, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemez.
• Türkiye'de elde edilen kazanç ve iratlar (ör. Türkiye'deki taşınmazdan kira, tam mükellef kurumdan kâr payı, Türkiye'de verilen hizmetten serbest meslek kazancı) istisna kapsamı dışındadır; bunların vergisel yükümlülüğü devam eder.

Örneklerle uygulama

Örnek A: 12/7/2026'da Türkiye'de yerleşen mükellefin 2023–2025 yıllarında Türkiye'de ikametgahı ve mükellefiyeti yoksa, 2026 yılı sonuna kadar başvurarak istisna belgesi alabilir.

Örnek B: Türkiye'de yerleşmeden önceki üç yılda tek işverenden tevkifatlı ücret geliri elde etmiş kişiye istisna belgesi verilmez.

Örnek C: İstisnadan yararlanan kişi Türkiye'deki taşınmazından kira ve tam mükellef kurumdan kâr payı elde ederse bunları beyan eder; yurt dışındaki gayrimenkulünden aldığı kira ve yabancı kurumdan aldığı kâr payı ise istisna kapsamındadır ve beyannameye eklenmez.

Şartların İhlali

İstisna şartlarını taşımadığı hâlde yararlandığı sonradan tespit edilen mükelleflerin istisna belgesi iptal edilir; eksik tahakkuk eden vergi, vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir. İstisna belgesi aldığı hâlde sonradan Türkiye mukimi olmaktan çıkanların yurt dışı kazançları ise zaten Türkiye'de vergilendirilmez.