Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu (TCK 123)

kişilerin huzur ve sükun

Gündelik hayatın içinde sıkça karşılaşılan ısrarlı arama, mesajlaşma ve gürültü gibi davranışlar; mağdur açısından çoğu zaman kabahat ile suç arasındaki ince çizgide yer alır. Türk Ceza Kanunu m. 123, sırf huzur ve sükunu bozma maksadıyla işlenen ısrarlı eylemleri bağımsız bir suç olarak düzenlemektedir. Israr unsurunun hangi noktada başladığı, hangi davranışların bu suç kapsamında değerlendirilebileceği ve mağdurun şikayet hakkını ne süre içinde kullanabileceği uygulamada en sık tartışılan başlıklar arasındadır. Bu rehberde TCK m. 123 hükmü; unsurları, cezası, şikayet süreci, TCK m. 123/A ısrarlı takip suçu ile farkı ve 2026 itibarıyla Yargıtay uygulaması ışığında değerlendirilecektir.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Nedir?

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 123. maddede düzenlenmiştir. Hüküm; bir kimseye sırf huzur ve sükunu bozmak maksadıyla ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulmasını şikayete bağlı olarak cezalandırmaktadır.

Düzenleme ile korunan hukuki değer; bireyin psikolojik dinginliği, karar verme ve hareket özgürlüğü ile özel yaşam alanındaki güvenliğidir. Suçun temel ayırıcı unsurları, ısrar şartı ve sırf huzur bozma maksadına dayalı özel kasttır. Bu iki unsur, eylemi TCK m. 183 "Gürültüye Neden Olma" suçundan ve Kabahatler Kanunu m. 36 kapsamındaki gürültü kabahatinden ayırmaktadır.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Cezası 

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu TCK 123. maddede geçmektedir. Buna göre ;

TCK m. 123 - "Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir."

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Şikayet

Bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması için suçtan mağdur olan kişinin şikayeti gerekmektedir. Şikayet süresi 6 aydır. Bu süre geçtikten sonra şikayet hakkı düşer.

Israr Unsuru ve Yargıtay Yaklaşımı

Israr unsuru, suçun maddi unsurunun en tartışmalı parçasıdır. Yargıtay, ısrarın gerçekleşip gerçekleşmediğini her olayın somut özelliklerine göre değerlendirmektedir. Yerleşik içtihat doğrultusunda; tek seferlik bir arama, bir mesaj veya tek bir gürültü olayı kural olarak ısrar unsurunu karşılamaz.

Yargıtay'ın bazı kararlarında 14 kez kısa süreli arama eyleminin suçu oluşturduğu kabul edilmiş; başka kararlarda ise dört kez aramanın ısrar olarak nitelendirilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle ısrarın belirlenmesinde; eylemin sıklığı, zaman aralığı, mağdurun açıkça reddetmesine rağmen sürdürülmesi ve gece-gündüz ayrımı gözetilmemesi gibi unsurlar bütüncül biçimde değerlendirilmektedir.

Huzur ve Sükunu Bozma Örnekleri

Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan eylem tiplerinin TCK m. 123 kapsamında nasıl değerlendirildiğini özetlemektedir. Her olayın somut özellikleri farklı sonuç doğurabilir; tablo yalnızca uygulamada öne çıkan eğilimi göstermektedir.

Hukuki Durum Değerlendirme Sonuç
Eski eşin aynı gün içinde 10+ kez aranması, mağdurun engellemesine rağmen farklı numaralardan devam edilmesi Israr ve özel kast belirgin; dijital eylem boyutu da değerlendirilebilir TCK m. 123 oluşur; somut olayda TCK m. 123/A ısrarlı takip de gündeme gelebilir
Tek bir gün içinde 4 kez arama; karşılıklı iletişim olduğunun iletişim kayıtlarından anlaşılması Israr unsuru tartışmalı; özel kast yok Suçun unsurları oluşmayabilir; beraat ihtimali yüksek
Komşunun gece geç saatlerde tamirat yapması, mağdurun şikayetine rağmen birkaç gün sürmesi Tamirat amacı baskın, sırf huzur bozma maksadı yok TCK m. 123 oluşmaz; Kabahatler Kanunu m. 36 gündeme gelir
Hedefli olarak gece geç saatlerde ses yükseltici ile bilerek mağdurun penceresine yönelik müzik çalınması Hedeflilik ve özel kast belirgin TCK m. 123 oluşur
Telefon araması sırasında tehdit içeren sözler söylenmesi Eylem TCK m. 106 tehdit suçunu oluşturur Fikri içtima — yalnızca tehdit suçundan ceza verilir
Sürekli WhatsApp mesajı atılması; ayrıca cinsel içerikli ifadelerin gönderilmesi Eylem cinsel taciz boyutuna ulaşır TCK m. 105 cinsel taciz uygulanır; m. 123 ayrıca uygulanmaz

TCK m. 123/A Israrlı Takip (Stalking) Suçu ile Farkı

27.05.2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanun ile TCK'ya eklenen m. 123/A, ısrarlı takip eylemlerini bağımsız bir suç olarak düzenlemiştir. 2022 öncesinde bu tür eylemler büyük ölçüde m. 123 ya da m. 105 cinsel taciz suçunun geniş yorumu üzerinden yargılanmaktaydı. 2026 itibarıyla iki suç tipi arasındaki ayrım, uygulamada en sık tartışılan başlıklardan biridir.

TCK m. 123/A; bir kimseye karşı, fiziken takip etme, iletişim araçları ya da üçüncü kişiler üzerinden ısrarlı şekilde temasa geçmeye çalışma yoluyla "ciddi bir huzursuzluk" yaratma veya kişinin kendini güvende hissetmemesine yol açma eylemlerini cezalandırmaktadır. Temel hal cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir; suçun nitelikli halleri (eski eşe karşı, çocuğa karşı, koruma kararı varlığında) daha ağır cezalandırılır.

Kıyas Ölçütü TCK m. 123 — Huzur Bozma TCK m. 123/A — Israrlı Takip
Korunan değer Psikolojik huzur ve dinginlik Kişinin kendini güvende hissetme hakkı
Eylem türü Israrla telefon, gürültü, hukuka aykırı diğer davranış Fiziken takip, iletişim araçlarıyla ısrarlı temas, üçüncü kişiler üzerinden takip
Sonuç Huzurun bozulması (özel kast yeterli) Ciddi huzursuzluk veya güvende hissetmeme
Ceza 3 ay – 1 yıl hapis 6 ay – 2 yıl hapis (nitelikli halde 1 – 3 yıl)
Şikayet Şikayete tabi Temel hal şikayete tabi; nitelikli haller resen

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Manevi Tazminat

Bu suçtan mağdur olarak kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi, Asliye Hukuk Mahkemesi'nde manevi tazminat davası açabilecektir.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Uzlaşma 

Bu suç uzlaşma kapsamına giren suçlardandır. Dava açılmadan önce taraflar uzlaşmaya davet edilir. Eğer uzlaşmaya gidilmeden dava açılmışsa, mahkeme tarafları uzlaştırmacıya yönlendirecektir.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Görevli Mahkeme

Bu suçta görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Yetkili Mahkeme

Suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. Örneğin; Bakırköy'de bir binada alt komşuyu rahatsız eden  üst komşu hakkında açılacak olan davada görevli ve yetkili mahkeme Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesi olacaktır.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Şikayet Dilekçesi

Suçtan mağdur olan kişi yetkili savcılığa bir şikayet dilekçesiyle şikayette bulunabilir. Şikayet dilekçesi için bize ulaşabilirsiniz.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Yargıtay Kararları

1-) Yargıtay 2. Ceza Dairesi    2011/23286 Esas  -  2013/1984 Karar

Katılanın beyanı, HTS raporu ve dosya içeriğine göre, sanığın katılanın sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla ısrarla cep telefonu ile farklı zamanlarda birçok kez aramak suretiyle, atılı suçu işlediği sübuta ermesine rağmen, mahkumiyeti yerine yazılı şekilde yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle beraatına kararı verilmesi Bozmayı gerektirmiş katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 05/02/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Sıkça Sorulan Sorular

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunda kaç kez arama "ısrarla" sayılır?

Yargıtay yerleşik içtihadına göre belirli bir sayı yoktur; her olayın somut özelliklerine göre değerlendirilir. Asgari iki kez aranma genel kabul gören başlangıç ölçütü olmakla birlikte, bazı olaylarda dört aramanın bile ısrar oluşturmadığına hükmedilmiştir. Eylemin sıklığı, zaman aralığı, mağdurun engellemesine rağmen sürdürülmesi ve özel kastın varlığı bütüncül biçimde değerlendirilir.

WhatsApp veya Instagram üzerinden ısrarla mesaj atmak bu suçu oluşturur mu?

2026 itibarıyla Yargıtay uygulaması, dijital iletişim kanalları üzerinden ısrarla yapılan rahatsız edici mesajları da TCK m. 123 kapsamında değerlendirmektedir. Sırf huzur bozma maksadıyla, belirli bir mağdura yönelik ve ısrarlı biçimde gönderilen mesajlar suç oluşturur. Mesajların cinsel ya da tehdit içerikli olması halinde ise fikri içtima ile diğer suçlar uygulanabilir.

Şikayet süresi ne kadar; süreyi kaçırırsam ne olur?

Mağdur, faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayetini kullanmalıdır (TCK m. 73). Süre hak düşürücüdür; bu sürenin geçirilmesi halinde şikayet hakkı düşer ve soruşturma başlatılamaz. Süresi içinde yapılan şikayet ile ısrarlı eylemlerin son tarihi arasındaki tüm fiiller dosyaya konu edilebilir.

TCK m. 123 ile TCK m. 123/A ısrarlı takip suçu arasındaki fark nedir?

TCK m. 123 ısrarla telefon, gürültü ve hukuka aykırı diğer davranışları kapsayıp 3 ay – 1 yıl hapis öngörürken; 7406 sayılı Kanun ile 2022'de eklenen m. 123/A fiziken takip, iletişim araçlarıyla ısrarlı temas ve üçüncü kişiler üzerinden takibi kapsar. m. 123/A'da ceza 6 ay – 2 yıl olup, eski eşe veya çocuğa yönelik nitelikli hallerde 1 – 3 yıla kadar artar.

Bu suç uzlaştırmaya tabi mi?

Evet. TCK m. 123 CMK m. 253 kapsamında uzlaştırmaya tabi suçlar arasındadır. Soruşturma aşamasında dosya zorunlu olarak uzlaştırma bürosuna gönderilir. Tarafların uzlaşması halinde Cumhuriyet Başsavcılığı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir; kovuşturma açıldıktan sonra uzlaşma gerçekleşirse mahkeme düşme kararı verir.

HAGB kararı verilebilir mi; sicile işler mi?

TCK m. 123 cezasının bir yıl ve altında olması nedeniyle CMK m. 231 koşulları sağlandığında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilir. HAGB kararı adli sicile değil, kendine özgü kütüğe işlenir. Beş yıllık denetim süresi içinde yeni kasıtlı suç işlenmezse dava düşer ve hüküm hiç verilmemiş sayılır.

Görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Yetki kuralı bakımından CMK m. 12 uyarınca suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. Telefon veya dijital iletişim yoluyla işlenen suçlarda mağdurun bulunduğu yer mahkemesi pratikte yetkili kabul edilmektedir. Bakırköy yargı çevresindeki olaylarda Bakırköy Asliye Ceza Mahkemeleri görevli ve yetkilidir.

Komşumun çıkardığı gürültü için bu suçtan şikayet edebilir miyim?

Olağan komşuluk gürültüsü (tamirat, taşınma, mobilya değişikliği) bu suçu oluşturmaz; bu tür eylemler Kabahatler Kanunu m. 36 kapsamında değerlendirilir. Ancak gürültü sırf belirli bir komşunun huzurunu bozma amacıyla, hedefli ve ısrarlı biçimde yapılıyorsa TCK m. 123 kapsamında şikayet edilebilir. Özel kastın somut delillerle ortaya konulması zorunludur.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments