12. Yargı Paketi: Çerçeve ve Güncel Durum (2026)

Türk yargı sisteminin yapısal sorunlarını ele almak üzere hazırlanan 12. Yargı Paketi, 2026 yılının en yakından izlenen reform başlıklarından biridir. Adalet Bakanlığı, paketin hazırlık çalışmalarının tamamlandığını duyurmuş; ancak Mayıs 2026 itibarıyla kanun teklifi henüz TBMM Başkanlığı'na sunulmamıştır.

Bu makalede 12. Yargı Paketi, iki net katman halinde ele alınmaktadır: bir tarafta TBMM Genel Kurul ve Plan-Bütçe Komisyonu tutanakları ile Adalet Bakanlığı'nın resmî açıklamalarından doğrulanabilen bilgiler; diğer tarafta basında ve hukuk camiasında dile getirilen, ancak henüz resmî kaynaklarda yer almayan iddialar ve beklentiler. Bu ayrım, hâlihazırda devam eden hukuki süreçleri olan vatandaşların ve uygulayıcıların doğru bilgiyle karar verebilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.

Önemli Uyarı

12. Yargı Paketi, 8 Mayıs 2026 itibarıyla yasalaşmış bir kanun değildir. TBMM kayıtlarında bu adla sunulmuş bir kanun teklifi henüz bulunmamaktadır. Adalet Bakanlığı'nın açıkladığı çerçeve dışındaki spesifik madde sayıları, parasal sınırlar ve teknik detaylar yalnızca basın haberleri ve yorumlara dayanmaktadır. Kesin değerlendirme, ancak kanun teklifi TBMM Başkanlığı'na sunulup gerekçesiyle birlikte yayımlandığında ve nihayetinde Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla mümkün olacaktır.

Resmi Kaynaklardan Doğrulanan Bilgiler

Aşağıda yer alan başlıklar, TBMM Genel Kurulu, Plan-Bütçe Komisyonu tutanakları ve Adalet Bakanlığı'nın resmî açıklamalarına dayanmaktadır.

1. Paketin Mevcut Statüsü

Dönemin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Kasım 2025'te TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı sunumda 11. ve 12. Yargı Paketleri'nin hazırlık çalışmalarının tamamlandığını ifade etmiştir. Aralık 2025'te TBMM Genel Kurulu'nda Bakanlık bütçesi sunumu sırasında da aynı çerçeve teyit edilmiştir.

Bakan Yılmaz Tunç'un yerine göreve gelen Adalet Bakanı Akın Gürlek ise mevcut paketin Bakanlığa devralındıktan sonra geri çekildiğini ve eksiklikler giderilerek yeniden hazırlandığını kamuoyuyla paylaşmıştır. Bu çerçevede paketin TBMM Adalet Komisyonu'na sunulması beklenmekte, ancak Mayıs 2026 itibarıyla resmî sunum henüz gerçekleşmemiştir.

2. Adalet Bakanlığı'nın Açıkladığı Dört Temel Hedef

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un TBMM Genel Kurulu'ndaki bütçe sunumunda 12. Yargı Paketi için açıkladığı dört ana hedef başlığı şunlardır:

• Hukuk yargılamalarının makul sürede tamamlanması: Türkiye'de yaklaşık 12 milyon derdest dosya bulunmakta olup yargılama sürelerinin kısaltılması paketin temel önceliği olarak ifade edilmiştir.
• Mülkiyet hakkının daha etkin korunması: Tapu uyuşmazlıkları, taşınmaz davaları ve ilgili usul mekanizmalarında değişiklikler öngörülmektedir.
• Avukatların bilgi ve belge temin etmelerinin kolaylaştırılması: Savunma makamının kamu kurum ve kuruluşları nezdindeki belge erişiminin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
• Noter yardımcılığı kurumunun ihdas edilmesi: Noterlik sisteminde yapısal bir değişiklikle yeni bir kariyer ve görev pozisyonunun oluşturulması planlanmaktadır.

3. Tebligat Reformu

Bakan Tunç'un TBMM bütçe sunumunda yaptığı açıklamaya göre, yargılamaların uzamasının en önde gelen sebeplerinden biri olarak değerlendirilen tebligat işlemleri ve usulsüzlüklerine yönelik kapsamlı bir reform çalışması tamamlanmıştır. Bu kapsamda yeni bir Tebligat Kanunu taslağı hazırlanmış olup, özellikle elektronik tebligatın yaygınlaştırılmasına ilişkin önemli düzenlemeler bulunmaktadır.

4. Cebri İcra Kanunu Taslağı

Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Bilim Kurulu tarafından hazırlanan Cebri İcra Kanunu Taslağı, kamuoyunun görüşüne sunulmuştur. Bu taslak, mevcut İcra ve İflas Kanunu'nu yapısal olarak yeniden tasarlamayı amaçlamaktadır. 12. Yargı Paketi'nin gündemiyle paralel ilerleyen bu çalışma, icra sisteminin etkinliğini artırmaya yöneliktir.

5. Yargı Reformu Stratejisi Bağlantısı

12. Yargı Paketi, 23 Ocak 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı tarafından kamuoyuyla paylaşılan Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi'nin uygulayıcı paketlerinden biridir. Strateji belgesinde 5 temel amaç, 45 hedef ve 264 faaliyet ile geleceğe yönelik bir yol haritası belirlenmiştir.

6. Yargı Personeli ve Altyapı

Bakan Tunç'un açıklamalarına göre, 2025 yılı sonu itibarıyla 179.382 olan adalet personeli sayısının önümüzdeki dönemde 20.000 yeni personel alımı ile artırılması planlanmaktadır. İlk 5.000 personelin sınav süreci tamamlanmış olup, kalan 15.000 personelin alımının 2026 yılı içinde tamamlanması öngörülmüştür. Ayrıca ihtisas mahkemesi sayısının 986'dan 2.923'e yükseltildiği TBMM tutanaklarına yansımıştır.

7. Af veya Genel İnfaz Düzenlemesi Bulunmamaktadır

Adalet Bakanlığı'nın resmî açıklamalarında 12. Yargı Paketi'nin genel af niteliği taşımadığı ve kapsamlı bir infaz rejimi değişikliği öngörmediği net biçimde ifade edilmiştir. Önceki paketlerde -özellikle 11. Yargı Paketi'nde- ele alınan infaz düzenlemeleri (Kovid-19 dönemi denetimli serbestlik genişlemesi vb.) 12. Yargı Paketi'nin gündeminde değildir.

Doğrulanmış Bilgi

11. Yargı Paketi olarak bilinen 7571 sayılı Kanun, 25 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 12. Yargı Paketi, bu paketin devamı niteliğinde ve farklı bir odakla (hukuk yargılaması ekseninde) hazırlanmaktadır.

BÖLÜM II — Kamuoyuna Yansıyan İddialar ve Beklentiler

Aşağıdaki başlıklar, hukuk camiasında ve basında dile getirilen ancak TBMM kayıtları ile resmî açıklamalarda doğrudan teyit edilmemiş düzenleme öngörülerine ilişkindir. Bu bilgilerin tamamı, kanun teklifi TBMM'ye sunulup gerekçesiyle yayımlanana kadar iddia ve beklenti seviyesinde kalmaktadır.

Bu bölümdeki bilgilerin niteliği

Bu bölümde aktarılan içerikler, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in çeşitli platformlarda yaptığı açıklamalar ile basın haberlerine dayanmaktadır. Spesifik madde numaraları, parasal eşikler ve etkilenen kişi sayıları gibi sayısal veriler, henüz resmî kanun teklifi metniyle doğrulanmamıştır.

1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Değişiklikleri

Basına yansıyan değerlendirmelere göre, 12. Yargı Paketi'nde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun çeşitli maddelerinde değişiklik öngörülmektedir. En çok dile getirilen başlıklar şunlardır:

HMK m. 20 (görevsizlik/yetkisizlik kararları): Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilen dosyaların ilgili mahkemeye doğrudan gönderilmesi ve böylece tarafın iki haftalık başvuru zorunluluğunun ortadan kaldırılması yönünde değişiklik beklenmektedir.

HMK m. 397 (ihtiyati tedbir): Görevsizlik/yetkisizlik kararı verilen davalarda mahkemenin koymuş olduğu ihtiyati tedbirin, dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye intikalinden sonra da geçerliliğini koruması yönünde düzenleme öngörülmektedir.

Yargıtay bozması sonrası öncelikli inceleme: Yargıtay tarafından bozularak yerel mahkemeye gönderilen dosyaların öncelikli sıraya alınması ve belirli süre içinde duruşma günü verilmesi zorunluluğu konuşulmaktadır.

Atlamalı temyiz: Bazı dosyaların istinaf aşaması atlanarak doğrudan Yargıtay'a taşınabilmesini sağlayacak bir mekanizma gündemdedir.

Bu düzenlemelerin somut madde metinleri ve uygulama esasları, ancak kanun teklifinin TBMM'ye sunulmasıyla netleşecektir.

2. Tapu İşlemlerinde Avukatla Temsil

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in basına yansıyan açıklamalarında, belirli bir parasal sınırı aşan tapu işlemlerinde tarafların avukatla temsili zorunluluğunun 12. Yargı Paketi kapsamında değerlendirildiği ifade edilmiştir. Basında bu sınırın 30 milyon TL düzeyinde dile getirildiği görülmektedir.

Düzenlemenin temel mantığı; yüksek bedelli tapu işlemlerinde önleyici hukuk yaklaşımının güçlendirilmesi, sahte vekaletname ve dolandırıcılık vakalarının azaltılması ile tapu iptal ve tescil davalarının önüne geçilmesi olarak kamuoyuna yansımıştır. Ancak parasal sınır, kapsam (konut/arsa/işyeri ayrımı), her iki taraf için ayrı avukat şartı olup olmayacağı, ipotek tesisi gibi işlemlerin dahil edilip edilmeyeceği gibi teknik soruların yanıtı ancak kanun metniyle anlam kazanacaktır.

3. Çekişmeli Boşanmada Arabuluculuk ve İki Aşamalı Yargılama

Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamalarında çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk hükümlerinin uygulanması üzerine çalışıldığı belirtilmiştir. Aile hukukunun hassas yapısı dikkate alınarak, mekanizmanın sınırlı ve kontrollü biçimde dahil edilmesi öngörülmektedir.

Ayrıca basına yansıyan değerlendirmelerde, çekişmeli boşanmada "iki aşamalı yargılama" modelinin gündemde olduğu ifade edilmektedir. Bu modelde mahkemenin boşanma ve velayet kararını ilk aşamada hızla verebilmesi; tazminat, nafaka ve mal paylaşımı gibi mali uyuşmazlıkların ise ayrı bir süreçte ele alınması önerilmektedir.

4. Miras ve Komşuluk Hukukunda Arabuluculuk Genişlemesi

Arabuluculuk kapsamının miras paylaşımı uyuşmazlıkları ve komşuluk hukukundan doğan ihtilaflara doğru genişletilmesi de pakette gündemde olan başlıklar arasında dile getirilmiştir.

5. TCK 158 ve Nitelikli Dolandırıcılık Davaları

Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunun yargılamasının ağır ceza mahkemeleri yerine asliye ceza mahkemelerinde görülmesi yönünde bir değişiklik kamuoyuna yansımıştır. Bu yaklaşım, davaların daha hızlı sonuçlanmasını ve mahkemeler arası iş yükü dengesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Not: Bu yaklaşım, 11. Yargı Paketi sürecinde zaten gündeme gelmiş bir başlıktır; 12. Yargı Paketi'nde bu konunun yeniden ele alınıp alınmayacağı veya kapsamının değişip değişmeyeceği henüz netleşmemiştir.

6. IBAN Mağdurları Konusu

Banka hesabını üçüncü kişilere kullandıran ve bu nedenle TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılıktan yargılanan kişiler için bir düzenleme yapılması beklentisi kamuoyuna yansıyan başlıklardandır. Basında bu kapsamdaki kişi sayısının yaklaşık 50 bin olduğu dile getirilmektedir.

Söz konusu kişiler için ceza indirimi, fiilin ayrı bir suç tipi olarak müstakilen düzenlenmesi veya uzlaşma kapsamına alınması gibi seçeneklerin tartışıldığı ifade edilmektedir. Ancak bu konu, henüz Adalet Bakanlığı tarafından kanun teklifi metninde somutlaştırılmamıştır.

7. Suça Sürüklenen Çocuklar

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu çerçevesinde yaptığı görüşmelere ve açıklamalarına göre, bu alanda yasal düzenleme ihtiyacı paket kapsamında değerlendirilmektedir. Yaş tanımı, ceza sorumluluğu ve örgüt faaliyetlerinde çocukların kullanılması başlıkları gündemdedir. Ancak somut madde metinleri henüz açıklanmamıştır.

Hatırlatma: 11. Yargı Paketi'nde örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması halinde örgüt yöneticilerine verilecek cezanın yarısından bir katına kadar artırılması zaten düzenlenmiştir. 12. Pakette bu yaklaşımın derinleştirilmesi söz konusu olabilir.

8. Sosyal Medya ve Anonim Hesaplar

Anonim ve sahte hesaplarla yapılan kişilik hakkı ihlallerine yönelik düzenleme ihtiyacı, basın açıklamalarında ifade edilmiştir. Ancak bu başlığın 12. Yargı Paketi'nin somut bir maddesine dönüşüp dönüşmeyeceği belirsizliğini korumaktadır.

BÖLÜM III — Yasalaşma Süreci ve Pratik Değerlendirme

1. Yasalaşma Aşamaları

12. Yargı Paketi'nin nihai kanun haline gelebilmesi için aşağıdaki süreçten geçmesi gerekmektedir:

• Kanun teklifinin TBMM Başkanlığı'na sunulması
• TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşülmesi (komisyon aşamasında maddelerde değişiklik mümkündür)
• TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edilmesi
• Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması
• Resmî Gazete'de yayımlanması
• Kanunun yürürlük maddesine göre uygulamaya başlaması

Mayıs 2026 itibarıyla bu sürecin ilk aşaması (TBMM Başkanlığı'na sunum) henüz tamamlanmamıştır. Adalet Bakanlığı tarafından paketin yakın zamanda Meclis'e sunulacağı ifade edilmekle birlikte, kesin bir takvim resmî olarak açıklanmamıştır.

2. Etkilenebilecek Kesimler

Paket yasalaştığı takdirde, doğrudan veya dolaylı olarak etkilenmesi beklenen kesimler şu şekilde özetlenebilir:

Doğrudan Etkilenebilecek Kişiler

• Hukuk davası tarafları (boşanma, miras, alacak, tapu, kira, iş davaları)
• Avukatlar ve hukuki temsilciler
• Noterler ve hukuk fakültesi mezunları
• Arabulucular
• Yüksek bedelli tapu işlemi yapan vatandaşlar
• Banka hesabı kullandırma soruşturmalarındaki şüpheliler
• Çekişmeli boşanma sürecindeki taraflar

Dolaylı Etkilenebilecek Kurumlar

• Banka ve finans kuruluşları
• Sigorta şirketleri
• Kamu kurumları
• Ticari işletmeler ve şirketler
• Dernekler, vakıflar ve sivil toplum kuruluşları

3. Devam Eden Hukuki Süreçlerde Önemli Hatırlatmalar

Devam eden dosyanız için kritik nokta

Kanun yürürlüğe girene kadar mevcut süreler, deliller, arabuluculuk başvuruları, itirazlar, istinaf ve temyiz hakları yürürlükteki mevzuata göre takip edilmelidir. Sosyal medyada zaman zaman dolaşan "af çıkıyor", "herkes serbest kalıyor", "tapu kuralı değişti" gibi iddialara dayanarak hareket etmek ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Bir kanun yürürlüğe girdiğinde her yeni düzenleme otomatik olarak geçmiş dosyalara aynı şekilde uygulanmaz. Bazı hükümler derhal uygulanırken, bazıları yalnızca yeni açılacak davalar bakımından sonuç doğurabilir. Ceza hukuku alanındaki değişikliklerde "lehe kanun" ilkesi gereği sanık lehine olan hükümler kesinleşmemiş dosyalara uygulanabilir; ancak bu değerlendirme her dosyanın özelliklerine göre yapılır.

Sonuç ve Değerlendirme

Yargı Paketi, hazırlık çalışmaları tamamlanmış olmakla birlikte henüz TBMM'ye sunulmamış bir reform girişimidir. Adalet Bakanlığı'nın resmî açıklamalarına göre paket; hukuk yargılamalarının makul sürede tamamlanması, mülkiyet hakkının daha etkin korunması, avukatların belge erişiminin kolaylaştırılması ve noter yardımcılığı kurumunun ihdası olmak üzere dört temel hedef etrafında şekillenmektedir. Bu hedeflerin yanında yeni bir Tebligat Kanunu ile Cebri İcra Kanunu Taslağı da paralel çalışmalar olarak yürütülmektedir.

Önceki paketlerden farklı olarak 12. Yargı Paketi, ağırlıklı biçimde usul hukuku ve yargısal altyapı reformuna odaklanmaktadır. Genel af veya kapsamlı infaz düzenlemesi içermeyeceği, Adalet Bakanlığı tarafından net biçimde ifade edilmiştir.

Basında yer alan spesifik düzenleme detayları (madde sayıları, parasal eşikler, mahkeme değişiklikleri, sosyal medya düzenlemeleri vb.), kanun teklifi TBMM'ye sunulup gerekçesiyle birlikte yayımlanana kadar iddia seviyesinde değerlendirilmelidir. Hukuki süreçlerini etkileyebilecek bir konuda hareket etmeden önce Resmi Gazete'de yayımlanan nihai metin ve uzman bir avukatın değerlendirmesi esas alınmalıdır.

Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak 12. Yargı Paketi'nin gelişimini yakından takip etmekteyiz. Düzenlemenin TBMM'ye sunulması ve yasalaşması durumunda devam eden dosyalar bakımından lehe kanun değerlendirmeleri ivedilikle yapılacaktır.