Borç Verilen Paranın Geri Alınması: İcra Takibi ve Alacak Davası (2026)

Borç verilen paranın geri alınması, doğru sırayla atılan hukuki adımlarla mümkündür: önce ödeme talebi (tercihen noter ihtarı), ardından icra takibi veya alacak davası. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, borcun varlığını ispatlamak ve vadeye ilişkin kuralları gözetmektir; çünkü vade belirlenmemişse kanun borçluya altı haftalık bir süre tanır. Para banka aracılığıyla mı yoksa elden mi verildiği, hangi delilin kullanılacağını ve sürecin ne kadar güçlü ilerleyeceğini doğrudan etkiler. Bu rehberde, tüketim ödüncü ilişkisinden doğan alacağın tahsil yollarını, ispat kurallarını, faiz ve zamanaşımını 2026 itibarıyla yürürlükteki uygulama ışığında ele alıyoruz. Sürecin teknik ayrıntıları ve hak düşürücü süreler nedeniyle, bir icra avukatından destek almak hak kaybını önler.

Borç Verdiğim Kişi Borcunu Ödemiyor

Borç para verdiğim kişi ödemiyor sorusuyla sık sık karşılaşmaktayız.  Borç verilen paranın ödenmemesi halinde öncelikle verilen borcun ne şekilde verildiğine, arada herhangi bir sözleşmenin olup olmadığına bakılmalıdır.

Borç Verdim Paramı Alamıyorum Ne Yapmalıyım?

Borç verdim paramı geri alamıyorum ne yapacağım? Öncelikle borç verildiğine dair tüm delillerin toplanması gerekir. Bu delillerle birlikte hukuki işlemlerinizi başlatabilirsiniz. Uzman icra avukatından hukuki destek almanız sizin lehinize olacaktır. 

Borç verilen para nasıl alınır? Borç verdiğiniz parayı alamıyorsanız izlenecek ilk adım, borcu belgelendirmek ve ödemeyi ispatlanabilir biçimde talep etmektir. Panik veya doğrudan dava refleksinden önce, elinizdeki delilleri toplamak süreci belirler. Aşağıdaki sıra, hak kaybını önleyen sağlıklı bir başlangıçtır:

1. Delilleri toplayın: banka dekontu, yazılı sözleşme, senet, makbuz, WhatsApp/SMS yazışmaları ve borçlunun borcu kabul ettiği her türlü kayıt.
2. Ödemeyi resmen talep edin: mümkünse noterden ihtarname çekin. İhtar hem talebi ispatlar hem borca ciddiyet kazandırır.
3. Süreyi gözetin: vade yoksa borçluya kanunen altı haftalık ödeme süresi tanınır (aşağıda).
4. Yasal yola geçin: ödeme gelmezse ilamsız icra takibi veya alacak davası ile tahsile başlayın.

Borçlu yakın arkadaş veya akraba olsa dahi, ortada hukuken korunan bir alacak vardır; süreci geciktirmek çoğu zaman ispatı zorlaştırır.

Borç Verilen Para İçin İcra Takibi

Borç icra takibi nasıl yapılır? Borç için icra takibi, alacaklının takip talebiyle icra dairesine başvurması ve borçluya ödeme emri tebliğ edilmesiyle başlar. Elinizde yazılı delil olsun olmasın ilamsız icra takibi yapılabilir.

1. Takip talebi verilir; alacak miktarı ve borcun sebebi belirtilir.
2. İcra dairesi borçluya ödeme emri tebliğ eder.
3. Borçlu 7 gün içinde itiraz etmez ve ödemezse takip kesinleşir.
4. Kesinleşen takipte haciz uygulanır: maaş haczi, banka hesabına haciz, taşınır/taşınmaz haczi.

Borçlu süresinde itiraz ederse takip durur. Bu durumda alacaklı, itirazı aşmak için itirazın iptali davası açar (aşağıda).

İtiraza Karşı İtirazın İptali Davası ve İcra İnkar Tazminatı

Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı, itirazın iptali davası açarak takibi devam ettirebilir. Bu dava genel mahkemede (asliye hukuk) görülür ve bir tür alacak davası niteliğindedir.

• Hak düşürücü süre: itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde dava açılmalıdır; aksi hâlde bu hak düşer.
• İcra inkâr tazminatı: alacak likit (belirli) ise ve borçlunun itirazı haksız bulunursa, alacaklı lehine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.
• Kötüniyet tazminatı: alacaklı kötüniyetliyse borçlu lehine tazminat gündeme gelebilir.

Uygulamada dekont açıklamasında “borç” ibaresi gibi likit delil varsa, itirazın iptali davaları çoğunlukla alacaklı lehine sonuçlanır ve icra inkâr tazminatı da talep edilebilir.

Borç Verilen Para İçin Alacak Davası

Borçluya karşı doğrudan alacak davası da açılabilir. Alacak davasında ispat yükü davacı alacaklıdadır: borcun verildiğini ve geri ödenmediğini ispatlamalısınız. Bu nedenle delil hazırlığı, dava sürecinin belkemiğidir. 

Kişiler arası borç -alacak davasında arabuluculuk zorunlu dava şartı değildir. İstenirse ihtiyari (isteğe bağlı) arabuluculuğa başvurulabilir, ama şart değil.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Borç alacağı davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme ise tüketim ödüncünde kural olarak alacaklının (ödünç verenin) yerleşim yeri mahkemesidir. Çünkü ödüncün iade yeri kural olarak ödünç verenin bulunduğu yerdir.

Örneğin Bakırköy’de ikamet eden bir alacaklı, davasını yetkili Bakırköy mahkemelerinde; İstanbul’un ilgili ilçesinde ise o yerin asliye hukuk mahkemesinde açabilir. Yetki itirazlarıyla zaman kaybetmemek için dava öncesi yetki kuralının (HMK genel hükümleri ve TBK ifa yeri) somut olaya uygulanması önemlidir.

İhtarname ve Altı Haftalık Süre: Takipten Önce Zorunlu Adım (TBK m. 392)

Geri ödeme için bir vade kararlaştırılmamışsa, borçlu TBK m. 392 uyarınca ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir. Bu nedenle vadesiz borçlarda doğrudan icra veya dava değil, önce ödeme talebi gerekir.

Talebin noter ihtarnamesi ile yapılması en güvenli yoldur; hem talep tarihini hem altı haftalık sürenin başlangıcını ispatlar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin yerleşik uygulamasında, altı haftalık süre dolmadan başlatılan takip veya açılan dava, borçlunun itirazı üzerine muaccel olmayan alacak için hukuki yarar yokluğundan usulden reddedilebilmektedir. Uygulamada bu erken takip hatası, en sık karşılaşılan dava kaybı sebeplerindendir.

Türk Borçlar Kanununun 392 inci maddesi gereğince, ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir ödeme günü, ihbar süresi belirlenmemiş veya istenildiği zaman muaccel olacağı kararlaştırılmamış ise ödüncün ilk istemden başlayarak altı hafta içinde geri verilmesi gerekli olduğu, uyuşmazlığın miktarı dikkate alındığında davacının bu konudaki istemini davalıya ilettiğini yazılı belge ile ispatlaması gerektiği, kaldı ki davacı vekiline yapılan ihtara verilen cevapta icra takibinin açılışının üzerinden 6 hafta geçtiği belirtilmişse de anılan süre takip tarihi itibariyle dikkate alınacak bir süre olduğu, dolayısıyla somut olayda, davacı iade talebinde bulunup ancak altı hafta bekledikten sonra takibe geçebileceğinden, anılan süreye uyulmadan başlatılan takibin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 2. HD Esas:2023-8005 Karar:2024-4579)

Borç Verilen Para Zamanaşımı 

Borç para (tüketim ödüncü) alacaklarında genel zamanaşımı süresi, borç muaccel olduktan sonra 10 yıldır. Faiz kararlaştırılmış veya ticari nitelikteki bazı ilişkilerde, periyodik edim niteliğindeki faiz alacakları yönünden 5 yıllık süre gündeme gelebilir.

• Adi (faizsiz) ödünç: kural olarak 10 yıl.
• Faiz alacakları / belirli ticari alacaklar: 5 yıl olabilir; somut ilişkiye göre değerlendirilir.
• Zamanaşımı alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz; borçluya bir def’i hakkı verir. Borçlu ileri sürmezse alacak tahsil edilebilir.

Uygulamada öneri: alacağı uzun süre bekletmemek, gerekiyorsa ihtiyati haciz gibi tedbirlerle süre dolmadan harekete geçmektir.

Borç Verdiğinizi Nasıl İspatlarsınız? Senet, Dekont, Tanık, WhatsApp

Borç verdiğinizi; senet, sözleşme, banka dekontu, ikrar belgesi ve delil başlangıcı niteliğindeki yazışmalarla ispatlayabilirsiniz. İspat yükü, paranın borç olarak verildiğini iddia eden tarafa aittir; bu ispatlanırsa yük yer değiştirir ve karşı taraf borcu ödediğini kanıtlamak zorunda kalır.

• Senetle ispat zorunluluğu (HMK m. 200): belirli bir parasal sınırın üzerindeki alacaklar kural olarak senetle (yazılı delille) ispatlanır; bu tutar her yıl güncellendiğinden yürürlükteki düzenleme uyarınca kontrol edilmelidir.
• Delil başlangıcı (HMK m. 202): borçlunun borcu ima eden yazısı, mesajı veya e-postası varsa, senet zorunluluğu olsa bile tanık WhatsApp yazışmaları delil başlangıcı sayılabilir.
• Akrabalık istisnası (HMK m. 203): yakın akrabalar arasındaki işlemlerde veya senet alınamayacak hâllerde tanıkla ispata imkân tanınabilir.
• İkrar ve diğer kesin deliller: borçlunun kabulü, yemin ve ticari defterler de ispatta kullanılabilir.

Elden Verilen Borç Paranın İspatı

Elden borç para verdim alamıyorum ne yapmalıyım? Elden (nakit) verilen borcun ispatı banka transferine göre daha zordur, ancak imkânsız değildir; yazılı belge, ikrar ve delil başlangıcı belirleyicidir. Banka kaydı bulunmadığından, borcun varlığını gösteren her türlü delili bir araya getirmek gerekir.

• Yazılı sözleşme veya senet varsa doğrudan icra takibine geçilebilir.
• Sonradan ikrar belgesi: borçlunun “aldım, ödeyeceğim” şeklinde imzalı notu güçlü delildir.
• Yazışmalar: borcu kabul eden WhatsApp/SMS/e-posta delil başlangıcı sayılır, tanık yolunu açar.
• Tanık: akrabalık gibi istisnai hâllerde veya inkâr edilmeyen durumlarda tanık anlatımıyla sonuca gidilebilir.

Pratikte çıkarılacak ders: elden borç vermekten kaçınmak, mecbur kalınırsa en azından imzalı bir not almak veya borçludan borcu kabul eden bir mesaj almaktır.

EFT İle Borç Para Verdim Geri Alamıyorum

Borç verdiğim parayı nasıl geri alabilirim? EFT ile gönderilen borçlardaki dekont açıklaması son derece mühimdir. Dekont açıklamasının borç verildiğine dair kanıt oluşturması gerekmektedir. Aksi takdirde borç verilen paranın iadesi mümkün olmayabilir. 

EFT ve Havale ile Borç: Dekont Açıklamasının Kritik Önemi

Banka yoluyla gönderilen borçlarda en önemli delil, dekont açıklamasıdır; açıklama boşsa para, mevcut bir borcun ödenmesi sayılma riski taşır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre havale kural olarak bir ödeme vasıtasıdır; havalenin borç verme amacıyla yapıldığını iddia eden gönderen bunu ispatlamakla yükümlüdür.

Açıklamaya yalnızca “borç” yazılması birçok kararda ispat için yeterli görülmüştür. Ancak uygulamada bazı kararlarda yalnızca “borç” ibaresinin tek başına yeterli bulunmayabildiği, karşı tarafın savunmalarının da değerlendirildiği görülür. Bu nedenle en güvenli yol, açıklamayı tam ve tek anlamlı kurmaktır:

• “… tarihinde geri ödenmek üzere borç olarak gönderilmiştir.”
• “Borç para olarak, geri ödenmek üzere gönderilmiştir.”
• “… tarihinde yasal faiziyle geri ödenmek üzere borç olarak gönderilmiştir.”

TBK m. 102 uyarınca, geçerli bir açıklama yoksa veya makbuzda açıklık bulunmazsa ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır; bu da açıklamasız transferlerde alacaklının işini zorlaştırır. Dekont İle Borç İspatı yapabilmek için öncelikle dekont açıklamasına bakmak gerekir. 

Dekont açıklamasına göre durum tablosu

Havale İle Borç Para Verdim Geri Alamıyorum

Yerleşik içtihatlara göre havale, kural olarak bir ödeme vasıtasıdır. Bir başka anlatımla, havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı karineten kabul edilir ve bu karinenin tersini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren havaleci, bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür.

Günümüzde sıklıkla bankalar aracılığıyla havaleler gerçekleştirilmektedir ve banka havalelerinde havale eden kişi havale evrakına paranın gönderiliş nedenine dair bir açıklama eklenmesini sağlayarak bunun bir borç ödemesi olmadığını vurgulayabilir.

Havale yaparken açıklamaya "borç" yazmak -Davacı delil olarak banka havale dekontlarına dayanmış olup, davaya konu dekontlarda ise, açıklama olarak “borç” ibaresi bulunmakta olup, bu haliyle davacı iddiasını ispatlamış durumdadır. (Yargıtay 3. HD Esas:2022-4857 Karar:2022-6423)

Havale dekontunda borç açıklaması yapmak son derece önemlidir. Borç olarak para verildiğinin mutlaka açıklamada belirtilmesi gerekmektedir. 

Arkadaşa Borç Verdim Alamıyorum Ne Yapmalıyım? 

Uzman bir icra avukatından hukuki destek alarak ilamsız icra takibi başlatılabileceği gibi alacak davası da açılabilir. 

Elden borç verdim geri alamıyorum ne yapmalıyım? Öncelikle elden borç verdiğinize dair delilleriniz olmalıdır. Delil olmadan borç verdiğinizi ispat edemezsiniz. 

Paramı Alamıyorum Nereye Şikayet Edebilirim?

Borç Ödemeyen Kişi Şikayet Edilebilir mi? Hayır; borcunu ödemeyen kişi kural olarak savcılığa veya polise şikayet edilemez, çünkü borcu ödememek tek başına suç değildir. Borç ilişkisi özel hukuka tabidir; çözüm yolu icra dairesi ve mahkemelerdir.

İstisna olarak, baştan kandırma kastı (dolandırıcılık) varsa olay ceza hukuku kapsamında değerlendirilebilir; ancak bu, ayrı ve ispatı güç bir süreçtir. Normal bir ödünç ilişkisinde alacağınızı ilamsız icra takibi veya alacak davası ile aramalısınız.

Tüketim Ödüncü (Karz) Sözleşmesi Nedir?

Tüketim ödüncü (karz), ödünç verenin bir miktar parayı veya tüketilebilir bir şeyi devretmeyi, ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 386). Günlük dildeki “borç para verme”nin hukuki adı budur.

• Şekil şartı yoktur: sözlü dahi kurulabilir; ancak ispat için yazılı yapılması önemlidir.
• İade yeri: aksi kararlaştırılmadıkça borç, ödünç verenin yerleşim yerinde ödenir (yetkili mahkemeyi de etkiler).
• Aynen iade: borç hangi cinsten verildiyse kural olarak o cinsten geri alınır (TBK m. 391). Yabancı para borçlarında borçlu, aksi kararlaştırılmadıkça ödeme günündeki kur üzerinden TL ile de ödeyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

(Aşağıdaki cevap metinleri, Bölüm C’deki FAQPage JSON-LD ile birebir aynıdır.)

Borç verdiğim kişi borcunu ödemiyor, ne yapmalıyım?

Önce borçludan ödemeyi resmen talep edin; mümkünse noterden ihtarname çekin ve vade yoksa altı haftalık yasal süreyi bekleyin. Bu süre sonunda ödeme gelmezse ilamsız icra takibi başlatabilirsiniz. Borçlu itiraz ederse itirazın iptali davası açarsınız. Süreç teknik olduğundan bir icra avukatından destek almanız yararınıza olur.

Elden verilen borç parayı nasıl ispatlarım?

Elden verilen borçta öncelikle yazılı sözleşme, senet veya borçlunun imzaladığı ikrar belgesi sunmalısınız. Bunlar yoksa borcu kabul eden WhatsApp, SMS ve e-posta yazışmaları delil başlangıcı sayılır ve tanık dinletme imkânı doğurur. Yüksek tutarlarda kural olarak senetle ispat gerekir; akrabalık gibi istisnai hâllerde tanıkla ispat mümkün olabilir.

Borç verilen para ne zaman geri istenebilir?

Geri ödeme için belirli bir vade kararlaştırılmışsa, o gün geldiğinde borç muaccel olur ve hemen istenebilir. Vade yoksa TBK m. 392 uyarınca borçlu, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmeden ödemekle yükümlü değildir. Bu nedenle vadesiz borçlarda önce ödeme talep edilmeli, altı haftalık süre dolduktan sonra icra veya dava yoluna gidilmelidir.

Banka dekontu açıklamasına ne yazmalıyım?

Açıklamaya paranın borç olarak verildiğini açıkça yazmalısınız. Yalnızca “borç” ibaresi birçok kararda yeterli sayılsa da, en güvenli ifade “… tarihinde geri ödenmek üzere borç olarak gönderilmiştir.” şeklindedir. Açıklama boş bırakılırsa para, mevcut bir borcun ödenmesi sayılabilir ve borç verdiğinizi ayrıca ispatlamanız gerekir.

Borç verdiğim para için faiz isteyebilir miyim?

Adi bir borçta, baştan faiz kararlaştırmadıysanız kural olarak faiz isteyemezsiniz; yalnızca borçlu temerrüde düştükten sonra temerrüt faizi talep edebilirsiniz. Faiz önceden kararlaştırıldıysa o oran, oran belirtilmemişse yürürlükteki yasal faiz uygulanır. Ticari nitelikteki ödünçlerde taraflar kararlaştırmasa bile faiz işleyebilir.

Borç verilen parada zamanaşımı süresi ne kadardır?

Borç para alacaklarında genel zamanaşımı, borç muaccel olduktan sonra on yıldır. Faiz alacakları veya belirli ticari ilişkilerde bu süre beş yıl olabilir. Zamanaşımı alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz; borçluya bir def’i hakkı tanır. Hak kaybı yaşamamak için alacağı uzun süre bekletmeden takibe geçmek önemlidir.

Borcunu ödemeyen kişiyi şikayet edebilir miyim?

Borcunu ödemeyen kişiyi kural olarak savcılığa veya polise şikâyet edemezsiniz; çünkü borcu ödememek tek başına suç değildir ve ilişki özel hukuka tabidir. Hakkınızı icra takibi veya alacak davası ile ararsınız. Yalnızca baştan kandırma kastı (dolandırıcılık) varsa olay ayrıca ceza hukuku kapsamında değerlendirilebilir.

Borç Verilen Paranın Geri Alınması İçin Avukat Desteği

Borç verilen paranın geri alınması, doğru sırayla atılan adımlara ve sağlam delile dayanır: ödeme talebi, altı haftalık sürenin gözetilmesi, icra takibi ve gerektiğinde itirazın iptali davası. Sürecin teknik ayrıntıları —dava şartı arabuluculuk, hak düşürücü süreler, ispat kuralları— küçük hataların ciddi hak kayıplarına yol açtığı alanlardır.

Alacağınızın tutarı, delil durumunuz ve borçlunun tutumuna göre en hızlı ve etkili yol değişir. Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak Bakırköy/İstanbul’da borç alacaklarının tahsili konusunda değerlendirme ve hukuki destek sağlıyoruz; sürecinizi planlamak için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.