Miras bırakanın terekesinin (mirasının) açılması üzerine mirasçılar tereke mallarına iştirak halinde mülkiyet sahibi olurlar. Her mirasçının miras payı farklı olabilir. Paylaşmaya kadar hiçbir mirasçı terekedeki belirli bir mal üzerinde tek başına tasarruf edemez. Bu nedenle her mirasçının mirasın paylaştırılmasını isteme hakkı vardır. Miras paylaşılması ile her mirasçı kendisine düşen mal üzerinde tek başına tasarruf edebilir hâle gelir.
⚖️ Miras Payınızı Hemen Hesaplayın
Eş, çocuk, anne-baba ve kardeş durumuna göre yasal miras payınızı ve saklı payınızı saniyeler içinde öğrenin.
Miras Hesaplama Programını Aç →
Miras paylaştırma kuralları kanun tarafından belirlenebileceği gibi miras bırakan tarafından da bir ölüme bağlı tasarrufla (vasiyetname, miras sözleşmesi) belirlenebilecektir.
Miras paylaşılması mirasçıların kendi aralarında yapacakları yazılı bir paylaşma sözleşmesiyle ya da anlaşma sağlanamazsa önce arabuluculuk, ardından sulh hukuk mahkemesinde açılan ortaklığın giderilmesi davası ile gerçekleştirilir. Paylaşmanın yasal bir süresi yoktur; her mirasçı her zaman paylaşma isteyebilir. Anne veya baba ölünce eşin ve çocukların payının nasıl hesaplandığı aşağıdaki örneklerde yer alıyor.
Miras Paylaşımı Nedir? Şartları ve Zamanı
Miras paylaşımı nedir? — Miras ortaklığı ve elbirliği mülkiyeti
Miras bırakanın (muris) ölümüyle terekesi kendiliğinden mirasçılara geçer (TMK m. 599). Birden çok mirasçı varsa, paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki tüm hak ve borçları kapsayan bir miras ortaklığı doğar (TMK m. 640). Bu, bir elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetidir: mirasçıların belirli, matematiksel olarak ayrışmış payları yoktur; terekeye ait haklar üzerinde ancak birlikte tasarruf edebilirler. Uygulamadaki kilitlenme tam da buradan doğar — bir mirasçı satmak, diğeri elinde tutmak isteyince ortaklık çözülemez. Paylaşım, bu ortaklığı sona erdirip ferdi mülkiyete geçişi sağlar.
Miras Paylaşımı Şartları Nelerdir?
Paylaşmayı isteme hakkı mirasçılara aittir (TMK m. 642). Yasal mirasçılar ile vasiyetnameyle atanmış mirasçılar mirası aynı kurallara göre paylaşır (TMK m. 646). Kendisine belirli bir mal vasiyet edilen kişi (vasiyet alacaklısı) ise mirasçı sıfatı taşımaz ve paylaşmaya katılmaz; vasiyetin yerine getirilmesini mirasçılardan ister. Mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle koyduğu paylaştırma kuralları da payların oluşturulmasını etkiler (TMK m. 647).
Miras Paylaşımı Ne Zaman Yapılır?
Miras paylaşımı ne zaman başlar? Mirasın mirasçılara geçmesiyle birlikte miras paylaşımı zamanı başlamış olur.
Miras paylaşımı nerede yapılır? Miras paylaşımının dava yoluyla yapılması durumunda yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinde miras paylaşımı yapılabilir.
Miras Paylaşımı Yapılmazsa Ne Olur?
Taraflar kendi aralarında miras paylaşımı konusunda anlaşamazlarsa mirasçıların hepsi veya bir tanesi Ortaklığın Giderilmesi Davası (Mirasın Paylaştırılması Davası) açarak mirasın pay edilmesi sağlayabilirler.
Miras paylaşımı olmazsa ne olur? Mirasçılar kalan mirası intikal ettirdikten sonra paylaşım mecburi değildir. Yani mirasçıların hepsi anlaştıktan sonra mirasın olduğu gibi elbirliği mülkiyet halinde kalmasını isteyebilirler. Tarım arazileri bunun istisnasıdır: 5403 sayılı Kanun mirasa konu tarım arazilerinde mülkiyetin bir yıl içinde devrini esas alır (tarım arazisi miras paylaşımı).
Miras paylaşımı yasal süresi ne kadardır? Mirasçılardan her biri sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Normal koşullar altında mirasın paylaşımının yasal süresi yoktur.
Miras Paylaşımında Yeni Dönem
Miras paylaşımı yeni düzenleme olarak bilinmesi gereken üç değişiklik vardır:
- Zorunlu arabuluculuk (2023): 7445 sayılı Kanun’la Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na eklenen 18/B maddesine göre, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
- Anlaşma belgesiyle doğrudan tapu tescili (2024): 7531 sayılı Kanun’la 18/B maddesine eklenen fıkraya göre, arabuluculukta taşınmazın devri konusunda varılan anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alındıktan sonra taraflardan biri, resmî senet düzenlenmeksizin tapu müdürlüğünden tescil isteyebilir.
- Mirasçıya öncelikli artırma (2026): 7589 sayılı Kanun’la, tamamı miras yoluyla edinilmiş ve üçüncü kişi payı bulunmayan taşınmazların ortaklığın giderilmesi yoluyla satışında birinci artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılır (ayrıntılar).
Elbirliği hâlindeki miras taşınmazında tasarruf için tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir (TMK m. 702); bu kural değişmemiştir.
Kişi Ölmeden Miras Paylaşımı Yapılabilir mi?
Baba Sağ İken Miras Paylaşımı Nasıl Olur? Türk Medeni Kanunu’na göre, bir miras bırakacak kişi (muris) hayattayken, mirasının yasal olarak paylaştırılması mümkün değildir. Miras paylaşımı, yalnızca murisin vefatından sonra gerçekleşir.
Anne Baba Sağ İken Miras Paylaşımı Nasıl Olur? Mirasçılar arasında ileride doğabilecek anlaşmazlıkları önlemek veya belirli mal varlıklarının dağıtımını sağlamak için miras bırakacak olan kişi sağlığında bazı düzenlemeler yapabilir. Bunlar arasında en yaygın olanları vasiyetname düzenlemek veya miras sözleşmesi yapmaktır.
Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? Anlaşarak Paylaşım ve Rızai Taksim
Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Miras paylaşımı 3 şekilde yapılabilir:
- Mirasçıların anlaşarak mirası paylaşması,
- Miras bırakanın ölmeden evvel hazırladığı miras sözleşmesi veya vasiyetname ile miras paylaşılabilir,
- Mirasçıların anlaşamaması halinde mirasın paylaştırılması davası açılarak miras paylaştırılır.
Miras Paylaşımı İçin Nereye Başvurulur?
Miras paylaşımı için hangi dava açılır? Miras paylaşımı için Ortaklığın Giderilmesi Davası ( Miras Paylaşımı Davası) açmak gerekir. Paylaşma talep eden mirasçı veya mirasçılar tarafından diğer mirasçılara karşı yöneltilir.
Miras paylaşımı hangi mahkemede açılır? Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m. 4/1-b). Miras kalan taşınmazın paylaştırılmasında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi, terekede yalnız taşınır mallar varsa mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 12, 11/1-a). Dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (HUAK m. 18/B).
Mirasın Anlaşarak Paylaşılması
Türk Medeni Kanunu 642. maddeye göre; mirasçılardan her biri her zaman miras paylaşımını isteyebilir.
Mirasçılar, Türk Medeni Kanunu 646. maddeye göre; Aksine düzenleme olmadıkça mirasçılar, paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırırlar.
Mirasçılar şu durumlarda mirasın paylaştırılmasını isteyemez veya paylaşma ertelenir:
- Mirasçılar sözleşmeyle ya da kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlüyse (TMK m. 642),
- Mirasın açıldığı tarihte mirasçı olabilecek bir cenin varsa; paylaşma doğuma kadar ertelenir (TMK m. 643),
- Paylaşmanın hemen yapılması malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa ve sulh hâkimi bir mirasçının istemi üzerine paylaşmanın ertelenmesine karar vermişse (TMK m. 642).
Mirasçılar kendi aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesiyle tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyeti miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini kabul edebilirler. Geçerli şekilde yapılmış paylaşma mirasçıları bağlar (TMK m. 676); imzasını ve içeriğini kabul eden mirasçı yazılı sözleşmeden tek başına dönemez (Yargıtay 7. HD, 2025/44 E., 2025/3771 K.). Yanılma, aldatma, korkutma veya aşırı yararlanma gibi irade sakatlığı hâlleri ise saklıdır.
Miras Paylaşımında Rızai Taksim
Mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlayacaktır.
Rızai taksim sözleşmesiyle (paylaşma sözleşmesi) mirasçılar, tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini kabul edebilirler.
Paylaşma sözleşmesinin (Rızai Taksim Sözleşmesi) geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır (TMK m. 676). Sözleşmenin unsurları ve noter gerekip gerekmediği miras taksim sözleşmesi yazımızda anlatılmıştır.
Miras Bırakanın Belirlediği Şekilde Mirasın Paylaştırılması
Miras bırakan, vasiyetname veya miras sözleşmesi ile paylaşmanın nasıl yapılacağı ve payların nasıl oluşturulacağı hakkında kurallar koyabilir (TMK m. 647).
Bu kurallar, mirasbırakan tarafından kastedilmemiş olan bir eşitsizlik halinde payların denkleştirilmesi olanağı saklı kalmak kaydıyla, mirasçılar için bağlayıcıdır. Aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, mirasbırakanın bir tereke malını bir mirasçıya özgülemesi vasiyet değil, yalnızca paylaştırma kuralı sayılır.
Miras Payı Üzerinde Sözleşme
Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır.
Bir mirasçının üçüncü kişiyle yapacağı miras payının devri sözleşmesinin geçerliliği, noterlikçe düzenlenmesine bağlıdır. Yapılacak olan miras payı devri sözleşmesi üçüncü kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez; sadece paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkını sağlar. (TMK m. 677)
Miras Paylaşım Sözleşmesi Örneği
Miras paylaşma sözleşmesi yazılı yapılmalı ve tüm mirasçılarca imzalanmalıdır (TMK m. 676). Sözleşmede genellikle mirasbırakanın ve mirasçıların kimlik bilgileri, mirasçılık belgesine atıf, paylaşılan her malın tapu veya kayıt bilgileri, hangi malın hangi mirasçıya verildiği, varsa denkleştirme bedeli ve ödeme zamanı, tapuda devir ve tescil yükümlülüğü ile tarih ve imzalar yer alır. Miras paylaşma sözleşmesi örneği için sözleşmede bulunması gereken unsurlar miras taksim sözleşmesi yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır.
Kardeşler Arasında Miras Paylaşımı Sözleşmesi
Kardeşler arasında miras paylaşım sözleşmesi de aynı kurallara tabidir: yazılı yapılması yeterlidir, noterde yapılması zorunlu değildir. Ancak sözleşmeye mirasçılık belgesindeki tüm mirasçıların, varsa sağ kalan eş de dâhil, katılması gerekir. Paylaşılan mallar arasında tarım arazisi varsa 5403 sayılı Kanun’daki bölünme sınırları ve Bakanlık izni ayrıca dikkate alınmalıdır.
İntikal Olmadan Miras Payının Devri
Türk Medeni Kanunu’nun m. 677 hükmüne göre mirasçı, miras açıldıktan sonra terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payını devredebilir. Diğer mirasçılara devirde sözleşmenin yazılı yapılması, üçüncü kişiye devirde ise noterlikçe düzenlenmesi gerekir. Bu nedenle miras intikali (tapuya tescil) yapılmadan da miras hakkının devri sözleşmesi ile pay devri mümkündür. Ancak sözleşme üçüncü kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez; üçüncü kişi yalnızca paylaşma sonunda mirasçıya düşen payın kendisine verilmesini isteyebilir.
Miras Paylaşımı Hisse Devri
Miras hisse devri nasıl yapılır? Miras hissesinin devri TMK m. 677’ye göre mirasçılar arasında yapılan sözleşme ile miras hissesi devri yapılabilir. Mirasçılar arasındaki bu sözleşmenin noterde veya tapu sicil memuru huzurunda yapılması zorunlu değildir; yazılı olması yeterlidir. Payın üçüncü kişiye devrinde ise noterde düzenleme şarttır (TMK m. 677).
Miras Paylaşımında Anlaşmazlık ve Dava Yolu
Miras Paylaşımında Anlaşmazlık
Miras paylaşımında anlaşmazlık olursa ne olur? Miras paylaşımında anlaşmazlık olursa mirasçılar, mahkeme yoluna başvurularak “miras paylaşımı davası” açabilirler.
Anlaşmazlık durumunda miras paylaşımı, mirasçılar paylaşım yapılıncaya kadar her zaman bu davayı açabilirler. Mirasçılar mirasın tamamının paylaştırılmasını talep edebileceği gibi bir kısmının paylaştırılmasını da talep edebilir. Mirasçılardan her biri, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir (TMK m. 649). Mirasçılar, alacaklının rıza göstermediği tereke borçlarından paylaşmadan sonra da bütün malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludur (TMK m. 681).
Konut miras paylaşımında anlaşmazlık olması halinde miras paylaşım davası açılabilir. Konut gibi taşınmazlar için bu dava, arabuluculuk aşamasından sonra taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde açılır (HMK m. 12).
Miras Paylaşımı Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar arasında paylaşım sözleşmesinin mümkün olmaması durumunda miras ortaklığının giderilmesi davası ile miras paylaşımı sağlanabilir. Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla miras paylaşımı için ortaklığın giderilmesine karar verilmesini Sulh Hukuk Mahkemesinden isteyebilir. Bu davada da veraset belgesinde bulunan tüm mirasçıların bulunması gereklidir. Hâkim, imkân varsa taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya vererek paylaştırma yapar ve değer farkını para ödenmesiyle denkleştirir (Yargıtay HGK, 2017/1753 E., 2020/279 K., 10.03.2020); taşınmazların kime verileceğinde mirasçılar anlaşamazsa kura çekilir (Yargıtay 20. HD, 2017/6682 E., 2019/840 K.). Aynen paylaştırma mümkün değilse satışa karar verilir. Davanın aşamaları, masrafı ve satış süreci ortaklığın giderilmesi davası yazımızda anlatılmıştır.
Miras Paylaşımı Arabuluculuk
Miras paylaşımında anlaşmazlık olursa mirasçılar, miras paylaşımı davası (Ortaklığın Giderilmesi Davası) açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. Bu zorunluluk HUAK m. 18/B’den kaynaklanır. Arabuluculukta anlaşılması halinde miras paylaşım davası açılmasına gerek kalmayacaktır. Arabuluculuk ücretinin kimin tarafından ödendiği ortaklığın giderilmesi arabuluculuk bölümünde açıklanmıştır.
Miras Paylaşımı Yetkili Mahkeme
Miras paylaşımı davasında yetkili mahkeme, paylaştırılacak malın türüne göre belirlenir: miras kalan taşınmazlarda taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi kesin yetkilidir; dava birden fazla taşınmaza ilişkinse taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde diğerleri için de açılabilir (HMK m. 12). Terekede taşınmaz yoksa, terekenin paylaşılmasına ilişkin davalarda mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 11/1-a).
Miras Paylaşımında Zamanaşımı
Miras paylaşımında herhangi bir süre yoktur. Miras paylaşımında itiraz süresi olarak mirasçılar, miras paylaşımı yapılmadıkça her zaman mirasın paylaşılmasını talep edebilirler.
Miras Paylaşımı Kaç Gün Sürer?
Yapılacak olan miras paylaşımının türüne göre değişiklik gösterir. Tüm mirasçılar anlaşırsa paylaşma sözleşmesi hemen imzalanabilir; tapudaki işlemlerin süresi ise mirasçılık belgesinin alınmasına, veraset ve intikal vergisi işlemlerine ve tapu randevusuna bağlıdır. Dava yoluyla miras paylaşımı yapılması halinde ise süre; mirasçı sayısına, tebligata, keşif ve bilirkişi incelemesine ve istinaf aşamasına göre değişir ve uygulamada 2-3 yılı bulabilir.
Mirasçılar ve Paylar: Oranlar, Zümre ve Saklı Pay
Miras Paylaşımı Oranları
Miras paylaşımı pay oranları Türk Medeni Kanununda düzenlenmiştir. Miras paylaşımında oranlar zümre sistemine göre değişkenlik göstermektedir. Miras paylaşımında çoğunluk mirasbırakanın altsoyuna kalmaktadır. Miras paylaşımı eş ve çocuklar arasında paylaşım yapılırken sağ kalan eş var mı yok mu önce ona bakılması gerekir. Sağ kalan eşe mirasın 1/4 ü verildikten sonra kalan 3/4 çocuklara eşit paylaştırılır. Mirasçı olarak sadece eş ve tek çocuk olması durumunda mirasın 1/4’ünü sağ kalan eş alır. Geri kalan 3/4’ü çocuk alacaktır.
Miras paylaşımında eşin payı, eşin kimlerle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir: altsoyla (çocuklar, torunlar) birlikte mirasın 1/4’ü, ana-baba zümresiyle birlikte 1/2’si, büyük ana ve büyük babalar ve onların çocuklarıyla (amca, hala, dayı, teyze) birlikte 3/4’ü; bunlar da yoksa mirasın tamamı (TMK m. 499). Örneğin çocuklar varken 1 Milyon TL’nin miras kalması halinde 250 Bin TL eşe verilecektir. Geri kalan pay çocuklara dağıtılacaktır.
Anne öldüğünde miras paylaşımı nasıl olur? Anne öldüğünde babanın sağ kalıp kalmadığı miras paylaşımı için önemlidir. Baba sağ değilse anneden kalan miras tüm çocuklara eşit bir şekilde geçer. Baba sağsa sağ kalan eş olarak mirasın 1/4’ünü alır; kalan 3/4 çocuklar arasında eşit paylaşılır.
Çocuk olmayan evlilikte miras paylaşımı yapılırken zümre sistemi uygulanır. Mirasbırakanın anne-babası (ölmüşlerse onların altsoyu, yani mirasbırakanın kardeşleri) mirasçıysa eş mirasın 1/2’sini, ana-baba zümresi kalan 1/2’yi alır; bu zümreden kimse yoksa büyük ana ve büyük babalar ve onların çocuklarıyla birlikte eş 3/4’ü alır; bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m. 496, 497, 499). Çocuğu olmayanların miras paylaşımı için ayrıntılı örnekler miras payı hesaplama yazımızdadır.
Miras Paylaşımı Zümre
Miras paylaşımında zümre sistemi hakkında detaylı bilgi için Yasal Mirasçılar ve Miras Payları makalemize, örnekli hesaplama için miras payı hesaplama yazımıza göz atabilirsiniz.
Miras Paylaşımı Hesaplama
Miras paylaşımı hesaplaması nasıl yapılır? Miras paylaşım hesaplaması zümre sistemi dikkate alınarak mirasçıların kanuni paylarına göre yapılır.
Miras Paylaşımı Oranları Hesaplama için öncelikle sağ kalan eş olup olmadığına bakılır. Eğer eş sağ ise ve altsoy ile birlikte mirasçı olmuşsa mirasın %25’i (1/4) sağ kalan eşe, %75’i (3/4) çocuklara kalacaktır.
Miras paylaşımı hesaplama örneği verecek olursak:
Örnek 1: Miras bırakanın Eş ve İki Çocuğu varsa:
- Miras değeri: 200.000 TL
- Eş ve iki çocuk mirasçıysa:
- Eş: 200.000 TL’nin %25’ini (1/4) alır = 50.000 TL
- Çocuklar: Kalan 150.000 TL’yi eşit paylaşır, her bir çocuk 75.000 TL alır.
Örnek 2: Miras bırakanın Sadece Eş ve Anne-Babası varsa (Çocuk yok):
- Miras değeri: 300.000 TL
- Eş ve anne-baba mirasçıysa:
- Eş: 300.000 TL’nin %50’sini (1/2) alır = 150.000 TL
- Anne-baba: Kalan 150.000 TL’yi eşit paylaşır, her biri 75.000 TL alır.
Örnek 3: Miras bırakanın Eşi ve (kendisinden önce ölmüş çocuğunun yerine geçen) Torunu varsa:
- Miras değeri: 500.000 TL
- Eş ve torun mirasçıysa:
- Eş: 500.000 TL’nin %25 ‘ini (1/4) alır = 125.000 TL
- Torun: Kalan 375.000 TL’nin hepsini alır.
Miras Paylaşımı Saklı Pay Nedir?
Türk Medeni Kanunu’na göre saklı pay, miras bırakanın bazı mirasçıları için kanunla korunan bir hak olup, bu mirasçılara belirli bir oranda miras payı ayrılmasını zorunlu kılar. Miras bırakan, saklı pay oranlarını ihlal edecek bir şekilde mal varlığı üzerinde tasarrufta bulunamaz; aksi durumda saklı pay sahibi mirasçılar, tenkis davası açarak saklı paylarını talep edebilirler. Oranlar için mirasta saklı pay yazımıza bakabilirsiniz.
Anne ve Çocuklar Arasında Miras Paylaşımı
Miras paylaşımı anne ve çocuk arasında yapılacaksa bunun paylaşım oranı çok basit bir şekilde hesaplanır. Örneğin: babanın ölmesi durumunda sağ kalanlar bir çocuk ve annesi (miras bırakanın eşi) olduğunu düşünelim. Bu durumda mirasın %25’i (1/4) anneye, %75’i (3/4) çocuğa kalacaktır.
İki çocuk ve anne (miras bırakanın eşi) kaldığını düşünürsek; miras paylaşımı %25’i (1/4) anneye, %75’i (3/4) çocuklara eşit şekilde kalacaktır.
Kardeşler Arası Miras Paylaşımı
Burada “kardeşler” mirasbırakanın çocuklarıdır. Miras bırakanın ölüm anında eşi hayatta ise kardeşler mirasın ¾’ü oranında miras payı sahibidir. Toplam ¾ oranındaki miras payı üzerinde, her bir kardeş eşit olarak mirasçıdır. Eğer ki miras bırakanın ölüm anında eşi hayatta değil ise kardeşler terekenin tamamı üzerinde miras hakkına sahiptir. Tereke üzerinde her bir kardeş eşit olarak mirasçıdır.
Mirasbırakanın çocuğu yoksa ve kendi kardeşleri mirasçı oluyorsa durum farklıdır: anne-babası ölmüş mirasbırakanın kardeşleri, ana-baba zümresi olarak anne-babanın yerini alır (TMK m. 496). Bu durumda sağ kalan eş varsa eş mirasın 1/2’sini, kardeşler kalan 1/2’yi alır (TMK m. 499).
Kardeşler arası miras paylaşımı anlaşmazlığı olması durumunda her bir kardeş (mirasçı), “miras paylaşımı davası” açabilmektedir. Nitekim mirasçılar sulh hukuk mahkemesinden mirasın paylaşılmasını talep edebilir.
Miras paylaşımı ve kardeşler arasında uyuşmazlık halinde yukarıda belirttiğimiz gibi Ortaklığın Giderilmesi Davası açılması gerekmektedir.
Baba Bir Anne Farklı Kardeşlerin Miras Paylaşımı yapılacağı zaman öncelikle mirasçıların kimler olduğuna bakılmalıdır. Babanın sağ kalan eşi varsa miras eş ve tüm çocuklara dağıtılacaktır. Sağ kalan eş mirasın %25 ini yani 4te 1ini alır. Geriye kalan %75 yani 3/4 çocuklara eşit şekilde paylaştırılır. Çocuklar mirastan eşit pay alırlar. Kardeşlerin annelerinin farklı olması miras payını etkilemez.
Baba Bir Anne Ayrı Kardeşlerin Miras Paylaşımı
Baba bir anne ayrı kardeşler, ortak ebeveynlerinin mirasından eşit pay alır: babaları öldüğünde tüm çocuklar, anneleri kim olursa olsun, eşit mirasçıdır. Buna karşılık her çocuk yalnızca kendi annesine mirasçı olur; üvey anne ile üvey çocuk arasında yasal mirasçılık yoktur.
Kardeşlerden biri eşi ve çocuğu olmadan, anne-babası da ölmüş olarak vefat ederse yarım kardeşlerin payı farklılaşır. Miras, ana ve baba tarafına ikiye ayrılır; ölmüş ana ve babanın yerini kendi altsoyları alır (TMK m. 496). Babaya düşen yarıyı babanın tüm çocukları (öz kardeşler ve baba bir kardeşler), anneye düşen yarıyı ise annenin tüm çocukları (öz kardeşler ve ana bir kardeşler) eşit olarak alır. Bu nedenle öz kardeş her iki yarıdan pay aldığı için yarım kardeşten daha fazla pay alır.
Kardeşler Arası Miras Paylaşımı Anlaşmazlığı Nasıl Çözülür?
Kardeşler arası miras paylaşımı anlaşmazlığında izlenecek yol genellikle şudur:
- Mirasçılık belgesi alınır: Kimin hangi oranda mirasçı olduğu belgede yazar (veraset ilamı).
- Anlaşma denenir: Kardeşler hangi malın kime kalacağı veya satış konusunda anlaşırsa yazılı paylaşma sözleşmesi yapılır.
- Arabulucuya başvurulur: Anlaşma sağlanamazsa dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur (HUAK m. 18/B). Arabuluculukta taşınmaz konusunda anlaşılırsa, icra edilebilirlik şerhi alınan anlaşma belgesiyle tapuda resmî senet düzenlenmeden tescil istenebilir.
- Dava açılır: Arabuluculukta da anlaşılamazsa kardeşlerden biri ortaklığın giderilmesi davası açar; mahkeme malı aynen bölüştürür ya da satar.
- Yönetim sorunu varsa temsilci istenir: Paylaşmaya kadar terekenin yönetiminde anlaşılamıyorsa, mirasçılardan biri sulh mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanmasını isteyebilir (TMK m. 640; tereke temsilcisi).
Satış kararı verilirse, tamamı miras kalan taşınmazlarda birinci artırma yalnız mirasçılar arasında yapılır; böylece kardeşler taşınmazı aile içinde tutma imkânına sahip olur.
Babadan Kalan Miras Paylaşımı
Babadan kalan miras paylaşımı zümre sistemine göre yapılır: babanın altsoyu (çocukları, ölmüş çocuğun yerine torunları) varsa miras sağ kalan eş ile altsoy arasında paylaşılır; anne-baba ve büyük anne-baba zümresi ancak altsoy yoksa mirasçı olur (TMK m. 495-497). Evlatlık ve altsoyu da kan hısımı gibi mirasçıdır (TMK m. 500). Baba öldü anne sağ iken miras paylaşımı durumunda annenin (eşin) miras payı 1/4 olur. Geriye kalan 3/4 ise kardeşler arasında eşit paylaşılır. Murisin (babanın) sağ kalan eşi yoksa veya eş herhangi bir sebeple mirasçı olamıyorsa tüm miras altsoy arasında eşit paylaşılır.
Baba ölünce miras paylaşımı sağ kalan kişilere göre yapılacaktır. Babanın sadece çocuklarının hayatta olması durumunda tüm miras sadece çocuklara eşit şekilde kalacaktır.
Baba Ölünce Miras Nasıl Paylaşılır?
Baba ölünce miras şu sırayla paylaşılır:
- Mirasçılık belgesi alınır; belge mirasçıları ve paylarını gösterir (veraset ilamı).
- Mal rejimi tasfiye edilir: Anne sağsa ve eşler edinilmiş mallara katılma rejimindeyse, önce annenin katılma alacağı ayrılır; kalan kısım babanın terekesidir (aşağıdaki bölüme bakınız).
- Paylar hesaplanır: Anne sağsa mirasın 1/4’ü anneye, 3/4’ü çocuklara eşit olarak kalır; anne sağ değilse mirasın tamamı çocuklarındır (TMK m. 499).
- Veraset ve intikal vergisi işlemleri yapılır, taşınmazlar mirasçılar adına tapuda intikal ettirilir.
- Paylaşım yapılır: Mirasçılar yazılı paylaşma sözleşmesiyle anlaşır; anlaşma olmazsa arabuluculuk ve ortaklığın giderilmesi davası yoluna gidilir.
3 çocuk 1 anne miras paylaşımı örneği: Baba öldüğünde geride eşi ve üç çocuğu kalmışsa eş 1/4’ü, her çocuk ise kalan 3/4’ün üçte birini, yani mirasın 1/4’ünü alır. 1.200.000 TL’lik terekede eşe 300.000 TL, her çocuğa 300.000 TL düşer.
Baba Öldü Anne Sağ İken Miras Paylaşımı
Baba öldü anne sağ iken miras paylaşımında annenin üç ayrı hakkı birlikte değerlendirilir:
- Katılma alacağı: Eşler başka bir mal rejimi seçmemişse yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır; 01.01.2002’den önce evlenmiş eşlerde bu rejim o tarihten sonra edinilen mallara uygulanır (4722 sayılı Kanun m. 10). Mal rejimi tasfiyesinde her eşin artık değeri hesaplanır, her eş veya mirasçıları diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibi olur ve alacaklar takas edilir (TMK m. 236). Annenin bu yolla bulunan net katılma alacağı, miras payından ayrıdır ve paylaşmadan önce ayrılır.
- Miras payı: Kalan terekenin 1/4’ü anneye, 3/4’ü çocuklara eşit olarak kalır (TMK m. 499).
- Aile konutu ve ev eşyası: Anne, birlikte yaşadıkları konut ve ev eşyası üzerinde, miras payına mahsuben kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir; haklı sebep varsa mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınabilir (TMK m. 652).
Örneğin baba ile anne ve iki çocuk varsa ve tasfiyeden sonra kalan tereke 1.000.000 TL ise anne 250.000 TL, her çocuk 375.000 TL alır. Sağ kalan eşin diğer hakları için mirasçı eşin hakları yazımıza bakabilirsiniz.
Anne Ölünce Miras Paylaşımı Nasıl Olur?
Anne ölünce miras paylaşımı, babanın sağ olup olmamasına göre değişir:
- Baba sağsa: Baba, sağ kalan eş olarak mirasın 1/4’ünü, çocuklar kalan 3/4’ü eşit olarak alır.
- Baba sağ değilse: Anneden kalan miras tamamen çocuklara eşit olarak kalır; mirasbırakandan önce ölmüş çocuğun payını onun çocukları alır (TMK m. 495).
- Annenin çocuğu yoksa: Eş ile annenin anne-babası (onlar ölmüşse annenin kardeşleri) mirasçı olur; eş mirasın yarısını alır (TMK m. 496, 499).
Baba sağsa ve eşler edinilmiş mallara katılma rejimindeyse, önce mal rejimi tasfiye edilir: eşlerin artık değerleri karşılıklı hesaplanıp takas edilir ve babanın net katılma alacağı varsa ayrılır (TMK m. 236); miras payı bundan sonra kalan terekeye göre hesaplanır. Örneğin anne öldüğünde geride eşi ve iki çocuğu kalmış, tasfiyeden sonra tereke 800.000 TL ise baba 200.000 TL, her çocuk 300.000 TL alır.
Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Miras Paylaşımı
Eşlerden birinin ölmesi durumunda, sağ kalan eşin hem mal rejiminden kaynaklanan hakları hem de miras hukuku çerçevesindeki hakları devreye girecektir. Öncelikle, mal rejiminin tasfiyesi yapılır. Bu süreçte, her eşin artık değeri hesaplanır; her eş veya mirasçıları diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibi olur ve alacaklar takas edilir (TMK m. 236). Sağ kalan eş lehine çıkan net tutar “katılma alacağı” olarak adlandırılır; bu hak, sağ kalan eşin miras payından bağımsızdır ve öncelikle hesaplanarak tereke (miras) malvarlığından düşülür. Eşler başka bir mal rejimi seçmemişse yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır; 01.01.2002’den önce evlenmiş eşlerde bu rejim o tarihten sonra edinilen mallara uygulanır (4722 sayılı Kanun m. 10).
Mal rejiminin tasfiyesinin ardından, sağ kalan eşin miras payı belirlenir. Sağ kalan eşin miras payı, mirasbırakanın (ölen eşin) diğer yasal mirasçılarıyla birlikte mirasçı olup olmamasına göre değişir:
- Eş, Birinci zümre (çocuklar) ile birlikte mirasçıysa: Sağ kalan eş mirasın 1/4’üne, çocuklar ise kalan 3/4’üne sahiptir.
- Eş, İkinci zümre (anne, baba ve onların altsoyu) ile birlikte mirasçıysa: Sağ kalan eş mirasın 1/2’sine, ikinci zümre mirasçılar ise kalan 1/2’sine sahiptir.
- Eş, Üçüncü zümre ile birlikte mirasçıysa: Sağ kalan eş, büyük ana ve büyük babalar ve onların çocukları (amca, hala, dayı, teyze) ile birlikte mirasçı olursa mirasın 3/4’üne, bu mirasçılar ise kalan 1/4’üne sahiptir. Bunların da altsoyu (örneğin kuzenler) eşle birlikte mirasçı olamaz; bu durumda mirasın tamamı eşe kalır (TMK m. 499).
Eğer mirasbırakanın yukarıdaki zümrelerden mirasçısı yoksa, sağ kalan eş mirasın tamamına sahip olur.
Mal Türüne Göre Paylaşım: Tapu, Banka ve Şirket
Tapuda Miras Paylaşımı İçin Gerekli Belgeler
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
- Mirasçıların veya temsilcilerinin kimlik belgesi
- Temsil var ise buna ilişkin belge ( vekaletname, vasi kararı vb.)
- Emlak beyan değer belgesi (Taşınmazın bulunduğu belediyeden alınmış)
- Miras paylaşım sözleşmesi
Miras Paylaşımı Tapu Masrafı
Miras paylaşımı tapu masrafı, iki ayrı işleme göre değerlendirilir. Önce taşınmaz, mirasçılık belgesine göre mirasçılar adına tapuda intikal ettirilir. Ardından mirasçılar taşınmazı aralarında paylaşırsa, terekeye dâhil taşınmazların kanuni ve atanmış mirasçılar arasında aynen veya ifrazen taksiminde kayıtlı değer üzerinden binde 22,77 tapu harcı alınır (Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife, 3-a); buna döner sermaye ücreti eklenir. Paylaşma sözleşmesi noterde düzenlenirse ayrıca noter harç ve ücreti ödenir. Miras paylaşımı ve miras intikalini birbirine karıştırmamak gerekir. İkisi ayrı durumlardır.
Miras Paylaşımı Bankadaki Para
Miras kalan bankadaki para mirasçıların elbirliği mülkiyetindedir. Yani miras kalan bankadaki paranın çekilebilmesi için tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir. Birlikte hareket edilmemesi halinde mirasçılardan biri dava açabilir. Bankada bulunan paranın miras paylaşımı mirasçıların miras oranına göre yapılacaktır. Ayrıntılar için miras kalan paranın bankadan çekilmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Şirketlerde Miras Paylaşımı (Miras Kalan Şirketin Paylaşımı)
Şirket sahibi veya ortağı olan kişinin ölmesi halinde bu miras kalan şirket hissesinin mirasçılara geçmesi her şirket türü açısından farklılık göstermektedir.
Halk arasında “şahıs şirketi” denen gerçek kişi işletmesinin ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; işletmeye ait mal, alacak ve borçlar mirasbırakanın terekesine dâhildir ve mirasçılara geçer. Kollektif şirkette ise şirket sözleşmesinde mirasçılarla devam edileceği öngörülmemişse ortağın ölümü sona erme sebebidir; ancak mirasçılar ve diğer ortaklar oybirliğiyle şirketin devamına karar verebilir (TTK m. 243, 253; TBK m. 639).
Limited ve anonim şirketlerdeki hisse paylarının mirasçılara geçmesi de farklı prosedürlere bağlıdır. Limited şirkette esas sermaye payı miras yoluyla, genel kurul onayı gerekmeden mirasçılara geçer; ancak şirket, iktisabı öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde payı gerçek değeri üzerinden devralmayı önererek mirasçıyı onaylamayı reddedebilir (TTK m. 596). Anonim şirket paylarının geçişinde ise esas sözleşme hükümlerine bakılmalıdır. Bununla ilgili detaylı bilgi için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Miras Paylaşımı Avukat Ücreti
Miras paylaşımında avukatlık ücreti belirlenirken bu paylaşımın nasıl olacağı önemlidir. Dava yoluyla olması halinde ayrı bir ücret, anlaşma şeklinde olması halinde ayrı bir ücret ödenecektir. Miras hukuku avukat ücreti için resmî alt sınır Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindedir (RG 04.11.2025, Sayı 33067): ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları için 40.000,00 TL, satış memurluğundaki işlerin takibi için 18.000,00 TL; sözleşme hazırlanması için tarifede ayrı kalemler bulunur. Avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz (Avukatlık Kanunu m. 164/4).
Dosyanız için ücretsiz kısa ön görüşme yapılabilir. Danışma sonrasında vekâlet verilirse danışma ücreti çoğu dosyada vekâlet ücretinden mahsup edilir. Miras hukukundaki diğer hizmetlerimiz için miras hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Paylaşım öncesinde yalnızca hukuki değerlendirme almak isteyenler miras avukatına danışma görüşmesi yapabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Miras paylaşımı için nereye başvurulur?
Mirasçılar anlaşıyorsa mahkemeye gitmeden yazılı paylaşma sözleşmesi yapabilir ve tapu işlemlerini tapu müdürlüğünde yürütebilir. Anlaşma yoksa önce arabuluculuk bürosuna, arabuluculukta da anlaşılamazsa sulh hukuk mahkemesine başvurulur (HUAK m. 18/B; HMK m. 4/1-b).
2. Anne ölünce miras nasıl paylaşılır, baba sağsa payı ne olur?
Baba sağsa mirasın 1/4’ünü alır, kalan 3/4 çocuklar arasında eşit paylaşılır. Baba sağ değilse mirasın tamamı çocuklara eşit olarak kalır (TMK m. 495, 499).
3. Kardeşlerden biri miras paylaşımına yanaşmazsa ne olur?
Paylaşma için tüm mirasçıların anlaşması gerekir; bir kardeş yanaşmazsa diğerleri önce arabulucuya başvurur, arabuluculukta da anlaşılamazsa ortaklığın giderilmesi davası açar. Mahkeme malı aynen bölüştürür veya satarak bedelini paylara göre dağıtır.
4. Baba bir anne ayrı kardeşler eşit pay alır mı?
Ortak ebeveynin mirasından eşit pay alırlar; annelerinin farklı olması babadan gelen payı etkilemez. Her çocuk yalnız kendi annesinin mirasçısıdır.
5. Miras paylaşımı yapılmadan ev satılabilir mi?
Paylaşmadan önce ev mirasçıların elbirliği mülkiyetindedir; bu nedenle ancak tüm mirasçıların birlikte satışıyla satılabilir (TMK m. 702). Bir mirasçı kendi miras payını diğer mirasçılara yazılı sözleşmeyle, üçüncü kişiye noterde düzenlenen sözleşmeyle devredebilir (TMK m. 677). Mirasçılar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davasında satış kararı verilebilir.
6. Miras paylaşımında zorunlu arabuluculuk var mı?
Evet. Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (HUAK m. 18/B). Arabuluculuğa başvurmadan açılan dava usulden reddedilir.