Mirasta Saklı Pay: Oranlar ve Hesaplama

Saklı pay, Türk Medeni Kanunu’nun belirli mirasçılar için koruduğu asgari miras payıdır: altsoy (çocuk, torun, evlatlık) için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri; sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür (TMK m. 506). Kardeşlerin saklı payı yoktur. Mirasbırakan bu paylar dışında kalan kısımda dilediği gibi tasarruf edebilir; saklı payı zedeleyen ölüme bağlı tasarruflar ile TMK m. 565’te sayılan sağlararası kazandırmalar, tenkis davasıyla tasarruf edilebilir sınıra indirilir.

Bu rehberde saklı payın ne olduğunu, kimlerin saklı payı bulunduğunu, oranlarını, hesaplama yöntemini ve ihlali hâlinde neler yapılacağını 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay içtihadı ışığında açıklıyoruz; rehber, Bakırköy ve İstanbul’da miras hukuku danışmanlığı almak isteyenler için hazırlanmıştır.

⚖️ Miras Payınızı Hemen Hesaplayın

Eş, çocuk, anne-baba ve kardeş durumuna göre yasal miras payınızı ve saklı payınızı saniyeler içinde öğrenin.

Miras Hesaplama Programını Aç →

Saklı Pay Nedir?

Mirasbırakan, terekesine ilişkin tasarruflarda bulunurken, söz konusu mirasçıların özel olarak korunmuş miras paylarını ihlal etmemek zorundadır.

Mirasta saklı pay nedir? Medenî Kanunun mirasbırakanın tasarruflarına karşı özel olarak koruduğu zorunlu miras paylarına “saklı pay” denilmektedir.

Yasal miras payı ve saklı pay farkı:

• Yasal miras payı = Kanunun normal şartlarda verdiği pay (yasal mirasçılar ve miras payları).
• Saklı pay = Her halükarda korunması gereken asgari pay.

Saklı Paylı Mirasçılar

Saklı paylı mirasçı ne demek? Zorunlu miras payı bulunan mirasçılara da “saklı pay sahibi mirasçılar” denilmektedir.

Saklı pay mirasçıları kimlerdir? Saklı pay hakkı olan mirasçılar TMK m. 505 ve 506’da belirtilmiştir:

• Altsoy (çocuklar, torunlar, torunların çocukları): Mirasbırakanın çocukları; mirasbırakandan önce ölmüş bir çocuğun yerine ise onun altsoyu (TMK m. 495).
• Evlatlık: Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur ve altsoyla aynı saklı pay hakkına sahiptir (TMK m. 500).
• Anne ve Baba: Mirasbırakanın ana ve babası. Ana ve babanın birbiriyle evli olup olmaması önemli değildir; ancak mirasbırakan ile aralarında soybağının kurulmuş olması gerekir.
• Sağ Kalan Eş: Mirasbırakanın ölüm anında resmî olarak evli olduğu eşi. Boşanma davası sürerken mirasbırakan ölür, mirasçılardan biri davaya devam eder ve sağ kalan eşin kusuru ispatlanırsa eş, mirasçılığını ve dolayısıyla saklı payını kaybeder (TMK m. 181/2).

Saklı pay sahibi mirasçılar yukarıda belirttiğimiz gibi Miras bırakanın Altsoyu (Çocuklar, torunlar), Sağ kalan eş ve anne babadır.

Saklı Pay Oranları

Saklı pay, ilgili mirasçının yasal miras payının kanunda belirtilen oranıdır. Her mirasçı türü için oranlar farklıdır ve aşağıdaki şekilde tanımlıdır:

1. Altsoy (Çocuklar, Torunlar) İçin Saklı Pay

Çocuklar ve bunların soyu (torunlar) için saklı pay, yasal miras payının yarısıdır (1/2). Mirasbırakanın sadece iki çocuğu varsa (sağ kalan eş yoksa), her çocuğun yasal miras payı terekenin 1/2’sidir. Bu durumda her çocuğun saklı payı, yasal miras payının 1/2’si olan 1/4 oranında olacaktır. Yani çocuk, terekenin en azından 1/4’ünü almalıdır; mirasbırakan bu kısmı başkasına bırakırsa çocuk tenkis yoluyla hakkını isteyebilir.

ÖRNEK: Terekesi 2 milyon TL olan mirasbırakanın 2 çocuğu vardır. Sağ kalan eşi yoktur. Yasal miras payı: her çocuk 1 milyon TL. Saklı payı: her çocuk 500 bin TL (1 milyonun 1/2’si). Mirasbırakan, tüm malvarlığını vasiyetname ile bir kişiye bıraksa da, her çocuğun en az 500 bin TL alması gerekir. Bu durumda her çocuk tenkis davası açarak hakkını talep edebilir.

Evlatlık (Evlat Edinme): Evlatlıklar da altsoy gibi muamele görmüş ve saklı pay oranı yasal miras payının yarısıdır (1/2). Bu, evlat edinme kararının hukuki sonucudur.

Saklı pay altsoya geçer mi? Torun, kural olarak ancak kendi anne veya babası (mirasbırakanın çocuğu) mirasbırakandan önce ölmüşse onun yerine mirasçı olur. Bu durumda ölen çocuğun payı, her derecede halefiyet yoluyla onun altsoyuna geçer (TMK m. 495) ve torun bu pay üzerinden saklı paydan yararlanır. Mirasbırakanın çocuğu sağ ve mirasçıysa torun mirasçı olamaz. Ancak çocuk mirastan yoksun olmuşsa (TMK m. 579) torun, çocuk mirasbırakandan önce ölmüş gibi onun yerine geçer. Çocuk mirası reddetmişse de payı, kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine, yani kural olarak kendi altsoyuna geçer (TMK m. 611); ancak altsoyun tamamı mirası reddederse paylar sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613), en yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve torunlar kendiliğinden mirasçı olmaz (TMK m. 612; sonra gelenler yararına ret için TMK m. 614); çocuk mirasçılıktan çıkarılmışsa da torun, çıkarılan çocuk önceden ölmüş gibi saklı payını isteyebilir (TMK m. 511). Karşılık sağlanarak yapılan mirastan feragat ise, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyunu da bağlar (TMK m. 528).

2. Anne ve Baba İçin Saklı Pay

Anne ve babadan her biri için saklı pay, yasal miras payının dörtte biridir (1/4). Mirasbırakanın alt soyu (çocuğu) yoksa, miras ikinci zümreye (anne, baba) geçer. Sağ kalan eş de yoksa ve anne-babanın ikisi de sağsa, annenin ve babanın yasal miras payları eşit biçimde 1/2’şer olacak, saklı payları da 1/2’nin 1/4’ü olan 1/8 şeklinde hesaplanacaktır (TMK m. 496). Sağ kalan eş varsa terekenin yarısı eşe kalır (TMK m. 499); bu durumda anne ve babanın her birinin yasal payı 1/4, saklı payı 1/16 olur.

ÖRNEK: Mirasbırakanın çocuğu yok, sadece annesi ve babası sağ. Tereke 4 milyon TL. Her ebeveynin yasal miras payı: 2 milyon TL. Saklı payı: her biri için 500 bin TL (2 milyonun 1/4’ü). Mirasbırakan tüm malvarlığını kardeşlerine veya başkasına bıraksa da, annesi ve babası her biri en az 500 bin TL almalıdır.

3. Sağ Kalan Eş İçin Saklı Pay

Eşin saklı payı, mirasçılığının hangi zümreyle olduğuna bağlı olarak değişir (TMK m. 506/4):

• Altsoy (çocuk, torun) ile birlikte mirasçıysa: Eşin saklı payı, yasal miras payının tamamıdır (1/1). Eşin yasal miras payı terekenin 1/4’ü olduğundan saklı payı da terekenin 1/4’üdür.
• Ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa: Eşin saklı payı, yasal miras payının tamamıdır (1/1); yani terekenin 1/2’si.
• Diğer hâllerde (büyük ana-büyük baba zümresiyle birlikte veya tek başına mirasçıysa): Eşin saklı payı, yasal miras payının dörtte üçüdür (3/4). Büyük ana-babalar ve onların çocuklarıyla birlikteyken eşin yasal payı terekenin 3/4’ü olduğundan saklı payı terekenin 9/16’sıdır; tek başına mirasçıysa terekenin 3/4’üdür.

ÖRNEK 1: Mirasbırakanın eşi ve 1 çocuğu var. Terekesi 1.200.000 TL. Yasal miras payları: eş 300.000 TL (1/4), çocuk 900.000 TL (3/4). Saklı paylar: eş 300.000 TL (yasal payının tamamı), çocuk 450.000 TL (yasal payının 1/2’si). Her ikisi en az bu miktarı almalıdır.

ÖRNEK 2: Mirasbırakanın yalnızca eşi sağdır; altsoyu, anne-babası ve onların altsoyu ile büyük ana-büyük baba zümresinden mirasçısı yoktur. Tereke 800 bin TL. Eşin yasal miras payı: tüm tereke (800 bin TL). Eşin saklı payı: 600 bin TL (800 bin’in 3/4’ü). Eş en az bu miktarı almalıdır.

Sağ kalan eşin miras payı, mal rejimi alacağı ve aile konutu üzerindeki hakları için mirasçı eşin hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Torun saklı pay oranı, torunun mirasçı olduğu hâllerde çocukların saklı pay oranı ile aynıdır. Çünkü ikisi de altsoydur.

Kardeş saklı pay - Kardeşler arasında saklı pay 4 Mayıs 2007 tarihli ve 5650 sayılı Kanun’la kaldırılmıştır; bu Kanun 10 Mayıs 2007’de yürürlüğe girmiştir. Yani bu tarih ve sonrasındaki ölümlerde kardeşin saklı pay hakkı yoktur. Miras bırakanın kardeşi saklı pay ihlali için tenkis davası açamaz.

Yeğen saklı pay hakkı bulunmamaktadır. Miras bırakanın yeğeni saklı pay için tenkis davası açamaz.

Saklı Pay Hesaplama Örnek

Saklı pay oranı nasıl hesaplanır? Saklı pay hesaplamak üç ana adımda yapılır:

1. Net Terekeyi Belirle: Tasarruf edilebilir kısım, terekenin mirasbırakanın ölümü günündeki durumuna göre hesaplanır. Mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri ile mirasbırakanla birlikte yaşayıp onun tarafından bakılan kimselerin üç aylık geçim giderleri terekeden indirilir (TMK m. 507). Mirasbırakanın tenkise tabi sağlararası karşılıksız kazandırmaları ise hesapta terekeye eklenir (TMK m. 508); hangi kazandırmaların tenkise tabi olduğu TMK m. 565’te sayılmıştır. Davada bu hesabı bilirkişi yapar.
2. Yasal Miras Paylarını Hesapla: Uygulanacak zümre kuralına (1., 2. veya 3. zümre) göre her mirasçının yasal payını belirle. Örneğin çocuk varsa 1. zümre kuralları uygulanır: çocuklar eşit paylaşır, ölmüş çocuğun yerini kendi altsoyu alır, eş ayrı pay alır. Ayrıntılı hesap için kanuni mirasçılar ve miras payı hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
3. Saklı Payları Uygula: Her mirasçının yasal payına TMK m. 506’daki oranları uygulayarak saklı paylarını hesapla. Örneğin yasal payı 1 milyon TL olan çocuğun saklı payı 500 bin TL’dir (1 milyonun 1/2’si).

Mirasta Saklı pay yüzde kaçtır? Saklı pay sahibine göre bu oran değişmektedir. Saklı pay, çocuklar için yasal miras payının yarısı, anne ve babadan her biri için dörtte biridir. Sağ kalan eş için ise altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür.

Not: 4 Mayıs 2007 tarihli ve 5650 sayılı Kanun (RG 10.05.2007) ile kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Saklı Pay

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile saklı pay ihlal edilebilir mi? Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bakım ve gözetim borcuna karşılık mirasbırakanın malvarlığı devrini içeren ivazlı bir sözleşmedir (TBK m. 611). Bu nedenle gerçek bir bakım ilişkisine dayanan devir, saklı payı ekonomik olarak azaltsa bile kural olarak tenkise tabi değildir; Yargıtay, bakım borcunun yerine getirildiğinin saptandığı bir dosyada tenkis isteminin reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir; o dosyada sözleşmenin ivazlı olduğu ve bakım borcunun yerine getirildiği, daha önce açılan tapu iptali ve tescil davasında hükmen saptanmıştı (Yargıtay 1. HD, 26.06.2019, E. 2016/11290, K. 2019/4165). Bununla birlikte TBK m. 615 mirasçıların tenkis hakkını saklı tutar. Sözleşme karma bağışlama niteliği taşıyorsa, yani bakımın karşılığını açıkça aşan bir kazandırma içeriyorsa, karşılıksız kısım TMK m. 565’te sayılan hâllerden birine, özellikle ölümden önceki bir yıl içinde yapılan bağışlamalara (m. 565/3) veya “mirasbırakanın saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan kazandırmalar”a (m. 565/4) girdiği ölçüde tenkise tabidir. Yargıtay’a göre edimler arasındaki oransızlık, mirasçılardan mal kaçırma iradesinin ispat yollarından biridir. Buna karşılık devredilen malın bakımın karşılığı olduğu hayatın olağan deneyimleriyle anlaşılabiliyorsa, salt malvarlığının tamamının devri muvazaa sayılamaz. Daire, bakımın yerine getirildiği ve edimler arasında aşırı oransızlık bulunmayan somut olayda muvazaa ve TMK m. 565/4 anlamında saklı payı ihlal kastı bulunmadığını kabul ederek tenkis hükümlerini uygulamamıştır (Yargıtay 7. HD, 10.01.2023, E. 2021/5371, K. 2023/81). İşlem, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bir bağışlamayı gizlemek için yapılmışsa (muris muvazaası), muvazaaya dayalı tapu iptali ve tescil yoluna gidilir; bu talep tenkisle terditli olarak da ileri sürülebilir; bunun için muris muvazaası davası yazımıza bakabilirsiniz. Bakım borçlusunun mirasçı olarak atandığı sözleşmelere ise miras sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır (TBK m. 611/2). Detaylı bilgi için Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Saklı Pay makalemizi okuyabilirsiniz.

Vasiyetnamede Saklı Pay İhlali

Vasiyetname ile saklı pay ihlal edilirse saklı payı ihlal edilen mirasçı tenkis davası açabilecektir.

TMK m. 560 - Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler.

Vasiyetname ile saklı payı ihlal edilen mirasçı, vasiyetnamenin iptali ve tenkis davasını birlikte açabilir. Ancak vasiyetnamenin iptali için belirli şartların bulunması gerekmektedir.

Reddi Miras Saklı Pay

Mirası reddeden yasal mirasçı, mirasçılık sıfatını kaybettiği için saklı pay da dahil olmak üzere mirastan pay alamaz ve tenkis davası açamaz. Reddeden yasal mirasçının payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611); bu nedenle reddedenin altsoyu halefiyet yoluyla mirasçı olabilir. Altsoyun tamamı mirası reddederse payları sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613); en yakın yasal mirasçıların tamamının reddettiği miras ise sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 612). Mirasın reddi, mirastan feragatten farklı bir kurumdur ve sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır (TMK m. 609); ret süresi ve usulü için mirasın reddi yazımıza bakabilirsiniz.

Saklı Pay Hakkından Feragat

Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur (TMK m. 528). Karşılıksız feragat ise yalnızca feragat edeni bağlar.

Mirastan feragat halinde saklı pay hakkından da feragat edilmiş olur.

Saklı Pay Nasıl Bertaraf Edilir?

Mirasbırakanın vasiyet veya miras sözleşmesi yoluyla yapmış olduğu ölüme bağlı kazandırmalar ile saklı pay ihlal edilebilir; ancak bu durumda saklı paylı mirasçı tenkis davasıyla hakkını korur. Saklı payın mirasçı bakımından gerçekten ortadan kalkması veya azalması başlıca şu hâllerde mümkündür:

• Mirasçılıktan çıkarma: Kanunda sayılan ağır sebeplerin varlığı hâlinde mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir (TMK m. 510). Ayrıntı için mirasçılıktan çıkarma yazımıza bakabilirsiniz.
• Mirastan feragat: Mirasçının mirasbırakanla yaptığı feragat sözleşmesiyle mirasçılık sıfatı, dolayısıyla saklı pay hakkı sona erer (TMK m. 528).
• Mirastan yoksunluk: Kanunda sayılan ağır fiilleri işleyen kişi mirasçı olamaz (TMK m. 578). Ayrıntı için mirastan yoksunluk yazımıza bakabilirsiniz.
• Mirasın reddi: Mirası reddeden mirasçı, saklı pay dahil mirastan pay alamaz (TMK m. 611).
• Borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy: Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir; bu yarının, mirasçılıktan çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi şarttır. Miras açıldığında aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgedeki borç tutarı çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal olunur (TMK m. 513).

Saklı Pay Davası

Mirasbırakanın saklı payı ihlal eden ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırmalarının yasal sınıra indirilmesi amacıyla açılan davaya tenkis davası denilmektedir.

Saklı pay ihlal edilirse ne olur? Saklı pay ihlali halinde saklı payı ihlal edilen mirasçı tenkis davası açabilir.

Saklı pay nasıl alınır? TMK 560. maddesinde “Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler” denilmektedir.

Saklı pay tenkis davası açmak için mirasçının saklı payının ihlal edilmiş olması gerekmektedir. Dava dilekçesinin yapısı için tenkis davası dilekçe örneği, içtihat için tenkis davası Yargıtay kararları sayfalarımıza bakabilirsiniz. Tenkis davası süreci ve tenkis davası için miras avukatı desteği hakkında ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

Tenkis hangi sırayla yapılır? Birden fazla kazandırma varsa tenkis, saklı pay tamamlanıncaya kadar önce ölüme bağlı tasarruflardan; bu yetmezse en yeni tarihlisinden en eskisine doğru geriye gidilmek üzere sağlararası kazandırmalardan yapılır. Kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan kazandırmalar en son sırada tenkis edilir (TMK m. 570). Sıranın hesaba etkisi tenkis davası yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Tenkis Davası Açma Süresi

Tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından (ölüm tarihinden) itibaren on yıl geçmekle düşer (TMK m. 571). Bu süreler hak düşürücü niteliktedir. Bir tasarrufun iptali önceki bir tasarrufu yürürlüğe sokuyorsa süreler, iptal kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar. Tenkis iddiası ise def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Saklı payı ihlal eden bir vasiyetname geçerli midir?

Evet, vasiyetname geçerli olur; ancak saklı payı ihlal eden kısmı tenkis yolu ile düzeltilebilir. Vasiyetnamenin tamamı iptal olmaz; yalnızca tasarruf edilebilir kısmı aşan bölüm, saklı payı tamamlayacak ölçüde tenkis davası veya def’i yoluyla indirilir.

2. Mirastan feragat ettikten sonra saklı payını talep edebilir mi?

Kural olarak hayır. Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder (TMK m. 528); bu nedenle saklı payını da isteyemez. Ancak feragat belli bir kişi lehine yapılmışsa ve o kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer; belli bir kişi lehine yapılmamış feragatte de en yakın ortak kökün altsoyu mirasçı olamazsa aynı sonuç doğar (TMK m. 529). Bu noktada dikkatli olmak gerekir.

3. Evlatlık da saklı pay hakkına sahip midir?

Evet. Evlat edinilen kişi, altsoy gibi muamele görmüş ve saklı pay oranı yasal miras payının yarısı (1/2) olarak uygulanır (TMK m. 500). Evlat edinme hukuki etkisi çok önemlidir.

4. Kardeşlerin saklı payı var mıdır?

10 Mayıs 2007 ve sonrasındaki ölümlerde kardeşlerin saklı payı yoktur. Bu tarihten önce ölen mirasbırakanların terekesinde ise ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır (4722 sayılı Kanun m. 17). Tarafların ölüm tarihini doğru tespit etmesi çok önemlidir.

5. Torun saklı payını talep edebilir mi?

Torunun durumu, kendi anne veya babasının (mirasbırakanın çocuğunun) mirasbırakandan önce ölüp ölmediğine bağlıdır. Çocuk sağ ve mirasçıysa torun saklı pay talebinde bulunamaz; çocuk mirasbırakandan önce ölmüşse torun, halefiyet yoluyla onun yerine geçer ve onun payı üzerinden saklı payını talep edebilir (TMK m. 495). Bu kurala “kök içinde halefiyet” denir. Çocuk mirastan yoksun olmuş veya mirasçılıktan çıkarılmışsa da torun, çocuk mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir (TMK m. 511, 579). Çocuk mirası reddetmişse payı kural olarak kendi altsoyuna geçer (TMK m. 611); ancak altsoyun tamamı reddederse paylar sağ kalan eşe geçer (TMK m. 613), en yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras tasfiye edilir (TMK m. 612).

6. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi saklı payı ihlal edebilir mi?

Kural olarak hayır: Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ivazlı olduğundan, gerçek bir bakım karşılığında yapılan devir sırf saklı payı azalttığı için tenkise tabi tutulmaz. Ancak sözleşme karma bağışlama niteliği taşıyorsa, karşılıksız kısım TMK m. 565’teki hâllerden birine (özellikle ölümden önceki bir yıl içindeki bağışlamalar veya saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapıldığı açık olan kazandırmalar) girdiği ölçüde tenkise tabi olabilir (TBK m. 615; TMK m. 565). İşlem, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bir bağışlamayı gizlemek için yapılmışsa (muris muvazaası), muvazaaya dayalı tapu iptali ve tescil yoluna gidilir; bu talep tenkisle terditli olarak da ileri sürülebilir. Bakım borcunun yerine getirilip getirilmediği, edimler arasındaki oran ve mirasbırakanın gerçek amacı birlikte değerlendirilir.

7. 2007’den önceki ölümlerde kardeş saklı payı nasıl hesaplanır?

1 Ocak 2002 ile 9 Mayıs 2007 arasında ölen mirasbırakanların terekesinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ilk metni uygulanır; bu metne göre kardeşlerden her birinin saklı payı, yasal miras payının sekizde biri (1/8) idi. 1 Ocak 2002’den önceki ölümlerde ise 743 sayılı eski Medeni Kanun hükümleri uygulanır. Hangi kuralın uygulanacağını mirasbırakanın ölüm tarihi belirler (4722 sayılı Kanun m. 17).

8. Eşin saklı pay oranı nedir?

Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamıdır; diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçüdür (TMK m. 506/4). Örneğin eş çocuklarla birlikte mirasçıysa terekenin 1/4’ü, anne-babayla birlikte mirasçıysa 1/2’si saklı paydır.

9. Tenkis davası kaç yıl içinde açılır?

Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ölüm tarihinden itibaren on yıl içinde (TMK m. 571). Ayrıntı için tenkis davası yazımıza bakabilirsiniz.

10. Saklı payı ihlal eden bağış geri alınabilir mi?

Bağış kendiliğinden geçersiz olmaz. TMK m. 565’te sayılan karşılıksız kazandırmalar tenkise tabidir: örneğin mirasbırakanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar, ölümünden önceki bir yıl içinde (âdet üzere verilen hediyeler dışında) yaptığı bağışlamalar ve saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan kazandırmalar. Saklı payı ihlal eden kısım tenkis davasıyla indirilir.

Miras Payı ve Saklı Pay Avukat Desteği

Saklı pay uyuşmazlıkları, miras hukuku alanında en sık karşılaşılan sorunların başında gelir. Mirasbırakanın yapılan tasarrufları, saklı paylarını ihlal edip etmediğinin belirlenmesi teknik ve hukuki bir analiz gerektirir. Bakırköy ve İstanbul genelinde miras uyuşmazlıklarında danışmanlık hizmeti sunan Öner Hukuk ve Danışmanlık, saklı pay ihlalinin tespiti, tenkis davası ve terekenin paylaşılması konularında hukuki destek sunmaktadır. Somut olayınızın özelliklerine göre hukuki değerlendirme almak için saklı pay hesabı için danışma görüşmesi planlayabilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.