Tereke Tespit Davası (Miras Tespiti): Şartları, Süreç ve Masrafları (2026)

Tereke tespit davası, ölen kişinin (mirasbırakanın) ölüm anındaki mal, hak ve borçlarının sulh hukuk mahkemesi eliyle belirlenip kayıt altına alınması ve korunması talebidir. Türk Medeni Kanunu m. 589 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya kendiliğinden, tereke mallarının korunması için gereken önlemleri alır; terekenin yazımı (tereke defterinin tutulması) bu önlemlerin başında gelir. Talep çekişmesiz yargı işidir: her mirasçı diğerlerinin onayı olmadan başvurabilir, davalı gösterilmesi gerekmez ve Yargıtay’a göre tedbir niteliğindeki tespit talebi bir süreye bağlı değildir. Tespit kararı mülkiyeti belirlemez, mirası paylaştırmaz; yalnızca terekenin ölüm anındaki durumunu ortaya koyar. Bu yazıda tereke tespiti ile resmî defter arasındaki fark, tereke defterini kimin tuttuğu, başvuru usulü, süre, 2026 harçları ve Yargıtay kararları anlatılmaktadır.

Tereke tespit davası bir bakışta
Dayanak	TMK m. 589 vd.; HMK m. 382/2-c-5 (tereke mallarının korunması için önlem alınması)
Niteliği	Çekişmesiz yargı işi; Yargıtay’a göre tedbir ve delil tespiti niteliğinde
Kimler ister?	Her mirasçı tek başına; TMK m. 590/3’e göre ilgililer de
Kime karşı?	Davalı gösterilmez; diğer mirasçılar ilgili olarak dosyaya çağrılır
Görevli mahkeme	Sulh hukuk mahkemesi
Yetkili mahkeme	Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi
Süre	Tedbir niteliğindeki tespit süreye bağlı değil; TMK m. 590/3’teki defter tutma istemi ölümden itibaren 1 ay
Harç	Maktu harç (2026: başvurma harcı 335,20 TL + karar ve ilam harcı 732,00 TL) ve gider avansı
Sonuç	Terekenin ölüm anındaki aktif ve pasifinin tespiti; mülkiyet ve paylaşım hakkında hüküm kurulmaz

Tereke Nedir?

Tereke ne demek? Tereke, ölen veya gaipliğine karar verilen kişinin mirasçılarına geçen malvarlığının bütünüdür: taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, alacaklar, şirket payları ve diğer malvarlığı hakları ile mirasbırakanın borçları. TMK m. 599 uyarınca mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanır; mirasbırakanın aynî haklarını, alacaklarını ve zilyetliklerini doğrudan edinir, borçlarından da kişisel olarak sorumlu olur.

Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar terekeye girmez. Örneğin intifa hakkı gerçek kişilerde hak sahibinin ölümüyle sona erer (TMK m. 797); oturma hakkı devredilemez ve mirasçılara geçmez (TMK m. 823). Manevi tazminat istemi bakımından ölçüt TMK m. 25’tedir: bu istem, mirasbırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Dolayısıyla mirasbırakanın sağlığında açtığı manevi tazminat davası terekeye dâhil bir hak olarak mirasçılarca sürdürülebilir. Mirasbırakanın geleceğe yönelik nafaka hakkı da ölümle sona erer.

Terekenin aktifinden pasifinin düşülmesiyle bulunan değere net tereke denir. Net tereke, saklı pay ve tenkis hesabında başlangıç oluşturan unsurlardan biridir; ancak hesap yalnız aktiften pasifin düşülmesiyle yapılmaz. Tasarruf edilebilir kısım terekenin ölüm günündeki durumuna göre hesaplanır; mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri ve mirasbırakanla birlikte yaşayıp onun bakımındaki kişilerin üç aylık geçim giderleri terekeden indirilir (TMK m. 507), tenkise tabi sağlararası karşılıksız kazandırmalar ise terekeye eklenir (TMK m. 508).

Tereke tespiti nedir? Ölen kişinin ölüm anındaki mal varlığını ve borçlarını mahkeme aracılığıyla belirleyip kayıt altına almaya yarayan bir koruma önlemidir.

Tereke Defteri Nedir?

Tereke defteri, tereke mallarının, hak ve borçlarının yazıldığı listedir. Uygulamada “tereke defteri” denildiğinde birbirinden farklı iki kurum kastedilebilir ve bunların ayrılması önemlidir:

1. Koruma önlemi olarak terekenin yazımı (TMK m. 589-590): Sulh hâkimi; mirasçılar arasında vesayet altına alınmış veya alınması gereken biri varsa, mirasçılardan biri uzun süredir bulunamıyor ve temsilcisi de yoksa ya da mirasçılardan veya ilgililerden biri ölüm tarihinden itibaren bir ay içinde isterse terekenin defterinin tutulmasına karar verir. Kanuna göre bu defter tutma işlemi gecikmeksizin tamamlanır.
2. Resmî defter (TMK m. 619 vd.): Mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı, mirası kabul mü yoksa ret mi edeceğine karar verebilmek için terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Bu istem, mirasın reddine ilişkin usule uyularak bir ay içinde sulh hâkiminden yapılır; bir mirasçının istemi diğerleri hakkında da etkili olur. Resmî deftere terekenin aktif ve pasifleri takdir edilen değerleriyle yazılır (TMK m. 620) ve alacaklılarla borçlular bir ay arayla iki kez yapılan ilanla çağrılır (TMK m. 621).

Tereke Defterini Kim Tutar?

Tereke defterini sulh hukuk mahkemesi (sulh hâkimi) tutar. Koruma önlemi olarak defter tutulmasına mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi karar verir (TMK m. 589-590); resmî defter de sulh mahkemesi tarafından düzenlenir (TMK m. 620). Mahkeme yazım işlemini kendisi yapabileceği gibi, gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesiyle de yürütür. Terekeye miras ortaklığı temsilcisi atanmışsa, Yargıtay’a göre terekedeki mallar, alacaklar ve borçlar temsilci tarafından tutulan deftere göre belirlenerek temsilcinin yönetimine verilir (Yargıtay 14. HD, 26.01.2016, E. 2015/8301, K. 2016/974). Mirasbırakanın malî durumu hakkında bilgi sahibi olan herkes, resmî defter için sulh mahkemesinin istediği bilgiyi vermekle yükümlüdür (TMK m. 620).

Tereke Tespiti, Tereke Defteri ve Resmî Defter Farkı

Yargıtay bu ayrımı açıkça yapar: TMK m. 589 kapsamındaki tedbir niteliğindeki tespit ile TMK m. 590’daki defter tutma ve m. 619’daki resmî defter aynı talep değildir. Talebin hangisi olduğu süreyi ve sonuçları değiştirir (Yargıtay 14. HD, 01.10.2020, E. 2016/15190, K. 2020/5706).

	Tedbir niteliğinde tespit	Koruma önlemi olarak defter tutma	Resmî defter
Dayanak	TMK m. 589	TMK m. 590	TMK m. 619 vd.
Kim ister?	İlgililer, özellikle mirasçılar; hâkim re’sen de karar verebilir	Mirasçılar veya ilgililer; bazı hâllerde re’sen	Mirası reddetmeye hakkı olan mirasçı
Süre	Süreye bağlı değil (tereke paylaşılmadıkça)	Ölümden itibaren 1 ay (m. 590/3 hâli)	1 ay, ret usulüne göre
Amaç	Ölüm anındaki terekeyi belirlemek ve korumak	Terekenin yazımı	Mirası kabul veya ret kararına esas olmak
Özel sonuç	Mülkiyet ve paylaşım hakkında hüküm kurulmaz	Gecikmeksizin tamamlanır	Defter süresince icra takibi yapılamaz, zamanaşımı işlemez (m. 625)
Sonraki adım	Paylaşma, istihkak, tenkis gibi ayrı davalar	Koruma önlemlerinin sürdürülmesi	Mirasçının 1 ay içinde beyanı (m. 626); resmî tasfiye istemi (m. 632)

Tereke Tespit Davası Nedir? (Mirasın Tespiti)

Tereke tespit istemli dava nedir? Mirasçılar, mirasbırakanın geride bıraktığı mal varlığını ve borçlarını çoğu zaman tam olarak bilmez; malların bir kısmı farklı kurumlara dağılmış, bir kısmı da mirasçılardan biri tarafından kullanılıyor olabilir. Tereke tespiti, bu belirsizliği gidermek ve tereke paylaşılana kadar malların kaybolmasını, gizlenmesini veya elden çıkarılmasını önlemek için başvurulan bir koruma önlemidir.

Yargıtay talebin konusunu şöyle tanımlar: istek, TMK’nın 589 ve devamı maddeleri gereğince “terekenin tedbir niteliğinde tespiti, defterinin tutulması ve hak sahiplerine intikal etmesini sağlamak için alınması gereken tedbirlere” ilişkindir (Yargıtay 7. HD, 17.01.2022, E. 2021/7543, K. 2022/464). Amaç, ölüm tarihi itibarıyla terekeyi oluşturan unsurları belirlemek ve böylece olası uyuşmazlıklarda başvurulacak bir kaynak oluşturmaktır (Yargıtay 14. HD, 29.09.2020, E. 2020/1720, K. 2020/5581).

Tespit ile birlikte veya ondan bağımsız olarak sulh hâkimi; terekenin mühürlenmesine (TMK m. 591), belirli hâllerde terekenin resmen yönetilmesine (TMK m. 592-593) ve vasiyetnamelerin açılmasına da karar verebilir. Tespit dosyası mülkiyeti belirlemez: mahkeme, tespit edilen malların veya paranın mirasçılara ödenmesine, mirasçılık sıfatının tespitine ya da taşınmazın intikaline hüküm kuramaz. Yargıtay, tereke tespiti dosyasında atanmış mirasçılığın tespitine ve taşınmazın intikaline hüküm kurulmasını, mahkemenin “terekenin tespiti ve korunmasıyla ilgili tedbirlerin almakla yetinilmesi gerekirken” verdiği hatalı bir karar olarak nitelendirmiştir (Yargıtay 14. HD, E. 2020/1720, K. 2020/5581).

Tereke Davası Nedir? Türleri

Uygulamada “tereke davası” denildiğinde genellikle sulh hukuk mahkemesinde “Tereke” türünde açılan dosyalar kastedilir. Başlıcaları şunlardır:

• Terekenin tespiti ve korunması (TMK m. 589-591): yazım, mühürleme ve benzeri önlemler.
• Terekenin resmen yönetilmesi (TMK m. 592-593): mirasçılardan biri uzun süredir bulunamıyorsa, mirasçılık durumu belirsizse veya mirasçıların tamamı bilinmiyorsa.
• Resmî defter tutulması (TMK m. 619 vd.): mirası kabul veya ret kararı öncesinde.
• Resmî tasfiye (TMK m. 632 vd.): mirasçı veya alacaklı istemiyle terekenin tasfiyesi.
• Miras ortaklığına temsilci atanması (TMK m. 640/3).

Mirasın paylaştırılması (miras ortaklığının giderilmesi davası) ve mirasta istihkak gibi çekişmeli davalar ise bu dosyalardan ayrı olarak görülür.

Terekenin Tespit Davasını Kimler Açabilir?

Terekenin tespitini her mirasçı, diğer mirasçıların onayını almadan tek başına isteyebilir; mirasçılık sıfatı mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ile gösterilir. Sulh hâkimi koruma önlemlerini kendiliğinden de alabilir (TMK m. 589). TMK m. 590/3 ise defter tutulmasını “mirasçılardan veya ilgililerden birinin” ölüm tarihinden itibaren bir ay içindeki istemine bağlar.

Alacaklıların ve vasiyet alacaklılarının durumu kategorik bir “açamaz” ile anlatılamaz. Kanun, alacaklıların istemi üzerine mühürleme yapılabileceğini (TMK m. 591) ve alacağını elde edemeyeceğinden inandırıcı sebeplerle kuşku duyan alacaklıların ölümden itibaren üç ay içinde terekenin resmî tasfiyesini isteyebileceğini öngörür; aynı koşullarda vasiyet alacaklıları da haklarının korunması için önlem isteyebilir (TMK m. 633). Buna karşılık, mirasbırakandan alacaklı olduğunu ileri süren kişi tespit dosyasında taraf değildir; Yargıtay, vergi alacağı ileri süren Hazinenin tespit kararını temyizde hukuki yararı bulunmadığını, alacak için ayrıca dava açabileceğini belirtmiştir (Yargıtay 7. HD, E. 2021/7543, K. 2022/464; Yargıtay 14. HD, 04.03.2021, E. 2017/3091, K. 2021/1501).

Tereke tespit davası kime açılır? Tereke tespit talebinde davalı gösterilmez; talep hasımsız açılan bir çekişmesiz yargı işidir. Mahkeme diğer mirasçıları ilgili sıfatıyla dosyadan haberdar eder. Tespit delil tespiti niteliğinde olduğundan bu dosyaya asli veya fer’i müdahalede bulunulamaz (Yargıtay 7. HD, E. 2021/7543, K. 2022/464).

Tereke Tespit Davasından Feragat

Tespit talebinde bulunan mirasçı talebinden feragat edebilir. Yargıtay, tereke tespiti ve defter tutulması talebinde feragat nedeniyle verilen ret kararını onamıştır (Yargıtay 14. HD, 20.10.2020, E. 2016/16048, K. 2020/6398; Yargıtay 14. HD, 07.06.2017, E. 2016/5206, K. 2017/4834). Feragat yalnızca talep eden mirasçıyı bağlar: diğer mirasçılar kendi başvurularını yapabilir ve sulh hâkimi gerekli gördüğü koruma önlemlerini TMK m. 589 uyarınca kendiliğinden de alabilir.

Tereke Nasıl Tespit Edilir?

Tereke tespiti nasıl yapılır? Çekişmesiz yargıda re’sen araştırma ilkesi geçerlidir (HMK m. 385/2). Mahkeme, başvuranın bildirdiği bilgilerden başlayarak somut dosyanın gerektirdiği ölçüde ilgili kurumlara müzekkere yazar; gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırır. Yargıtay, borca batıklık tespitinde mahkemenin bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü gibi kurum ve kuruluşlardan bilgi istemesini ve mirasbırakanın alacak ve borçlarını zabıta marifetiyle de araştırmasını aramaktadır (Yargıtay 7. HD, 02.11.2023, E. 2023/2950, K. 2023/5289); aynı kurumlar tereke tespitinde de başvurulan başlıca kaynaklardır:

1. Tapu müdürlükleri: taşınmaz kayıtları ve devir işlemleri.
2. Bankalar: hesaplar, mevduat, kiralık kasa ve krediler.
3. Trafik tescil müdürlüğü: mirasbırakan adına kayıtlı araçlar.
4. Vergi daireleri ve belediyeler: vergi kayıtları ve borçlar.
5. Ticaret sicili ve şirket kayıtları: şirket payları; mirasbırakanın ortağı veya temsilcisi olduğu şirketlerde kamu borcundan doğan sorumluluk bilirkişi incelemesiyle belirlenebilir (Yargıtay 7. HD, 15.01.2026, E. 2025/2794, K. 2026/251).

Tespitte yalnız aktif değil pasif de önemlidir: mirasbırakanın borçları, kredileri ve vergi borçları belirlenmeden net tereke bulunamaz. Mülkiyeti çekişmeli olan ve hakkında dava süren bir taşınmaz ise o dava kesinleşmeden tereke mevcudu içinde gösterilemez (Yargıtay 14. HD, 09.11.2020, E. 2020/3612, K. 2020/7016).

Mirasçılar kendi başlarına da bilgi toplayabilir: tapu sicili herkese açıktır ve ilgisini inanılır kılan herkes, kendisine ilgili kayıtların gösterilmesini veya örneklerinin verilmesini isteyebilir (TMK m. 1020). Mirasçılık belgesi ise yalnızca mirasçıları ve paylarını gösterir; mirasbırakanın mal varlığını göstermez. Bu nedenle e-Devlet’te görülen mirasçılık belgesi kaydı, terekenin kapsamı hakkında bilgi vermez. Bankadaki hesaplar için izlenecek yol miras kalan paranın bankadan çekilmesi yazımızda anlatılmıştır.

Mirasbırakanın yurt dışında malvarlığı varsa, bunların araştırılması için ayrıca talepte bulunulması ve dosyaya sunulabilecek belgelerin (hesap dökümü, tapu kaydı) önceden toplanması yerinde olur.

Terekenin Paylaşımı (Mirasın Taksimi)

Birden çok mirasçı varsa, miras paylaşılana kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir miras ortaklığı doğar; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kural olarak terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m. 640). Elbirliği, mirasçıların paylarının eşit olduğu anlamına gelmez: her mirasçının payı yasal miras payları ve varsa ölüme bağlı tasarruflara göre belirlenir. Ortaklık sürdükçe mirasçıların tek tek mallar üzerinde ayrı ve somut payları yoktur.

Mirasçılar anlaşarak paylaşma yapabilir (miras paylaşım sözleşmesi). Anlaşma yoksa her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden isteyebilir (TMK m. 642). Ancak bu, tereke tespitinden ayrı bir davadır: tespit dosyasında mahkeme paylaştırmaya veya tespit edilen paranın mirasçılara ödenmesine karar veremez. Tereke tespiti, paylaşma davasında hangi malların terekeye dâhil olduğunu gösteren önemli bir delil olarak kullanılır. Bir malın elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi de TMK m. 644’teki ayrı usule tabidir; Sakarya BAM 7. HD, derdest bir tereke tespit dosyasının bu dönüşüme engel olacak haklı bir itiraz oluşturmadığına karar vermiştir (24.12.2021, E. 2021/2053, K. 2021/2271). Ayrıntılar için miras paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Tereke Temsilcisi Nedir?

Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir (TMK m. 640/3). Temsilci, terekeyi yönetir, terekeye ilişkin davaları açar ve takip eder. Yargıtay’a göre terekedeki mallar, alacaklar ve borçlar temsilci tarafından tutulan deftere göre belirlenerek temsilcinin yönetimine verilir (Yargıtay 14. HD, E. 2015/8301, K. 2016/974). Terekeye ait bir hakkın üçüncü kişiye karşı dava edilmesi gerektiğinde ve diğer mirasçıların muvafakati sağlanamadığında da mahkeme, davacıya terekeye temsilci atanması için süre verir (Yargıtay 7. HD, 26.04.2023, E. 2023/1636, K. 2023/2325). Ayrıntılar için tereke temsilcisi yazımıza bakabilirsiniz.

Terekenin Tespit Davası Devam Ederken İcra Takibi

Tereke tespiti talebi, mirasbırakanın borçları için yapılan icra takiplerini kendiliğinden durdurmaz. Takip yasağı yalnızca resmî defter usulüne özgüdür. TMK m. 625’e göre:

Resmî defter tutulması devam ettiği sürece mirasbırakanın borçları için icra takibi yapılamaz. Bu süre içinde zamanaşımı işlemez. Acele hâller dışında, davalara devam edilemiyeceği gibi, yeni dava da açılamaz.

Bu koruma, mirası reddetmeye hakkı olan mirasçının TMK m. 619 uyarınca bir ay içinde resmî defter istemesiyle doğar. Mirasbırakanın borçlarının fazla olduğu düşünülüyorsa, resmî defter yolu ile mirasın reddi seçeneği birlikte değerlendirilmelidir. Terekenin borca batık olduğu anlaşılırsa mirasın hükmen reddi gündeme gelir; Yargıtay’a göre TMK m. 605/2’ye dayanan bu istem süreye tabi değildir ve ödemeden aciz ölüm tarihine göre belirlenir (Yargıtay 7. HD, 30.11.2023, E. 2022/5125, K. 2023/5865).

Terekenin Tespiti Davasında İhtiyati Tedbir

Tereke tespitinde koruma, kural olarak HMK’daki ihtiyati tedbir yoluyla değil, TMK m. 589 vd.‘deki koruma önlemleriyle sağlanır. Sulh hâkimi, istem üzerine veya kendiliğinden tereke mallarının korunması için gereken bütün önlemleri alır: yazımı yapılan mallardan gerekenler mühürlenir, mühürlenmeyen mallar için uygun koruma önlemi alınır ve mühürleme yazımdan önce de yapılabilir (TMK m. 591). Mirasbırakanla birlikte oturanların zorunlu ihtiyaçları için gerekli eşya ve konut bölümleri mühürleme dışında tutulur. Kanunda sayılan hâllerde terekenin resmen yönetilmesine de karar verilir (TMK m. 592).

Bu önlemler diğer mirasçılar aleyhine verilen bir tedbir değil, terekenin bütünü için alınan önlemlerdir; sağlanan korumadan tüm mirasçılar yararlanır (TMK m. 640). Bir mirasçının mülkiyetini tartışmalı hâle getiren tasarruflara karşı tapu kaydına şerh gibi ihtiyati tedbirler ise ilgili çekişmeli davada (örneğin muris muvazaası veya tenkis davasında) istenir. Önlem giderleri, ileride terekeden alınmak üzere başvuran tarafından; hâkimin kendiliğinden karar verdiği hâllerde Devlet tarafından karşılanır (TMK m. 589).

Terekenin Tespiti Davası Yetkili Mahkeme

Tereke tespit davası nerede açılır? Yetkili mahkeme, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir (TMK m. 589). Örneğin mirasbırakanın son yerleşim yeri Bakırköy’deyse talep Bakırköy sulh hukuk mahkemesine yapılır. Mirasbırakan yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüşse, ölüm yerinin sulh hâkimi oradaki mallar için gereken önlemleri alır ve dosyayı yerleşim yeri sulh hâkimine gönderir (TMK m. 589; Yargıtay 14. HD, 20.02.2020, E. 2017/1239, K. 2020/2031). Son yerleşim yeri Türkiye’de değilse, MÖHUK m. 43 uyarınca terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir (Yargıtay 5. HD, 20.09.2021, E. 2021/5122, K. 2021/9967).

Terekenin Tespiti Davası Görevli Mahkeme

Tereke tespit davası hangi mahkemede açılır? Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine ulaşması için önlem alınması ile terekenin resmî defterinin tutulması, HMK m. 382/2-c’de çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır; çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine düzenleme yoksa sulh hukuk mahkemesidir (HMK m. 383).

Tereke Tespit Davası Zamanaşımı

Tereke tespit davası açma süresi? Yargıtay’a göre terekenin tedbiren tespiti “bir süreye tabi olmadan her zaman istenebilir” (Yargıtay 14. HD, 01.10.2020, E. 2016/15190, K. 2020/5706). Daire başka bir kararında da koruma önlemi olarak tespitin, kural olarak bir süreye bağlı olmadığını, bu önlemin alınması olanaksız veya yararsız hâle gelmedikçe tereke paylaşılmadığı sürece istenebileceğini belirtmiştir (Yargıtay 14. HD, 29.09.2020, E. 2020/1720, K. 2020/5581).

Tereke tespit davası ne zaman açılır? Süresizlik yalnızca TMK m. 589’daki tedbir niteliğindeki tespit için geçerlidir. Şu taleplerin süresi vardır:

• TMK m. 590/3’e göre mirasçı veya ilgilinin istemiyle defter tutulması: ölüm tarihinden itibaren 1 ay.
• Resmî defter istemi: TMK m. 619 uyarınca 1 ay.
• Mirası reddetme süresi: kural olarak 3 ay (TMK m. 606).
• Alacaklıların resmî tasfiye istemi: ölümden veya vasiyetnamenin açılmasından itibaren 3 ay (TMK m. 633).

Yargıtay, talep TMK m. 589’daki tedbir mahiyetindeki tespite ilişkinken bunu m. 590’daki defter tutma talebi gibi değerlendirip süre yönünden reddeden kararı bozmuştur (Yargıtay 14. HD, E. 2016/15190, K. 2020/5706). Bu nedenle dilekçede talebin hangi maddeye dayandığının açıkça yazılması önemlidir.

Terekenin Tespit Davası Kaç Yıl Sürer?

Kanunda belirli bir süre öngörülmemiştir; TMK m. 590 yalnızca defter tutma işleminin gecikmeksizin tamamlanacağını belirtir. Süreyi; müzekkerelere verilen cevapların hızı, keşif ve bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediği, mirasçı sayısı ve tebligat durumu, yurt dışından bilgi istenip istenmediği ve terekenin büyüklüğü belirler. Kayıtları düzenli, tek yerleşim yerinde toplanmış bir terekede süreç kısa sürebilirken, çok sayıda taşınmaz, şirket payı veya yurt dışı varlık içeren dosyalarda uzayabilir. Mirasçıların bildikleri hesap, taşınmaz ve araç bilgilerini dilekçeyle birlikte sunması süreci hızlandırır.

Tereke Tespit Davasından Sonra Ne Yapılır?

Tespit kararı terekenin içeriğini gösterir, ancak mülkiyet uyuşmazlıklarını çözmez ve paylaşım yapmaz. Yargıtay’a göre TMK m. 589 vd. uyarınca alınan önlemlere ilişkin kararlar nihai hüküm niteliğinde değildir; hak sahiplerinin istihkak davası açması her zaman mümkündür (Yargıtay 14. HD, 22.09.2020, E. 2016/14942, K. 2020/5261; Yargıtay 14. HD, 25.03.2021, E. 2017/3987, K. 2021/2155). Çekişmesiz yargı kararları da kural olarak maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz (HMK m. 388).

Tespitten sonra sonuca göre şu adımlar gündeme gelir:

• Taşınmazların mirasçılar adına intikali ve mirasçılık belgesiyle banka işlemleri.
• Anlaşma yoksa miras ortaklığının giderilmesi (paylaştırma) davası.
• Saklı payı zedeleyen kazandırmalar varsa tenkis davası; mirasbırakanın sağlığında satış gibi gösterilen bağışlar varsa muris muvazaası davası.
• Pasif aktiften fazlaysa mirasın hükmen reddi veya reddi miras.
• Terekenin yönetiminde anlaşmazlık varsa tereke temsilcisi atanması.

Tereke Tespit Kararına İtiraz ve Kanun Yolu

Kanun yolu konusu iki ayrı kuralın birlikte değerlendirilmesini gerektirir:

• Genel kural (istinaf): Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililer, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak üzere, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir (HMK m. 387). Kanunda sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiği belirtilen işlerde bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı ise kural olarak temyiz yolu kapalıdır (HMK m. 362/1-b).
• Yargıtay’ın yaklaşımı: Yargıtay, terekenin tespiti, korunması ve yönetilmesine ilişkin önlem kararlarının nihai hüküm niteliğinde olmadığını, bu nedenle temyiz edilemeyeceğini; hak sahiplerinin mülkiyet iddialarını istihkak davasıyla ileri sürebileceğini belirtmiştir (Yargıtay 14. HD, E. 2016/14942, K. 2020/5261; E. 2017/3987, K. 2021/2155).

Bu nedenle her karar kendiliğinden kanun yoluna elverişli değildir. Önlemin niteliğine göre kararın nihai bir karar mı, yoksa her zaman değiştirilebilecek bir koruma önlemi mi olduğu ayrıca değerlendirilmelidir. Kanun yoluna başvurulacaksa iki haftalık süre kararın öğrenilmesiyle işlemeye başladığından süre ihtiyatla takip edilmelidir.

Tereke Dosyası Tespit İstemli Ne Demek?

UYAP’ta sulh hukuk mahkemesindeki tereke işleri “Tereke” türünde esas numarası alır; parantez içindeki ibare talebin konusunu gösterir. Dosyanın “Tereke (Tespit İstemli)” olarak görünmesi, sulh hukuk mahkemesinde TMK m. 589 vd. kapsamında terekenin tespiti talebiyle bir dosya açıldığı anlamına gelir. Bu dosya bir alacak veya mülkiyet davası değildir; kimse aleyhine hüküm kurulmaz. Dosyada mirasçı olarak gösterilmeniz, mahkemenin terekenin tespiti için sizi ilgili sıfatıyla dosyaya dâhil ettiğini gösterir. Dosyanın içeriğini ve duruşma tarihini UYAP Vatandaş Portal üzerinden veya mahkeme kaleminden öğrenebilirsiniz.

Terekenin Tespiti Davası Ücreti

Tereke tespit davası ücreti 2026, mahkeme harçları ve giderlerden ve avukatla çalışılıyorsa avukatlık ücretinden oluşur. Harç ve giderler aşağıda açıklanmıştır. Avukatlık ücreti avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılır ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz (Avukatlık Kanunu m. 164/4). Ücret; terekenin büyüklüğüne, araştırılacak kurum sayısına, keşif ve bilirkişi gerekip gerekmediğine göre değişir. Dosyanızın kapsamını değerlendirmek için ücretsiz kısa ön görüşme talep edebilirsiniz; danışmanlık sonrasında vekâlet verilirse danışma ücreti çoğu dosyada vekâlet ücretinden mahsup edilir.

Tereke tespit davasında vekalet ücretine hükmedilir mi? Tereke tespiti hasımsız bir çekişmesiz yargı işidir ve kimse aleyhine hüküm kurulmaz. Bu nedenle kural olarak diğer mirasçılara yükletilecek bir karşı vekâlet ücreti söz konusu olmaz; talep eden mirasçı kendi avukatının ücretini öder.

Terekenin Tespiti Davasında Harç 2026

Tereke tespiti mülkiyet devri veya bir edim içermediğinden maktu harca tabidir. 2026 yılında sulh hukuk mahkemelerinde uygulanan maktu tutarlar şunlardır:

Kalem	2026 tutarı
Başvurma harcı	335,20 TL
Maktu karar ve ilam harcı	732,00 TL
Gider avansı	Tebligat, müzekkere ve dosya giderleri için; artan kısım iade edilir
Keşif ve bilirkişi giderleri	Gerekirse ayrıca; mahkemece belirlenir

Kaynak: Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), RG 31.12.2025, sayı 33124 (5. mükerrer). Avukatla başvuruda ayrıca vekâlet harcı ve pulu ödenir.

Önlem giderleri, ileride terekeden alınmak üzere başvuran mirasçı tarafından karşılanır; hâkimin kendiliğinden karar verdiği hâllerde Devlet karşılar (TMK m. 589). Yani başvuran mirasçının yaptığı giderler terekeye ait bir gider niteliğindedir ve paylaşma sırasında terekeden karşılanabilir. Terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri, saklı pay hesabında da terekeden indirilir (TMK m. 507).

Tereke Tespit Davası Dilekçe Örneği

Tereke tespiti dilekçesinde şu unsurlar bulunmalıdır:

1. Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinin adı.
2. Talep edenin kimlik ve adres bilgileri; mirasbırakanla ilişkisi.
3. Mirasbırakanın adı, T.C. kimlik numarası, ölüm tarihi ve son yerleşim yeri.
4. Bilinen diğer mirasçılar (ilgili olarak; davalı gösterilmez).
5. Bilinen mal, hak ve borçlar: taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, şirket payları, kredi ve vergi borçları.
6. Talebin dayanağı: TMK m. 589 uyarınca tedbir niteliğinde tespit (gerekiyorsa mühürleme veya resmen yönetim talebi ayrıca).
7. Müzekkere yazılması istenen kurumlar.
8. Deliller: mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları, tapu ve banka belgeleri.
9. Sonuç ve istem: terekenin ölüm tarihi itibarıyla aktif ve pasifinin tespiti ve korunması için gereken önlemlerin alınması.

Dilekçede paylaştırma, tescil veya para ödenmesi gibi talepler bulunmamalıdır; bunlar ayrı davaların konusudur. Somut dosyaya uygun dilekçe için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Tereke Tespit Davası Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar, tereke tespitinin niteliği, süresi ve sınırları bakımından yol gösterici niteliktedir.

1-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2016/15190, Karar: 2020/5706, Karar Tarihi: 01.10.2020

Davacıların talebi TMK m. 589’daki tedbir niteliğindeki tespite ilişkin olduğu hâlde, ilk derece mahkemesi talebi TMK m. 590’daki defter tutma talebi gibi değerlendirmişti. Daire, “terekenin tedbiren tespiti talebi bir süreye tabi olmadan her zaman istenebilir” diyerek bu ayrımı gözetmeyen kararı bozmuştur.

2-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2020/1720, Karar: 2020/5581, Karar Tarihi: 29.09.2020

Daire, tereke tespitinin amacının ölüm tarihi itibarıyla terekeyi oluşturan unsurları belirlemek olduğunu ve koruma önlemi olarak tespitin tereke paylaşılmadığı sürece istenebileceğini belirtmiştir. Mahkemenin tespit dosyasında atanmış mirasçılığın tespitine ve taşınmazın intikaline hüküm kurmasını doğru bulmamış, hükmün bu bentlerini çıkararak düzelterek onamıştır.

3-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2020/3612, Karar: 2020/7016, Karar Tarihi: 09.11.2020

Mülkiyeti tartışmalı olan ve hakkında tapu iptali davası bulunan taşınmaz, o davada verilen ret kararı kesinleşmeden tereke mevcudu içinde gösterilmişti. Daire bunu doğru görmeyerek kararı bozmuştur.

4-) Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Esas: 2021/7543, Karar: 2022/464, Karar Tarihi: 17.01.2022

Daire, tereke tespitinin delil tespiti niteliğinde olduğunu, bu nedenle asli veya fer’i müdahalede bulunulamayacağını belirtmiştir. Mirasbırakandan vergi alacağı olduğunu ileri süren Hazinenin dosyada taraf sıfatı bulunmadığından temyiz dilekçesini reddetmiştir.

5-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2016/14942, Karar: 2020/5261, Karar Tarihi: 22.09.2020

Terekenin tespiti, korunması ve yönetilmesine ilişkin önlem kararlarının nihai hüküm niteliğinde olmadığı, bu nedenle temyiz edilemeyeceği, hak sahiplerinin istihkak davası açmasının her zaman mümkün olduğu belirtilerek temyiz istemi reddedilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Tereke tespit davası kime karşı açılır?

Kimseye karşı açılmaz. Tereke tespiti hasımsız bir çekişmesiz yargı işidir; davalı gösterilmez. Diğer mirasçılar mahkemece ilgili sıfatıyla dosyaya çağrılır.

2. Tereke defterini kim tutar?

Tereke defterini mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi tutar. Koruma önlemi olarak defter tutulmasına sulh hâkimi karar verir (TMK m. 589-590); mirası kabul veya ret öncesinde istenen resmî defter de sulh mahkemesince düzenlenir (TMK m. 620).

3. Tereke tespit davası ne kadar sürer?

Kanunda belirli bir süre yoktur. Süreyi müzekkere cevapları, keşif ve bilirkişi incelemesi, mirasçı sayısı ve terekenin büyüklüğü belirler. Mirasçıların bildikleri malvarlığı bilgilerini baştan sunması süreci kısaltır.

4. Tereke tespit davasının süresi var mı, ölümden ne kadar sonra açılır?

Tedbir niteliğindeki tespit, Yargıtay’a göre bir süreye bağlı değildir ve tereke paylaşılmadıkça istenebilir. Buna karşılık TMK m. 590/3’teki defter tutma istemi ölümden itibaren 1 ay, resmî defter istemi de 1 ay içinde yapılmalıdır.

5. Tereke tespit davası ücreti ne kadar?

2026 yılında maktu harçlar başvurma harcı 335,20 TL ve karar ve ilam harcı 732,00 TL’dir; bunlara gider avansı ve gerekirse keşif ve bilirkişi giderleri eklenir. Avukatla çalışılıyorsa avukatlık ücreti tarifenin altında olmamak üzere ayrıca kararlaştırılır.

6. Tereke davasına gidilmezse ne olur?

Tereke tespiti hasımsız bir iş olduğundan aleyhinize bir hüküm kurulmaz ve size borç yüklenmez. Ancak duruşmaya katılmamak, terekeye ilişkin bildiğiniz malları ve borçları mahkemeye bildirme imkânını kullanmamak anlamına gelir. Mahkemece istenen gider avansının süresinde tamamlanmaması veya istenen bilgi ve belgelerin sunulmaması dosyanın ilerlemesini geciktirebilir. Bu nedenle mahkemenin ara kararlarının ve tebligatların takip edilmesi önemlidir.

7. Tereke tespit kararı mülkiyeti belirler mi?

Hayır. Tespit kararı terekenin ölüm anındaki görünümünü ortaya koyar; mülkiyet uyuşmazlıkları istihkak, tapu iptali veya paylaşma davalarında ayrıca çözülür.

Tereke Tespit Davasında Avukat Desteği

Tereke tespitinde talebin TMK m. 589, 590 veya 619’dan hangisine dayandığı süreyi ve sonucu doğrudan değiştirir; resmî defter ve ret süreleri ise kısa ve kaçırıldığında telafisi güçtür. Terekenin borca batık olup olmadığı, paylaşma, tenkis veya muris muvazaası davasının gerekip gerekmediği de çoğu zaman tespit sonucuna göre belirlenir. Dosyanızın değerlendirilmesi için İstanbul’da faaliyet gösteren Öner Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilir, ücretsiz kısa ön görüşme talep edebilir ve miras hukuku hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.