TR

Miras Ortaklığı Temsilcisi (Tereke Temsilcisi) Atanması: Şartlar ve Süreç 2026

Güncelleme: 18 dk okuma2 yorum
İçindekiler
  1. Miras Ortaklığı Nedir?
  2. Miras Ortaklığı Kimlerden Oluşur?
  3. Miras Ortaklığı Temsilcisi ile Tereke Temsilcisi Aynı mı?
  4. Miras Ortaklığına Temsilci Atanması
  5. Hangi Davalarda Terekeye Temsilci Atanması Gerekir?
  6. Temsilci Atanmasına Gerek Olmayan Hâller
  7. Tereke Temsilcisi Nedir?
  8. Tereke Temsilcisi Kim Olabilir?
  9. Miras Ortaklığı Temsilcisinin Atanmasının Şartları
  10. Miras Ortaklığı Temsilcisinin Görevleri
  11. Tereke Temsilcisinin Görev ve Yetkileri
  12. Tereke Temsilcisi Atandıktan Sonra Mirasçılar Dava Açabilir mi?
  13. Tereke Temsilcisi ile Vasi, Kayyım ve Tasfiye Memuru Karşılaştırması
  14. Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Görevli Mahkeme
  15. Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Yetkili Mahkeme
  16. Tereke Temsilcisine İtiraz, Görevden Alma ve Kanun Yolu
  17. Tereke Temsilcisinin Görevi Ne Zaman Sona Erer?
  18. Tereke Temsilcisi Ücreti
  19. Tereke Temsilcisinin Masrafları Terekeden Karşılanır mı?
  20. Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Dilekçesi
  21. Tereke Temsilcisi Yargıtay Kararları
  22. 1-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2016/6473, Karar: 2019/1013, Karar Tarihi: 07.02.2019
  23. 2-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2015/8301, Karar: 2016/974, Karar Tarihi: 26.01.2016
  24. 3-) Yargıtay 8. Hukuk Dairesi Esas: 2021/5888, Karar: 2023/1634, Karar Tarihi: 21.03.2023
  25. 4-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2016/14758, Karar: 2020/4814, Karar Tarihi: 10.09.2020
  26. 5-) Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Esas: 2025/506, Karar: 2025/988, Karar Tarihi: 24.02.2025
  27. Sıkça Sorulan Sorular
  28. 1. Tereke temsilcisi nedir?
  29. 2. Miras ortaklığına temsilci atanması ne demek?
  30. 3. Tereke temsilcisi ücretini kim öder?
  31. 4. Tereke temsilcisi kimler olabilir, mirasçı atanabilir mi?
  32. 5. Miras ortaklığına temsilci atanması hangi mahkemeden istenir?
  33. 6. Tereke temsilcisi atanması için mirasçılar arasında anlaşmazlık şart mı?
  34. 7. Tereke temsilcisinin görevi ne zaman biter?
  35. Tereke Temsilcisi Atanmasında Avukat Desteği

Tereke temsilcisi, kanundaki adıyla miras ortaklığı temsilcisi, birden çok mirasçının bulunduğu ve miras henüz paylaşılmamış terekeyi paylaşmaya kadar yönetmek, terekeye ilişkin davaları açıp takip etmek üzere sulh hukuk mahkemesince atanan kişidir. Türk Medeni Kanunu m. 640/3 uyarınca mirasçılardan birinin istemi yeterlidir; Yargıtay’a göre mirasçılar arasında uyuşmazlık bulunması şart değildir, terekenin büyüklüğü veya dağınıklığı da atama sebebi olabilir. Yargıtay temsilciyi özel kayyım niteliğinde görür; bu nedenle atanmasına, şahsına itiraza, görevden alınmasına ve ücretine vesayet hükümleri uygulanır. Temsilci atandıktan sonra terekeye ilişkin davaları takip yetkisi mirasçılardan temsilciye geçer. Temsilcinin ücreti, istemi üzerine sulh hukuk mahkemesince belirlenir. Bu yazıda atanma şartları, temsilcinin görev ve yetkileri, ücret ve masraflar, itiraz yolları ve Yargıtay kararları anlatılmaktadır.

Tereke temsilcisi bir bakışta
Dayanak TMK m. 640/3
Niteliği Yargıtay’a göre özel kayyım; vasi hükümleri kayyım için de uygulanır (TMK m. 403, 431)
Kim ister? Yasal veya atanmış mirasçılardan biri tek başına
Şart Miras ortaklığının sürmesi ve istem; uyuşmazlık şart değil
Kim atanır? Hâkimin takdiri: mirasçı veya üçüncü kişi; çıkar çatışması varsa mirasçı atanmaz
Görevli / yetkili mahkeme Sulh hukuk mahkemesi / mirasbırakanın yerleşim yeri
Yetki kapsamı Terekenin tamamı; görev kural olarak paylaşmaya kadar
Ücret İstem üzerine sulh hukuk mahkemesince belirlenir (TMK m. 457-458)
İtiraz Şahsa itiraz ve ücret: önce sulh, sonra asliye hukuk mahkemesi (denetim makamı)

Miras Ortaklığı Nedir?

TMK m. 640’a göre birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Bu ortaklığa “miras ortaklığı” denir. Uygulamada ve eski kararlarda “miras şirketi” ifadesi de kullanılır.

Miras ortaklığı mirasın mirasçılara geçmesiyle başlar ve mirasın paylaşılmasına kadar sürer. Ortaklık terekedeki bütün hak ve borçları kapsar; mirasçılar mirasbırakanın borçlarından da kişisel olarak sorumludur (TMK m. 599). Miras ortaklığının tüzel kişiliği yoktur; mirasçının hakkı tek tek mallar üzerinde değil, tereke malvarlığının bütünü üzerindedir (Yargıtay 8. HD, 21.03.2023, E. 2021/5888, K. 2023/1634).

Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler (TMK m. 640/2). Birlikte hareket zorunluluğu, mirasçılardan birinin itirazı veya ulaşılamaması hâlinde terekenin yönetimini durdurabilir; tereke temsilcisi bu tıkanıklığı gidermek için öngörülmüştür. Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını da isteyebilir ve sağlanan korumadan bütün mirasçılar yararlanır (TMK m. 640).

Miras Ortaklığı Kimlerden Oluşur?

Miras ortaklığı, mirası kazanan yasal ve atanmış mirasçılardan oluşur. Mirasçılık sıfatını kaybeden kişiler ortaklıkta yer almaz; ancak bu kişilerin payının kime geçtiği her kurumda farklıdır:

  • Mirası reddeden: Yasal mirasçının payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611); bu durumda reddedenin altsoyu mirasçı olabilir. Ayrıntılar için mirasın reddi yazımıza bakabilirsiniz.
  • Mirasçılıktan çıkarılan: Mirasbırakan aksini öngörmemişse payı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır (TMK m. 511). Bkz. mirasçılıktan çıkarma.
  • Mirastan feragat eden: Mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe altsoyu için de sonuç doğurur; karşılıksız feragatte altsoy mirasçı olabilir (TMK m. 528).
  • Mirastan yoksun olan: Yoksunluk yalnız yoksun olanı etkiler; altsoyu, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur (TMK m. 579). Bkz. mirastan yoksunluk.

Kimlerin mirasçı olduğu mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ile gösterilir; temsilci atanması başvurusunda da bu belge istenir.

Miras Ortaklığı Temsilcisi ile Tereke Temsilcisi Aynı mı?

Evet. Kanun “miras ortaklığına temsilci” ifadesini kullanır; uygulamada aynı kişiye tereke temsilcisi, eski kararlarda ise miras şirketi mümessili denir. Bu kurum, terekenin resmen yönetilmesi hâlinde görevlendirilen tereke yöneticisinden (TMK m. 592-593) ve resmî tasfiyede atanan tasfiye memurundan (TMK m. 634) farklıdır.

Miras Ortaklığına Temsilci Atanması

Mirasçılar kendi aralarında anlaşarak mirasçılardan birini veya üçüncü bir kişiyi terekeyi temsil etmek üzere yetkilendirebilir; TMK m. 640/2 sözleşmeden doğan temsil yetkisini saklı tutar. Bunun için tüm mirasçıların onayı gerekir.

Mirasçılar arasında böyle bir anlaşma yoksa, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir (TMK m. 640/3). Mahkeme temsilciyi terekenin tamamı için atar; terekenin bir kısmı için temsilci atanamaz. Yargıtay, temsilcinin görev ve yetkisinin terekenin tümünü kapsayacağı gözetilmeden görevine sınırlama getirilmesini bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 14. HD, 26.01.2016, E. 2015/8301, K. 2016/974). Temsilcinin görevi de kural olarak terekenin paylaşılmasına kadar sürer; görevi kararın kesinleşmesine kadar sınırlamak doğru değildir (Yargıtay 14. HD, 03.03.2016, E. 2015/13162, K. 2016/2705).

Kanun başvurunun hangi usulle yapılacağını ayrıca düzenlemez; uygulamada diğer mirasçılar başvuruda gösterilerek dosyaya çağrılır ve görüşleri alınır. Yargıtay kararlarında da talep, diğer mirasçılar aleyhine açılmış bir “terekeye temsilci atanması davası” olarak anılmaktadır. Burada önemli olan tüm mirasçıların sürece dâhil edilmesidir; mahkeme, kimin atanacağına karar vermeden önce mirasçıların önerilerini dinler.

Hangi Davalarda Terekeye Temsilci Atanması Gerekir?

Temsilci atanması en sık, terekeye ait bir hakkın mirasçı olmayan üçüncü kişiye karşı dava edilmesi gerektiğinde gündeme gelir. Yargıtay’a göre murise tebaan açılan ehliyetsizlik veya vekâlet görevinin kötüye kullanılması gibi davalarda tüm mirasçıların birlikte dava açması, mirasçılardan birinin terekeye iade şeklinde dava açması hâlinde ise tüm mirasçıların muvafakatinin sağlanması, aksi takdirde terekenin atanacak temsilci aracılığıyla davada temsil edilmesi gerekir. Daire, haksız fiil niteliğindeki muris muvazaası ve el atmanın önlenmesi davalarını bu kuralın dışında tutar (Yargıtay 1. HD, 20.10.2025, E. 2024/4023, K. 2025/4593).

Muvafakat sağlanamadığında mahkeme davayı doğrudan reddetmemeli, davacıya terekeye temsilci atanması için süre vermelidir (Yargıtay 4. HD, 15.12.2025, E. 2023/7937, K. 2025/16743; Yargıtay 7. HD, 09.02.2022, E. 2021/2567, K. 2022/861). Muvafakat, duruşmada beyanla, noter onaylı muvafakatname sunulmasıyla veya davacı adına davayı takip eden avukata vekâlet verilmesiyle sağlanabilir (Yargıtay 7. HD, 26.04.2023, E. 2023/1636, K. 2023/2325). Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme bunu kendiliğinden gözetir (Yargıtay 1. HD, 27.02.2025, E. 2024/776, K. 2025/968).

Temsilci Atanmasına Gerek Olmayan Hâller

Mirasçıların birbirlerine karşı açtıkları davalarda terekeye temsilci atanmasına gerek yoktur; mirasçıların kendi paylarına yönelik dava takip yetkisi bulunur (Yargıtay 7. HD, 24.02.2025, E. 2025/506, K. 2025/988; Yargıtay 1. HD, 08.02.2022, E. 2021/1373, K. 2022/872). Yargıtay, mirasçılar arasındaki bir davada tereke temsilcisi istinaf etmedi diye mirasçının istinaf dilekçesinin reddedilmesini de doğru bulmamıştır (Yargıtay 1. HD, 19.02.2025, E. 2025/222, K. 2025/764). Tüm mirasçıların zaten davada taraf olduğu hâllerde de temsilci atanması gerekmez (Yargıtay 1. HD, 28.05.2024, E. 2023/5536, K. 2024/3910; Yargıtay 7. HD, 22.11.2023, E. 2023/4544, K. 2023/5633).

Tereke Temsilcisi Nedir?

Tereke temsilcisi, miras ortaklığının yönetimi ve terekeye ilişkin işlemlerin tek elden yürütülmesi amacıyla sulh hukuk mahkemesince atanan kişidir. Yargıtay’a göre “miras ortaklığı temsilcisi (TMK m. 640) özel kayyım niteliğindedir” (Yargıtay 14. HD, 20.04.2021, E. 2021/829, K. 2021/2941); Anayasa Mahkemesi de aynı nitelendirmeyi esas almıştır (AYM, B. No: 2022/61554, 14.01.2026).

Bu nitelendirmenin sonucu iki maddede somutlaşır: vasinin atanması usulüne ilişkin kurallar kayyımın atanmasında da uygulanır (TMK m. 431) ve Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmedikçe kayyım hakkında da uygulanır (TMK m. 403). Bu, vesayet hükümlerinin tamamının otomatik olarak uygulanacağı anlamına gelmez; atama, itiraz, görevden alma ve ücret gibi konularda görevin niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanır. Temsilci mirasçılardan birinin değil, miras ortaklığının menfaatini gözetir. Yargıtay’a göre temsilci mirasçılara karşı vekâlet hükümlerine göre sorumludur (Yargıtay 8. HD, E. 2021/5888, K. 2023/1634).

Tereke Temsilcisi Kim Olabilir?

Tereke temsilcisini belirleme yetkisi sulh hukuk hâkimine aittir. Başvuran mirasçı ve diğer mirasçılar aday önerebilir; hâkim bu önerileri dinler, ancak bunlarla bağlı değildir.

Yargıtay’a göre tereke temsilcisi olarak mirasçılardan biri atanabileceği gibi üçüncü bir kişi de atanabilir; ancak mirasçılar arasında çıkar çatışması varsa mirasçılardan biri temsilci atanmamalıdır (Yargıtay 14. HD, 07.02.2019, E. 2016/6473, K. 2019/1013). Mirasçılar arasında husumet bulunan dosyalarda mahkemeler çoğunlukla tarafsız bir üçüncü kişiyi, uygulamada sıklıkla bir avukatı temsilci olarak atar. Atanan kişi, atamanın kendisine tebliğinden itibaren on gün içinde görevden kaçınma hakkını kullanabilir (TMK m. 422, 431).

Miras Ortaklığı Temsilcisinin Atanmasının Şartları

Tereke temsilcisi atanmasının şartları nelerdir?

  • Miras ortaklığının devam etmesi: Birden çok mirasçı bulunmalı ve tereke henüz paylaşılmamış olmalıdır. Temsilci “paylaşmaya kadar” atanır (TMK m. 640/3).
  • Mirasçılardan birinin istemi: Yasal veya atanmış mirasçılardan biri tek başına başvurabilir; diğer mirasçıların onayı gerekmez (Yargıtay 14. HD, E. 2016/6473, K. 2019/1013).
  • Atamayı haklı kılan bir ihtiyaç: Kanun ayrıca bir şart saymaz. Yargıtay’a göre mirasçılar arasında uyuşmazlık olsa da olmasa da terekeye temsilci atanması istenebilir; terekenin büyüklüğü ve dağınıklığı gibi sebepler de atama için yeterlidir (Yargıtay 14. HD, E. 2016/6473, K. 2019/1013). Mirasçıların terekeyi birlikte yönetememesi en sık görülen gerekçedir. Mirasçılar arasında derdest bir ortaklığın giderilmesi davası bulunması ve aralarında husumet olması da atamaya engel değildir (Yargıtay 8. HD, 09.05.2014, E. 2014/7293, K. 2014/9101).

Miras Ortaklığı Temsilcisinin Görevleri

Yargıtay, tereke temsilcisinin görevini şöyle tanımlar: “Tereke temsilcisinin görevi, miras ortaklığını (şirketi) temsil etmek ve terekeyi idare edip, gereken davaları açmak, husumet kabul etmektir” (Yargıtay 8. HD, E. 2021/5888, K. 2023/1634). Temsilcinin görevi taksime kadar terekeyle ilgili bütün işlerde temsildir; görev ve yetkileri terekenin bir bölümüyle sınırlandırılamaz (Yargıtay 14. HD, E. 2015/8301, K. 2016/974). Bununla birlikte mahkeme, atama kararında temsilcinin özellikle yürüteceği işi, örneğin mirasbırakan adına açılmış belirli bir davayı takip etmesini, ayrıca belirtebilir.

Tereke Temsilcisinin Görev ve Yetkileri

  • Terekeyi yönetmek ve korumak: Yargıtay’a göre terekedeki mallar, alacaklar ve borçlar temsilcinin tuttuğu deftere göre belirlenerek temsilcinin yönetimine verilir (Yargıtay 14. HD, E. 2015/8301, K. 2016/974).
  • Gelirleri toplamak: Terekeye ait taşınmazların kira bedelleri gibi gelirleri tahsil etmek ve tereke adına muhafaza etmek.
  • Dava açmak ve takip etmek: Terekeye ait hakları üçüncü kişilere karşı dava etmek, tereke aleyhine açılan davalarda terekeyi temsil etmek.
  • Hesap vermek: Vasi, yönetimle ilgili hesap tutmak ve hesabı vesayet makamının belirlediği tarihlerde, her hâlde yılda bir kez onun incelemesine sunmakla yükümlüdür (TMK m. 454). Temsilci özel kayyım sayıldığından bu yükümlülük kıyasen gündeme gelir.
  • Olağan yönetimi aşan işlemler için izin: Malvarlığının yönetimiyle görevlendirilen kayyım yalnız yönetim ve koruma için gerekli işleri yapabilir; bunun dışındaki işler vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m. 460). Bu nedenle taşınmaz satışı gibi işlemlerde temsilcinin yetkisi atama kararına ve sulh hukuk mahkemesinin iznine göre değerlendirilir.

Temsilci mirası paylaştıramaz. Paylaşma, mirasçıların anlaşmasıyla veya her mirasçının sulh mahkemesinden isteyebileceği paylaştırma yoluyla yapılır (TMK m. 642). Bkz. miras ortaklığının giderilmesi davası.

Tereke Temsilcisi Atandıktan Sonra Mirasçılar Dava Açabilir mi?

Terekeye ilişkin davalarda hayır. Yargıtay’a göre terekeye temsilci atandıktan sonra davayı takip yetkisi tamamen temsilciye geçer; mirasçıların davayı takip yetkisi sona erer ve buna bağlı olarak hükmü temyiz hakkı da miras ortaklığını temsilen temsilciye geçer (Yargıtay 8. HD, E. 2021/5888, K. 2023/1634). Dava, tereke temsilcisinin veya bu sıfatla vekil kıldığı avukatın huzuruyla sürdürülür (Yargıtay 1. HD, 07.03.2024, E. 2023/2746, K. 2024/1970). Anayasa Mahkemesi, temsilcinin kanun yoluna başvurabildiği bir durumda mirasçının kanun yolu hakkının bulunmamasını mahkemeye erişim hakkının ihlali saymamıştır (AYM, B. No: 2022/61554, 14.01.2026). Mirasbırakanın hakkına dayalı olarak sürdürülen davada temsilci davaya icazet verirse yargılamaya temsilciyle devam edilir ve davacı taraf tereke temsilcisi olarak kabul edilir (Sakarya BAM 7. HD, 20.11.2025, E. 2024/2096, K. 2025/1977).

Bu kural mirasçıların birbirlerine karşı açtıkları davalarda uygulanmaz; bu davalarda her mirasçı kendi payı yönünden davayı takip edebilir (Yargıtay 7. HD, E. 2025/506, K. 2025/988).

Tereke Temsilcisi ile Vasi, Kayyım ve Tasfiye Memuru Karşılaştırması

Uygulamada birbirine karıştırılan kurumların ayrımı, doğru hukuki yola başvurulması bakımından önemlidir. Tereke temsilcisi miras ortaklığı sürerken atanır; tereke yöneticisi kanunda sayılan özel hâllerde terekenin resmen yönetilmesi için görevlendirilir; tasfiye memuru ise terekenin tasfiyesi aşamasında görev yapar. Vasi küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korurken, kayyım belirli işleri görmek veya bir malvarlığını yönetmek için atanır (TMK m. 403).

Kurum Yasal Dayanak Atama Amacı Görev Kapsamı Sona Erme
Tereke Temsilcisi TMK m. 640/3 Miras ortaklığının paylaşmaya kadar temsili ve yönetimi Terekenin tamamı; yönetim, gelirlerin toplanması, dava açma ve takip Mirasın paylaşılması veya görevden alma
Tereke Yöneticisi TMK m. 592-593 Terekenin resmen yönetilmesi (mirasçılardan biri bulunamıyorsa, mirasçılar belirsizse vb.) Yazım, koruma, alacakların tahsili, borçların ödenmesi Resmen yönetme sebeplerinin ortadan kalkması veya paylaştırma
Vasi TMK m. 403-404 vd. Küçüğün veya kısıtlının korunması Kişinin bütün kişisel ve malvarlığı menfaatleri Vesayetin sona ermesi
Kayyım TMK m. 426-427 vd. Belirli bir iş veya malvarlığının yönetimi Atama amacıyla sınırlı Görevin tamamlanması veya sebebin ortadan kalkması
Tasfiye Memuru TMK m. 632-634 (resmî tasfiye); ret hâlinde m. 612 Terekenin tasfiyesi Defterin düzenlenmesi, alacakların tahsili, borçların ödenmesi Tasfiyenin tamamlanması

En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 612). Her mirasçı da mirası reddetmek veya resmî deftere göre kabul etmek yerine resmî tasfiye isteyebilir (TMK m. 632); resmî tasfiye sulh mahkemesince veya atayacağı bir ya da birkaç tasfiye memurunca yapılır (TMK m. 634). Ayrıntılar için mirasın hükmen reddi ve tereke tespit davası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Görevli Mahkeme

TMK m. 640/3’e göre tereke temsilcisi atanmasında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yargıtay, asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri arasında çıkan görev uyuşmazlığında, temsilci atanması ve terekenin idaresi talebinin sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 20. HD, 29.06.2015, E. 2015/1723, K. 2015/6575).

Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Yetkili Mahkeme

Tereke temsilcisinin atanması için yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (Yargıtay 14. HD, E. 2016/6473, K. 2019/1013). Miras, mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır (TMK m. 576). Örneğin mirasbırakanın son yerleşim yeri Bakırköy’deyse başvuru Bakırköy sulh hukuk mahkemesine yapılır.

Tereke Temsilcisine İtiraz, Görevden Alma ve Kanun Yolu

Atama kararına karşı kanun yolu: Uygulamada miras ortaklığına temsilci atanması kararına karşı istinaf yoluna başvurulmaktadır. Bölge adliye mahkemesinin bu konudaki kararı kesindir; Yargıtay, münhasıran sulh hukuk mahkemesinin görev alanına giren temsilci atanması kararlarına karşı temyiz dilekçelerini reddetmektedir (Yargıtay 7. HD, 08.04.2022, E. 2022/1932, K. 2022/2820; Yargıtay 7. HD, 15.01.2024, E. 2022/6831, K. 2024/174; HMK m. 362/1-b).

Temsilcinin şahsına itiraz: Atanan kişinin uygun olmadığı itirazı, atama kararına karşı kanun yolundan farklı bir usule tabidir. TMK m. 422 uyarınca ilgili olan herkes, atamayı öğrendiği günden itibaren on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir. Bu itirazları inceleme görevi önce vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine, onun kabul etmemesi hâlinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine aittir (TMK m. 397; Yargıtay 14. HD, E. 2021/829, K. 2021/2941). Yargıtay’a göre temsilcinin kişiliğine yönelik denetim makamı kararları kesindir (Yargıtay 14. HD, E. 2015/8301, K. 2016/974).

Görevden alma: Vasinin görevden alınmasına ilişkin TMK m. 483 tereke temsilcisi hakkında da uygulanır (Yargıtay 14. HD, 25.05.2015, E. 2015/2885, K. 2015/5792). Buna göre görevini ağır surette savsaklayan, yetkilerini kötüye kullanan veya güveni sarsıcı davranışlarda bulunan temsilci, sulh hukuk mahkemesince görevden alınır.

Ücrete itiraz: İlgililer, vesayet makamının kararlarına karşı tebliğden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir; denetim makamı itirazı kesin olarak karara bağlar (TMK m. 488; Yargıtay 14. HD, 10.09.2020, E. 2016/14758, K. 2020/4814).

Tereke Temsilcisinin Görevi Ne Zaman Sona Erer?

Temsilci miras ortaklığına “paylaşmaya kadar” atanır (TMK m. 640/3); görevi kural olarak terekenin paylaşılmasıyla sona erer (Yargıtay 14. HD, E. 2015/13162, K. 2016/2705). Paylaşmadan önce de görevden alma (TMK m. 483) veya kaçınma sebebinin kabulü hâlinde görev sona erer ve yerine yeni temsilci atanır. Görev sona erdiğinde, vesayetin sona ermesine ilişkin kurallar kıyasen uygulandığından, temsilcinin yönetimine ilişkin kesin hesabı vermesi ve elindeki tereke mallarını teslim etmesi gerekir.

Tereke Temsilcisi Ücreti

Tereke temsilcisinin ücretini kim öder, ne kadardır? Tereke temsilcisi ücreti için kanunda sabit bir tutar veya tarife yoktur. Kayyımın görev süresi ve ücreti vesayet makamı tarafından belirlenir (TMK m. 458). Vasi ücretine ilişkin TMK m. 457’ye göre ücret, yönetimin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığının geliri göz önünde tutularak her hesap dönemi için belirlenir ve kural olarak yönetilen malvarlığından karşılanır.

Yargıtay, tereke temsilcisi ücretine ilişkin bir kararında bu hükümleri ve terekeyi yönetmekle görevlendirilen kimseye istemi hâlinde terekeden karşılanmak üzere uygun bir ücret ödenmesini öngören TMK m. 592’yi birlikte değerlendirmiştir. Daireye göre ücret ödenmesi için temsilcinin istemi gerekir, istem olmadan kendiliğinden ücret verilemez; ücret yönetimin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığı göz önünde tutularak sulh hukuk mahkemesince belirlenir (Yargıtay 14. HD, E. 2016/14758, K. 2020/4814). Bu nedenle “tereke temsilcisi ücreti ne kadar?” sorusunun tek bir cevabı yoktur: ücret, terekenin büyüklüğüne ve temsilcinin yürüttüğü işlerin kapsamına göre her dosyada ayrıca belirlenir. Ücretin yüksek veya düşük olduğuna ilişkin itiraz, önce sulh hukuk mahkemesine, sonra asliye hukuk mahkemesine yapılır.

Tereke Temsilcisinin Masrafları Terekeden Karşılanır mı?

Temsilcinin görevinin gerektirdiği ölçüde yaptığı yol, ulaşım, harç ve tebligat gibi giderler terekenin yönetimine ilişkin giderlerdir. Bu, her giderin kendiliğinden ve koşulsuz olarak terekeden karşılanacağı anlamına gelmez. Kanun, tereke mallarının korunması için alınan önlemlere ilişkin giderlerin ileride terekeden alınacağını (TMK m. 589) ve terekeyi yönetmekle görevlendirilen kimsenin ücretinin terekeden karşılanacağını (TMK m. 592) öngörür. Bu nedenle temsilcinin giderlerini belgelendirerek hesabında göstermesi ve sulh hukuk mahkemesinin denetimine sunması gerekir. Terekede yeterli nakit yoksa ücret ve giderlerin nasıl karşılanacağı sulh hukuk mahkemesince belirlenir ve bu karara karşı da denetim makamına itiraz edilebilir.

Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Dilekçesi

Tereke temsilcisi atanması dilekçesinde şu unsurlar bulunmalıdır:

  1. Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinin adı.
  2. Başvuran mirasçının kimlik ve adres bilgileri.
  3. Mirasbırakanın kimlik bilgileri, ölüm tarihi ve son yerleşim yeri.
  4. Diğer mirasçıların kimlik ve adres bilgileri.
  5. Terekenin kısa dökümü: taşınmazlar, hesaplar, kira gelirleri, şirket payları, derdest davalar.
  6. Atamayı gerektiren sebepler: mirasçıların birlikte hareket edememesi, terekenin dağınıklığı, açılacak veya sürdürülecek bir dava, mahkemece verilmiş süre.
  7. Varsa temsilci adayı önerisi ve adayın tarafsızlığına ilişkin açıklama.
  8. Deliller: mirasçılık belgesi, tapu kayıtları, varsa ilgili davadaki ara karar.
  9. Sonuç ve istem: TMK m. 640/3 uyarınca miras ortaklığına paylaşmaya kadar temsilci atanması.

Başvuru dilekçesinin hazırlanması, özellikle başka bir davada mahkemenin verdiği süre içinde yapılacaksa, hukuki değerlendirme gerektirebilir. Dosyanıza uygun dilekçe için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Tereke Temsilcisi Yargıtay Kararları

1-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2016/6473, Karar: 2019/1013, Karar Tarihi: 07.02.2019

Başka bir davada mirasçıların muvafakatini sağlamak için süre verilen davacı, davayı yürütebilmek için terekeye temsilci atanmasını istemiş; sulh hukuk mahkemesi talebi reddetmişti. Daire, mirasçılar arasında uyuşmazlık olsa da olmasa da terekeye temsilci atanması istenebileceğini, terekenin büyüklüğü ve dağınıklığı gibi sebeplerin atama için yeterli olduğunu, temsilci olarak mirasçılardan birinin veya üçüncü kişinin atanabileceğini ancak çıkar çatışması varsa mirasçının atanmaması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

2-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2015/8301, Karar: 2016/974, Karar Tarihi: 26.01.2016

Sulh hukuk mahkemesi temsilciyi atamış, ancak görevini terekenin bir bölümüyle sınırlamıştı. Daire, temsilcinin görevinin taksime kadar terekeyle ilgili bütün işlerde temsil olduğunu, görev ve yetkinin terekenin tümünü kapsayacağı gözetilmeden sınırlama getirilmesinin doğru olmadığını belirterek kararı bozmuştur.

3-) Yargıtay 8. Hukuk Dairesi Esas: 2021/5888, Karar: 2023/1634, Karar Tarihi: 21.03.2023

Daire, temsilcinin görevinin miras ortaklığını temsil etmek, terekeyi idare etmek, gereken davaları açmak ve husumet kabul etmek olduğunu; temsilci atandıktan sonra davayı takip ve hükmü temyiz yetkisinin temsilciye geçtiğini belirterek, temsilci atanmış dosyada mirasçıların yaptığı temyiz başvurusunu reddetmiştir.

4-) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Esas: 2016/14758, Karar: 2020/4814, Karar Tarihi: 10.09.2020

Temsilciye ödenecek ücrete itiraz edilen dosyada Daire, temsilcinin özel kayyım olduğunu, ücretin istem üzerine emek ve yönetilen malvarlığı gözetilerek sulh hukuk mahkemesince belirleneceğini, bu karara karşı on gün içinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine itiraz edileceğini belirterek dosyayı mahalline iade etmiştir.

5-) Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Esas: 2025/506, Karar: 2025/988, Karar Tarihi: 24.02.2025

Mirasçılar arasındaki bir davada ilk derece mahkemesi terekeye temsilci atanmasına ara karar kurmuş ve davaya temsilciyle devam etmişti. Daire, mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklarda temsilci atanmasına gerek olmadığını, mirasçıların kendi paylarına yönelik dava takip yetkisi bulunduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Tereke temsilcisi nedir?

Tereke temsilcisi, birden çok mirasçının bulunduğu ve henüz paylaşılmamış terekeyi paylaşmaya kadar yönetmek ve terekeye ilişkin davaları yürütmek üzere sulh hukuk mahkemesince atanan kişidir (TMK m. 640/3). Kanundaki adı miras ortaklığı temsilcisidir.

2. Miras ortaklığına temsilci atanması ne demek?

Mirasçıların terekeyi birlikte yönetemediği veya terekeye ait bir hakkın dava edilmesi gerektiği durumlarda, mirasçılardan birinin istemiyle sulh hukuk mahkemesinin terekeyi temsil edecek bir kişi belirlemesidir. Atamadan sonra terekeye ilişkin işlemler ve davalar bu kişi aracılığıyla yürütülür.

3. Tereke temsilcisi ücretini kim öder?

Ücret, temsilcinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesince belirlenir ve kural olarak terekeden karşılanır. Sabit bir tarife yoktur; terekenin büyüklüğü ve yürütülen işin kapsamı belirleyicidir. Ücrete karşı on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir.

4. Tereke temsilcisi kimler olabilir, mirasçı atanabilir mi?

Mirasçılardan biri de üçüncü bir kişi de atanabilir. Ancak mirasçılar arasında çıkar çatışması varsa mirasçılardan biri temsilci atanmamalıdır; bu durumda mahkemeler genellikle tarafsız bir kişiyi atar.

5. Miras ortaklığına temsilci atanması hangi mahkemeden istenir?

Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinden istenir.

6. Tereke temsilcisi atanması için mirasçılar arasında anlaşmazlık şart mı?

Hayır. Yargıtay’a göre uyuşmazlık olsa da olmasa da temsilci atanması istenebilir; terekenin büyüklüğü veya dağınıklığı da yeterli sebep olabilir.

7. Tereke temsilcisinin görevi ne zaman biter?

Kural olarak terekenin paylaşılmasıyla biter. Temsilci, görevini ağır surette savsaklar veya yetkisini kötüye kullanırsa daha önce görevden alınabilir.

Tereke Temsilcisi Atanmasında Avukat Desteği

Tereke temsilcisi atanması, çoğu zaman başka bir davada mahkemenin verdiği kısa süre içinde yapılması gereken ve taraf teşkilini doğrudan etkileyen bir başvurudur. Temsilcinin kim olacağı, yetkisinin kapsamı, ücreti ve şahsına itiraz yolları, terekenin yönetimini uzun süre etkiler. Dosyanızın değerlendirilmesi için İstanbul’da faaliyet gösteren Öner Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilir, ücretsiz kısa ön görüşme talep edebilir ve miras hukuku hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.

Yorumlar (2)

  1. Çiğdem bulut
    Miras ortaklığına temsilci ile tereke temsilcisi aynı seymi ne farkı var dava açmak şartımı dava kaç ay sürer
    1. admin
      Makalemizde tüm bilgiler yer almaktadır. Dava süresi de hangi dava açtığınıza göre değişiklik gösterir.

Yorum yazın

Yorumlar incelendikten sonra yayınlanır. Kişisel bilgilerinizi (TC no, adres, dosya numarası) yazmayın.