Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye): Şartları, İnfaz Oranları ve Hesaplama

Koşullu salıverilme (şartlı tahliye); hapis cezasına mahkûm edilen hükümlünün, cezasının kanunda belirlenen bölümünü cezaevinde iyi hâlli olarak geçirmesi koşuluyla, kalan kısmını denetim altında cezaevi dışında tamamlamasıdır. Bu kurum, cezanın ortadan kalkması değil, infaz biçiminin değişmesi anlamına gelir ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinde düzenlenmiştir. Uygulamada en sık yapılan yanılgı, şartlı tahliyenin “otomatik tahliye” sanılmasıdır; oysa hem süre şartının hem de iyi hâl şartının birlikte gerçekleşmesi gerekir. İnfaz oranı ise suçun türüne, suç tarihine ve hükümlünün hukuki durumuna göre değişir. Hesaplamadaki küçük hatalar dahi hak kaybına yol açabildiğinden, sürecin infaz hukukunda deneyimli bir ceza avukatı ile yürütülmesi önem taşır.

Koşullu Salıverme Nedir ?

Koşullu salıverilmenin uygulamada, “şartla salıverme”, “şartla salıverilme”, “koşullu salıverme” ve “koşullu salıverilme” şeklinde isimlendirildiği görülmektedir.

Koşullu salıverilme, hükümlünün hapis cezasının belli bir kısmını iyi hâlli biçimde cezaevinde geçirmesi halinde, kalan cezasının denetim altında dışarıda infaz edilmesini sağlayan bir infaz rejimidir. Halk arasında şartlı tahliye, şartla salıverme veya şartla salıverilme olarak da anılır. Amaç; iyi hâlin sürdürülmesini teşvik etmek ve hükümlünün topluma yeniden kazandırılmasıdır. Bu rejim yalnızca hapis cezalarında uygulanır; kural olarak doğrudan verilen adli para cezalarında uygulanmaz. Koşullu salıverilme hükümlü bakımından mutlak bir hak değil, kanuni şartların gerçekleşmesine bağlı bir infaz kurumudur. Uygulamada, şartları taşıyan hükümlü ayrıca talepte bulunmasa dahi koşullu salıverilmesine karar verilebilir.

Koşullu Salıverme Şartları

Koşullu salıverilmenin şartları Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinde belirtilmiştir. Koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için mahkumun kurumdaki infaz süresini iyi halli olarak geçirmesi gerekir.

Hükümlünün iyi halli olup olmadığını CGTİHK (CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN) madde 89 gereğince disiplin kurulunun görüşünü alarak idare kurulu saptayacaktır. İyi hal kararı verilmesi için hükümlünün:

• Ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla kurulmuş kurallara içtenlikle uyması,
• Haklarını iyi niyetle kullanması,
• Yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi,
• Uygulanan iyileştirme programlarına göre de toplumla bütünleşmeye hazır olması gerekmektedir

Koşullu Salıverilme İnfaz Oranları (2026)

2026 itibarıyla yürürlükteki düzenleme uyarınca koşullu salıverilme için genel infaz oranı cezanın yarısıdır (1/2); belirli suç tiplerinde bu oran 2/3 veya 3/4 olarak uygulanır. 14/4/2020 tarihli 7242 sayılı Kanun ile genel oran 1/2'ye indirilmiştir. Süreli hapis cezalarında genel kural yarı oranıyken, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl, müebbette 24 yıl fiilen infaz aranır. Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi özetlemektedir:

Önemli: İnfaz oranı ve denetimli serbestlik süresi suçun işlendiği tarihe (özellikle 30.03.2020 ve 31.07.2023 eşikleri) ve geçici madde düzenlemelerine göre değişebilir. Bu nedenle somut oran, dosyaya özgü olarak değerlendirilmelidir. Güncel düzenlemenin son hali için profesyonel hukuki destek alınması önerilir.

Koşullu Salıverilme Hesaplama: Adım Adım Örnek

Koşullu salıverilme hesaplaması, verilen ceza üzerinden ilgili infaz oranı uygulanıp denetimli serbestlik süresi düşülerek yapılır. Genel kural (1/2 oran) üzerinden basitleştirilmiş bir örnek:

1. Toplam ceza belirlenir. Örnek: 10 yıl hapis (istisna suç değil).
2. İnfaz oranı uygulanır: 10 yıl × 1/2 = 5 yıl koşullu salıverilmeye esas süre.
3. Denetimli serbestlik süresi düşülür: kural olarak 1 yıl (geçici düzenlemelerde 3 yıla kadar çıkabilir).
4. Sonuç: yaklaşık 4 yıl fiilî cezaevi süresinin ardından denetimli serbestlik, sonrasında koşullu salıverilme; kalan süre dışarıda denetimde geçer. Bihakkın (hak ederek) tahliye tarihi ise toplam 10 yılın sonudur.

Uygulamada: Bu rakamlar yalnızca genel kuralı gösterir. Mahsup günleri, birleştirme/bozma kararları, yaş indirimleri (18 yaş altı için bir günün iki gün sayılması), tekerrür ve geçici maddeler sonucu ciddi biçimde değiştirir. Resmî sonuç, infaz savcılığı/infaz bürosunun müddetnamesiyle belirlenir.

Koşullu Salıvermenin Geri Alınması (Şartlı Tahliyenin Bozulması)

Koşullu salıverilme kararı; hükümlünün denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya yükümlülüklerine infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi halinde geri alınır (CGTİHK m.107/12). Geri alma halinde sonuçlar şu tabloda özetlenebilir:

Geri alma halinde, sonraki suç için verilen hapis cezasının iki katı süre (hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere) kurumda aynen çektirilir ve aynı hükmün infazında bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez (m.107/13).

Koşullu Salıverme Hesaplama 

Koşullu salıverilmenin hesaplanması için İLETİŞİM sayfamızdan bize ulaşarak randevu talep edebilirsiniz.

Koşullu Salıverilme Süresi

Denetim süresinde hükümlü, infaz kurumunda öğrendiği meslek ve sanatı bir kamu kurumunda  veya özel olarak aynı meslek veya sanatı yerine getiren bir başkasının gözetimi altında, ücret karşılığı çalıştırılabilir.

18 yaşını bitirmemiş hükümlüler, denetim süresinde eğitimlerine, gerektiğinde barınma olanağı da bulunan bir eğitim kurumunda devam ederler.

İnfaz hakimi, koşullu salıverilen hükümlünün topluma uyumdaki başarısını göz önünde bulundurarak; denetim süresinin, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmadan veya herhangi bir yükümlülük belirlemeden geçirilmesine karar verebilir, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasını veya belirlenen yükümlülükleri denetim süresi içinde kaldırabilir.

Koşullu salıvermeden sonra ceza devam eder. Bu süre içerisinde kişinin işlediği suçlar koşullu salıverme koşullarını ihlal ettiği anlamına gelir ve kişinin koşullu salıverilmeden yararlanma olanağı ortadan kalkar. Kişi kalan cezasını çekmekle kalmaz aynı zamanda yeni işlediği cezanın da süresini ceza süresine eklemiş olur. Koşullu salıverme şartını bozduğu için de çeşitli ek cezalar verilebilir.

Koşullu salıverilmeden yararlanmak için cezanın yarısının kural olarak ceza infaz kurumunda çekilmesi gerekmektedir.

Denetimli Serbestlik ile Koşullu Salıverilme Farkı

Denetimli serbestlik, koşullu salıverilmeden önce gelen ve hükümlünün topluma uyumunu gözlemlemeye yarayan bir ara aşamadır; koşullu salıverilme ise bu süreçten sonra gelen infaz rejimidir. Kural olarak, iyi hâlli hükümlünün koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre (genellikle 1 yıl) kala denetimli serbestlikten yararlandırılarak tahliye edilmesi mümkündür. Denetimli serbestlik tedbirini ihlal eden hükümlü, en fazla koşullu salıverilme tarihine kadarki cezasını çekmek üzere kapalı kuruma gönderilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, koşullu salıverilme için kurumda geçirilen sürede iyi hâlli olmak yeterli olup, denetimli serbestlikteki süreçte iyi hâlli olup olmamak koşullu salıverilmeye doğrudan etki etmez.

Koşullu Salıverilme Oranları

14/04/2020 tarihli 7242 sayılı Kanun ile birlikte kural olarak, koşullu salıverilme için infaz oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Ancak bu oran genel infaz oranı olarak düzenlenmiştir. bir de 2/3 ve 3/4 oranlarında iki istisnai infaz oranı bulunmaktadır.

Terör suçları (çocuk),Cinsel suçlar (TCK m. 102/1, 104/1, 105), Cinsel suçlar (çocuk) – (TCK m. 102, 103, 104, 105), Uyuşturucu Ticareti suçu (çocuk), Kasten Öldürme Suçu-Süreli Hp. (yetişkin ve çocuk), İşkence ve Eziyet suçu (yetişkin ve çocuk), Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu (yetişkin), Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu (çocuk), işlenen suçlardan süreli hapis cezasına mahkum olanlar için infaz oranı 2/3 olarak düzenlenmiştir. Mükerrirler (yetişkin ve çocuk) için de koşullu salıverilme oranı 2/3 tür. 

Terör suçları, Cinsel suçlar (nitelikli) (TCK m. 102/2, 103, 104/2-3), Uyuşturucu Ticareti suçlarında koşullu salıverilme oranı 3/4 şeklinde belirlenmiştir.

Koşullu Salıvermeye Kim Karar Verir ve Nasıl İtiraz Edilir?

Koşullu salıverilmeye ve kararın geri alınmasına, 7242 sayılı Kanun sonrası infaz hakimliği karar verir; bu kararlara karşı kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde, infaz hâkimliğinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Ceza infaz kurumu idaresinin hazırladığı gerekçeli rapor infaz hâkimliğine sunulur; infaz hâkimi raporu uygun bulursa dosya üzerinden koşullu salıverilmeye karar verir, uygun bulmazsa gerekçesini gösterir. Geri alma kararına karşı itiraz, hükümlü aleyhine geleceğe etkili ağır sonuçlar doğurduğundan büyük önem taşır.

Uygulamada: İtiraz dilekçesinin süresinde (7 gün) ve doğru gerekçeyle sunulması belirleyicidir; örneğin sonraki suçun bihakkın tahliye tarihinden sonra işlenmiş olması ya da suçun taksirli olması, geri alma şartlarının oluşmadığını gösterebilir.

Koşullu Salıverilmede Denetim Süresi

Koşullu salıverilen hükümlünün tabi olacağı denetim süresi; infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapislerde hak ederek tahliye tarihini geçemez.

Hükümlünün İyi Halli Olması Nedir?

Koşullu salıverilmeden faydalanılabilmesi için hükümlünün "iyi halli" olması gerekir. Yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınır.

Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar hakkında yapılacak açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin değerlendirmelerde idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği bir Cumhuriyet savcısı başkanlık eder.

Hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulur.

Cezaevinde kalınan süre içerisinde herhangi bir suça karışmamak hükümlüler açısından oldukça önemlidir. Zira cezaevinde geçirilen süre içerisinde alınan bir ceza sicile işlenirse bu ceza kişinin şartlı salıvermeden faydalanma olanağını ortadan kaldırır.

Koşullu salıverme sürecinden hükümlü kişi en yakın emniyet müdürlüğüne giderek belli aralıklarla imza atmak zorundadır. Bunu yapmadığı durumlarda koşullu salıverme durumu iptal olur. Bir kere koşullu salıverme halinde ceza işlediği zaman başka bir koşullu salıvermeden yararlanması mümkün değildir.

Koşullu Salıverme TCK 

Koşullu salıverilme TCK (Türk Ceza Kanunu) kapsamında düzenlenmemiştir. Koşullu salıverilme yani şartlı tahliye müessesesi 5275 sayılı yürürlükteki Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da düzenlenmiştir.

Koşullu Salıvermenin Geri Alınması İtiraz Dilekçesi

Koşullu salıverilmenin geri alınmasına karşı itiraz dilekçesi yazmak uzmanlık gerektiren bir durumdur. Bu nedenle dilekçenin yazılabilmesi için uzman ceza avukatından yardım almanızı önermekteyiz.

Sıkça Sorulan Sorular

10 yıl ceza alan kişi ne kadar yatar?

İstisna kapsamına girmeyen bir suçta genel kural 1/2'dir: 10 yılın yarısı olan 5 yıl koşullu salıverilmeye esastır. Bundan kural olarak 1 yıl (bazı hâllerde daha fazla) denetimli serbestlik düşülür; böylece yaklaşık 4 yıl fiilî cezaevi süresi söz konusu olur. Kesin süre, suç tarihi ve mahsuplarla değişir.

Koşullu salıverme oranı kaçtır?

2026 itibarıyla yürürlükteki düzenlemede genel oran 1/2'dir. CGTİHK m.107/2'de sayılan suçlarda 2/3, terör ve nitelikli cinsel suçlar ile uyuşturucu ticareti gibi suçlarda öngörülen hâllerde 3/4 uygulanır. Ağırlaştırılmış müebbette 30, müebbette 24 yıl fiilen infaz aranır.

Denetimli serbestlik ile şartlı tahliye aynı şey mi?

Hayır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilmeden önceki ara aşamadır; hükümlü koşullu salıverilmesine belirli bir süre kala denetim altında tahliye edilir. Şartlı tahliye (koşullu salıverilme) ise sonraki infaz rejimidir.

Şartlı tahliye hangi hâllerde bozulur?

Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uyulmaması hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınır (CGTİHK m.107/12). Geri almada karar mercii infaz hâkimliğidir.

Para cezası alınca şartlı tahliye bozulur mu?

Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, sonraki suçtan yalnızca adli para cezası verilmesi veya hapsin paraya çevrilmesi hâlinde koşullu salıverilme geri alınmaz. Bozma için kural olarak kasıtlı ve hapis gerektiren bir suç gerekir.

Koşullu salıverme kararına nereye, kaç günde itiraz edilir?

İtiraz, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde, infaz hâkimliğinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesine yapılır. Sürenin kaçırılması ciddi hak kaybına yol açabilir.

Koşullu salıvermeye kim karar verir?

7242 sayılı Kanun sonrası, ceza infaz kurumu idaresinin raporu üzerine infaz hâkimliği dosya üzerinden karar verir (CGTİHK m.107/11). Eski uygulamadaki “mahkeme karar verir” ifadesi güncel değildir.

Koşullu Salıverilme Avukat Desteği

Koşullu salıverilme; süre ve iyi hâl şartlarının birlikte değerlendirildiği, infaz oranı, suç tarihi ve geçici düzenlemeler nedeniyle dosyadan dosyaya değişen teknik bir süreçtir. Hesaplamadaki ya da itiraz süresindeki bir hata, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir. Sürecin infaz hukukunda deneyimli bir ceza avukatı ile yürütülmesi, hem hükümlü hem yakınları açısından en sağlıklı yoldur. İstanbul/Bakırköy'de koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve geri alma kararına itiraz konularında hukuki destek için Öner Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.