Koruyucu ve Önleyici Tedbirler: 6284 Sayılı Kanun (2026)

Aile içi şiddet ve kadına karşı şiddet vakaları, mağdurun fiziksel güvenliği ile psikolojik bütünlüğü açısından acil koruma gerektiren hukuki durumlar arasında yer almaktadır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, bu vakalarda mağdurun korunması ve şiddetin önlenmesi amacıyla iki ayrı tedbir mekanizması öngörmektedir: koruyucu tedbirler ve önleyici tedbirler. Tedbir kararının doğru makamdan, doğru gerekçeyle ve uygun kapsamda talep edilmesi, sürecin sonucunu doğrudan etkileyen kritik bir aşamadır. 2026 itibarıyla yürürlükte olan uygulama esasları çerçevesinde, bu süreçte profesyonel hukuki destek alınması mağdurun haklarının korunması bakımından belirleyici önem taşımaktadır.

Şiddet Nedir?

Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışa "Şiddet" denir.

Koruyucu Tedbir Kararı Nedir?

Şiddet mağdurları ve şiddet uygulayanlar hakkında hakim, kolluk görevlileri ve mülki amirler tarafından, istem üzerine veya resen verilecek tedbir kararlarına "koruyucu tedbir" denilir.

Koruyucu tedbir yoluyla, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi altında olan kişilerin güvenliği ve korunması amaçlanmaktadır.

Hakim Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Hakim, korunacak kişiye yönelik aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir:

• İşyerinin değiştirilmesi,
• Kişinin evli olması halinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi,
• Korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması,
• Korunan kişi bakımından hayati tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması halinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi,
• Diğer koruyucu tedbirler (Hakim somut olayın özelliklerine göre takdir yetkisini kullanarak başka koruma tedbirlerine hükmedebilir.)

Mülki Amir Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Mülki amir, korunacak kişiye yönelik aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir:

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması (a)
• Geçici maddi yardım yapılması,
• Psikolojik, meslekî, hukuki ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi,
• Hayati tehlikesinin bulunması halinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması (ç)
• Gerekli olması halinde ve korunan kişinin çocukları varsa kreş imkanının sağlanması.
• Benzer koruyucu tedbirler

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a) ve (ç) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülkî amirin onayına sunar. Mülkî amir tarafından kırk sekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Koruyucu Tedbir Kararı Nasıl Alınır?

Kişinin, şiddete uğraması veya şiddete uğrama tehlikesi altında bulunması halinde herkes durumu yazılı, sözlü veya başka bir suretle ilgili makam ve mercilere ihbar edebilir. Şiddet veya şiddete uğrama tehlikesinden haberdar olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ise durumu derhal, şikayet mercilerine bildirmek zorundadır.

Tedbir kararı en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hakiminden, mülki amirinden ya da kolluk biriminden talep edilebilir.

Tedbir kararı, şiddet uygulayana ve korunan kişiye tefhim veya tebliğ edilir, tefhim ve tebliğ işlemleri sırasında, tedbir kararına aykırı davranılması halinde şiddet uygulayan hakkında zorlama hapsinin uygulanacağı ihtarı da yapılır.

Aile mahkemesi hakimine hem koruyucu hem de önleyici, mülki amire sadece koruyucu, kolluk amirine ise istisnai hallerde ve sınırlı sayıda olmak üzere hem koruyucu hem de önleyici tedbir kararı verme yetkisi tanınmıştır.

Koruyucu Tedbir Kararı Süresi

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hallerde, resen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir.

Önleyici Tedbir Kararı Nedir?

Önleyici tedbir koruyucu tedbirden farklıdır. Kanunda belirtilen merciler tarafından şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında, olayın niteliği dikkate alınarak hükmedilecek tedbirlere ilişkin karara "önleyici tedbir" denilir.

Koruyucu tedbirde mağdur veya mağdur olabilme ihtimali olan kişi üzerine kararlar verilir. Önleyici tedbirde ise şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında kararlar verilir.

Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir.

Hakim Tarafından Verilecek Önleyici Tedbir Kararları

Hakim, şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişiye karşı aşağıdaki tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir:

• Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması (a)
• Ortak konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi (b)
• Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması (c)
• Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması veya tümüyle kaldırılması (d)
• Gerekli görülmesi halinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin haller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması,
• Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi,
• Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi,
• Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi,
• Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi,
• Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması,
• Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması.

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hakimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte hakim; velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkilidir.

Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıda bulunan kişi ise 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hakim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

Önleyici Tedbir Kararı Süresi

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hallerde, resen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir.

Önleyici Tedbir Kararının İhlali

Şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişinin tedbiri ihlali halinde, fiil başka bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hakim kararıyla şiddet uygulayana üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır.

Tedbir kararının gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre zorlama hapsinin süresi on beş günden otuz güne kadardır. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.

Zorlama hapsi seçenek yaptırımlara çevrilmez ve adli sicile işlenmez.

Koruyucu ve Önleyici Tedbir Ayrımı

6284 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen tedbirler, hukuki niteliği itibarıyla geçici hukuki koruma tedbirleri olup iki temel kategoride incelenmektedir. Koruyucu tedbirler, şiddet mağduru ya da şiddet uğrama tehlikesi altındaki kişinin güvenliğini doğrudan sağlamaya yönelik düzenlemeleri içerir; barınma yeri temini, geçici maddi yardım, kimlik bilgilerinin gizlenmesi gibi tedbirler bu kapsamda değerlendirilir. Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayan ya da uygulama ihtimali bulunan kişiye yönelik yasakları kapsar; uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı bunların başlıcalarıdır. Koruyucu tedbir için delil veya belge aranmazken, önleyici tedbir geciktirilmeksizin verilir. Uygulamada karşılaşılan sorunların önemli bir kısmı, talep edilen tedbirin niteliğinin yanlış belirlenmesinden kaynaklanmaktadır.

Uzaklaştırma Kararı Nedir?

Uzaklaştırma kararı, önleyici koruma tedbirlerinden bir tanesidir. Mağdurun oturduğu evden uzaklaştırma, çalıştığı işyerinden uzaklaştırma, gibi kararlar verilebilir.

Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Mağdur veya mağdur olma ihtimali olan kişi önleyici tedbirlerden bir tanesi olan uzaklaştırma kararını hakimden talep edebilir. Bu talep Aile Mahkemesine yapılacaktır.

Kadına Karşı Şiddetin Cezası Nedir?

Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Eğer bu suç, anneye, eşe veya kız kardeşe karşı işlenmişse o zaman şikayet aranmaksızın ceza yarı oranda arttırılır. Yani ceza 1.5 yıldan 4.5 yıla kadar olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Tedbir kararı için delil veya darp raporu gerekli midir?

6284 sayılı Kanun'un 8/3 maddesi uyarınca koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz; mağdurun beyanı esas alınır. Önleyici tedbirde de geciktirilmeksizin karar verilir. Ancak somut delillerin bulunması (mesaj kayıtları, doktor raporu, tanık beyanı) hem tedbirin kapsamının genişletilmesi hem de itiraz aşamasında sürdürülebilirliği bakımından önem taşımaktadır.

2. Erkekler 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma talep edebilir mi?

Evet. Kanun başlığında kadına karşı şiddet ifadesi yer almakla birlikte, 1. madde kapsamı bakımından şiddete uğrayan kadınların yanı sıra çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları da koruma kapsamındadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre kişinin cinsiyeti, evli olup olmaması veya cinsel yönelimi tedbirden yararlanma açısından belirleyici değildir.

3. Tedbir kararı kaç gün içinde verilir?

Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin ve aynı gün içinde verilir. Mülki amir ve kolluk amirinin verdiği koruyucu tedbirler bakımından, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde alınan kararların ilk işgünü içinde mülki amirin onayına sunulması, 48 saat içinde onaylanmaması durumunda kendiliğinden kalkması düzenlenmiştir. Aile mahkemesi tarafından verilen tedbir kararları da uygulamada genellikle başvuru günü ya da takip eden iş günü içinde verilmektedir.

4. Uzaklaştırma kararı ihlal edilirse ne olur?

İhlal hâlinde 6284 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca zorlama hapsi uygulanır. İlk ihlalde üç günden on güne, sonraki tekrarlarda on beş günden otuz güne kadar hapis cezası verilir; toplam altı ayı aşamaz. İhlal aynı zamanda TCK kapsamında tehdit, hakaret ya da konut dokunulmazlığını ihlal gibi başka bir suç oluşturuyorsa, ayrıca cezai soruşturma da başlatılır.

5. Tedbir nafakası ne zaman verilir, ne kadar süre uygulanır?

Şiddet uygulayan kişi, ailenin geçimini sağlayan veya katkıda bulunan kişi ise; TMK hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla, talep edilmemiş olsa dahi hâkim tedbir nafakasına hükmedebilir (6284 m. 5/4). Tedbir nafakası, tedbir kararı süresi boyunca devam eder; süre uzatıldıkça nafaka da uzatılabilir. Miktar, mağdurun yaşam düzeyi göz önünde bulundurularak takdir edilir.

6. Tedbir kararına ne kadar süre içinde itiraz edilebilir?

İlgililer, kararın tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edebilir (6284 m. 9). İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve karar kesindir; temyiz yolu kapalıdır. İtiraz, tedbirin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; tedbir, itirazın sonuçlanmasına kadar yürürlüktedir.

7. Tedbir süresi dolduğunda ne yapılmalıdır?

Tehlikenin devam ettiği değerlendiriliyorsa, sürenin bitmesinden önce uzatma talebinde bulunulması gerekir. Tehlike sona erdiyse tedbirin kaldırılması da talep edilebilir. Süre dolduktan sonra otomatik uzatma yapılmaz. Bu nedenle korunan kişinin süre takibini düzenli biçimde yapması ve sürenin bitiminden makul süre önce yenileme talebinde bulunması, koruma mekanizmasının kesintisiz devamı bakımından önemlidir.

Sonuç ve Hukuki Destek

6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir süreci, ilk bakışta basit görünmesine rağmen; tedbir türünün doğru belirlenmesi, yetkili makamın doğru seçimi, dilekçenin somut olgulara dayalı hazırlanması ve süre uzatma ile itiraz aşamalarının takibi bakımından özel bir hukuki dikkat gerektirir. Tedbirin yetersiz kapsamda verilmesi, mağdurun fiilî güvenliğini doğrudan etkilemekte; itiraz aşamasında yapılan usul hatalarıysa kararın daraltılmasına ya da kaldırılmasına neden olabilmektedir. Bakırköy ve İstanbul bölgesinde 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı talebi, itiraz, süre uzatma ve zorlama hapsi süreçlerinde Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak; aile hukuku alanındaki tecrübemizle mağdurun korunması ve sürecin etkin biçimde yürütülmesi için hukuki destek sunmaktayız. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme talebiniz için Bakırköy ofisimiz üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Uyarı

İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.