7582 Sayılı Kanunla Gelen Vergi İstisnaları: Yurt Dışı Kazançlardan Varlık Barışına Yeni Dönem

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7582 sayılı Kanun, 4 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme; gelir ve kurumlar vergisinden yatırım teşviklerine, yurt dışından elde edilen kazançların vergilendirilmesinden varlık barışına kadar geniş bir alanda yeni hükümler getiriyor. Kamuoyunda “varlık barışı kanunu” olarak anılan metnin en dikkat çekici tarafı ise, hem yurt dışından Türkiye'ye yerleşen gerçek kişilere hem de uluslararası faaliyet gösteren şirketlere tanınan kapsamlı vergi istisnalarıdır.

Bu makalede, 7582 sayılı Kanun'un özellikle vergi istisnasına ilişkin bölümleri; kapsamı, şartları, oranları ve yürürlük tarihleri itibarıyla hukuki açıdan ele alınmaktadır. İstanbul ve özellikle Bakırköy çevresinde faaliyet gösteren şirketler ile yurt dışından Türkiye'ye dönüş planlayan kişiler bakımından düzenlemenin sonuçları ayrıca değerlendirilmiştir.

Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlarda 20 Yıllık Gelir Vergisi İstisnası

Kanunla, Gelir Vergisi Kanunu'na “Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası” başlıklı yeni bir madde (mükerrer 20/D) eklenmiştir. Bu hüküm, ülkeye nitelikli insan kaynağı ve yabancı kaynak girişini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Düzenlemeye göre, Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye'de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye'de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulacaktır.

İstisnanın temel özellikleri

  • İstisna, yalnızca yurt dışında elde edilen kazanç ve iratları kapsar; Türkiye kaynaklı gelirler istisna dışındadır.
  • İlgili kişinin bu kapsama girmeden önce Türkiye'de gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması, istisnadan yararlanmasına engel teşkil etmez.
  • İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez; başka gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi bu gelirler beyannameye dâhil edilmez.
  • İstisna kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi diğer kazançların tespitinde dikkate alınmaz.

Yurt dışında ödenen vergilerin mahsubu ve müeyyide

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı ülkelerde ödenen vergiler, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecektir. İstisnaya ilişkin şartların taşınmadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde, tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaına uğramış sayılacak ve buna bağlı sonuçlar doğacaktır. Hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verilmiştir.

Yürürlük: Bu hüküm, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere, Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Veraset ve İntikal Vergisinde %1 Oran Avantajı

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'na eklenen hükümle, yukarıda açıklanan gelir vergisi istisnasından (GVK mükerrer 20/D) yararlanan kişilerden, istisnadan yararlanılan süre içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde veraset ve intikal vergisi oranı %1 olarak uygulanacaktır. Böylelikle yurt dışı kazanç istisnası, miras yoluyla intikal eden mal varlığı yönünden de tamamlayıcı bir avantajla desteklenmektedir.

Yeni Varlık Barışı Uygulaması

Kanun, yurt dışında veya yurt içinde bulunmasına rağmen kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıkların ekonomiye kazandırılmasına yönelik yeni bir varlık barışı uygulamasını da hayata geçirmektedir.

  • Gerçek veya tüzel kişilerce yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecektir.
  • Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklar da aynı tarihe kadar bildirilebilecektir.
  • Belirlenen sürede usulüne uygun bildirilen varlıklara ilişkin herhangi bir vergi incelemesi veya vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.

Uygulanacak vergi oranı

Bildirilen varlıklar üzerinden kural olarak %5 oranında vergi alınacaktır. Ancak varlıkların belirli sürelerle vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi hâlinde oran, taahhüt süresine göre %0 ile %4 arasında uygulanacaktır. Bu yapı, getirilen varlığın belirli bir süre Türkiye'de yatırıma yönlendirilmesini teşvik etmektedir.

Nitelikli Hizmet Merkezleri ve Ücretlerde Gelir Vergisi İstisnası

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'na “nitelikli hizmet merkezi” tanımı eklenmiştir. Buna göre nitelikli hizmet merkezi; en az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren ilişkili şirket veya şirketler topluluğuna yönelik hizmet sunmak üzere kurulan ve yıllık hasılatının en az %80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde eden sermaye şirketlerini ifade etmektedir.

Bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilecektir. Endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri bakımından bu sınır, brüt asgari ücretin beş katı olarak uygulanacaktır.

Transit Ticaret ve Nitelikli Hizmette Kurumlar Vergisi İndirimi

Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, yurt dışından satın alınan malların Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışındaki mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançların %95'i kurum kazancından indirilebilecektir. Belirli endüstri bölgeleri ile İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösteren kurumlar bakımından bu oran %100 olarak uygulanacaktır.

Benzer şekilde, nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların %95'i (belirli bölgelerde %100'ü) kurum kazancından indirilebilecektir. Bu indirim, faaliyete geçilen hesap döneminden itibaren 20 hesap dönemi boyunca uygulanacaktır.

Teknogirişim Şirketlerinde Pay Senedi İstisnasının Yenilenmesi

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri taşıyan teknogirişim şirketlerinde çalışan personele verilen pay senetlerine yönelik gelir vergisi istisnasının üst sınırı, brüt ücretin iki katı olarak yeniden belirlenmiştir. Düzenleme, nitelikli personelin hisse temelli teşviklerle şirkette tutulmasını kolaylaştırmayı amaçlamaktadır.

Üretim ve Zirai Üretim Kazançlarında %12,5 Kurumlar Vergisi

Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim kazançlarına, kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak uygulanacaktır. Bu indirimli oran, üretim ekonomisini ve tarımsal üretimi destekleme amacı taşımaktadır.

İstanbul Finans Merkezi'nde Sürelerin Uzatılması

İstanbul Finans Merkezi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, geçici düzenlemede yer alan 2031 tarihi 2047 olarak değiştirilmiş; ilgili düzenlemedeki beş yıllık süre ise yirmi yıl olarak yeniden belirlenmiştir. Böylece İstanbul Finans Merkezi'ne tanınan vergi avantajlarının uygulanma süresi önemli ölçüde uzatılmıştır.

İstisna ve İndirim Oranları Özeti

Konu İstisna / İndirim
Yurt dışı kazanç ve iratlar (gerçek kişi) 20 yıl gelir vergisi istisnası
Veraset yoluyla intikal (istisnadan yararlananlar) %1 veraset ve intikal vergisi
Varlık barışı (genel) %5 vergi
Varlık barışı (yatırım taahhüdü ile) %0 – %4 vergi
Nitelikli hizmet personeli ücreti Brüt asgari ücretin 3 katına kadar istisna (İFM/endüstri bölgesi: 5 kat)
Transit ticaret / nitelikli hizmet kurum kazancı %95 indirim (İFM/belirli bölgeler: %100)
Teknogirişim pay senedi istisnası Brüt ücretin 2 katı üst sınır
Üretim ve zirai üretim kazançları %12,5 kurumlar vergisi

Yürürlük Tarihleri

Kanun'un bütün hükümleri aynı anda yürürlüğe girmemektedir. Düzenlemelerin bir kısmı yayım tarihinde (4 Haziran 2026), bir kısmı ise 1 Ocak 2026, 1 Temmuz 2026 ve 2027 yılı itibarıyla uygulanmak üzere yürürlüğe girecektir. Özellikle yurt dışı kazanç istisnası, 1 Ocak 2026'dan itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle her hükmün hangi tarihten itibaren uygulanacağı, somut olayda mutlaka ayrıca incelenmelidir.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler