Cezaevi Avukatı ve Cezaevinde Avukat Görüşmesi: Tutuklu ve Hükümlü Hakları

Cezaevi avukatı; tutuklu veya hükümlüyle ceza infaz kurumunda görüşen, infaz sürecini ve savunmayı yürüten avukattır. Tutuklu, CMK m. 154 uyarınca vekâletname aranmaksızın avukatıyla her zaman görüşebilir; hükümlü ise 5275 sayılı Kanun m. 59 uyarınca vekaletnamesiz en çok üç kez görüşme hakkına sahiptir. Görüşmeler gizlidir; kural olarak dinlenemez ve kayda alınamaz. Hükümlü görüşleri çalışma saatleri içinde yapılır. Vekaletname, noter katibinin cezaevinde imza almasıyla düzenlenir.

Cezaevi Avukatı Kimdir, Hangi İşlemleri Takip Eder?

Cezaevi avukatı, ceza infaz kurumunda bulunan tutuklu veya hükümlü müvekkiliyle görüşen, savunmayı yürüten ve infaz aşamasındaki hak ve işlemleri takip eden avukattır. Mevzuatta "cezaevi avukatı" biçiminde ayrı bir unvan bulunmaz; her avukat bu işlemleri yapmaya yetkilidir. Bununla birlikte infaz hukuku, sık değişen düzenlemeleri ve süre hesaplamaları nedeniyle uygulama tecrübesi gerektirir. Cezaevi sürecinde avukatın tipik iş kalemleri şunlardır:

• Cezaevinde müvekkil görüşmesi: dosyanın anlatılması, savunma stratejisinin kurulması, müvekkilin sağlık ve güvenlik durumunun yerinde tespiti.
• Tutukluluğa itiraz ve tahliye talepleri: aylık tutukluluk incelemelerinde adli kontrol alternatiflerinin işlenmesi.
• Müddetname (süre belgesi) incelemesi: infaz oranı ve mahsup hatalarının tespiti, infaz hâkimliğine başvuru.
• Disiplin cezalarına itiraz: iyi hâli ve açığa ayrılma/denetimli serbestlik takvimini koruyan başvurular.
• Nakil, izin ve infaz erteleme talepleri: sağlık, aile birliği ve eğitim gerekçeli başvuruların takibi.

Uygulamada ailelerin en sık yaşadığı sorun, cezaevine konulan yakınlarıyla ilk günlerde hiçbir bilgi akışı kuramamalarıdır; karantina ve kabul sürecinde dış dünyayla teması kurabilen tek kişi çoğu zaman avukattır. Bu nedenle avukatla erken temas, sürecin en kritik adımıdır.

Tutuklunun Avukatıyla Görüşme Hakkı (CMK m. 154)

Tutuklu, CMK m. 154 uyarınca vekâletname aranmaksızın müdafi ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir. Henüz hakkında kesinleşmiş hüküm bulunmayan kişi "şüpheli" veya "sanık" statüsündedir ve masumiyet karinesinden yararlanır; bu nedenle avukatla görüşme hakkı en geniş biçimde tanınmıştır. Görüşme sayısı ve süresi bakımından kural olarak üst sınır yoktur. Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik m. 19 uyarınca görüşme, görevlilerce yalnızca izlenebilecek — ancak dinlenemeyecek — bir ortamda yapılır; tutuklunun müdafiiyle yazışmaları denetime tabi tutulmaz. Soruşturma evresinde aynı anda en fazla üç avukat tutukluyla görüşebilir.

Uygulamada bazı kurumların tutuklu görüşü için vekâletname veya görevlendirme yazısı istediği görülmektedir; bu talep kanunun açık hükmü karşısında hukuka aykırıdır ve reddi hâlinde infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır. Pratikte bu başvuruların kısa sürede sonuçlandığı ve görüşmenin sağlandığı görülmektedir.

Hükümlünün Avukatıyla Görüşme Hakkı

Hükümlü, 5275 sayılı Kanun m. 59/1 uyarınca avukatlık mesleğinin icrası çerçevesinde avukatlarıyla vekâletnamesi olmaksızın en çok üç kez görüşme hakkına sahiptir. Mahkûmiyet hükmü kesinleşen kişinin görüşme rejimi tutukluya göre daha sınırlıdır; ancak bu sınırlar da kanunla çizilmiştir ve keyfî biçimde daraltılamaz.

Vekaletnamesiz Üç Görüşme Kuralı

Vekaletnamesiz görüşme hakkı, hükümlünün henüz avukat seçmediği veya yeni bir avukatla tanışmak istediği durumlar için tanınmış bir imkândır. Üç görüşme sınırı dolduğunda görüşmenin devamı için vekâletname ibrazı gerekir. Vekâletname sunan avukat, çalışma gün ve saatleri içinde hükümlü müvekkiliyle sayı sınırı olmaksızın görüşebilir. Uygulamada, cezası kesinleşen kişinin tutukluluk döneminde verdiği vekâletnamenin kurumca sorgulandığı durumlarla karşılaşılabilmektedir; bu tür tereddütlerde işlemin dayanağının yazılı istenmesi ve gerekirse infaz hâkimliğine başvurulması hak kaybını önler.

Görüşme Gün ve Saatleri

Hükümlüyle avukat görüşmesi, m. 59/2 uyarınca meslek kimliğinin ibrazı üzerine, tatil günleri dışında ve çalışma saatleri içinde, bu iş için ayrılan görüşme yerlerinde, konuşulanların duyulamayacağı ancak güvenlik nedeniyle görülebileceği bir biçimde yapılır. Avukatlar, vekâletnameleri olsa dahi aynı anda birden fazla hükümlüyle görüşemez (m. 59/3). Zorunlu hâllerde, belirlenen gün ve saatler dışındaki görüşmelere Cumhuriyet başsavcılığı yazılı olarak izin verebilir. Stajyer avukatlar ise ancak avukatla birlikte görüşmeye katılabilir. Hükümlüye verilen ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma gibi disiplin cezaları, avukatla görüşme hakkını etkilemez.

Görüşmenin Gizliliği ve İstisnaları

Avukat-müvekkil görüşmesi kural olarak gizlidir: 5275 sayılı Kanun m. 59/4 uyarınca hükümlünün avukatıyla yaptığı görüşme dinlenemez ve kayda alınamaz; tarafların birbirine verdiği savunmaya ilişkin belge ve dosyalar ile görüşmeye ilişkin tuttukları kayıtlar incelenemez. Bu güvence, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 6'daki adil yargılanma hakkının doğrudan uzantısıdır.

İstisna rejimi dardır: m. 59/5 uyarınca yalnızca örgüt suçları (TCK m. 220 ile İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü–Yedinci Bölümlerdeki suçlar) ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlar bakımından; toplumun veya kurumun güvenliğinin tehlikeye düşürüldüğüne ilişkin somut bilgi, bulgu veya belge elde edilmesi hâlinde, Cumhuriyet başsavcılığının istemi ve infaz hâkiminin kararıyla üç ay süreyle görüşmelerin kaydı, görevli bulundurulması, belgelere el konulması veya gün ve saat sınırlaması mümkündür. Tutuklular hakkında bu tedbirlere soruşturmada sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme karar verir (m. 59/11). Anayasa Mahkemesi, 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla maddenin bu tedbirlerin uygulama alanını genişleten bir bölümünü iptal etmiştir; istisnaların dar yorumlanması gerektiği yerleşik yaklaşımdır.

Cezaevinde Avukat Görüşmesi Adım Adım Nasıl Yapılır?

Cezaevinde avukat görüşmesi, avukatın kuruma başvurusu üzerine aynı gün içinde gerçekleştirilebilen bir işlemdir. Süreç uygulamada şu adımlarla ilerler:

1. Avukat, görüşme yapılacak ceza infaz kurumunu ve müvekkilin statüsünü (tutuklu/hükümlü) belirler; kurumun avukat görüş gün ve saat uygulamasını teyit eder.
2. Kurum girişinde baro kimlik kartı ibraz edilir; tutuklu görüşünde vekâletname aranmaz, hükümlü görüşünde vekâletname yoksa üç görüşme hakkı kapsamında kayıt açılır.
3. Avukat, duyarlı kapı ve x-ray kontrolünden geçer; savunmaya ilişkin belge ve dosyalar içerik yönünden incelenemez.
4. Görüşme, konuşulanların duyulamayacağı ancak güvenlik nedeniyle görülebileceği avukat görüş mahallinde yapılır.
5. Görüşme sonrası gerekli işlemler (dilekçe, itiraz, talep) ilgili infaz savcılığı veya infaz hâkimliğine sunulur.

Pratikte sıkça karşılaşılan sorun, yoğun kurumlarda (özellikle Silivri/Marmara Kampüsü) görüş sırası ve bekleme süreleridir; görüşmenin duruşma veya tutukluluk incelemesi öncesine planlanması, savunma hazırlığı açısından belirleyicidir.

Cezaevindeki Yakınınız İçin Vekâletname Nasıl Çıkarılır?

Cezaevindeki kişi notere gidemeyeceği için vekâletname, noterin cezaevine giderek imzayı yerinde almasıyla düzenlenir. Aile için süreç şu şekilde işler:

1. Aile, avukatla iletişime geçer ve avukat bilgileriyle (ad-soyad, baro ve sicil numarası) herhangi bir notere başvurur.
2. Noterlik, kurumla yazışarak gün alır; noter kâtibi cezaevine giderek tutuklu veya hükümlünün imzasını huzurda alır.
3. Düzenlenen vekâletname noterlikçe onaylanır ve avukat, müvekkili tüm merciler nezdinde temsil yetkisi kazanır.

5275 sayılı Kanun m. 59/2, noterle görüşmeyi de avukat görüşüyle aynı usule bağlamıştır: meslek kimliğinin ibrazı, tatil günleri dışında ve çalışma saatleri içinde. Uygulamada noterin cezaevine gitmesi birkaç gün alabildiğinden, acil işlemlerde tutuklu için vekâletnamesiz görüşme (CMK m. 154) ve hükümlü için üç görüşme hakkı süreci taşıyan köprü işlevi görür.

e-Avukat: 2026'da Görüntülü Avukat Görüşmesi

e-Avukat, Adalet Bakanlığının 2026 yılında hizmete aldığı, ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutukluların avukatlarıyla UYAP altyapısı üzerinden güvenli görüntülü görüşme yapmasını sağlayan uygulamadır. Görüşme talebi kurumdaki terminaller üzerinden başlatılır; avukat, UYAP Avukat Portalı (avukat.uyap.gov.tr) üzerinden bağlantıyı onaylar. Bakanlık duyurularına göre görüşmeler hafta içi mesai saatlerinde, haftalık sayı ve süre sınırına tabi olarak yapılmakta; görüntü güvenlik amacıyla izlenebilmekte ancak ses içeriği dinlenememektedir. Terör ve çıkar amaçlı örgüt suçlarından hükümlü/tutuklu olanlar ile ağırlaştırılmış müebbet hükümlüleri gibi bazı gruplar kapsam dışıdır. e-Avukat, fiziki görüş hakkının yerine geçmez; mevcut haklara ek bir imkândır ve özellikle şehir dışındaki kurumlarda süreç takibini hızlandırır.

Tutuklu ve Hükümlü Avukat Görüşmesi Arasındaki Farklar

Tutuklu ile hükümlünün avukat görüşme rejimi arasındaki temel farklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

İstanbul Cezaevi Avukatı Desteği

İstanbul'da cezaevi avukatı desteği, kurumların coğrafi dağılımı nedeniyle yerel bilgi gerektirir. Avrupa Yakası dosyalarında tutuklamalar sonrası ilk kabul çoğunlukla Metris T Tipi (Esenler) üzerinden yapılmakta; ağır ceza dosyalarının önemli bölümü Marmara (Silivri) Ceza İnfaz Kurumları Kampüsünde infaz edilmektedir. Kadın tutuklu ve hükümlüler bakımından Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Avrupa Yakası'nın merkez kurumudur. Bakırköy Adliyesi bağlantılı dosyalarda tutukluluk incelemeleri, infaz hâkimliği başvuruları ve müddetname itirazları; kurumun bulunduğu yer infaz hâkimliği ile ilgili başsavcılık nezdinde takip edilir. Bakırköy merkezli büromuz; Metris, Silivri/Marmara ve Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu başta olmak üzere İstanbul genelinde cezaevi görüşmeleri ve infaz işlemlerini yürütmektedir.

Cezaevi Avukatı Ücreti

Cezaevi avukatı ücreti; işin kapsamına (tek görüş mü, infaz sürecinin bütünsel takibi mi), kurumun konumuna ve dosyanın niteliğine göre avukatla müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında belirlenemez. Şehir dışındaki kurumlara yapılan görüşmelerde yol ve konaklama giderleri ayrıca değerlendirilir. Telefonla veya internetten ilan edilen sabit "görüş ücreti" rakamlarına ihtiyatla yaklaşılmalı; ücret, dosya kapsamı görüşüldükten sonra yazılı olarak belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular 

Cezaevindeki yakınım için avukat nasıl tutabilirim?

Cezaevindeki yakınınız için avukatla doğrudan siz iletişime geçebilirsiniz; ilk görüşme için tutuklu veya hükümlünün vekâletname vermesi şart değildir. Avukat, baro kimliğiyle kuruma giderek yakınınızla görüşür. Kalıcı temsil için vekâletname, noter kâtibinin cezaevine giderek imzayı yerinde almasıyla düzenlenir. Bu süreci Bakırköy'deki büromuz sizin adınıza koordine edebilir.

Avukat, tutuklu ile vekaletname olmadan görüşebilir mi?

Evet. CMK m. 154 uyarınca şüpheli veya sanık, vekâletname aranmaksızın müdafi ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir. Tutuklular için görüşme sayısı ve süresi bakımından kural olarak bir üst sınır yoktur. Bazı kurumların uygulamada vekâletname istemesi, kanunun açık hükmü karşısında hukuka aykırıdır.

Avukat, hükümlü ile vekâletnamesiz kaç kez görüşebilir?

Hükümlü, 5275 sayılı Kanun m. 59/1 uyarınca avukatlık mesleğinin icrası çerçevesinde avukatlarıyla vekâletnamesi olmaksızın en çok üç kez görüşme hakkına sahiptir. Bu sınır aşıldıktan sonra görüşmenin devamı için vekâletname ibrazı gerekir. Vekâletname sunan avukat, çalışma gün ve saatleri içinde hükümlü müvekkiliyle sayı sınırı olmaksızın görüşebilir.

Cezaevinde avukat görüşmesi hangi gün ve saatlerde yapılır?

Hükümlüyle avukat görüşmesi, 5275 sayılı Kanun m. 59/2 uyarınca meslek kimliğinin ibrazıyla, tatil günleri dışında ve çalışma saatleri içinde, bu iş için ayrılan görüşme yerlerinde yapılır. Tutuklu ise kural olarak her zaman avukatıyla görüşebilir. Zorunlu hâllerde belirlenen gün ve saatler dışındaki görüşmelere Cumhuriyet başsavcılığı yazılı izin verebilir.

Cezaevinde avukat görüşmesi dinlenir mi, kayda alınır mı?

Kural olarak hayır. 5275 sayılı Kanun m. 59/4 uyarınca hükümlünün avukatıyla yaptığı görüşme dinlenemez ve kayda alınamaz; savunmaya ilişkin belge ve dosyalar incelenemez. Yalnızca örgütlü suçlar ve terör suçlarına ilişkin sınırlı hâllerde, Cumhuriyet başsavcılığının istemi ve infaz hâkiminin kararıyla üç ay süreyle kayıt ve denetim tedbirleri uygulanabilir.

e-Avukat uygulamasıyla görüntülü avukat görüşmesi nasıl yapılır?

Adalet Bakanlığının 2026'da hizmete aldığı e-Avukat uygulaması, hükümlü ve tutukluların avukatlarıyla UYAP altyapısı üzerinden güvenli görüntülü görüşme yapmasına imkân tanır. Görüşmeler kurumdaki terminaller ve UYAP Avukat Portalı üzerinden yürütülür; süre ve sayı sınırlamaları ile kapsam dışı tutulan hükümlü grupları bulunur. Uygulama fiziki görüş hakkını ortadan kaldırmaz.

Cezaevi avukatı ücreti ne kadardır?

Cezaevi avukatı ücreti; işin kapsamına, kurumun konumuna ve takip edilecek işlemlere (görüş, müddetname incelemesi, infaz hâkimliği başvuruları gibi) göre serbestçe kararlaştırılır. Ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında belirlenemez. Net bilgi için dosya kapsamıyla birlikte avukattan teklif alınması gerekir.

Sonuç ve Değerlendirme

Cezaevinde avukat görüşmesi; tutuklu için CMK m. 154, hükümlü için 5275 sayılı Kanun m. 59 ile güvence altına alınmış olsa da, vekâletname süreci, kurum uygulamalarındaki farklılıklar, istisna rejimi ve 2026'da devreye giren e-Avukat gibi yenilikler süreci teknik hâle getirmektedir. Yanlış planlanan bir görüşme veya kaçırılan bir itiraz süresi, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir. Cezaevindeki yakınınızın görüşme, tahliye ve infaz süreçlerine ilişkin hukuki değerlendirme için Bakırköy'de faaliyet gösteren Öner Hukuk ve Danışmanlık ile iletişim sayfamız üzerinden irtibata geçebilirsiniz. İstanbul genelindeki ceza infaz kurumlarında görüşme ve infaz takibi hizmeti sunulmaktadır.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.