Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanmaya ilişkin her konuda aralarında anlaşarak boşanmak istemeleri ya da bir eşin dava açması ve diğer eşin kabul etmesi ile boşanma davasına devam edilen dava türüdür.
Anlaşmalı boşanma nasıl olur? Evlilik en az bir yıl sürmüş, eşler boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşmışsa; eşler birlikte aile mahkemesine başvurur ya da biri dava açar, diğeri davayı kabul eder (TMK m. 166/3). Hâkim iki eşi de bizzat dinler, iradelerinin serbestçe açıklandığına ve anlaşmayı uygun bulduğuna kanaat getirirse boşanmaya karar verir. Dava çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır; karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin (HMK m. 345) geçmesiyle kesinleşir; taraflar kararın kendilerine tebliğinden sonra istinaf hakkından feragat ederse süre beklenmeden de kesinleşebilir (HMK m. 349/1). Adım adım anlatım aşağıdadır; duruşma, süre ve adli tatil gibi kısa sorular için anlaşmalı boşanma soru cevap, protokolün içeriği için anlaşmalı boşanma protokolü, avukat ve masraf için anlaşmalı boşanmada avukat sayfalarına bakabilirsiniz.
Anlaşmalı boşanmaya ilişkin hüküm, TMK m. 166/3’te yer almaktadır: TMK md. 166/3 - Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu halde boşanma kararı verilebilmesi için, hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu halde tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir? (TMK m. 166/3)
Türk Medeni Kanunu metninde “anlaşmalı” ve “çekişmeli” boşanma şeklinde doğrudan bir ayrım yer almamaktadır. Bu ayrım, TMK 166/3 madde hükmünün uygulamasından doğmuş bir ayrımdır. Anılan hüküm; evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte mahkemeye başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılacağını öngörmektedir. Hâkimin, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması zorunludur. Bu yapısı itibarıyla anlaşmalı boşanma, mutlak bir boşanma sebebi olarak nitelendirilmekte; hâkim, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde evliliğin çekilmez hâle gelip gelmediğini ayrıca araştırmamaktadır.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
2026 itibarıyla yürürlükteki düzenleme uyarınca anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için kanun belirli şartlar aramaktadır. Bu şartların birinin dahi bulunmaması halinde dava, çekişmeli boşanma hükümlerine göre yürütülmek zorundadır. Şartlar, mahkemece resen araştırılır ve tarafların kabulü ile aşılması mümkün değildir. Aşağıdaki kriterler, anlaşmalı boşanma yargılamasının ön şartları niteliğinde olup uygulamada en sık reddedilen davalar bu noktalardaki eksikliklerden kaynaklanmaktadır.
• Bir yıllık evlilik süresi: Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır (TMK m. 166/3). Süre resmî nikâh tarihinden itibaren hesaplanır ve uygulamada dava tarihinde bir yılın dolmuş olması aranır. • Müşterek başvuru veya kabul: Eşler birlikte boşanmak için başvurmalı ya da bir eşin başvurusu üzerine açılan davayı diğer eşin kabul etmesi gerekmektedir. • Hakim önünde bizzat dinlenme: Her iki eş de boşanmak istediğini hakim önünde söylemeli ve bu isteklerinin açık ve anlaşılabilir olması gerekmektedir. Hakim, evlilik birliğini çekilmez kılan nedeni araştırmakla yükümlü değildir. • **Belirli konularda mutlak anlaşma olması:**Boşanmanın mali sonuçları ve varsa müşterek çocukların velayeti hakkında anlaşmaya varılmış olması gerekmektedir. • Protokolün hakim tarafından uygun bulunması: Hâkim, protokoldeki düzenlemeyi (özellikle velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası gibi çocuğa ilişkin hususları) uygun bulmak zorunda değildir; gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve bu değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi hâlinde boşanmaya karar verir (TMK m. 166/3).
Anlaşmalı Boşanma Nasıl Olur? Dava Nasıl Açılır? Adım Adım Süreç
Anlaşmalı boşanma davasının açılması, çekişmeli davalara kıyasla daha sade bir prosedüre tabi olmakla birlikte, hazırlık aşamasında yapılacak küçük hatalar dahi yargılamanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesine veya istenmeyen hak kayıplarına neden olabilmektedir. Anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır ve anlaşmalı boşanma için yapılması gerekenler nelerdir? Aşağıda, dava açılışından kararın kesinleşmesine kadar olan tipik aşamalar özetlenmiştir. Anlaşmalı boşanma aşamaları:
1. Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Hazırlanması
Taraflar anlaşmalı boşanmaya karar verirlerse boşanma protokolü hazırlanmalıdır. Bu protokolde çocukların velayeti, nafaka istemleri, ev eşyalarının durumu, tazminat ödenip ödenmeyeceği konuları düzenlenir. Her iki tarafın da ortak boşanma istekleri açık bir şekilde belirtilir ve protokol taraflarca imzalanır.
2. Dilekçe ve Eklerinin Mahkemeye Sunulması
Boşanmak için dava dilekçesi yazılır ve boşanma protokolü de eklenerek dava açılır. Dava Aile Mahkemesinde açılır. Aile Mahkemesi’nin bulunmadığı yerlerde davaya bakmaya görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Yetkili mahkeme, TMK m. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanma davalarında yetki kesin değildir; davalı eş süresinde yetki itirazında bulunmazsa dava açıldığı mahkemede görülür (HMK m. 19). Eşler anlaştığı için uygulamada anlaşmalı boşanma davası başka şehirdeki aile mahkemesinde de açılabilmekte, ancak yetki itirazı hâlinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi ihtimali bulunmaktadır.
3. Tensip Zaptı ve Duruşma Günü
Mahkeme, dosyanın tevzii akabinde tensip zaptını düzenleyerek duruşma gününü belirler. Duruşma günü mahkemenin iş yüküne göre belirlenir; büyük şehirlerde dilekçenin verilmesinden duruşmaya kadar geçen süre adliyeden adliyeye değişir.
Duruşma günü geldiğinde her iki taraf da mahkemede bulunmak zorundadır çünkü hakim tarafların gerçekten boşanmak isteyip istemediğini tarafları dinleyerek öğrenecektir. Tarafların duruşmaya gelmeyerek avukat tarafından temsil edilmeleri mümkün değildir. Başka şehirde, cezaevinde veya yurt dışında bulunan eş, mahkemenin kabulü hâlinde ses ve görüntü nakledilmesi (SEGBİS) yoluyla duruşmaya katılabilir (HMK m. 149).
4. Hakim Kararı
Hâkim, tarafları bizzat dinledikten sonra protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Protokolün bir kısmını uygun bulmazsa tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek gerekli değişiklikleri yapabilir; bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur (TMK m. 166/3). Uygulamada hâkimin müdahalesi ağırlıklı olarak çocuğa ilişkin düzenlemelerde (velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası) görülür; yoksulluk nafakası, tazminat ve ev eşyası gibi eşlerin serbestçe tasarruf edebildiği konularda ise tarafların iradesi belirleyicidir.
5. Gerekçeli Karar ve Kesinleşme
Boşanma kararı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulmamasıyla kesinleşir (HMK m. 345). Taraflar, kararın kendilerine tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edemez (HMK m. 349/1); bu nedenle feragatle kesinleşme ancak tebliğden sonra verilen feragat beyanıyla mümkündür. Gerekçeli karar duruşmada yazılıp taraflara tebliğ edilmiş ve taraflar hemen feragat etmişse karar duruşma günü kesinleşebilir. Gerekçeli karar elektronik tebligatla gönderilirse tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m. 7/a); bu tarihten önce verilen feragat dilekçesi sonuç doğurmaz. Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanma kararının elektronik tebligat adresine konulduğu gün verilen istinaf feragat dilekçesine sonuç bağlamamış ve istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı bozmuştur. (Yargıtay 2. HD Esas:2021-1865 Karar:2021-6015) Kesinleşmeden sonra taraflar nüfus müdürlüğünde medeni hâl ve kimlik bilgilerinin güncellenmesi için başvurabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Olması Gerekenler
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların anlaştıkları hususları yazıya döktüğü, hâkim onayıyla (TMK m. 184/5) boşanma kararının hüküm fıkrasına geçen sözleşme niteliğinde bir belgedir; hazır metin arayanlar anlaşmalı boşanma protokolü örneği sayfasına bakabilir. Protokol genel ilke olarak yorum yoluyla genişletilemez; açıkça yazılmayan bir haktan feragat edildiği varsayılamaz. Bu nedenle protokoldeki her bir hükmün net, ölçülebilir ve icra edilebilir biçimde kaleme alınması gerekir.
Anlaşmalı Boşanmada Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar:
1) Boşanma iradesinin açık beyanı: Tarafların boşanmaya karar verdikleri açık bir dille belirtilmelidir. Hakim evlilik birliğinin temelinin çöktüğünü bu iradeleri esas alarak karar verecektir.
2) Velayet ve kişisel ilişki düzeni: Müşterek çocuk var ise velayetin kime verileceği konusunda anlaşmaya varılması gerekmektedir. Bu anlaşma şarta bağlı olarak ya da belirli bir süreye bağlı olarak yapılmamalıdır. Velayet verilmeyen eşin çocuk ile görüşmesinin nasıl ve hangi zaman dilimlerinde olacağı da anlaşmaya varılarak protokole eklenmelidir. Taraflar arasında yapılan anlaşmada eşlerden birinin ileride velayetin kaldırılması davası açamayacağı veya açılacak bir dava ile kişisel ilişkinin genişletilmesini talep edemeyeceğini belirten bir hükmün yer alması halinde, bu hüküm, yükümlülük altına giren eşin kişilik hakkına aykırılık teşkil etmesi sebebiyle kesin hükümsüz olacaktır. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2013/11644 E. - 2014/1866 K.).
3) Nafaka kalemleri: Nafaka istemleri belirlenmelidir ve net bir rakam olarak yazılmalıdır. Örneğin; ‘Erkek eşin kadın eşine ayda 2.000 TL olmak üzere nafaka verilmesi kararlaştırılmıştır’ şeklinde olabilir. Nafaka istemi olmayacaksa olmadığı yazılmalıdır. Müşterek çocuk olması halinde “iştirak nafakası” ödenecekse miktarı belirlenmelidir.
4) Maddi ve manevi tazminat: Taraflardan birinin kusurlu olduğu ya da daha ağır kusuru olduğu kararlaştırılmış olabilir. Buna göre tazminat isteminin ne kadar olduğu belirlenmelidir. Tazminat istenmeyecekse de tazminat talebinin olmadığı yazılmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Bulunması Zorunlu Olmayan Ancak Bulunması Önerilen Unsurlar
1) Ev eşyaları ve aile konutu: Ev eşyalarının kimde kalacağı ve aile konutuna ilişkin düzenleme protokole alınmalıdır.
2) Ziynet eşyaları: Düğün takıları üzerindeki anlaşmazlıkların ileride ayrı bir dava konusu olmaması için protokole eklenmesi tavsiye edilir.
3) Mal rejiminin tasfiyesi: Katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı alacağı ayrı ayrı düzenlenmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Eksik Olması
Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan protokol eksikliklerinin hukuki değerlendirmesini ve olası sonuçlarını özetlemektedir.
| Hukuki Durum | Değerlendirme | Sonuç |
|---|---|---|
| Nafaka miktarının yazılmaması | Hakim, iştirak nafakası bakımından kamu düzenine ilişkin denetim yapar; yoksulluk nafakasında ise tarafların iradesi belirleyicidir. | Yoksulluk nafakası bakımından feragat edilmiş sayılabilir; iştirak nafakası sonradan talep edilebilir. |
| Mal rejimi tasfiyesine ilişkin hüküm bulunmaması | “Tarafların birbirinden başkaca talebi yoktur” ifadesi, mal rejimi alacaklarını kapsamayabilir. | Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren süresi içinde mal rejimi tasfiyesi davası açılabilir. |
| Velayet düzenlemesinin belirsiz olması | Çocuğun üstün yararına aykırı veya muğlak düzenlemeler hakim tarafından kabul edilmez. | Hakim değişiklik önerir; taraflar kabul etmezse dava çekişmeli boşanmaya döner. |
| Ziynet eşyalarının protokolde yer almaması | Ziynet eşyaları, boşanmanın fer’i sonuçları arasında değildir; ayrı bir dava konusu olabilir. | İade veya bedel davası ayrıca açılabilir; süreç uzar. |
Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer? Süre ve Masraflar
Anlaşmalı boşanma davası, eksiksiz bir protokol ve usulüne uygun bir dilekçe ile açıldığında çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Toplam süre üç kısımdan oluşur: dilekçenin verilmesinden duruşma gününe kadar geçen süre mahkemenin iş yüküne göre değişir; duruşmada hâkim tarafları dinler ve kararını açıklar; karar ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin geçmesiyle kesinleşir (HMK m. 345); taraflar tebliğden sonra istinaf hakkından feragat ederse süre beklenmeden kesinleşir (HMK m. 349/1). Adli tatile (20 Temmuz–31 Ağustos) rastlayan dönemde duruşma kural olarak tatil sonrasına kalır; ayrıntı için anlaşmalı boşanma soru cevap sayfasındaki adli tatil bölümüne bakabilirsiniz. Dava açılırken yatırılan harç ve gider avansı avukatlı davada 5.158 TL, avukatsız davada 4.994 TL’dir; kalemler için boşanma davası ücreti yazısına bakabilirsiniz. Avukatlık ücreti ise sözleşmeyle belirlenir ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında kararlaştırılamaz (Av.K. m. 164).
Anlaşmalı Boşanma Davasında Nafaka
Hazırlanacak olan boşanma protokolünde nafaka (yoksulluk, iştirak) konusunda da eşlerin anlaşması gerekmektedir. Ancak nafaka belirlenirken varsa müşterek çocuklar göz önüne alınarak eşlerin üzerinde anlaşmaya vardığı nafaka miktarını hakim tarafından yeniden düzenlenebilmektedir. Zira hakim, müşterek çocuk söz konusuysa, velayeti alan tarafa ödenecek iştirak nafakası miktarının yeterli olmadığı yönünde bir kanaat getirebilir ve tutarı değiştirebilir. Anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için de bu değişikliği de tarafların kabul etmesi gerekmektedir. TMK m. 166/f. 3’e göre, hakim, eşlerin önüne getirdikleri düzenleme ile kural olarak bağlı değildir.
Nafakanın türleri, miktarı ve artış oranı için anlaşmalı boşanmada nafaka, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası yazılarına bakabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Davasında Sıkça Yapılan Hatalar
Uygulamada karşılaşılan sorunların büyük bölümü, dava öncesi hazırlık aşamasında gözden kaçırılan teknik detaylardan kaynaklanmaktadır. Hâkimin denetim yetkisi sınırlı olduğundan, taraflar arasındaki iradi düzenlemelerin doğru kurgulanması doğrudan tarafların sorumluluğundadır. Aşağıdaki hatalar, boşanma sonrası yıllarca sürecek hukuki uyuşmazlıkların başlıca sebepleridir.
- Genel ifadeli feragat hükümleri: “Hiçbir talebim yoktur” şeklindeki ifadeler, mal rejimi alacaklarını veya ziynet taleplerini kapsamayabilir.
- Nafaka artış oranının belirlenmemesi: ÜFE, TÜFE veya yeniden değerleme oranı gibi bir endeks belirtilmemesi, ileride nafakanın artırımı davası açılmasını gerektirir.
- Şarta bağlı protokol hükümleri: “Çocuk 12 yaşına gelince velayet babaya geçecektir” gibi şarta veya ileri bir tarihe bağlı düzenlemeler, velayet çocuğun menfaatine göre hâkim tarafından belirlendiğinden (TMK m. 336) protokolde yer almamalıdır; hâkim bu tür bir hükmü uygun bulmayabilir.
- Ev eşyalarının dökümünün yapılmaması: Eşyaların kimde kalacağına ilişkin belirsizlik, sonradan istihkak veya teslim davalarına yol açabilir.
- Eşin iradesini bizzat açıklayamayacağı durumların atlanması: Ayırt etme gücünden yoksun veya vesayet altındaki eş bakımından hâkimin tarafı bizzat dinleyerek iradesini belirlemesi mümkün olmadığından anlaşmalı boşanma yolu kapalı kalabilir; cezaevindeki eşle ise ses ve görüntü nakli (SEGBİS) yoluyla anlaşmalı boşanma mümkündür (HMK m. 149). HMK m. 149/4’e (7589 sayılı Kanun) göre, ses ve görüntü nakliyle katılanlar bakımından elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz; ancak ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh hâlleri bu istisnanın dışında tutulmuştur.
Anlaşmalı Boşanmanın Faydaları
• Anlaşmalı boşanma ile taraflar kısa zaman içinde boşanabilirler. Protokolün doğru yapılması ile tek celsede boşanma sonuçlanabilir. Duruşma gününe kadar geçen süre mahkemenin iş yüküne göre değişir. • Kısa süren dava sonucu mali yükümlülüklerden tasarruf edilmiş olur. • Taraflar yalnızca boşanma isteklerini öne süreceklerinden evde yaşanılan her olayın anlatılmasına gerek kalmayacaktır dolayısıyla mahremiyet bozulmayacaktır.
Eşler Arasında Yapılan Anlaşmanın Eşlerden Biri Tarafından Sona Erdirilmesi
Eşler arasında yapılan anlaşmanın eşlerden biri tarafından sözleşmeden dönmek suretiyle tek taraflı olarak sona erdirilmesi Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca mümkün değildir. Ancak Yargıtay, anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerden birinin tek taraflı olarak anlaşmalı boşanmaya ilişkin irade beyanından dönebileceği görüşünü benimsemiştir. Yargıtay, bir kararında irade sakatlığına uğramış olması durumunda eşin irade beyanından dönebileceğini belirtmiştir.
Anlaşmalı Boşanmada Avukat Gerekli mi?
Anlaşmalı boşanmada avukat zorunlu mu? Hayır. Anlaşmalı boşanma davasında avukatla temsil zorunlu değildir; taraflar dava dilekçesini ve protokolü kendileri hazırlayıp davayı kendileri açabilir ve duruşmaya katılabilir. Protokolün içeriği (nafaka, tazminat, velayet, mal rejimi) kesinleşmeden sonra kural olarak değiştirilemediği için hukuki yardım alıp almamak tarafların kendi değerlendirmesine bağlıdır. İnternetten indirilen hazır dilekçe ve protokol örnekleri yalnızca bir iskelet sunar; somut olaya uyarlanmadan kullanılması eksik veya belirsiz hükümlere yol açabilir. Avukat ücreti, ücretin kim tarafından ödeneceği ve avukatsız yol için anlaşmalı boşanmada avukat gerekli mi sayfasına bakabilirsiniz.
Avukat tutmaya karar verenler için “uzman” ve “tecrübeli” gibi ifadelerin hukuki anlamı ve avukat seçerken kontrol edilebilecek noktalar, anlaşmalı boşanma avukatı sayfasında bilgilendirme amacıyla anlatılmıştır; bu sayfadaki açıklamalar hiçbir avukat veya büro için uzmanlık ya da tecrübe iddiası taşımaz.
Anlaşmalı Boşanmada Avukat Ücreti 2026
Avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasındaki ücret sözleşmesiyle belirlenir ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında kararlaştırılamaz (Av.K. m. 164). Baroların yayımladığı tavsiye niteliğindeki çizelgeler yol gösterici olabilir ancak bağlayıcı değildir. Güncel rakamlar ve masraf tablosu için anlaşmalı boşanmada avukat ücreti ve boşanma davası ücreti sayfalarına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Anlaşmalı boşanma davası tek celsede biter mi?
Anlaşmalı boşanma davaları, protokol eksiksiz hazırlandığında ve hâkim tarafları bizzat dinleyip iradenin serbestçe açıklandığına kanaat getirdiğinde çoğunlukla tek celsede sonuçlanır. Ancak kararın hukuki sonuç doğurması için gerekçeli kararın yazılması ve istinaf süresinin geçmesiyle kesinleşmesi gerekir. Kesinleşme, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin (HMK m. 345) dolmasıyla gerçekleşir; taraflar kararın kendilerine tebliğinden sonra istinaf hakkından feragat ederse süre beklenmez. Tebliğden önce verilen feragat sonuç doğurmaz (HMK m. 349/1).
2. Anlaşmalı boşanmada eşlerden birinin duruşmaya katılmaması mümkün müdür?
TMK m. 166/3 hükmü, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini zorunlu kıldığından, eşlerin duruşmada hazır bulunması şarttır. Vekil ile temsil yoluyla anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Başka şehirde, cezaevinde veya yurt dışında bulunan eş, mahkemenin kabulü hâlinde ses ve görüntü nakledilmesi (SEGBİS) yoluyla duruşmaya katılabilir (HMK m. 149); hâkimin tarafı bizzat dinleme şartı nedeniyle talimat (istinabe) yoluyla beyan alınması ise kural olarak yeterli sayılmaz.
3. Bir yıldan kısa süreli evliliklerde anlaşmalı boşanma açılabilir mi?
TMK m. 166/3 hükmü, anlaşmalı boşanmanın ön şartı olarak evliliğin en az bir yıl sürmesini öngörmektedir. Bir yıllık süre dolmadan açılan dava reddedilmemekle birlikte; çekişmeli boşanma hükümlerine göre incelenir. Bu durumda taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına ilişkin somut olguları ispatlamak zorunda kalır.
4. Anlaşmalı boşanma protokolünden tek taraflı dönülebilir mi?
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre boşanma kararı kesinleşene kadar eşlerden biri, anlaşmalı boşanma yönündeki irade beyanından dönebilir. Bu durumda dava, çekişmeli boşanma hükümlerine göre yürütülür. Karar kesinleştikten sonra ise protokol bağlayıcı hâle gelir ve tek taraflı dönme hukuken mümkün değildir.
5. Anlaşmalı boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Anlaşmalı boşanma davası, Aile Mahkemesi’nde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla görevlidir. Yetki bakımından TMK m. 168 esas alınır (eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer); yetki kesin olmadığından davalı eş süresinde yetki itirazında bulunmazsa Türkiye’nin herhangi bir aile mahkemesinde dava görülebilir (HMK m. 19).
6. Mal paylaşımı anlaşmalı boşanma protokolünde mutlaka düzenlenmeli midir?
Boşanmanın malî sonuçları kavramı, dar anlamda maddi-manevi tazminat ile yoksulluk nafakasını kapsamakta; mal rejiminin tasfiyesini doğrudan içermemektedir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi içtihatları, mal rejimi alacaklarından feragat edilebilmesi için açık beyan aramaktadır. Bu nedenle katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı alacağına ilişkin düzenlemenin protokolde ayrıca yer alması yerinde olur.
7. Çekişmeli boşanma davası ne zamana kadar anlaşmalıya dönüştürülebilir?
Çekişmeli bir boşanma davası sürerken eşler anlaşırsa, evlilik en az bir yıl sürmüşse ve diğer şartlar gerçekleşmişse dava anlaşmalı boşanma hükümlerine göre sonuçlandırılabilir (TMK m. 166/3: bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi). Taraflar hazırladıkları protokolü mahkemeye sunar ve hâkim önünde beyanda bulunur. Yolun ne zamana kadar kullanılabileceği ve nasıl işleyeceği için çekişmeli boşanmanın anlaşmalıya çevrilmesi yazısına bakabilirsiniz.
Sonuç ve Hukuki Değerlendirme
Anlaşmalı boşanma davası, görünürdeki sadeliğine karşın hukuki içerik bakımından özen gerektiren bir yargılamadır. Protokolde yer alacak her bir hüküm, eşlerin boşanma sonrası hayatını uzun yıllar boyunca etkileyen bağlayıcı sonuçlar doğurmaktadır. TMK m. 166/3 hükmünün öngördüğü şartlardaki bir eksiklik, davayı reddedilme veya çekişmeli boşanmaya dönüşme riski ile karşı karşıya bırakırken; protokoldeki muğlak ifadeler, tarafların ileride yeniden dava açmasına neden olabilmektedir. Bu sebeple protokolün her maddesinin açık ve uygulanabilir biçimde yazılması, eksik veya belirsiz hükümlerin ileride yeni davalara yol açabileceğinin bilinmesi önemlidir; hukuki yardım alıp almamak ise tarafların kendi değerlendirmesine bağlıdır.
Bakırköy Boşanma Avukatı - Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak İstanbul Aile Mahkemeleri nezdinde anlaşmalı boşanma davalarını ve protokol hazırlık süreçlerini yürütmekteyiz. Davanıza ilişkin hukuki destek talebiniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Bu makale 9 Kasım 2026 itibarıyla güncellenmiştir.
Anlaşmalı Boşanmayla İlgili Diğer Yazılar
- Anlaşmalı boşanma soru cevap: süre, duruşma, adli tatil ve duruşmaya gidilmezse ne olur gibi kısa cevaplar
- Anlaşmalı boşanma protokolü: zorunlu unsurlar, bağlayıcılık, tapu devri ve protokole uyulmazsa ne olur
- Anlaşmalı boşanmada avukat: avukat şart mı, ücreti kim öder, masraflar
- Anlaşmalı boşanmada nafaka ve anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı
- Anlaşmalı boşanmanın çekişmeli boşanmaya dönmesi
Hukuki Uyarı
İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.