Boşanmanın Genel ve Özel Sebepleri

Türk Medeni Kanunu'na göre boşanma sebepleri, "özel sebepler" (zina, terk, hayata kast, suç, haysiyetsiz hayat, akıl hastalığı) ve "genel sebepler" (evlilik birliğinin temelinden sarsılması, anlaşmalı boşanma, ortak hayatın kurulamaması) olmak üzere ikiye ayrılır. Özel sebeplerle davada sadece sebebin ispatı gerekli iken, genel sebeplerle davada hakim in takdir yetkisi vardır. Mutlak sebepler (zina, anlaşmalı boşanma, terk) ispatlanırsa hakim boşanmaya karar vermek zorunda; nisbi sebepler (suç, akıl hastalığı) varsa hakim evliliğin çekilmez hale gelip gelmediğini inceleyebilir.

Özel Boşanma Sebepleri 

Özel boşanma nedenleri, kanunda belirtilen bir olguya dayanılan boşanma sebepleridir. Özel boşanma sebepleri TMK 161, 162, 163, 164 ve 165. maddelerde belirtilmiştir. Özel boşanma sebepleri nelerdir?

• Zina (TMK m. 161) 
• Hayata kast (TMK m. 162) 
• Pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162) 
• Suç işleme (TMK m. 163) 
• Haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163) 
• Akıl hastalığı (TMK m. 164) 
• Terk (TMK m. 165) 

Özel Boşanma Sebepleri Zamanaşımı

Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer.

Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini (hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış) öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer.

Genel Boşanma Sebepleri 

Genel boşanma sebepleri, belirli bir olguya dayanmayan sebeplerdir. Önceden belirlenmesi mümkün olmayan bir olay sebebiyle evlilik birliği temelinden sarsılmaktadır ve bu durum, eşlerden ortak hayata devam etmeleri beklenemez bir derecededir. Genel boşanma sebepleri TMK 166. maddede belirtilmiştir. Genel boşanma sebepleri nelerdir? 

• Evlilik birliğinin temelden sarsılması (TMK m. 166/1-2)
• Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3)
• Ortak hayatın kurulamaması (TMK m. 166/4)

Anlaşmalı boşanma ve ortak hayatın kurulamaması durumlarında; evlilik birliğinin sarsılmış olduğu kabul edilir. Yani bu hallerde evlilik birliğinin sarsılmış olduğu varsayımı vardır. Bunun anlamı şudur: Türk Medeni Kanunu 166. madde 1 ve 2 fıkraları uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle açılan bir boşanma davasında evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olay ve temelden sarsılmanın varlığı davacı tarafından ispatlanmalıdır. Buna karşılık diğer hallerde (MK 166/3 ve 4) sadece kanunun aradığı şartların gerçekleştiğinin ispat edilmesi yeterlidir. Kanun bu hallerde bir varsayım öngördüğü için ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğunu ispat etmeye gerek yoktur.

Mutlak Boşanma Sebepleri

Mutlak boşanma sebebi nedir? Mutlak boşanma sebebinin davada ispat edilmesi durumunda hakimin boşanma kararı vermesinde takdir yetkisi yoktur. Söz konusu evliliğin çekilmez hale gelip gelmediği konusu araştırılmayacaktır. Mutlak sebep ispatlandığı zaman hakim tarafların boşanmasına karar vermelidir. Mutlak boşanma sebepleri nelerdir?

• Zina (TMK m. 161) 
• Hayata kast (TMK m. 162) 
• Pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162) 
• Terk (TMK m. 165) 
• Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3)
• Ortak hayatın kurulamaması (TMK m. 166/4)

Nisbi Boşanma Sebepleri

Nisbi boşanma nedir? Nisbi boşanma sebebinde ise hakimin takdir yetkisi bulunmaktadır. Bu takdir yetkisi de söz konusu evliliğin çekilmez hale gelip gelmediği konusu ile ilgilidir. Nisbi boşanma sebepleri nelerdir?

• Suç işleme (TMK m. 163) 
• Haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163) 
• Akıl hastalığı (TMK m. 164) 
• Evlilik birliğinin temelden sarsılması (TMK m. 166/1-2)

Genel Boşanma Sebepleri Yargıtay Kararları 

Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması Yargıtay Kararları

Özel Boşanma Sebepleri Yargıtay Kararları

Onur Kırıcı Davranış Yargıtay Kararları 

Boşanma Sebepleri Sonuç 

Boşanma sebeplerinin doğru sınıflandırması ve seçilen sebebe göre dava stratejisinin belirlenmesi, davanın sonucu açısından belirleyicidir. Boşanma davaları karmaşıktır; hukuki yanlışlık veya zayıf kanıt sunumu, hak kaybına neden olabilir. Bakırköy de boşanma davası açıp yönetme konusunda tecrübeli avukat desteği almak, daha iyi sonuçlar alınmasını sağlayacaktır.

Hukuki Uyarı: Bu içerik, genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir boşanma uyuşmazlığı için profesyonel avukatlık hizmeti almanız şiddetle önerilir.