Unutulma hakkı ve bununla ilişkili olan gerektiği ölçüde ve en kısa süreliğine kişisel verilerin depolanması veya tutulması konuları, aslında kişisel verilerin korunması hakkının çatısını oluşturmaktadır. Her iki hakkın temelinde bireyin kişisel verileri üzerinde serbestçe tasarruf edebilmesini, geçmişin engeline takılmaksızın geleceğe yönelik plan yapabilmesini, kişisel verilerin kişi aleyhine kullanılmasının engellenmesini sağlamak yatmaktadır. Unutulma hakkı ile geçmişinde kendi iradesi ile veya üçüncü kişinin neden olduğu bir olay nedeni ile kişinin geleceğinin olumsuz bir şekilde etkilenmesinin engellenmesi sağlanmaktadır. Bireyin geçmişinde yaşadığı olumsuz etkilerden kurtularak geleceğini şekillendirebilmesi bireyin yararına olduğu gibi toplumun kalitesinin gelişmişlik seviyesinin yükselmesine etkisi de tartışılmazdır.
Unutulma Hakkı Nedir?
Unutulma hakkı ne demek? Unutulma hakkı; üstün bir kamu yararı olmadığı sürece, dijital hafızada yer alan geçmişte yaşanılan olumsuz olayların bir süre sonra unutulmasını, başkalarının bilmesini istemediği kişisel verilerin silinmesini ve yayılmasının önlemesini isteme hakkı olarak ifade edilebilir.
Tanım üzerinde inceleme yapıldığında unutulma hakkının kişisel bir içerik için söz konusu olacağı anlaşılmaktadır. Kişisel içerik, yazı, görüntü veya ses gibi çeşitli formatlarda olabilir. Hakkın en yaygın uygulama alanı dijital ortamdaki içeriklerdir; ancak KVKK, bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işlenen kişisel verileri de kapsadığından (KVKK m. 2/1), silme, yok etme ve anonim hâle getirme talepleri yalnızca dijital verilerle sınırlı değildir. Kişilik hakkının korunmasına ilişkin diğer hukuki yollar da saklıdır. Unutulma hakkına ilişkin başvurular kural olarak kişisel verileri işlenen ilgili kişi tarafından yapılır. Ancak yasal temsil yetkisi bulunan kişiler, temsil ettikleri kişi adına ve ilgili mevzuat çerçevesinde başvuruda bulunabilir. Ayrıca KVKK m. 7/1 uyarınca, işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkan kişisel veriler veri sorumlusu tarafından resen de silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. Bu yazıda ağırlıklı olarak dijital içeriklerin kaldırılması ve arama motoru sonuçlarından çıkarılması yolları incelenmektedir.
Unutulma Hakkı Nasıl Kullanılır?
Unutulma hakkı kullanımı için öncelikle içeriği yayımlayan siteden veya platformdan içeriğin kaldırılması, arama motorundan ise adınızla yapılan aramalarda ilgili bağlantıların listelenmemesi talep edilebilir. Kişisel veriler bakımından veri sorumlusuna başvurulur; başvurunun reddi veya cevapsız kalması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yolu açıktır.
Yargı yolunda ise unutulma hakkı kapsamında haberin yayından kaldırılması, kişilik hakkına saldırının durdurulması talebiyle hukuk mahkemesinden istenir (TMK 24-25). Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenmesini sağlayan 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden, 10 Ekim 2024’ten bu yana bu talepler sulh ceza hâkimliğine götürülememektedir.
Unutulma Hakkı Süresi
Unutulma hakkı kaç yıl? Unutulma hakkına ilişkin tüm talepler için geçerli tek bir başvuru süresi bulunmamaktadır. Ancak başvurulacak hukuki yola göre farklı süreler uygulanabilir. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru kanuni sürelere tabidir. Manevi tazminat taleplerinde ise TBK m. 72 ve somut olaya uygulanabilecek diğer hükümler ayrıca değerlendirilmelidir.
Anayasa Mahkemesi, haberlerin yayımından itibaren 5 yıl 3 ay geçtiği bir olayda haberin güncelliğini ve kamuoyu ilgisini yitirmediğini değerlendirerek unutulma hakkı koşullarının oluşmadığına karar vermiştir (Asli Alp ve Şükrü Alp [2. B.], B. No: 2014/18260, 4/10/2017, § 28).
Başvuru Yoluna Göre Süreler
- Veri sorumlusuna başvuru: Veri sorumlusu talebi en geç 30 gün içinde sonuçlandırır (KVKK m. 13/2).
- Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet: Veri sorumlusunun cevabını öğrenme tarihinden itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde yapılır (KVKK m. 14/1).
- Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru: Başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılır (6216 sayılı Kanun m. 47/5).
- Tazminat istemi: Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa bu süre uygulanır (TBK m. 72). Sürelerin somut olaya uygulanması ayrıca değerlendirilmelidir.
Unutulma Hakkı KVKK
Unutulma hakkı pek çok hakkı içinde barındıran bir üst kavram olarak değerlendirildiğinde bu hakkın tesisi ve gereklerinin yerine getirilmesi adına; “silme”, “yok etme veya anonim hale getirme” ile “indeksten çıkarma” işlemi gibi somut olaya göre belirlenen birçok araç söz konusudur. Bu çerçevede, ilgili kişilerin verilerinin, yayımlandıkları kaynaklardan silinmesine dair taleplerine yönelik şikayetleri Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü ile 6698 sayılı Kanunun 4., 7. ve 11. maddelerinde ve Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinde yer verilen düzenlemeler çerçevesinde ele alınarak değerlendirilmektedir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 13.maddesinde Kişinin Veri Sorumlusuna Başvurusu düzenlenmiştir. Bu kapsamda ilgili kişilerin unutulma hakkı çerçevesinde Kuruma şikayette bulunmadan önce Kanunun “Veri Sorumlusuna Başvuru” başlıklı 13. maddesi uyarınca ilgili kişi tarafından, kişisel verilerini işleyen veri sorumlusuna başvuruda bulunması zorunludur.
İlgili kişiler veri sorumlusuna başvuru şartını yerine getirdikten sonra Kurula şikayette bulunabilecektir. Kanunun “Kurula Şikayet” başlıklı 14. maddesi uyarınca başvurunun veri sorumlusu tarafından reddedilmesi, verilen yanıtın yetersiz bulunması veya ilgili kişiye cevap verilmemesi hallerinde ilgili kişi tarafından, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul’a şikayette bulunulması mümkündür.
Unutulma Hakkı Başvuru
İlgili kişilerin unutulma haklarına yönelik talepleri çerçevesinde aşağıdaki şekilde yol izleyebilmektedir:
- Talep-Yazılı ya da Kurul’un uygun gördüğü başka bir yöntemle yapılır.
Veri sorumlusu-Talebi en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. İlave maliyet varsa ücret istenebilir.
Talebin kabulü durumunda-Cevabı ilgili kişiye yazılı veya elektronik ortamda bildirir. Talebin gereğini yerine getirir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklanması hâlinde alınan ücret ilgili kişiye iade edilir (KVKK m. 13/3).
Talebin reddi durumunda-Gerekçeyi açıklar ve cevabı yazılı veya elektronik ortamda ilgili kişiye bildirir.
- Mahkeme-Kişilik hakları ihlal edilenler genel hükümlere göre yargı yoluna gidebilir. Tazminat hakları saklıdır.
- İlgili kişi, Başvurunun reddi/cevabın yetersiz olması/cevap verilmemesi halinde cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün/ başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kurul’a şikayette bulunabilir.
Kurul-60 gün içinde cevap vermezse RED sayılır. Cevap verirse, karar ilgililere tebliğ edilir.
Veri sorumlusu-Kurulun ihlal tespit ederek hukuka aykırılığın giderilmesine karar vermesi hâlinde, kararın tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde gereğini yerine getirir (KVKK m. 15/5).
Unutulma Hakkının Şartları Nelerdir?
Unutulma hakkından yararlanmak için içeriğin güncelliğini yitirmiş, kamu yararı taşımayan ve kişiye zarar veren nitelikte olması aranır. Tek başına zamanın geçmesi yeterli değildir; içeriğin niteliği, kişinin toplumdaki konumu ve kamunun güncel ilgisi birlikte değerlendirilir. Yargısal uygulamada öne çıkan ölçütler şunlardır:
- İçeriğin güncelliğini yitirmiş olması,
- İnternette kalmasında üstün bir kamu yararının bulunmaması,
- Tarihsel, istatistiksel veya bilimsel veri niteliği taşımaması,
- Kişinin kamuya mal olmuş (siyasetçi, üst düzey yönetici, tanınan sanatçı/sporcu vb.) bir kişi olmaması,
- İçeriğin kişinin şeref, itibar veya özel hayatı üzerinde sürekli olumsuz etki yaratması,
- Yayında kalma süresinin somut olaya göre makul süreyi aşmış olması.
Bu ölçütler sınırlı sayıda değildir; her olay özelinde basın özgürlüğü ile kişilik hakkı arasında bir denge testi yapılır. Uygulamada haber değeri güncel olan veya kamu yararı süren içeriklere ilişkin talepler reddedilebilmektedir.
Unutulma Hakkı İçin Nereye Başvurulur?
Unutulma Hakkı Başvuru Yolları Nelerdir? Unutulma hakkı; talebin niteliğine göre idari (KVKK) ve yargısal (asliye hukuk, özel hayat ihlallerinde 9/A kapsamında sulh ceza hâkimliği, Anayasa Mahkemesi) yollarla kullanılır. Doğru yolun seçimi sonucu doğrudan etkiler; çünkü her yol farklı bir hukuki dayanağa ve farklı bir sonuca (indeksten çıkarma, erişim engeli, tazminat) bağlıdır. Aşağıda yollar ayrı ayrı açıklanmıştır.
1) Veri Sorumlusuna Başvuru ve Kurula Şikayet (KVKK Yolu)
Arama sonuçlarından ad-soyad ile çıkan bağlantıların indeksten çıkarılmasında ilk yol, veri sorumlusuna başvurudur. 6698 sayılı KVKK m.13 uyarınca kişi, önce kişisel verisini işleyen veri sorumlusuna (Kurul içtihadında arama motorları da veri sorumlusu kabul edilir) başvurmak zorundadır. Veri sorumlusu talebi en geç 30 gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddi, yetersiz yanıt veya cevapsızlık halinde kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün ve her halde başvurudan itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikayette bulunabilir (m.14).
2) 5651 m.9 Yolu Kapandı: Sulh Ceza Hâkimliği Artık Görevli Değil
Eskiden kişilik haklarını ihlal eden internet yayınları için 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi ve 2020’de eklenen hükümle kişinin adının belirli URL’lerle ilişkilendirilmemesi istenebiliyordu. Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla 9. maddeyi bütünüyle iptal etmiş; iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiş ve yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle ad-URL ilişkilendirmemesi dâhil 9. maddeye dayanan talepler artık sulh ceza hâkimliğine yöneltilemez. Ankara BAM 25. Hukuk Dairesi de 30.01.2025 tarihli ve E.2024/2143, K.2025/234 sayılı kararında, iptal sonrasında sulh ceza hâkimliğinin görevli sayılamayacağını ve haberin kaldırılması talebinin hukuk mahkemesince esastan incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıntılar için kişilik hakları nedeniyle erişimin engellenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
3) Özel Hayatın Gizliliği ve Acil Engelleme (5651 m.9/A)
İçerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa, hızlı işleyen ayrı bir yol vardır. 5651 m.9/A uyarınca kişi, doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına (31.07.2026’dan önce BTK) başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini talep edebilir. Erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular; başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. Bu yol yalnızca özel hayatın gizliliğine ilişkindir; özellikle mahrem görsellerin hızlı engellenmesinde önemlidir. Ayrıntılar için özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
4) Asliye Hukuk Mahkemesi ve Tazminat
- maddenin iptalinden sonra unutulma hakkına dayalı içerik kaldırma taleplerinin temel yargısal yolu hukuk mahkemesidir. Görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir (HMK 2/1); davacı kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açabilir (TMK 25). TMK m.24-25 kapsamında kişilik hakkına saldırının önlenmesi ve durdurulması, yani haberin yayından kaldırılması; TBK m.58 kapsamında manevi tazminat talep edilebilir. Dava sonuçlanıncaya kadar içeriğin yayında kalması ciddi zarara yol açacaksa ihtiyati tedbir de istenebilir (HMK 389 vd.). Aşağıda yer verilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararında da haberin unutulma hakkı kapsamında yayından kaldırılmasına ilişkin hukuk mahkemesi kararı onanmıştır.
5) Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru ve AİHM
İç hukuk yolları tüketildiği halde ihlal giderilmemişse Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru gündeme gelir. Başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır (6216 sayılı Kanun m.47/5). Anayasa Mahkemesi sürecinin de sonuçsuz kalması halinde, koşulları varsa Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru yolu açıktır.
Başvuru yollarının karşılaştırması:
| Başvuru Yolu | Hukuki Dayanak / Talep | Tipik Sonuç |
|---|---|---|
| Veri sorumlusu → Kurul | 6698 KVKK m.13-14 / indeksten çıkarma | Delisting veya ret |
| Asliye Hukuk | TMK 24-25, TBK 58, HMK 389 vd. / kaldırma, ihtiyati tedbir, tazminat | Yayın kaldırma ve/veya tazminat |
| Siber Güvenlik Başkanlığı → sulh ceza hâkimi | 5651 m.9/A / özel hayatın gizliliği | En geç 4 saatte engelleme; 24 saat içinde hâkime sunma, 48 saatte karar |
| Anayasa Mahkemesi | Bireysel başvuru / temel hak ihlali | İhlal tespiti, yeniden değerlendirme |
İnternette Unutulma Hakkı Nasıl Yapılır?
Hukuk sistemimizde internet içeriğinin yayından çıkarılması, kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemelerinde açılacak dava ve ihtiyati tedbir yoluyla; özel hayatın gizliliğinin ihlalinde ayrıca 5651 m.9/A kapsamında Siber Güvenlik Başkanlığına başvuru yoluyla gerçekleştirilebilir. Özellikle Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce tüm başvuru yollarının tüketilmesi gerekmektedir.
Unutulma Hakkı Erişimin Engellenmesi
Unutulma hakkı, genel olarak bireylerin kişisel verilerine erişimin engellenmesini talep edebilmesi hakkını ifade etmektedir. Dolayısıyla bireylerin itibarlarını kötü etkileyecek haber, yorum ve içeriklere erişimi azaltma taleplerini yerine getirmek adına unutulma hakkı uygun bir araç sağlamaktadır. Unutulma hakkına ilişkin talepler, kişilik haklarının ihlali çerçevesinde hukuk mahkemesinde ileri sürülür; ihlalin gerçekleştiği içeriğin (URL) yayından kaldırılması veya erişiminin engellenmesi, dava ile birlikte ihtiyati tedbir yoluyla istenebilir. Erişimin engellenmesine ilişkin bütün başvuru yolları için erişimin engellenmesi rehberimize bakabilirsiniz.
Unutulma Hakkı Rehberi
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından yayınlanan Unutulma Hakkı ile ilgili yazıyı linke tıklayarak bakabilirsiniz.
KVKK Unutulma Hakkı Rehberi
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (Kurum); silme, yok etme, anonim hale getirme ve indeksten çıkarma işlemlerini içeriğinde barındıran bir üst kavram olan unutulma hakkının arama motorları nezdinde kullanılmasına açıklık getirmek amacıyla “Unutulma Hakkının Arama Motorları Özelinde Değerlendirilmesi” isimli bir rehber yayınlamıştır. Kurum tarafından yayınlanan Rehber’de Unutulma hakkı, kişisel verilere üçüncü kişiler tarafından erişimin kısmen de olsa kısıtlanmasını sağlayarak, bireyin toplum tarafından dışlanmasını önleyen ve saygınlığını korumasını sağlayan hak olarak tanımlanmıştır. Böylece, geçersiz, eksik, tamamen ilgisiz veya sonradan ilgisiz hale gelmiş sonuçların, talep halinde silinmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Unutulma Hakkı Sulh Ceza
Unutulma hakkı talepleri eskiden 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine dayanılarak sulh ceza hâkimliğine yöneltilebiliyordu. Bu madde Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş ve iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir; bu nedenle unutulma hakkına dayalı içerik kaldırma talepleri artık sulh ceza hâkimliğine değil, hukuk mahkemesine yöneltilir. Sulh ceza hâkimliği yalnızca içeriğin özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği hâllerde, 9/A kapsamında Siber Güvenlik Başkanlığına yapılan başvurunun yargısal denetimi için devreye girer.
Unutulma Hakkı Google
Unutulma hakkı Google Türkiye kapsamında Google, kendisine yapılan başvuruyu inceler ve uygun bulduğu belirli bağlantıları (URL’leri) arama sonuçlarından çıkarabilir. Bu işlem içeriği kaynak internet sitesinden silmez; içerik sitede yayında kalabilir ve kaynaktan kaldırılması için site sahibine başvurmak gerekir. Google’ın başvuru üzerine arama sonuçlarından çıkarabildiği içerikler arasında rıza dışı paylaşılan mahrem görseller, rıza dışı üretilmiş sahte müstehcen içerikler, çıkar amaçlı içerik kaldırma uygulaması olan sitelerdeki içerikler, finansal, tıbbi ve resmi kimlik bilgileri ile zarar verme amacıyla kişisel bilgilerin ifşasına yönelik içerikler sayılabilir.
Google’ın talep üzerine ilgili URL’leri kaldırmaması üzerine yargı yoluna başvurulabilir. Kişiler, unutulma hakkı kapsamında Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yoluna gidebilir veya Türk Medeni Kanunu’nun kişiliği koruyan hükümlerine (TMK 24-25) dayanarak içeriğin kaldırılmasını hukuk mahkemesinden talep edebilirler. ÖNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun olarak hizmet vermekte ve müvekkillerimize bu kanun uyarınca gerekli hukuki desteği sağlamaktadır.
Unutulma Hakkı Süresi: Kaç Yıl Geçmelidir?
Unutulma hakkı için sabit bir süre yoktur; “makul süre” her somut olaya göre belirlenir. Anayasa Mahkemesi bir olayda beş yıl üç aylık süreyi yeterli görmezken, başka bir olayda yaklaşık on dört yıl önceki bir habere erişimin engellenmesi gerektiğine karar vermiştir. Belirleyici olan sürenin uzunluğu kadar içeriğin niteliği ve güncel kamu yararıdır. Başvuru yollarına göre süreler için yukarıdaki “Başvuru Yoluna Göre Süreler” bölümüne bakabilirsiniz.
Çocuğun Unutulma Hakkı
Çocuklar bakımından unutulma hakkı, üstün çocuk yararı gözetilerek uygulanır. Özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması, çocuğa sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Ayırt etme gücüne sahip küçükler kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarını kullanırken kural olarak yasal temsilcinin rızasına ihtiyaç duymaz (TMK m. 16). Ancak kişisel verilerin işlenmesine çocuğun tek başına rıza verip veremeyeceği; çocuğun yaşı ve gelişimi, işlemin niteliği, yasal temsil hükümleri ve üstün yararı birlikte değerlendirilerek somut olayda belirlenir. Ayırt etme gücü bulunmayan çocuk yönünden yasal temsilci çocuğun menfaatine göre hareket eder. 6698 sayılı KVKK’da çocuklara özgü ayrı bir düzenleme bulunmadığından, çocuk bu hakkını genel hükümler çerçevesinde kullanır; değerlendirmede çocuğun yararı belirleyici ağırlık taşır.
Unutulma Hakkı Ne Kadar?
Unutulma hakkı avukat ücreti duruma göre değişkenlik gösterir. Dolayısıyla dijital ortamda kişi hakkında bulunan içeriklerin durumu, kişinin yapacağı talep üzerine kaldırılması gibi nedenlerle ücret konusunda net bir şey söylenemez. Detaylı bilgi ve ücret için bizimle İLETİŞİME geçebilirsiniz.
Unutulma Hakkı Dilekçesi
Unutulma hakkı dilekçe örneği, unutulma hakkı başvuru dilekçe örneği için ofisimizle iletişime geçerek profesyonel bir şekilde hukuki destek alabilirsiniz.
Unutulma Hakkı Davasında Avukatın Önemi ve Yetkili Mahkemeler
Unutulma hakkı taleplerinde sonuç, büyük ölçüde başvurunun doğru yapılandırılmasına bağlıdır. Talebin hangi yola (KVKK, Asliye Hukuk, m.9/A, Anayasa Mahkemesi) dayanacağı, URL bazlı ve ölçülü hazırlanması, güncellik ve kamu yararı testinin somut gerekçelerle karşılanması başarı şansını belirler. Uygulamada şekil eksikliği veya aşırı geniş talep nedeniyle başvurular reddedilebilmektedir; bu nedenle her talebin kabul edileceği yönünde bir beklenti gerçekçi değildir. İstanbul’da bu süreçler bakımından Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi ve özel hayat ihlallerinde Bakırköy Sulh Ceza Hâkimliği gibi merciler nezdinde işlemler yürütülür. Bilişim hukuku alanında deneyimli bir avukatla çalışmak, sürecin doğru yoldan ve etkili biçimde yönetilmesini sağlar.
Unutulma Hakkı Anayasa Mahkemesi Kararı
Anayasa Mahkemesi, N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, 3/3/2016, §§ 73-75
…73. Başvuru tarihi itibarıyla söz konusu haberin yaklaşık on dört yıl önceki bir olaya ilişkin olduğu ve böylelikle güncelliğini yitirdiği açıktır. Haberin içeriği açısından uyuşturucu kullanımı ile ilgili bir haberin tarihi, istatistiksel veya bilimsel amaçlarla İnternet ortamında kolaylıkla ulaşılabilirliğinin sağlanmasının zorunlu olduğu da söylenemez. Bu bağlamda kamu yararı bakımından siyasi veya medyatik bir kişiliğe sahip olmayan başvurucu hakkında İnternet ortamında yayınlanan haberlerin kolaylıkla ulaşılabilirliğinin başvurucunun itibarını zedelediği açıktır.
-
Sonuç olarak başvurucu hakkında yapılan haberler unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gereken haberlerdir. İnternet ortamının sağladığı kolaylıklar gözetildiğinde başvurucunun şeref ve itibarının korunması için anılan habere erişimin engellenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda erişiminin engellenmesine yönelik talebin reddedilmesiyle ifade ve basın özgürlükleri ile kişinin manevi bütünlüğünün korunması hakkı arasında adil bir dengenin kurulduğu söylenemez.
-
Açıklanan gerekçelerle başvurucunun şeref ve itibarını koruma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
Unutulma Hakkı Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. HD, E. 2021/19113, K. 2024/7929, T. 19.09.2024
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; Sabah Gazetesinin internet sitesinde 02.03.2005 tarihinde davacı hakkında “Rekabet Kurumunda köstebek operasyonu” başlıklı haber yayınlandığı, bu iddiaya konu yargılama neticesinde davacının beraat ettiği ancak haberin halen arşivde yayınlanmaya devam ettiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.06.2015 tarihli ve E.2014/4-56, K.2015/1679 sayılı kararında ”…Unutulma hakkına gelince; unutulma hakkı ve bununla ilişkili olan gerektiği ölçüde ve en kısa süreliğine kişisel verilerin depolanması veya tutulması konuları, aslında kişisel verilerin korunması hakkının çatısını oluşturmaktadır. Her iki hakkın temelinde bireyin kişisel verileri üzerinde serbestçe tasarruf edebilmesini, geçmişin engeline takılmaksızın geleceğe yönelik plan yapabilmesini, kişisel verilerin kişi aleyhine kullanılmasının engellenmesini sağlamak yatmaktadır. Unutulma hakkı ile geçmişinde kendi iradesi ile veya üçüncü kişinin neden olduğu bir olay nedeni ile kişinin geleceğinin olumsuz bir şekilde etkilenmesinin engellenmesi sağlanmaktadır. Bireyin geçmişinde yaşadığı olumsuz etkilerden kurtularak geleceğini şekillendirebilmesi bireyin yararına olduğu gibi toplumun kalitesinin gelişmişlik seviyesinin yükselmesine etkisi de tartışılmazdır. Unutulma hakkı; üstün bir kamu yararı olmadığı sürece, dijital hafızada yer alan geçmişte yaşanılan olumsuz olayların bir süre sonra unutulmasını, başkalarının bilmesini istemediği kişisel verilerin silinmesini ve yayılmasının önlemesini isteme hakkı olarak ifade edilebilir.” şeklinde unutulma hakkının ifade edildiği, dava konusu haberin unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gereken bir yayın olduğu, bu nedenle mahkemenin internet haberinin yayından kaldırılmasına dair kabul kararının yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Unutulma hakkı, içeriğin tamamen silinmesi anlamına mı gelir?
Hayır. Unutulma hakkı her zaman içeriğin internetten tamamen silinmesi anlamına gelmez. Çoğu olayda asıl sonuç, içeriğin arama motorlarında kişinin adıyla ilişkilendirilmemesi (indeksten çıkarma) veya belirli URL’lere erişimin engellenmesidir. İçeriğin kaynakta kalması, arama sonuçlarından çıkarılmasına engel değildir.
2. Unutulma hakkı için kaç yıl geçmesi gerekir?
Sabit bir süre yoktur; “makul süre” her somut olaya göre değerlendirilir. Tüm talepler için geçerli tek bir başvuru süresi de bulunmamakla birlikte, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve tazminat talepleri kendi sürelerine tabidir. Bazı olaylarda beş yıllık süre yeterli görülmezken, bazılarında çok daha uzun süre geçmiş içeriklerin kaldırılmasına karar verilebilir. Belirleyici olan içeriğin güncelliği ve kamu yararıdır.
3. Unutulma hakkı başvurusu nereye yapılır?
Talebin niteliğine göre değişir. Arama sonuçlarından çıkarma için önce veri sorumlusuna, reddi halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na; kişilik hakkı ihlalinde içeriğin kaldırılması ve tazminat için hukuk mahkemesine (kural olarak asliye hukuk); özel hayatın gizliliği ihlalinde ayrıca 5651 m.9/A kapsamında Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur. İç hukuk tüketilince Anayasa Mahkemesi yolu açılır.
4. Google arama sonuçlarından adım nasıl kaldırılır?
Önce arama motorunun ilgili başvuru kanalı üzerinden indeksten çıkarma (delisting) talep edilir. Talebin reddi veya yanıtsız kalması halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na başvurulabilir; ayrıca kişilik hakkına dayanılarak hukuk mahkemesinden içeriğin kaldırılması istenebilir. 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine dayanan ad-URL ilişkilendirmemesi kararı, maddenin iptali nedeniyle artık sulh ceza hâkimliğinden istenememektedir.
5. Unutulma hakkı başvurusu reddedilirse ne yapılabilir?
Reddedilen başvuru için bir üst mercie veya yargı yoluna gidilebilir. Veri sorumlusunun reddi halinde Kurula şikayet; hukuk mahkemesi kararlarına karşı istinaf ve temyiz; 9/A kapsamındaki sulh ceza kararına karşı itiraz; iç hukuk tüketildiğinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru ve koşulları varsa Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru mümkündür. Yeniden başvuruda gerekçelerin güçlendirilmesi önem taşır.
6. Çocuklar unutulma hakkından yararlanabilir mi?
Evet. Çocuklar bakımından unutulma hakkı, üstün çocuk yararı gözetilerek uygulanır. Ayırt etme gücüne sahip çocuğun kişisel verilerinin işlenmesine tek başına rıza verip veremeyeceği; çocuğun yaşı ve gelişimi, işlemin niteliği ve yasal temsil hükümleri dikkate alınarak somut olayda değerlendirilir. Ayırt etme gücü olmayan çocukta yasal temsilci çocuğun menfaatine göre hareket eder. Çocuğa özgü ayrı bir kanun hükmü bulunmasa da değerlendirmede çocuğun yararı belirleyici ağırlık taşır.
7. Unutulma hakkı kapsamındaki her talep kabul edilir mi?
Hayır. Unutulma hakkı mutlak değildir; her talep, basın özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme hakkıyla denge testine tabidir. Haber değeri güncel olan veya kamu yararı süren içeriklere ilişkin talepler reddedilebilir. Ayrıca şekil eksikliği veya aşırı geniş talep de redde yol açabilir. Bu nedenle başvurunun somut ve ölçülü hazırlanması önemlidir.