Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Kaldırılması (2026 Güncel Rehber)

Erişimin engellenmesi, internet ortamındaki hukuka aykırı bir içeriğe (haber, video, fotoğraf, yorum) kullanıcıların ulaşmasının teknik yöntemlerle önlenmesidir. Başvurulacak merci içeriğin niteliğine göre değişir: İçeriğin 5651 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinde sayılan suçları oluşturması hâlinde, soruşturma aşamasında hâkim, kovuşturma aşamasında mahkeme; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise kanundaki koşullarla Cumhuriyet savcısı karar verebilir. Ayrıca 8 inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında Siber Güvenlik Başkanı re’sen erişimin engellenmesi kararı verebilir. Bu son yetki, içeriğin yayından çıkarılmasını da kapsamaz; ilgili ibare Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Özel hayatın gizliliği ihlal ediliyorsa Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur ve tedbir sulh ceza hâkiminin kararına sunulur. Şeref ve itibar gibi diğer kişilik hakkı ihlallerinde ise yol hukuk mahkemesidir. Bu ayrım 2024’ten itibaren belirleyici hâle gelmiştir: Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden içerik kaldırma ve erişim engeli istenmesini sağlayan 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş, iptal 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiş ve yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır. Bu rehber, güncel mevzuata göre başvuru yollarını, kararın uygulanmasını ve itiraz usulünü açıklar.

Erişimin Engellenmesi ve İçerik Kaldırma Nedir?

Erişimin Engellenmesi Nedir?

Erişimin engellenmesi ne demek? Erişimin engellenmesi, hukuka aykırı bir internet içeriğine erişimin alan adı, IP adresi veya doğrudan içeriğin bulunduğu adres (URL) üzerinden teknik olarak önlenmesidir. Amaç, içeriğin yok edilmesi değil, kullanıcıların ona ulaşmasının durdurulmasıdır. Bu yönüyle içeriğin çıkarılmasından (içeriğin internet ortamından kaldırılmasından) farklıdır. Kanun kural olarak hedefli engellemeyi öngörür: 8 ve 8/A maddeleri kapsamındaki erişimin engellenmesi kararları ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölümle ilgili olarak (URL vb. şeklinde) verilir; teknik olarak bu mümkün değilse veya ihlal bu yolla önlenemiyorsa sitenin tümüne yönelik karar verilebilir (m. 8/17, 8/A-3). Özel hayatın gizliliği nedeniyle verilen tedbir ise ihlali oluşturan yayın, kısım, bölüm, resim veya video ile ilgili olarak yalnızca URL bazında uygulanır (m. 9/A-4). Hukuk mahkemesinden istenen tedbirlerde de talebin ihlali oluşturan içerikle sınırlı tutulması, kararın ölçülülüğü bakımından önemlidir.

İçeriğin Yayından Kaldırılması Nedir?

İçerik veya yer sağlayıcılar tarafından içeriğin sunuculardan veya barındırılan içerikten çıkarılmasına “içeriğin yayından kaldırılması” denilmektedir.

İçeriğin yayından kaldırılması ve erişimin engellenmesi farklı durumlardır. İçeriğin yayından çıkarılmasında bir içeriğin (fotoğraf, yazı vb.) sunuculardan veya barındırılan içerikten kaldırılması söz konusudur.

İçeriğin Yayından Çıkarılması ve Erişimin Engellenmesi Farkı

İçeriğin çıkarılması içeriği kaynağında ortadan kaldırır. Erişimin engellenmesi ise içeriği yerinde bırakır ve yalnızca Türkiye’den erişimi önler; içerik yurt dışından veya VPN üzerinden görülmeye devam edebilir. Bu nedenle kişilik hakkı veya özel hayat ihlallerinde iki sonuç çoğu zaman birlikte hedeflenir.

İçeriğin kaldırılmasını önce içeriği yayımlayan kişiden veya platformdan isteyebilirsiniz; ancak bu bir ön şart değildir. Kişilik hakkı ihlalinde içeriğin kaldırılması, saldırının durdurulması talebiyle hukuk mahkemesinden (TMK 25) ve dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbirle istenir. Özel hayatın gizliliği ihlalinde ise 9/A yolu yalnızca URL bazında erişimin engellenmesini sağlar; içeriğin kaynağından silinmesi için platform başvurusu veya hukuk yolu ayrıca gerekir.

Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Kaldırılması

İçeriğin yayından kaldırılması ve/veya erişimin engellenmesi için başvuru yolları üç ana başlıkta toplanır:

• Kişilik hakkı ihlali (şeref, itibar, haysiyet): Hukuk mahkemesinde dava ve ihtiyati tedbir. Ayrıntılar için kişilik hakları nedeniyle erişimin engellenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
• Özel hayatın gizliliğinin ihlali: 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesindeki özel yol. Ayrıntılar için özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
• İçeriği belirli suçları oluşturan yayınlar (5651 m. 8): TCK’daki intihara yönlendirme (m. 84), çocukların cinsel istismarı (m. 103/1), uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (m. 190), sağlık için tehlikeli madde temini (m. 194), müstehcenlik (m. 226), fuhuş (m. 227) ve kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (m. 228) suçları; 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun’daki suçlar; 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki suçlar ve 2937 sayılı Kanun’un 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki suçlar.

Bu suçlarla ilgili içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından verilir. Soruşturma evresinde, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir; bu durumda savcı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar, hâkim de en geç yirmi dört saat içinde karar verir. Süresinde onaylanmayan tedbir savcı tarafından derhâl kaldırılır. Erişimin engellenmesi kararı, amacı gerçekleştirecek nitelikte görülürse belirli bir süreyle sınırlı olarak da verilebilir. Koruma tedbiri olarak verilen karara Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir (m. 8/2). Bu suçları oluşturan yayınlarla ilgili erişimin engellenmesi kararı Siber Güvenlik Başkanı tarafından re’sen de verilebilir (m. 8/4).

Hakaret (TCK 125) bu katalogda yer almaz. Bu nedenle hakaret içeren bir paylaşım için açılan ceza soruşturması tek başına erişim engeli sağlamaz; içeriğin kaldırılması için kişilik hakkına dayalı hukuk yolu ayrıca izlenmelidir.

Erişim Sağlayıcıları Birliği Nedir?

Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB), özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir birliktir ve 5651 sayılı Kanun’un 8 ve 8/A maddeleri kapsamı dışındaki içerik çıkarma ve erişimin engellenmesi kararlarının uygulanmasında koordinasyonu sağlar (m. 6/A). Birliğin görev alanına giren kararlar uygulanmak üzere Birliğe gönderilir; Birliğe yapılan tebligat erişim sağlayıcılara yapılmış sayılır. 8 ve 8/A maddeleri kapsamındaki kararların bildirim ve uygulanma usulleri ise ilgili hükümlere göre değerlendirilir.

AYM İptali Sonrası Güncel Çerçeve

Kişilik hakkı ihlaline dayalı erişim engelinin hukuki dayanağı 2024’te değişmiştir. Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesini iptal etmiştir. Karar, 10.01.2024 tarihli ve 32425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptal dokuz ay sonra, 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir. O tarihten bu yana 5651 sayılı Kanun’da değişiklik yapan kanunlar 9. maddeyi yeniden düzenlememiştir; mevzuattaki güncel metinde madde “İptal” olarak yer almaktadır. Aynı kararla 8. maddenin dördüncü fıkrasındaki “içeriğin çıkarılması ve/veya” ibaresi de iptal edilmiştir.

✦ Uygulamada bunun anlamı şudur: 9. maddeye özgü usuller artık uygulanmaz. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğine başvuru, içerik veya yer sağlayıcıya bu maddeye göre başvuru, hâkimin yirmi dört saat içinde karar vermesi, adın belirli adreslerle ilişkilendirilmemesi kararı ve aynı içeriğin yeni adreslerde yayımlanması hâlinde Birliğe doğrudan başvuru bu usullerdendir. Yalnızca kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanılarak eski 9. maddedeki doğrudan sulh ceza hâkimliği başvuru usulü işletilemez; bu talepler TMK 24-25 çerçevesinde hukuk mahkemesinde değerlendirilir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi, 30.01.2025 tarihli ve E.2024/2143, K.2025/234 sayılı kararında, bir haberin tedbiren kaldırılması istemiyle açılan davada “sulh ceza hâkimliği görevlidir” gerekçesiyle verilen görevsizlik kararını kaldırmış ve işin esasının incelenmesi için dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir. Karar, içeriğin kaldırılmasına doğrudan hükmetmemiş; göreve ilişkin usul değerlendirmesiyle sınırlı kalmıştır. Özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A maddesi ile 8 ve 8/A maddeleri ise yürürlüktedir.

7590 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun’un 2 nci maddesindeki “Başkan” tanımı Siber Güvenlik Başkanı olarak değiştirilmiş; 8 inci ve 9/A maddelerinin belirli fıkralarındaki “Kurum/Kuruma” atıfları da “Başkanlık/Başkanlığa” şeklinde güncellenmiştir. Bununla birlikte yetki dağılımı, her maddenin ilgili fıkrası esas alınarak ayrı ayrı değerlendirilmelidir. 8 inci madde kapsamında soruşturma evresinde hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı ve kovuşturma evresinde mahkeme tarafından karar verilebilir. Siber Güvenlik Başkanı’nın 8 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki re’sen karar yetkisi ise erişimin engellenmesiyle sınırlıdır; Anayasa Mahkemesi, bu fıkradaki “içeriğin çıkarılması ve/veya” ibaresini iptal etmiştir. 8/A maddesindeki yetki özel koşullara, 9/A kapsamındaki bireysel başvuru ise Başkanlığa başvuru usulüne tabidir. Bütün yetkiler de Başkanlığa geçmiş değildir: Örneğin 8 inci maddenin on birinci fıkrasına göre yetkilendirmenin iptali kararı, Başkanlığın talebi üzerine hâlâ “Kurum”, yani Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından verilir.

Erişimin Engellenmesi Şartları ve Başvuru Yolları

Erişimin Engellenmesi Şartları

Erişimin engellenmesi kararı hangi nedenlerle alınır?

• İçeriğin 5651 sayılı Kanun’un 8. maddesinde sayılan suçları oluşturması,
• Özel hayatın gizliliğinin ihlali (m. 9/A),
• Yaşam hakkı, kişilerin can ve mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması (m. 8/A),
• Şeref, itibar gibi kişilik değerlerine saldırı (hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbirle; TMK 24-25, HMK 389 vd.),
• Fikir ve sanat eserleri üzerindeki hakların ihlali (5846 sayılı Kanun ek m. 4’teki özel usul),
• İnternette unutulma hakkı ve arama sonuçlarından çıkarılma talepleri (kişilik hakları ve kişisel verilerin korunması kapsamında).

Kişilik hakkı ihlallerinde dayanak artık 5651 sayılı Kanun değil, Türk Medeni Kanunu’nun kişiliği koruyan hükümleri ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ihtiyati tedbir hükümleridir.

Telif hakkı ihlallerinde, 5846 sayılı Kanun’un ek 4 üncü maddesinde düzenlenen içerik çıkarma ve hizmetin durdurulmasına ilişkin özel usul ayrıca değerlendirilmelidir. Bu usulde hak sahibi önce bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak ihlalin üç gün içinde durdurulmasını ister; ihlal devam ederse Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, servis sağlayıcıdan ihlale devam eden içerik sağlayıcıya verilen hizmetin üç gün içinde durdurulması istenir. İnternette unutulma hakkı ve arama sonuçlarından çıkarılma talepleri de somut olayın özelliklerine göre kişilik hakları ve kişisel verilerin korunması hükümleri kapsamında incelenir; iptal edilen 9 uncu maddedeki, adın belirli internet adresleriyle ilişkilendirilmemesine ilişkin özel mekanizma artık uygulanamaz. Bu yollar, 5651 sayılı Kanun’un 8 inci maddesindeki katalog suçlara dayalı erişim engelleme usulüyle karıştırılmamalıdır.

İçerik veya Yer Sağlayıcısına Başvurmak Zorunda mıyım?

Hayır. İçeriği yayımlayan kişiye veya platforma başvurmak çoğu zaman en hızlı sonuç veren yoldur, ancak mahkemeye veya Başkanlığa gitmeden önce zorunlu bir aşama değildir. Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde olumlu veya olumsuz cevap vermek zorundadır; olumsuz cevap gerekçeli olmalıdır (ek m. 4/3). Yürürlükteki metin bu yükümlülüğü 9 uncu ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik başvurularla sınırlamaktadır. 9 uncu madde iptal edildiğinden, 1 Kasım 2026’ya kadar yükümlülüğün açıkça uygulandığı alan özel hayatın gizliliğine ilişkin (9/A) başvurulardır. Kişilik hakkı ihlali iddiasıyla yapılan başvurular bakımından ise iptal edilmiş maddeye yapılan atfın etkisi ayrıca değerlendirilmelidir; bu konuda kesin bir sonuç çıkarılmamalıdır. 7578 sayılı Kanun’la söz konusu sınırlama kaldırılmış olup değişiklik 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecektir. Kişilik hakkı ihlalinde doğrudan hukuk mahkemesine, özel hayat ihlalinde doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulabilir.

Hangi Yola Başvurmalıyım? (Karar Tablosu)

Erişim engellemesi mi yoksa içeriğin kaldırılması yoluna mı başvurmam lazım? Erişim engelleme veya içeriği kaldırma için hangi yolun izleneceği içeriğin niteliğine göre değişir. Aşağıdaki satırlar aynı türden bir kararın şartları değil, birbirinden ayrı başvuru yollarıdır:

Erişimin Engellenmesi Talebi

Erişimin engellenmesi talebi nasıl yapılır? İnternette kişilik hakkı veya özel hayatı ihlal edilen kişi, içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini isteyebilir; ancak talebin yöneltileceği yer ihlalin türüne göre farklıdır. Şeref ve itibara yönelik saldırılarda dava ve ihtiyati tedbir dilekçesi hukuk mahkemesine sunulur. Özel hayatın gizliliğinin ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur. İçerik katalog suçlardan birini oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına yapılan suç duyurusuyla birlikte tedbir talep edilebilir.

Erişimin Engellenmesi Nereden Talep Edilir?

• Kişilik hakkı ihlali: Hukuk mahkemesinden; dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra davanın görüldüğü mahkemeden ihtiyati tedbir olarak (HMK 390/1).
• Özel hayatın gizliliği: Siber Güvenlik Başkanlığından. Başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar (m. 9/A-5).
• Katalog suçlar: Soruşturma evresinde hâkimden, kovuşturma evresinde mahkemeden; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısından.

Kişilik hakkı ihlalinde artık sulh ceza hâkimliğine başvurulmaz. Sulh ceza hâkimliği; 9/A yolunda Başkanlığa yapılan başvurunun yargısal denetiminde ve 8. madde kapsamındaki soruşturmalarda görev yapar.

Erişimin Engellenmesi Talebi Nasıl Yapılır?

1. İhlale konu içeriğin bütün internet adreslerini (URL) eksiksiz tespit edin.
2. İçeriği tarih ve saat bilgisiyle kayıt altına alın (ekran görüntüsü; mümkünse noter veya e-tespit).
3. İhlalin türünü belirleyin: kişilik hakkı, özel hayat veya katalog suç.
4. Seçilen yola uygun dilekçeyi hazırlayın. Hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenecekse tedbir sebebi ve türü açıkça belirtilmeli, haklılık yaklaşık olarak ispat edilmelidir (HMK 390/3). Mahkeme kural olarak teminat ister; gerekçesini belirterek teminat almayabilir. Adli yardımdan yararlanan kişinin teminat göstermesi gerekmez (HMK 392).
5. Mahkeme ihtiyati tedbir kararı verirse, tedbirin uygulanmasını kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edin (HMK m. 393/1). Tedbir dava açılmadan önce alınmışsa, uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas davayı açın ve dava açıldığına ilişkin evrakı tedbiri uygulayan memura sunun. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m. 397/1).

Süreç usul hatasına açık olduğundan, başvurunun bilişim hukuku alanında deneyimli bir avukatla yürütülmesi önerilir. Bize İLETİŞİM sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz.

Erişimin Engellenmesi Talebi UYAP

Erişimin engellenmesi UYAP’tan nasıl açılır? Kişilik hakkı ihlaline dayalı dava ve ihtiyati tedbir talebi hukuk mahkemesine yöneltildiği için, avukat aracılığıyla UYAP üzerinden elektronik olarak sunulabilir; dava adliyedeki ön büro aracılığıyla da açılabilir. Özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A başvurusu ise Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır ve ardından yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulması gerekir.

Erişimin Engellenmesi Başvuru Süresi

Eski 9. maddeye göre “içerik yayında kaldıkça süre yoktur” denebiliyordu; bu madde artık uygulanmaz. Güncel durumda süre seçilen yola göre değişir. Saldırının önlenmesi ve durdurulması talepleri saldırı devam ettiği sürece ileri sürülebilir; tazminat talepleri zamanaşımına tabidir. Dava açılmadan önce alınan ihtiyati tedbirde esas dava iki hafta içinde açılmalıdır (HMK 397). Özel hayat ihlalinde 9/A talebi, talepte bulunulan saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulmalıdır; hâkim kararını kırk sekiz saat içinde açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkar (m. 9/A-5). Delillerin kaybolmaması için içeriğin tespit edilmesi ve vakit kaybetmeden harekete geçilmesi önemlidir.

Erişimin Engellenmesi Dilekçesi

Erişimin engellenmesi dava dilekçesi artık seçilen yola göre hazırlanır. Kişilik hakkı ihlalinde dilekçe hukuk mahkemesine hitaben yazılır ve TMK 24-25 ile HMK 389 vd. hükümlerine dayanır. Dilekçede ihlale konu URL’ler, hangi kişilik değerinin nasıl ihlal edildiği, talep edilen koruma (içeriğin kaldırılması, saldırının durdurulması, tespit, kararın yayımlanması, tazminat) ve ihtiyati tedbir talebi açıkça gösterilmelidir. Güncel bir örnek için içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi dilekçe örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Dilekçenin uzman bir avukat tarafından hazırlanması önerilir. Usule ilişkin eksiklikler, haklı bir talebin dahi reddiyle sonuçlanabilir.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Nedeniyle Erişimin Engellenmesi

Özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi nedeniyle erişimin engellenmesi, 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesinde düzenlenmiştir. Başvuru Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır; erişim sağlayıcılar tedbiri derhâl, en geç dört saat içinde uygular. Talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur, hâkim de kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. Söz konusu düzenlemenin ayrıntıları için makalemize BURADAN ulaşabilirsiniz.

Erişimin Engellenmesi Suç Duyurusu

Yayımlanan içerik aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa (ör. hakaret, tehdit, özel hayatın gizliliğini ihlal) Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette veya suç duyurusunda bulunulabilir. Ceza süreci ile içeriğin kaldırılması süreci ayrı yürür. Sosyal medyada hakarete uğradıysanız hem savcılığa şikâyette bulunabilir hem de içeriğin kaldırılması için hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir isteyebilirsiniz.

Erişim Engeli Kararı, Uygulanması ve İtiraz

Erişimin Engellenmesi Kararı

Erişimin engellenmesi kararı nasıl alınır? Kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesi, sakıncayı ortadan kaldıracak her türlü tedbire karar verebilir (HMK 391); içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi bu kapsamda talep edilebilir. Talebin kabulü ise ihlalin niteliğine, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmesine, tedbirin gerekliliği ve ölçülülüğüne, ayrıca ifade ve basın özgürlüğüyle kurulacak dengeye bağlıdır. Derhâl korunma zorunluluğu varsa bu karar karşı taraf dinlenmeden de verilebilir (HMK 390/2).

Özel hayatın gizliliğinin ihlalinde Başkan, kendisine gelen talebi uygulanmak üzere derhâl Birliğe bildirir; erişim sağlayıcılar tedbiri derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir (m. 9/A-3). Hâkim, özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar. Erişimin engellenmesine konu içerik yayından çıkarılmışsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m. 9/A-7).

Erişimin Engellenmesi Kararını Kim Verir?

• Kişilik hakkı ihlali: Hukuk mahkemesi (ihtiyati tedbir ve esas hakkındaki karar).
• Özel hayatın gizliliği: Tedbiri Siber Güvenlik Başkanlığı uygulatır, sulh ceza hâkimi karara bağlar. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde erişimin engellenmesi doğrudan Başkanın emri üzerine Başkanlıkça yapılır; bu karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir (m. 9/A-8, 9).
• Katalog suçlar: Soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı; erişimin engellenmesi bakımından re’sen Siber Güvenlik Başkanı (m. 8/2, 8/4). Ayrıca 5602 sayılı Kanun’da tanımlanan kurum ve kuruluşlar, kendi görev alanlarına giren suçlar bakımından erişimin engellenmesi kararı alabilir; bu kararlar uygulanmak üzere Başkanlığa gönderilir (m. 8/14).
• Kamu düzeni ve millî güvenlik: Hâkim; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan (m. 8/A-1). Bu talep üzerine Başkanın verdiği karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur; hâkim kararını kırk sekiz saat içinde açıklamazsa karar kendiliğinden kalkar (m. 8/A-2).

Erişimin Engellenmesi Kararını Kim Uygular?

Erişimin engellenmesi kararları teknik olarak erişim sağlayıcılar tarafından uygulanır; kararların uygulanması için gerekli donanım ve yazılım erişim sağlayıcıların kendileri tarafından sağlanır (m. 6/A-6). Ancak kararın bildirim mercii ve uygulanma usulü, kararın hukuki dayanağına göre değişir.

• 5651 sayılı Kanun m. 6/A: 8 ve 8/A maddeleri kapsamı dışındaki kararlar, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir. Birliğe yapılan tebligat erişim sağlayıcılara yapılmış sayılır.
• 5651 sayılı Kanun m. 8: Hâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar, gereği yapılmak üzere Başkanlığa gönderilir. M. 8/4 kapsamında Siber Güvenlik Başkanı tarafından re’sen verilen erişimin engellenmesi kararı ise ilgili içerik, yer ve erişim sağlayıcılarına bildirilir. Kararın gereği derhâl ve en geç kararın bildirilmesinden itibaren dört saat içinde yerine getirilir (m. 8/5).
• 5651 sayılı Kanun m. 8/A: Karar, Başkan tarafından derhâl erişim sağlayıcılara ve ilgili içerik ve yer sağlayıcılara bildirilir; kararın gereği derhâl ve en geç bildirimden itibaren dört saat içinde yerine getirilir.
• 5651 sayılı Kanun m. 9/A: Başkan, talebi uygulanmak üzere derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir; erişim sağlayıcılar tedbiri derhâl ve en geç dört saat içinde yerine getirir.

Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadığını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmekle yükümlü değildir.

Erişimin Engellenmesi Kararının Uygulanmaması

Koruma tedbiri olarak verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğini yerine getirmeyen içerik, yer veya erişim sağlayıcılarının sorumluları, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde adli para cezası ile cezalandırılır (m. 8/10). İdari tedbir olarak verilen kararın yerine getirilmemesi hâlinde ise Başkan tarafından idari para cezası verilir (m. 8/11).

Hukuk mahkemesinin ihtiyati tedbir kararına aykırı davranan kişi, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet edilmesi üzerine altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır (HMK 398).

Erişimin Engellenmesi Kararına İtiraz

• Hukuk mahkemesinin tedbir kararları: İhtiyati tedbir talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir; başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır (HMK 391/3). Karşı taraf dinlenmeden verilen tedbir kararına karşı taraf; tedbirin uygulanması sırasında hazır bulunuyorsa uygulamadan, bulunmuyorsa uygulamaya ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde itiraz edebilir (HMK 394).
• Özel hayatın gizliliği (9/A): 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesinin altıncı fıkrası, hâkim tarafından verilen karara karşı Başkanın CMK hükümlerine göre itiraz edebileceğini düzenler. Talebi reddedilen kişinin kanun yoluna başvurup başvuramayacağı değerlendirilirken, 9/A maddesindeki özel hüküm ile CMK’nın genel itiraz hükümleri birlikte incelenmelidir. Genel itiraz hükümlerinin uygulanması hâlinde CMK m. 268’deki süre ve başvuru koşulları ayrıca gözetilmelidir.
• Katalog suçlar (m. 8): Koruma tedbiri olarak verilen karara CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir (m. 8/2). İşlemlerin yürütülmesi için Başkanlığa gönderilen hâkim ve mahkeme kararlarına Başkanlık da CMK hükümlerine göre itiraz edebilir (m. 8/13). Kanunda tanımlanan kabahatler nedeniyle Başkanlıkça verilen idari para cezalarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir (m. 8/12). Başkanın re’sen verdiği erişimin engellenmesi kararlarına karşı izlenecek yol ise 8 inci maddede ayrıca düzenlenmediğinden somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Erişimin Engellenmesi Talebinin Reddi

Erişimin engellenmesi talebinin reddine itiraz için, olayın kendine özgü koşulları ve talebin hangi yoldan yapıldığı dikkate alınarak özel bir dilekçe hazırlanmalıdır. Usule ilişkin hatalar, haklı olunsa bile talebin reddiyle sonuçlanabilir. Örnek metin için erişimin engellenmesi red kararına itiraz dilekçesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Erişimin Engellenmesi Görevli Mahkeme

Kişilik hakkı ihlali nedeniyle içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi taleplerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir (HMK 2/1). Uyuşmazlığın niteliğine göre başka bir hukuk mahkemesi görevli olabilir. Doğru mahkemenin ve hukuki dayanağın seçilmesi sonucu doğrudan etkiler: İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi, 27.02.2026 tarihli ve E.2026/70, K.2026/359 sayılı kararında, sosyal medya paylaşımlarının kaldırılması için Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne yapılan ihtiyati tedbir talebinde TMK 24-25 kapsamındaki kişilik hakkı incelemesinin bu mahkemenin görev alanında olmadığını belirtmiştir. Bu karar, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinin görev alanıyla sınırlı bir uyuşmazlığa ilişkindir; her internet içeriği davasında görevli mahkemeyi tek başına belirleyen genel bir kural olarak değerlendirilmemelidir.

Özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A yolunda görevli merci sulh ceza hâkimidir. Katalog suçlarda ise soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme karar verir.

Erişimin Engellenmesi Yetkili Sulh Ceza Hakimliği

5651 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin 15 inci fıkrası, 9/A maddesi kapsamında verilen hâkim kararları bakımından, birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenen sulh ceza hâkimliklerini görevli kılar (kanun metninde hâlâ “sulh ceza mahkemeleri” ve “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu” ifadeleri geçmektedir). Aynı fıkra, 8 inci madde kapsamında soruşturma aşamasında verilen hâkim kararları için de geçerlidir. Bu nedenle 9/A başvurularında yetkili hâkimliğin belirlenmesi için yalnızca 9/A maddesi değil, 8 inci maddenin 15 inci fıkrası ve ilgili Hâkimler ve Savcılar Kurulu düzenlemeleri de dikkate alınmalıdır. Kişilik hakkı ihlallerinde ise iptal edilen 9 uncu maddedeki eski doğrudan başvuru usulü artık uygulanmaz.

Güncel iş bölümü bakımından, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 28.07.2026 tarihli ve 1547 sayılı kararı (RG 31.07.2026, sayı 33326) da dikkate alınmalıdır. Bu kararla, sekiz veya daha fazla sulh ceza hâkimliği bulunan yerlerde 5651 sayılı Kanun’daki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması tedbirlerine ilişkin taleplerde 1 numaralı sulh ceza hâkimlikleri ihtisas hâkimliği olarak görevlendirilmiş; 1 Ağustos 2026’dan itibaren gelen yeni talepler bu hâkimliklere tevzi edilmeye başlanmıştır. Kararda 8, 8/A, 9 ve 9/A maddeleri sayılmakla birlikte, 9 uncu madde Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden uygulamada 8, 8/A ve 9/A kapsamındaki talepler bakımından önem taşır. İhtisas kararının uygulanmasında, 1 Eylül 2026 itibarıyla faaliyette bulunan sulh ceza hâkimliği sayısı esas alınır; bu tarihten sonra hâkimlik sayısında meydana gelen değişiklikler kararın uygulanmasını etkilemez. Bu nedenle yetkili hâkimlik belirlenirken kanun hükümlerinin yanı sıra güncel HSK iş bölümü kararı da kontrol edilmelidir.

Erişimin Engellenmesi Yetkili Mahkeme

Kişilik haklarının korunmasına ilişkin davalarda davacı, kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açabilir (TMK 25). İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra davanın görüldüğü mahkemeden istenir (HMK 390/1).

Sosyal Medya Platformlarında Erişim Engeli

Sosyal medya içeriklerinde bazı noktalar bütün platformlar için ortaktır. Bu platformların adresleri https uzantılı olduğundan, erişim sağlayıcılar tek bir paylaşımı (URL bazlı) ağ seviyesinde ayıklamakta zorlanır; bu teknik kısıt kararın verilmesine engel değildir, yalnızca uygulama yöntemini etkiler. Erişim engeli yalnızca Türkiye’den erişimi önler; içerik kaldırılmadığı sürece yurt dışından veya VPN üzerinden görülmeye devam edebilir. Bu nedenle kalıcı sonuç için içeriğin kaynağında kaldırılması hedeflenir ve çoğu durumda içeriğin çıkarılması ile erişim engeli birlikte talep edilir. İlk adım genellikle platformun bildirim ve şikâyet mekanizmasıdır; Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, kanunda belirtilen kapsamdaki başvurulara kırk sekiz saat içinde cevap vermek ve olumsuz cevabı gerekçelendirmek zorundadır (ek m. 4/3). Sonuç alınamazsa ihlalin türüne göre hukuk mahkemesi, 9/A veya diğer özel yollar izlenir.

Erişimin Engellenmesi Youtube

YouTube sayfasındaki videoya erişim engellemesi yapılabilir mi? Evet; izlenecek yolu ihlalin türü belirler. YouTube’da sık karşılaşılan durum, başkasına ait bir eserin (müzik, film, video) izinsiz yüklenmesidir. Bu hâlde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun ek 4 üncü maddesindeki özel usul uygulanır: Hak sahibi önce içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlalin durdurulmasını ister; ihlal devam ederse Cumhuriyet savcısına başvurulur ve servis sağlayıcıdan, ihlale devam eden içerik sağlayıcıya verilen hizmetin üç gün içinde durdurulması istenir. Video kişilik hakkını ihlal ediyorsa hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir, özel hayatı ihlal ediyorsa 9/A yolu izlenir.

✦ Örneğin Omegle gibi görüntülü sohbet platformlarında kaydedilip YouTube’da yayımlanan görüntüler, somut olayın özelliklerine göre özel hayatın gizliliğini ihlal edebilir; bu durumda 9/A başvurusu ile platform bildirimi birlikte değerlendirilmelidir.

Erişimin Engellenmesi Facebook

Facebook erişim engellemesi yapılabilir mi? Facebook’ta hakaret veya itibar zedeleyici paylaşım bulunması hâlinde platformun bildirim mekanizmasına başvurularak içeriğin kaldırılması istenebilir. Ancak platforma başvuru, kişilik hakkı ihlali nedeniyle hukuk mahkemesinden koruma talep etmenin zorunlu ön koşulu değildir. Somut olayın koşullarına göre TMK m. 24–25 kapsamında dava ve HMK m. 389 vd. uyarınca ihtiyati tedbir talebi değerlendirilebilir. Paylaşım özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesindeki ayrı yol da gündeme gelebilir.

Erişimin Engellenmesi İnstagram

Instagram erişim engellemesi yapılır mı? Instagram’da en çok karşılaşılan ihlal türü, izinsiz paylaşılan özel fotoğraf ve videolardır. Paylaşım özel hayatın gizliliğinin ihlalini oluşturuyorsa 9/A uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığına başvurularak URL bazında erişimin engellenmesi istenebilir; başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmalıdır. 9/A yolu içeriği kaynağından silmediğinden platform bildirimi ayrıca yapılmalıdır. Hakaret veya itibar zedeleyen paylaşımlarda ise içeriğin kaldırılması hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbirle istenir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Erişimin engellenmesi kararı kaç saatte uygulanır?

Bildirim yolu kararın dayanağına göre değişir. 8 inci madde kapsamındaki kararların gereği derhâl ve en geç kararın bildirilmesinden itibaren dört saat içinde yerine getirilir (m. 8/5); 8/A kararlarında da aynı süre geçerlidir (m. 8/A-1). Özel hayatın gizliliği nedeniyle (9/A) istenen tedbir Birliğe bildirilir ve erişim sağlayıcılarca derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirilir (m. 9/A-3). Koruma tedbiri niteliğindeki karara uymayan sorumlular hakkında adli para cezası öngörülmüştür (m. 8/10). Hukuk mahkemesinin ihtiyati tedbir kararlarında ise kararın uygulanması HMK hükümlerine göre talep edilir.

2. Erişim engeli talebi UYAP üzerinden yapılabilir mi?

Kişilik hakkı ihlalinde dava ve ihtiyati tedbir talebi hukuk mahkemesine yöneltildiğinden, avukat aracılığıyla UYAP üzerinden elektronik olarak sunulabilir. Özel hayat ihlalinde ise başvuru Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır.

3. Kişilik hakkı ihlalinde doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurabilir miyim?

Hayır. Başkanlığa doğrudan başvuru yalnızca özel hayatın gizliliğinin ihlali hâlinde (5651 m. 9/A) mümkündür. Hakaret, itibar zedeleme gibi kişilik hakkı ihlallerinde içeriğin kaldırılması hukuk mahkemesinden istenir.

4. 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine ne oldu?

Anayasa Mahkemesi 9. maddeyi bütünüyle iptal etti; iptal 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girdi ve yerine yeni bir düzenleme yapılmadı. Bu nedenle kişilik hakkı ihlallerinde sulh ceza hâkimliğinden içerik kaldırma veya erişim engeli istenemez; bu talepler hukuk mahkemesinde ileri sürülür.

5. Tüm siteye mi yoksa sadece içeriğe mi erişim engellenir?

8 inci maddenin ikinci, dördüncü ve on dördüncü fıkraları ile 8/A kapsamında verilen erişimin engellenmesi kararları, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölümle ilgili olarak (URL vb. şeklinde) verilir. Teknik olarak içeriğe erişimin engellenmesi yapılamıyorsa veya bu yolla ihlal önlenemiyorsa internet sitesinin tümüne yönelik erişimin engellenmesi kararı verilebilir (m. 8/17, 8/A-3). Özel hayatın gizliliği nedeniyle verilen tedbir ise kanun gereği yalnızca ihlali oluşturan içeriğe (URL) yönelik olarak uygulanır (m. 9/A-4). Hukuk mahkemesinden istenen tedbirlerde de talebin ihlali oluşturan içerikle sınırlı tutulması gerekir; tüm siteye yönelik bir talep, ölçülülük bakımından ayrıca gerekçelendirilmelidir.

6. Karar verildikten sonra içerik kaldırılırsa ne olur?

9/A kapsamında erişimin engellenmesine konu içerik yayından çıkarılmışsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m. 9/A-7). Katalog suçlarda içeriğin yayından çıkarılması hâlinde erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından kaldırılır (m. 8/9).

7. Erişim engeli talebi için avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak süreç teknik ve usul açısından hata kaldırmaz. Doğru yolun ve mahkemenin seçilmesi, ihtiyati tedbirde yaklaşık ispatın sağlanması ve 9/A’daki yirmi dört saatlik sürenin kaçırılmaması sonucu doğrudan etkilediğinden, sürecin bir bilişim avukatıyla yürütülmesi önerilir.

Erişimin Engellenmesi Hukuki Destek

Erişimin engellenmesi, içeriğin niteliğine göre farklı merci ve usulleri olan teknik bir süreçtir. 9. maddenin iptalinden sonra kişilik hakkı ihlallerinde yol hukuk mahkemesine geçmiş, özel hayat ihlallerinde ise başvuru mercii Siber Güvenlik Başkanlığı olmuştur. Yanlış merciye yapılan başvuru zaman kaybına ve haklı bir talebin dahi reddine yol açabilir. Sürecin doğru kurgulanması ve gerektiğinde kanun yolu aşamasının etkin yürütülmesi, alanında deneyimli bir bilişim avukatının desteğiyle daha sağlıklı ilerler.

Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak Bakırköy/İstanbul’da, internet ortamında kişilik hakkı ve özel hayat ihlallerine ilişkin erişim engeli ve içerik kaldırma süreçlerinde hukuki danışmanlık sunuyoruz. Somut durumunuzun değerlendirilmesi için İletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.