Almanya’da boşanma kararı alan birçok kişi, Türkiye’de bu kararın resmî olarak tanınması ve nüfus kaydına işlenmesi (tanıma - tenfiz) gerektiğini bilmediği için ciddi hukuki sorunlar yaşar. Eğer Almanya’da boşandıysanız ama Türkiye’de hâlâ “evli” görünüyorsanız, bu durum ileride evlilik, miras, mal paylaşımı veya yeniden evlenme gibi süreçlerde ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.
Bu yazımızda:
✔️ Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de nasıl geçerli hale geldiğini ✔️ Tanıma ve tenfiz süreçlerini ✔️ Süreçte gerekli belgeleri ✔️ Sık sorulan soruları ✔️ Hukuki destekten hangi aşamalarda yararlanılabileceğini
anlatacağız.
Almanya’da Boşanma Türkiye’de Geçerli mi?
Almanya’da alınan boşanma kararı Türkiye’de otomatik olarak geçerli olmaz; geçerli hâle gelmesi için Türkiye’de tanıma veya tenfiz işlemi yapılması gerekir. Her devletin mahkeme kararı kural olarak kendi ülke sınırları içinde hüküm doğurur. Bu nedenle Alman aile mahkemesinin verdiği boşanma kararı, Türk hukuku bakımından kendiliğinden sonuç doğurmaz ve işlem yapılmadığı sürece kişi nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. 2026 itibarıyla güncel uygulamada boşanmanın Türkiye’de tanınması iki yoldan birinde sağlanır: idari yol (nüfus müdürlüğü / konsolosluk) veya yargı yolu (aile mahkemesinde tanıma–tenfiz davası). Hangi yolun uygun olduğu, kararın yalnızca boşanmayı mı yoksa nafaka, velayet, tazminat gibi fer’i hükümleri de içerdiğine göre değişir.
Tanıma mı, Tenfiz mi? Aradaki Fark
Boşanmanın Türkiye’de yalnızca medeni hâl olarak kabul edilmesi için tanıma, nafaka–velayet–tazminat gibi icra edilebilir hükümlerin uygulanması için tenfiz gerekir. İki kavram sık karıştırılır; oysa hukuki sonuçları farklıdır.
- Tanıma: Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil gücü kazanmasıdır. Boşanmanın nüfusa işlenmesi ve medeni hâlin “bekâr/boşanmış” olarak güncellenmesi için çoğu zaman tanıma yeterlidir (MÖHUK m. 58).
- Tenfiz: Kararın Türkiye’de icra edilebilir hale gelmesidir (MÖHUK m. 50). Almanya’da hükmedilen nafaka, tazminat ve velayet gibi sonuçların Türkiye’de uygulanabilmesi için tenfiz şarttır. Tenfiz, niteliği gereği tanımayı da içinde barındırır.
Uygulamada karar yalnızca boşanma hükmü taşıyorsa tanıma; ayrıca para veya velayet gibi infazı gereken hükümler taşıyorsa tenfiz gündeme gelir ve çoğu dilekçede ikisi birlikte talep edilir.
Tanıma ve tenfizin genel şartları, belgeleri ve süreci için tanıma ve tenfiz davası; boşanma kararlarında dava yolu ile idari tescil ayrımının ayrıntısı için boşanma tanıma tenfiz davası yazısına bakabilirsiniz.
Nüfus Müdürlüğü (27/A) Yolu mu, Aile Mahkemesi (Dava) Yolu mu?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A ve 7 Şubat 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik uyarınca, Almanya’da verilen boşanma kararı nüfus müdürlüğüne veya yurt dışında Türk dış temsilciliğine başvurularak dava açmadan nüfus kütüğüne tescil ettirilebilir. İdari yol bir seçenektir; dava açılmasını engellemez (Yargıtay 2. HD, 2022/5479 E., 2022/6321 K.). Başvuru, eşlerin birlikte (veya eşlerden biri yabancı ya da ölmüşse Türk vatandaşı eşin tek başına) yapmasını gerektirir; ayrı zamanlarda yapılan başvurular arasında en çok 90 gün olabilir. Karardaki nafaka, velayet, tazminat gibi hükümlerin Türkiye’de icrası idari tescille sağlanmaz; bunlar için aile mahkemesinde tenfiz davası gerekir. Eski eş yabancı uyrukluysa (örneğin Alman vatandaşıysa) başvuruya katılmasa da Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir; eski eş Türk vatandaşıysa ve başvuruya katılmıyorsa mahkeme yoluna geçilir.
Aşağıdaki tablo hangi durumda hangi yolun uygun olduğunu özetler:
| Hukuki Durum | Değerlendirme | Sonuç (İzlenecek Yol) |
|---|---|---|
| Karar yalnızca boşanma içeriyor; her iki eş de işbirliği yapıyor | Fer’i hüküm yok; ortak başvuru mümkün | Nüfus müdürlüğü / konsolosluk — 27/A ile tescil (dava gerekmez) |
| Kararda nafaka, velayet veya tazminat hükmü var | Boşanma hükmü idari yolla tescil edilebilir; icra edilebilir fer’i hükümler idari yolla uygulanamaz | Fer’i hükümler için aile mahkemesinde tenfiz davası |
| Eski eş (Türk vatandaşı) başvuruya yanaşmıyor veya ulaşılamıyor | Ortak idari başvuru şartı sağlanamıyor (eski eş yabancıysa Türk eş tek başına başvurabilir) | Aile mahkemesinde tanıma (gerekiyorsa tenfiz) davası |
| Karar kesinleşmemiş (temyiz/itiraz açık) | Kesinleşme şartı sağlanmıyor | Önce Almanya’da kesinleşme şerhi alınır; sonra işlem yapılır |
Tanıma ve Tenfiz İçin Aranan Şartlar
Almanya boşanma kararının Türkiye’de tanınması ve tenfizi için kararın kesinleşmiş, apostilli, usulüne uygun tercüme edilmiş ve kamu düzenine açıkça aykırı olmayan bir karar olması aranır. Karşılıklılık (mütekabiliyet) şartı yalnızca tenfiz bakımından aranır; boşanma kararının tanınmasında aranmaz (MÖHUK m. 58/1). Almanya’da verilen bir nafaka kararının tanınması ve tenfizi istemi, ilk derece mahkemesince Almanya ile Türkiye arasında karşılıklılık bulunduğu gerekçesiyle kabul edilmiş, istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararı da Yargıtay 2. Hukuk Dairesince onanmıştır (2023/501 E., 2023/2145 K., 04.05.2023).
- Kesinleşmiş karar: Karara karşı Almanya’da başvurulabilecek olağan kanun yolları tükenmiş olmalıdır. Henüz kesinleşmemiş karar tanınıp tenfiz edilemez.
- Apostil şerhi: Türkiye ve Almanya Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır; karar Almanya’daki yetkili makamca apostil ile onaylanmalıdır.
- Onaylı tercüme: Karar, yeminli tercümanca Türkçeye çevrilmeli; çeviri noter veya konsolosluk onaylı olmalıdır.
- Kamu düzenine aykırı olmama: Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır (MÖHUK m. 54).
- Karşılıklılık: Tanımada aranmaz; tenfizde aranır (MÖHUK m. 54/1-a, m. 58/1).
Boşanma Tanıma Tenfiz İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Tanıma–tenfiz için temel belgeler; kesinleşmiş ve apostilli Alman boşanma kararı, kesinleşme belgesi, bunların onaylı Türkçe tercümeleri, kimlik/pasaport ve özel yetkili vekaletnamedir (MÖHUK m. 53). Uygulamada dosyaların en sık reddedilme/uzama sebebi eksik kesinleşme şerhi (Almancası Rechtskraftvermerk) ve hatalı tercümedir; bu iki belgeye özel dikkat gerekir.
- Alman mahkemesi boşanma kararının aslı veya onaylı örneği ve apostil şerhi.
- Kararın kesinleştiğini gösteren kesinleşme şerhi (Rechtskraftvermerk).
- Bu belgelerin yeminli tercüman tarafından yapılmış, noter/konsolosluk onaylı Türkçe tercümeleri.
- Tarafların kimlik veya pasaport fotokopileri (yabancı taraf için noter onaylı tercüme).
- Avukatla yürütülecekse “yurt dışında verilmiş boşanma kararına ilişkin tanıma ve tenfiz” ibareli özel yetkili vekaletname (fotoğraflı).
Boşanma Tanıma Tenfiz Yetkili Mahkeme
Tanıma–tenfiz davası, kural olarak davalının (aleyhine tanıma veya tenfiz istenen kişinin) Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde açılır; Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer bulunmuyorsa MÖHUK m. 51/2 uyarınca Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir. Eski eşin Türkiye’de yerleşim yeri yoksa (örneğin her iki taraf da Almanya’da yaşıyorsa) bu üç ilden birinin seçilmesi gerekir. Görevli mahkeme MÖHUK m. 51/1’e göre asliye mahkemesidir; boşanma kararlarında bu davalar uygulamada aile mahkemesinde görülür. İstanbul tercih edildiğinde dosya, İstanbul adliyelerindeki aile mahkemelerinden birinde görülür; hangi mahkemeye düşeceği mahkemelerin iş bölümüne göre belirlenir. Uygulamada İstanbul’un seçilmesi, dosyanın yerinde takibi ve duruşma trafiğinin yönetimi açısından İstanbul’da yerleşik bir büroyla çalışan müvekkiller için pratik kolaylık sağlar.
Dava Süreci, Tebligat ve Ne Kadar Sürer?
Tanıma–tenfiz davaları yeni bir boşanma yargılaması içermez; süreyi belirleyen temel unsur tebligat sürecidir. Mahkeme yeniden boşanma incelemesi yapmaz; yalnızca kararın kesinleşmiş olup olmadığını, savunma hakkının ihlal edilip edilmediğini, kamu düzenine açıkça aykırılık bulunup bulunmadığını ve diğer tenfiz şartlarını denetler (MÖHUK m. 54, 58). Kanunda sabit bir süre öngörülmemiştir: belgeler eksiksizse ve karşı tarafın adresi doğruysa süreç kısalır; davalı Almanya’da yaşıyor ve adres hatalı veya bilinmiyorsa yurt dışı tebligat süreci dosyayı uzatır, itiraz halinde ve temyiz aşamasında süre daha da uzayabilir. Dava süresine ilişkin genel bilgi için tanıma ve tenfiz davası ne kadar sürer bölümüne bakabilirsiniz. Uygulamada en kritik adım, davalının Almanya adresinin doğru ve güncel bildirilmesidir.
Süreç adımları
- Belgelerin Almanya’da temini: kararın aslı, kesinleşme şerhi, apostil.
- Yeminli tercüme ve noter/konsolosluk onayı.
- Konsolosluk veya Alman noteri aracılığıyla özel yetkili vekaletnamenin düzenlenmesi.
- Yetkili aile mahkemesinde dava dilekçesinin sunulması.
- Tebligat ve duruşma; kararın verilmesi ve kesinleşmesi.
- Kesinleşen kararın nüfusa işlenmesi.
Tanıma–Tenfiz Yapılmazsa Ne Olur?
Tanıma–tenfiz yapılmazsa kişi Türkiye’de resmen evli görünmeye devam eder ve bu durum zincirleme hak kayıplarına yol açar. Uygulamada en sık karşılaşılan sonuçlar şunlardır:
- Yeniden evlenememe: Nüfusta evli görünen kişi Türkiye’de yeni bir evlilik yapamaz.
- Miras karışıklığı: Taraflardan biri ölürse, diğeri hâlâ “eş” göründüğünden mirasçı olarak işlem görebilir.
- Mal paylaşımının kilitlenmesi: Evlilik devam ediyor göründüğünden, boşanmaya bağlı mal rejimi tasfiyesi ve tazminat davaları görülebilirlik ön koşulu gerçekleşmediği için reddedilebilir.
- Soybağı sorunları: Tanıma–tenfiz yokken yapılan fiilî birliktelikte doğan çocuk, eski evlilik içinde doğmuş gibi tescil edilebilir; bu da soybağının reddi ve babalık davası gibi uzun süreçler doğurur.
Mal Paylaşımı ve Zamanaşımı: Tanıma–Tenfizden Sonra
Almanya’da boşanan kişi Türkiye’deki mallarını ancak tanıma–tenfiz kararı kesinleştikten sonra mal rejiminin tasfiyesi davası ile paylaştırabilir. Eşler, tanıma/tenfiz kararı kesinleşmedikçe Türk hukuku bakımından boşanmış sayılmadığından, boşanmaya bağlı tazminat, nafaka ve mal rejiminin tasfiyesi davalarının açılabilmesi bakımından tanıma/tenfiz kararının kesinleşmesi uygulamada belirleyici olur. Bu nedenle mal rejiminin tasfiyesine ilişkin zamanaşımı süresinin başlangıcı da somut dosyada tanıma/tenfiz kararının kesinleştiği tarih dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Bu da tanıma–tenfizin yalnızca medeni hâl için değil, malvarlığı hakları için de neden öncelikli olduğunu gösterir.
Türkiye’de Verilen Boşanmanın Almanya’da Tanınması
Tersine yön de mümkündür: Türkiye’de kesinleşen bir boşanma kararının Almanya’da tanınması için kural olarak Alman adalet idaresine başvurulur. Almanya’da yabancı boşanma kararlarının tanınması FamFG §107 uyarınca, kural olarak eşlerden birinin olağan ikametgâhının bulunduğu eyaletin eyalet adalet idaresinin (bazı eyaletlerde Yüksek Eyalet Mahkemesi başkanının) tespitine bağlıdır. Eşlerin ikisi de karar anında kararı veren devletin (Türkiye’nin) vatandaşıysa bu resmî tespit gerekmez; çifte vatandaşlık gibi durumlarda bu istisnanın uygulanıp uygulanmayacağı Alman makamından teyit edilmelidir. Eşlerden hiçbiri Almanya’da ikamet etmiyorsa yetki, Almanya’da yeni bir evliliğin yapılacağı eyalete aittir; bunlar da yoksa başvuru Berlin Adalet İdaresine (Senatsverwaltung für Justiz und Verbraucherschutz) yapılır. Başvuruya; kesinleşme şerhli karar, evlenme kayıt örneği, vatandaşlık belgeleri ve onaylı tercümeler eklenir. Karar reşit olmayan çocuğun velayetini de düzenliyorsa, velayete ilişkin hüküm de ancak resmî tanımadan sonra Almanya’da geçerli olur.
Almanya’da Boşandım Türkiye’de Ne Yapmam Lazım?
Almanya’da boşanan biri Türkiye’de nasıl boşanır? Almanya’da boşanma davanızın kesinleşmesi halinde Türkiye’de geçerli olabilmesi için kararın nüfus müdürlüğü veya konsolosluk üzerinden idari tescili (NHK m. 27/A) ya da tanıma ve tenfiz davası yoluyla Türkiye’de tanınması gerekir. Dava yolunda mahkeme, kararın MÖHUK’taki tanıma ve tenfiz şartlarını taşıyıp taşımadığını inceler; nafaka, velayet gibi hükümlerin Türkiye’de icrası ise tenfiz kararına bağlıdır.
Almanya’daki Boşanmanın Türkiye’de Tanınması
Tanımayla, yabancı mahkeme kararı kesin hüküm gücünü kazanır. Tanınmış bir yabancı mahkeme kararı tıpkı Türk mahkemesinden verilmiş bir karar olarak sayılacaktır. Aynı zamanda tanınmış bir yabancı mahkeme kararı, kesin delil teşkil eder.
Yabancı mahkeme kararının tenfiz edilmesi halinde ise, karar kesin hüküm ve kesin delil olarak sonuç doğuracak aynı zamanda da Türkiye’de icra kabiliyeti de kazanacaktır. Bu haliyle tenfiz, tanımayı da kapsamaktadır.
Almanya’daki Boşanmanın Türkiye’de Tanınması Yeni Kanun:
Resmî Gazete’de 7 Şubat 2018 tarihinde yayımlanan “Yabancı Ülke Adlî Veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik” (30 Ağustos 2020 tarihli değişiklik dâhil) uyarınca başvurular, kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliklerine; yurt içinde ise taraflardan birinin yerleşim yeri il nüfus müdürlüğüne, Türkiye’de yerleşim yeri yoksa Yönetmelik’te sayılan illerden (İstanbul, Ankara ve İzmir dâhil) birinin il nüfus müdürlüğüne yapılır (Yönetmelik m. 5).
Böylelikle yabancı bir mahkemenin veya idari makamın verdiği boşanma kararı, Türkiye’de mahkemelerde tanıma davası açılmasına gerek kalmaksızın kişilerin aile kütüklerine tescil edilebilir. Ancak tenfiz gerektiren hükümlerin (nafaka, velayet vb.) icrası için yine Türk mahkemelerine başvurmak gerekir.
Tescil için kural olarak iki tarafın da başvuru yapması gerekir; eşlerden biri yabancı uyrukluysa veya ölmüşse Türk vatandaşı olan taraf (veya vekili) tek başına başvurabilir (NHK m. 27/A; Yönetmelik m. 6/2). Başvuru bizzat veya vekil aracılığıyla yapılabilir. İki tarafın aynı anda, aynı yerde başvuru yapması şartı aranmaz; ancak iki başvuru arasındaki süre 90 günü geçemez (Yönetmelik m. 6).
Başvuru esnasında tarafların;
- Yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen kararla ilgili Türk Mahkemelerinde halen devam eden bir dava veya tanımanın Türk Mahkemelerince evvelce reddedildiğine dair bir karar bulunmadığını gösteren, adli makamlardan alınmış belgeyi başvuru formuna eklemeleri (Yönetmelik m. 7/2),
- Dış temsilcilik tarafından düzenlenen yazılı başvuru formunu doldurmaları ve bu forma;
- Aile kütüğüne tescili talep edilen usulüne göre onaylanmış kararın aslı ile noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış veya ilgili ülkenin yetkili makamı tarafından Apostil şerhi tatbik edilerek onaylanmış Türkçe tercümesi,
- Adli veya idari makam kararında kesinleşme şerhi yok ise kararın verildiği ülke kanunlarına göre kesinleştiğine dair onaylanmış belge veya yazının aslı ile noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış veya ilgili ülkenin yetkili makamı tarafından Apostil şerhi tatbik edilerek onaylanmış Türkçe tercümesi,
- Kimlik veya pasaport fotokopileri, taraflardan biri yabancı ise kimlik veya pasaportların noter tasdikli Türkçe tercümeleri,
- Vekil aracılığı ile yapılacak müracaatlarda noter tarafından düzenlenen fotoğraflı özel vekâletnamenin aslı veya onaylanmış aslına uygun örneğini eklemeleri gerekmektedir.
Taraflardan biri ölmüşse, ölüm olayına ilişkin usulüne uygun şekilde onay ve tasdik işlemleri yapılmış belgenin aslı ile noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış Türkçe tercümesi de eklenir (Yönetmelik m. 7/1-e).
Belgelerde eksiklik olması halinde tamamlanması için 90 gün süre verilir; bu süre içinde tamamlanmazsa başvuru reddedilir (Yönetmelik m. 7/4).
Bu idari yol, boşanmanın nüfusa işlenmesi için dava açma zorunluluğunu ortadan kaldırır; fer’i hükümlerin icrası için tenfiz davası yolu ise açık kalır.
Türkiye’de Boşanmanın Almanya’da Tanınması
Türkiye’de verilen boşanma kararının Almanya’da Tanınması:
Bir Alman vatandaşına ait yurt dışında alınan bir boşanma kararı, evliliğin iptali veya butlan kararı, Almanya’daki Eyalet Adalet Makamı tarafından Aile Davaları ve Çekişmesiz Yargı İşleri Muhakeme Usulü Kanunu’nun (FamFG) 107. maddesine göre söz konusu kararın tanınması için gerekli şartların var olduğunun tespit edilmesinden sonra Almanya’da geçerlilik kazanmaktadır. Ancak eşlerin ikisi de karar anında kararı veren devletin (örneğin Türkiye’nin) vatandaşıysa bu resmî tespit gerekmez (FamFG §107/1). Boşanma kararı aynı zamanda reşit olmayan bir çocuğun velayetini de düzenliyorsa, yine bununla ilgili hüküm de ancak kararın resmi olarak tanınmasından sonra Almanya’da hukuken geçerli olabilecektir.
Aile davasında yurt dışında alınmış bir kararın tanınması için, boşanmış olan eşlerden birinin ikamet ettiği federal eyaletteki Yüksek Eyalet Mahkemesi’ne veya ilgili adli makama başvuruda bulunması gerekir. Bununla ilgili adreslere Berlin Adalet Senatosu’nun internet sayfasından ulaşabilirsiniz. Eşlerden hiç biri Almanya’da ikamet etmiyor ve Almanya’da yeni bir evlilik de yapılmayacaksa, başvuru Salzburger Str. 21-25, D-10825 Berlin adresindeki Berlin Adalet İdaresi’ne (Senatsverwaltung für Justiz und Verbraucherschutz) yapılmalıdır.
Eksiksiz doldurulmuş başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenmelidir:
- Yurt dışında alınan kararın tam sureti veya tasdikli fotokopisi (veriliyorsa kesinleşme şerhi) ve mümkünse suç unsurları, gerekçeli karar ve apostil tasdik şerhi ile birlikte
- Boşanmış olan evliliğe dair evlenme kayıt örneği
- Vatandaşlığın belgelenmesi (ör. Eşlere ait tasdikli pasaport fotokopileri)
- Tüm belgelerin yeminli bir tercüman tarafından yapılmış onaylı tercümeleri, sadece İngilizce belgelerin tercümesi gerekli değildir
- Başvuru sahibinin gelirine ilişkin belge
- Şayet bir vekil tarafından başvuruda bulunuluyorsa, vekaletname
- Tanıma davası harca tabiidir ve zaman alan bir süreçtir. Harçlar ve diğer bilgilere Berlin Adalet Senatosu’nun internet sayfasından ulaşabilirsiniz (bkz. sayfanın sağ tarafı).
Türkiye’de Boşanma Kararı Almanya’da Geçerli mi?
Türkiye’deki mahkemelerde kesinleşen bir boşanma kararının Almanya’da geçerli olabilmesi için yetkili mahkemeye veya adli makamlara başvuru yapılması gerekmektedir.
Almanya’da Türk Konsolosluğunda Boşanmak
Türk konsolosluklarında doğrudan boşanma davası görülmez. Yani Türkiye Cumhuriyeti Konsoloslukları mahkeme gibi boşanma kararı veremez. Konsolosluk mahkeme değildir.
Boşanma ancak:
- Türkiye’de Aile Mahkemesi tarafından veya
- Yabancı ülkenin yetkili mahkemesi (bazı ülkelerde idarî makamı) tarafından yapılır.
Almanya’da Türk Vatandaşlarının Boşanması
Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları, evliliklerini Alman mahkemelerinde sona erdirebilir. Ancak Almanya’da verilen boşanma kararı, Türkiye’de otomatik olarak geçerli olmaz. Bu nedenle, boşanmanın Türkiye’de de geçerli olması için ayrıca tanıma ve gerekirse tenfiz işlemi yapılması gerekir.
Almanya’da Boşandım Türkiye’de Evliyim
Almanya’da boşanma kararı kesinleşen kimse Türkiye’de hâlâ evli olarak görünebilir. Türkiye’de boşanmanın geçerli olabilmesi için tanıma ve tenfiz davası açmak ya da şartları varsa nüfus müdürlüğüne veya konsolosluğa başvurarak idari tescil yaptırmak gerekir.
Türkiye’de Evlenip Almanya’da Boşanmak
Türkiye’de evlenen çiftler Almanya’da boşanma gerçekleştirebilir. Detaylı bilgi için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Alman Vatandaşı İle Türk Vatandaşının Boşanması
Evli olan Alman vatandaşı ve Türk vatandaşı Türkiye’de boşanmak isterse uygulanacak olan hukuk MÖHUK’a göre belirlenecektir. Buna göre:
1- Eşlerin müşterek milli hukuku varsa bu hukuk uygulanır. 2- Eşlerin müşterek milli hukuku yoksa, müşterek mutad mesken hukuku uygulanır. 3- Müşterek milli veya mutad mesken hukuku yoksa o zaman Türk hukuku uygulanacaktır.
Almanya’da Boşanan Kadının Hakları
Almanya’da boşanması gerçekleşen tarafların bu boşanmayı öncelikle Türkiye’de tanıma ve tenfiz davası ya da idari tescil yoluyla geçerli hâle getirmesi gerekmektedir. Almanya’da hükmedilen nafaka gibi hakların Türkiye’de uygulanması ise tenfiz kararına bağlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. — Almanya boşanma kararı Türkiye’de otomatik olarak geçerli midir?
Hayır. Almanya’da verilen boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Kararın Türkiye’de sonuç doğurabilmesi için tanıma; nafaka, velayet veya tazminat gibi hükümler varsa ayrıca tenfiz işlemi yapılması gerekir. İşlem yapılmadığı sürece kişi nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder.
2. — Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?
Tanıma, yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil olarak kabul edilmesini sağlar; boşanmanın nüfusa işlenmesi için çoğu zaman yeterlidir. Tenfiz ise kararın icra edilebilir hâle gelmesidir ve Almanya’da hükmedilen nafaka, velayet, tazminat gibi sonuçların Türkiye’de uygulanması için gereklidir. Tenfiz tanımayı da kapsar.
3. — Almanya boşanmasını dava açmadan nüfus müdürlüğünden tescil ettirebilir miyim?
Evet. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A uyarınca, şartları varsa (taraflar birlikte başvurabiliyorsa veya eşlerden biri yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabiliyorsa) dava açmadan nüfus müdürlüğü veya konsolosluk yoluyla tescil mümkündür. Ancak nafaka, velayet veya tazminat hükümlerinin Türkiye’de uygulanması için aile mahkemesinde ayrıca tenfiz davası açılması gerekir; eski eş Türk vatandaşıysa ve başvurmuyorsa tanıma davası açılır.
4. — Almanya tanıma tenfiz davası ne kadar sürer?
Süreyi belirleyen temel unsur tebligattır; kanunda sabit bir süre öngörülmemiştir. Belgeler eksiksiz ve karşı tarafın adresi doğruysa süreç kısalır; davalı Almanya’da yaşıyor ve adres bilinmiyor veya hatalıysa yurt dışı tebligat nedeniyle süreç uzar. Mahkeme yeni bir boşanma yargılaması yapmaz.
5. — Türkiye’ye gelmeden dava açabilir miyim?
Evet. Almanya’da yaşayan kişi, özel yetkili vekaletname vererek tüm süreci avukat aracılığıyla yürütebilir. Vekaletname Türk konsolosluğu veya Alman noteri aracılığıyla düzenlenebilir ve duruşmalara bizzat katılma zorunluluğu yoktur.
6. — Tanıma–tenfiz davası hangi şehirde ve hangi mahkemede açılır?
Davalının Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer varsa dava o yer mahkemesinde açılır; yoksa MÖHUK m. 51/2 uyarınca dava Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılabilir. Boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi davaları uygulamada aile mahkemesinde görülür. İstanbul seçildiğinde dava İstanbul adliyelerindeki görevli aile mahkemesinde görülür.
7. — Almanya boşanma kararına apostil zorunlu mu?
Evet. Türkiye ve Almanya Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olduğundan, kararın Almanya’daki yetkili makamca apostil şerhi ile onaylanması gerekir. Apostilsiz karar Türkiye’de tanıma–tenfize konu edilemez; ayrıca kararın kesinleşme şerhi ve onaylı Türkçe tercümesi de aranır.
8. — Tanıma–tenfiz yapılmazsa ne gibi sorunlar doğar?
Kişi Türkiye’de evli görünmeye devam eder; yeniden evlenemez, mirasta karışıklık yaşanır, boşanmaya bağlı mal paylaşımı ve tazminat davaları görülebilirlik ön koşulu gerçekleşmediği için reddedilebilir ve doğan çocuk yönünden soybağı sorunları çıkabilir. Bu nedenle işlemin geciktirilmemesi önerilir.
Almanya Türkiye Boşanma Avukatı Desteği
Almanya boşanma kararının Türkiye’de tanınması ve tenfizi; doğru yolun (idari yol mu, dava mı) seçilmesi, kesinleşme şerhi ve apostilin eksiksiz temini, tercümenin usule uygun yapılması ve yurt dışı tebligatın sağlıklı yürütülmesi gibi teknik aşamalar içerir. Bu aşamalardan birindeki eksiklik süreci uzatabilir veya davanın reddine yol açabilir. Belgelerin ve izlenecek yolun baştan doğru planlanması, süreçte yaşanabilecek eksiklik ve gecikmeleri azaltabilir. Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak Bakırköy/İstanbul’da, Almanya–Türkiye hattındaki tanıma–tenfiz süreçlerinde müvekkillerimize vekâletle uçtan uca destek sunuyoruz; dosyanızın özelinde değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir. Mevzuat atıflarının son güncel hâli için resmî kaynakların kontrol edilmesi tavsiye edilir.

