Taşınmaz İpoteği: Kurulması, Sorgulanması ve Kaldırılması
Taşınmaz ipoteği, bir alacağı güvence altına almak amacıyla taşınmaz üzerinde kurulan ve TMK m. 881'de düzenlenen sınırlı bir ayni haktır. İpotek, tapu müdürlüğünde düzenlenen resmi senet ve tescille kurulur; borç ödendiğinde alacaklının fek yazısıyla veya mahkeme kararıyla kaldırılır. Borç ödenmezse alacaklı, taşınmazın icra yoluyla satılarak paraya çevrilmesini isteyebilir. İpotek tesisinde 2026 itibarıyla alacak tutarı üzerinden binde 4,55 tapu harcı alınır.
Taşınmaz İpoteği Nedir? (TMK m. 881)
Taşınmaz ipoteği, halen mevcut olan veya ileride doğması kesin ya da olası bulunan bir alacağı güvence altına almak için taşınmaz üzerinde kurulan sınırlı ayni haktır (TMK m. 881). TMK m. 850 uyarınca taşınmaz rehni yalnızca üç biçimde kurulabilir: ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedi. Uygulamada bu üç türden neredeyse yalnızca ipotek kullanıldığı için "taşınmaz rehni" ile "ipotek" gündelik dilde eş anlamlı hale gelmiştir; hukuken ise ipotek, taşınmaz rehninin bir alt türüdür. "Taşınmaz rehni ile ipotek farkı" sorusunun cevabı budur.
İpoteğin en önemli özelliği fer'iliktir: ipotek alacağa bağlıdır; alacak sona ererse ipoteğin varlık sebebi ortadan kalkar. İpotek alacaklıya taşınmazın mülkiyetini kazandırmaz; yalnızca borç ödenmediğinde taşınmazın satılarak paraya çevrilmesini isteme yetkisi verir. Borcun ödenmemesi halinde taşınmazın mülkiyetinin kendiliğinden alacaklıya geçeceğine ilişkin sözleşme kayıtları TMK m. 873 uyarınca geçersizdir. Uygulamada özellikle elden verilen borçlarda bu yönde "senet" düzenlendiği sıkça görülmekte; bu kayıtların hükümsüz olduğu çoğu zaman icra aşamasında fark edilmektedir.
Taşınmaz İpotek Türleri
Taşınmaz ipoteği, güvence altına alınan alacağın belirli olup olmamasına göre anapara ipoteği ve üst sınır (azami meblağ) ipoteği olarak ikiye ayrılır. Anapara ipoteği, miktarı kesin olarak belirli bir alacak için kurulur; tescilde alacak tutarı Türk parasıyla gösterilir (TMK m. 851). Üst sınır ipoteği ise miktarı henüz belirli olmayan veya değişken alacaklar için (örneğin bankanın cari hesap kredisi) taşınmazın en çok ne kadarlık bir tutar için güvence oluşturacağı belirtilerek kurulur. Uygulamada banka kredilerinin büyük bölümü üst sınır ipoteğiyle teminat altına alınır; malikin sorumluluğu tescilde gösterilen üst sınırla sınırlıdır.
Ayrıca ipotek, borçlunun kendi taşınmazı üzerinde kurulabileceği gibi, borçtan şahsen sorumlu olmayan üçüncü kişinin taşınmazı üzerinde de kurulabilir (TMK m. 881/2). Bu durumda taşınmaz maliki, borçtan kişisel malvarlığıyla değil yalnızca ipotekli taşınmazla sınırlı olarak sorumludur. Hisseli taşınmazlarda paylı mülkiyette her paydaş kendi payı üzerinde ipotek kurabilirken, elbirliği mülkiyetinde (örneğin intikal görmemiş miras taşınmazı) ipotek ancak taşınmazın tamamı üzerinde ve tüm ortakların katılımıyla kurulabilir (TMK m. 857).
Taşınmaza İpotek Nasıl Konulur? Adım Adım
Taşınmaza ipotek, tapu müdürlüğünde düzenlenen resmi senet ve ipoteğin tapu siciline tescili ile konulur; tescil kurucu niteliktedir. Taraflar arasında adi yazılı, hatta noterde düzenlenmiş bir ipotek vaadi dahi tek başına ipotek hakkı doğurmaz; yalnızca kişisel borç ilişkisi yaratır. Süreç şu adımlarla ilerler:
- Başvuru: Malik (veya vekili) ile alacaklı, taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğüne — İstanbul'da örneğin Bakırköy Tapu Müdürlüğü — birlikte başvurur; Web Tapu üzerinden ön başvuru yapılabilir.
- Resmi senet: Tapu müdürlüğünce düzenlenen resmi senette (ipotek akit tablosu) alacak miktarı veya üst sınır, ipotek derecesi, süre ve faiz koşulları gösterilir.
- Harç ve döner sermaye ödemesi: İpotek bedeli üzerinden binde 4,55 tapu harcı ile döner sermaye ücreti tahakkuk ettirilir.
- Tescil: İpotek, tapu kütüğünün rehinler sütununa tescil edilir; hak bu anda doğar. Tescil sonrası taşınmazın takyidat kaydında ipotek görünür.
Uygulamada sıkça karşılaşılan bir sorun, hacizli taşınmaz üzerine ipotek tesisidir: haciz, malikin tasarruf yetkisini tamamen ortadan kaldırmadığından hacizli taşınmaz üzerine ipotek kurulması mümkündür; ancak sonradan kurulan ipotek, önceki haczin sağladığı önceliğin gerisinde kalır. Aynı şekilde bir taşınmaz üzerinde birden fazla ipotek kurulabilir; Türk hukuku sabit dereceler sistemini benimsemiştir (TMK m. 870-871). Her ipotek belirli bir dereceye tescil edilir ve satış bedelinden derece sırasına göre pay alınır; önceki derece boşalırsa sonraki ipotek kendiliğinden ilerlemez, ancak taraflar boşalan dereceden yararlanma sözleşmesini tapuya şerh ettirebilir. Derece seçimi, alacaklının fiili güvencesini doğrudan belirlediği için sözleşme kurulmadan önce hukuki değerlendirme gerektirir.
Taşınmaz İpotek Sorgulama: E-Devlet ve Web Tapu
Taşınmaz üzerinde ipotek olup olmadığı, e-Devlet üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmetiyle veya Web Tapu sistemiyle ücretsiz sorgulanabilir. Malik, kendi taşınmazlarının kaydında yer alan ipotek, haciz ve şerhleri bu kanallardan görüntüleyebilir. Adım adım:
- e-Devlet'e (turkiye.gov.tr) T.C. kimlik numarası ve şifreyle giriş yapılır.
- "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmeti açılır; kayıtlı taşınmazlar listelenir.
- İlgili taşınmaz seçilerek takyidat (şerh, beyan, ipotek, haciz) bilgileri görüntülenir.
- Ayrıntılı ve belgeye dayalı bilgi için Web Tapu üzerinden veya doğrudan tapu müdürlüğünden resmi takyidat yazısı talep edilebilir.
Satın alma aşamasındaki alıcılar yönünden durum farklıdır: üçüncü kişiler başkasının taşınmazını e-Devlet'ten doğrudan sorgulayamaz. Bu nedenle uygulamada en güvenli yol, satış öncesinde satıcıdan güncel takyidat belgesi istenmesi veya tapu müdürlüğünde işlem sırasında kaydın birlikte incelenmesidir. Emlak alım satımında ipotek ve haciz kaydının gözden kaçırılması, tapu güvenliği bakımından en sık hak kaybı yaratan hatalardan biridir.
İpotek Harcı ve Masrafları (2026)
İpotek tesisinde 2026 itibarıyla, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarife uyarınca güvence altına alınan alacak tutarı üzerinden binde 4,55 oranında tapu harcı alınır; ayrıca döner sermaye ücreti ödenir. Önemli bir istisna: konut finansmanı (mortgage) kapsamında konut finansmanı kuruluşları lehine kurulan ipotekler harçtan istisnadır (Harçlar Kanunu m. 123). Bu nedenle bankadan kullanılan konut kredisine bağlı ipotek tesisinde kredi tutarı üzerinden ipotek harcı ödenmez; yalnızca döner sermaye ücreti tahsil edilir.
| İşlem | Harç / Masraf | Dayanak |
| İpotek tesisi (genel) | İpotek bedeli üzerinden binde 4,55 + döner sermaye (YK × 2.227 TL, KDV dahil) | Harçlar K. (4) sayılı tarife |
| Konut kredisi ipoteği | Harçtan istisna; döner sermaye ödenir | Harçlar K. m. 123 |
| İpotek derecesi değişikliği | Borç miktarı üzerinden binde 2,27 + bir adet döner sermaye işlem ücreti | Harçlar K. Genel Tebliğleri |
| İpoteğin terkini (fek) | Maktu terkin harcı + döner sermaye | Harçlar K. (4) sayılı tarife |
Taşınmaz Üzerindeki İpotek Nasıl Kaldırılır? (İpoteğin Fekki)
İpoteğin kaldırılması (fekki), borcun tamamen ödenmesi üzerine alacaklının tapu müdürlüğüne hitaben vereceği fek yazısı ile ipoteğin tapu kütüğünden terkin edilmesidir. Banka kredilerinde borcun kapanmasının ardından fek bildirimi günümüzde çoğunlukla banka tarafından elektronik ortamda doğrudan tapu müdürlüğüne iletilmekte; malikin ayrıca şubeden ıslak imzalı yazı almasına çoğu durumda gerek kalmamaktadır.
Alacaklı, borç ödendiği hâlde fek yazısı vermekten kaçınırsa malik, TMK m. 883 uyarınca ipoteğin fekki (terkin) davası açarak ipoteğin mahkeme kararıyla kaldırılmasını sağlayabilir. İpotek taşınmazın aynına ilişkin olduğundan bu dava, HMK m. 12'deki kesin yetki kuralı gereği taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde — örneğin Bakırköy'deki bir taşınmaz için Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'nde — açılır. Uygulamada en sık karşılaşılan senaryolar; yıllar önce ödenmiş ancak terkin edilmemiş eski ipotekler, alacaklının vefatı sonrasında mirasçılarına ulaşılamaması ve tarafı ticaret sicilinden silinmiş şirket olan ipoteklerdir. Bu hâllerde dava yoluna gitmeden önce dosyanın eksiksiz hazırlanması — ödeme belgeleri, dekontlar, ipotek akit tablosu — süreci belirgin biçimde kısaltır.
Borç Ödenmezse: İpoteğin Paraya Çevrilmesi
Borç vadesinde ödenmezse alacaklı, İİK m. 145 vd. hükümleri uyarınca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatır; taşınmaz icra dairesi aracılığıyla açık artırmayla satılır ve satış bedelinden öncelikle ipotek alacaklısı karşılanır. Alacak bir ipotek akit tablosuna ve kayıtsız şartsız para borcu ikrarına dayanıyorsa ilamlı takip hükümleri uygulanır (İİK m. 149); aksi hâlde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip yapılır. Kredi kuruluşlarının takiplerinde İİK m. 150/ı özel hükümleri devreye girer.
Malik yönünden kritik iki nokta vardır. Birincisi, ipotekli taşınmaz satılabilir: ipotek malikin tasarruf yetkisini kaldırmaz; ancak TMK m. 888 uyarınca taşınmazın devri borçlunun sorumluluğunu değiştirmez ve ipotek yeni malikin taşınmazı üzerinde aynen devam eder. İkincisi, zamanaşımı istisnasıdır: TMK m. 864 uyarınca ipoteğin tescili, alacak bakımından zamanaşımının işlemesini engeller. "Taşınmaz ipotek zamanaşımı" aramasının cevabı budur — ipotekli alacak zamanaşımına uğramaz; ipotek terkin edilinceye kadar güvence işlevini sürdürür. Bu kural, on yıllarca önce kurulmuş ve unutulmuş ipoteklerin bugün dahi icra takibine konu edilebilmesinin hukuki temelidir.
| İşlem | Harç / Masraf | Dayanak |
| İpotek tesisi (genel) | İpotek bedeli üzerinden binde 4,55 + döner sermaye (YK × 2.227 TL, KDV dâhil) | Harçlar K. (4) sayılı tarife; TKGM 2026 Tarife Cetveli 1.2.1 |
| Satış + ipotek tesisi (tek talepte) | Satış harçları + iki adet döner sermaye işlem ücreti | TKGM 2026 Tarife Cetveli 1.3.1 |
| Konut kredisi (mortgage) ipoteği | Harçtan istisna; döner sermaye ödenir | Harçlar K. m. 123 |
| İpotek derecesi değişikliği | Borç miktarı üzerinden binde 2,27 + bir adet döner sermaye işlem ücreti | Harçlar K. Genel Tebliğleri; TKGM 2026 Tarife Cetveli 1.2.3 |
| İpotek belgesi sureti | Belge başına maktu 128,00 TL | TKGM 2026 Tarife Cetveli 1.12 |
| İpoteğin terkini (fek) | Maktu terkin harcı + döner sermaye | Harçlar K. (4) sayılı tarife |
Taşınmaz İpotek Sözleşmesi Örneği
Resmî senedi taraflar kendisi hazırlamaz — bu belge, tapu müdürlüğünce TAKBİS üzerinden düzenlenen matbu bir belgedir (Tapu Müdürlüklerince Düzenlenen Resmi Senetlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca akitli işlemlerde TAKBİS programındaki resmi senet kullanılır.
Tipik bir ipotek resmî senedi (akit tablosu) şu bölümlerden oluşur:
- Başlık ve işlem bilgileri: Tapu müdürlüğü adı, tarih, yevmiye numarası, işlem türü ("İpotek").
- Taşınmaz bilgileri: İl, ilçe, mahalle, ada/parsel, bağımsız bölüm no, yüzölçümü, ana taşınmaz niteliği.
- Taraflar: İpotek veren malik (TC kimlik, adres) ve ipotek alacaklısı (gerçek kişi veya banka/şirket ünvanı, vergi no).
- Akit metni — senedin kalbi burasıdır. Serbest borç ilişkisi için tipik metin şu kalıptadır:
"... ili, ... ilçesi, ... mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazın maliki .................., adı geçen taşınmazını, .................'ya olan .......... TL tutarındaki borcunun teminatını teşkil etmek üzere; 1. derecede, .......... TL bedelle, yıllık % .... akdî faiz ve % .... temerrüt faizi ile, fekki alacaklı tarafından bildirilinceye kadar süreyle (süresiz) ipotek ettiğini ve tescilini talep ettiğini; alacaklı .................. da bu ipoteği aynen kabul ederek tescilini istediğini beyan etmiştir."
Banka üst sınır ipoteğinde ise "açılmış ve açılacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere ... TL üst sınırıyla (azami meblağ ipoteği)" ibaresi kullanılır.
5. Kapanış ve imza bloğu: Senedin taraflara okunup isteklerine uygunluğu anlaşıldıktan sonra tescil talebi üzerine dairede imzalandığı ve tasdik edildiği, lehdara ipotek belgesi verildiği belirtilir; malik, alacaklı ve tapu görevlilerinin imzaları yer alır.
İpotek Derecesi
İpotek derecesi, aynı taşınmaz üzerinde kurulan birden fazla ipoteğin, satış bedelinden hangi sırayla pay alacağını belirleyen güvence sırasıdır. Türk hukuku sabit dereceler sistemini benimsemiştir (TMK m. 870-871): her ipotek, tescilde belirtilen dereceye bağlanır ve alacaklının önceliğini kuruluş tarihi değil, derecesi belirler. Taşınmaz icra yoluyla satıldığında satış bedeli önce 1. derece ipotek alacaklısına ödenir; artan tutar sırasıyla sonraki derecelere geçer. Bu nedenle 2. veya 3. derecede kurulan bir ipotek, taşınmazın değeri düşükse fiilen güvencesiz kalabilir.
Uygulamada süreç şu adımlarla ilerler:
- Derece tespiti: İpotek kurulmadan önce taşınmazın takyidat kaydı incelenir; mevcut ipoteklerin dereceleri ve tutarları belirlenir.
- Derecenin resmî senette gösterilmesi: Kurulacak ipoteğin derecesi ve o dereceye ayrılan tutar, tapu müdürlüğünde düzenlenen resmi senette açıkça yazılır ve tescil edilir.
- Boş derece üzerinden kurulum: Önceki dereceler dolu olmasa dahi ipotek, ileriki bir derecede kurulabilir; boş dereceye ayrılan tutar tescilde belirtilir.
- Derece boşaldığında: Önceki derecedeki ipotek terkin edilirse, sonraki ipotek kendiliğinden öne geçmez; boşalan derece malikin tasarrufunda kalır ve malik bu dereceyi yeni bir ipotek için kullanabilir.
- Boşalan dereceden yararlanma sözleşmesi: Alacaklı, önceki derece boşaldığında kendi ipoteğinin o dereceye ilerlemesini istiyorsa, bu hak malikle yapılacak sözleşmeyle kararlaştırılıp tapu kütüğüne şerh edilmelidir (TMK m. 871/2). Şerh edilmeyen anlaşma üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
Uygulamada özellikle banka kredisi kapatıldıktan sonra boşalan 1. derecenin değerlendirilmesi, sonraki alacaklıların güvence gücünü doğrudan etkiler; derece kurgusu bu nedenle tesis öncesinde hukuki değerlendirme gerektirir.
Aile Konutu Üzerinde İpotek: Anayasa Mahkemesi Kararları
Aile konutu niteliğindeki taşınmaz üzerinde ipotek kurulması, TMK m. 194 uyarınca diğer eşin açık rızasına bağlıdır; rıza alınmadan kurulan ipoteğe karşı malik olmayan eş, ipoteğin kaldırılması ve tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması için dava açabilir. Anayasa Mahkemesi'nin son yıllardaki bireysel başvuru kararları, bu korumanın icra aşamasında da sürdüğünü ortaya koymuştur ve ipotek uygulamasını doğrudan etkilemektedir.
Yerleşik hâle gelen içtihat hattında Anayasa Mahkemesi; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte aile konutunun haczine karşı borçlu veya malik olmayan eşin icra mahkemesinde yaptığı meskeniyet şikayetinin "aktif husumet ehliyeti bulunmadığı" gerekçesiyle reddedilmesini, Anayasa'nın 20. maddesindeki aile hayatına saygı hakkının ihlali saymaktadır (B. No: 2019/28943, 8.2.2023;, B. No: 2021/30773, 17.12.2024;, B. No: 2022/51992, 13.5.2025). Kararların ortak gerekçesi; aile konutunun yalnızca malik eşi değil tüm aile bireylerini ilgilendirdiği ve haciz ile satış işlemlerine karşı yargısal koruma mekanizmalarının malik olmayan eşe de açık tutulması gerektiğidir. Bu içtihat, ipotek alacaklısı yönünden takip stratejisini, malik olmayan eş yönünden ise başvurulabilecek hukuki yolları doğrudan şekillendirmektedir.
Aynı içtihat hattının usul yönünden iki önemli uyarısı da vardır. Anayasa Mahkemesi, aile konutu ipoteğinden kaynaklanan tazminat taleplerinde bireysel başvurunun süresinde ve olağan yollar tüketildikten sonra yapılmasını aramaktadır (B. No: 2021/56097, 20.3.2024 — süre aşımı nedeniyle kabul edilemezlik). Güncel tarihli kararda (B. No: 2020/23865, 4.3.2026) mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının tapu müdürlüğünce kütüğe işlenmemesi sonucu aile konutunun icradan satılması şikayeti, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlara ilişkin TMK m. 1007 uyarınca Devlete karşı tazminat davası yolu tüketilmediği için kabul edilemez bulunmuştur. Uygulamadaki karşılığı şudur: tedbir şerhinin işlenip işlenmediği bizzat takip edilmeli, işlenmeme halinde önce TMK m. 1007 tazminat yoluna gidilmelidir.
İpotek Avukatlığı
İpotek işlemleri; resmi senedin içeriğinden derece seçimine, harç istisnalarından fek sürecine kadar teknik ayrıntıların sonucu doğrudan etkilediği bir alandır. Üst sınır ipoteğinde sorumluluk kapsamının belirlenmesi, üçüncü kişi taşınmazı üzerinde kurulan ipotekte malikin korunması, hisseli taşınmazlarda mülkiyet türüne göre kuruluş koşulları ve terkin edilmeyen eski ipoteklerin tasfiyesi; her biri somut olayın özelliklerine göre şekillenen değerlendirmeler gerektirir. Bakırköy ve İstanbul genelinde gayrimenkul hukuku alanında İpotek Avukatı olarak hizmet veren Öner Hukuk ve Danışmanlık, ipotek tesisi, taşınmaz ipoteği sorgulama sonrası hukuki değerlendirme, ipoteğin fekki davaları ve ipoteğin paraya çevrilmesi takipleri süreçlerinde danışmanlık ve vekillik hizmeti sunmaktadır.
Gerek ipotek tesis edecek alacaklıların gerek taşınmazı üzerinde ipotek bulunan maliklerin, işlemin her aşamasında haklarının kapsamını doğru değerlendirmesi önem taşır. Sürecin karmaşık yapısı dikkate alındığında, ipotek kurulmadan önce ve terkin sürecinde profesyonel hukuki destek alınması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından isabetli olacaktır.
İpotek Avukat Ücreti
İpotek işlemlerinde avukatlık ücreti; işin niteliğine göre, Türkiye Barolar Birliği'nce her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında kalmamak üzere serbestçe kararlaştırılır. İpotek tesisi veya fek yazısıyla terkin gibi işlem takipleri ile ipoteğin fekki davası veya ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip gibi çekişmeli süreçler, farklı ücret kalemlerine tabidir. Dava ve icra takiplerinde ücret, çoğunlukla ipotek bedeli üzerinden nispi olarak belirlenir. Somut ücret bilgisi için büromuzla iletişime geçerek işleminizin kapsamına özgü değerlendirme talep edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
S1 — Taşınmaz ipoteği nedir?
Taşınmaz ipoteği, mevcut veya ileride doğması muhtemel bir alacağı güvence altına almak için taşınmaz üzerinde kurulan sınırlı bir ayni haktır. TMK m. 881 uyarınca borç ödenmezse alacaklı, taşınmazın satılarak paraya çevrilmesini isteyebilir; ancak taşınmazın mülkiyetini doğrudan kazanamaz.
S2 — Taşınmaza ipotek nasıl konulur?
İpotek, taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğünde düzenlenen resmî senet ve tapu siciline tescil ile kurulur. Malik ile alacaklı birlikte başvurur; alacak miktarı, ipotek derecesi ve süresi resmî senette gösterilir. Tescil kurucu niteliktedir; adi yazılı ipotek sözleşmesi tek başına ipotek doğurmaz.
S3 — Taşınmaz üzerinde ipotek olup olmadığı nasıl sorgulanır?
Taşınmaz ipoteği sorgulama, e-Devlet üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmeti veya Web Tapu sistemi ile yapılabilir. Malik, taşınmazının kaydındaki ipotek, haciz ve şerhleri görebilir. Alıcı konumundaki üçüncü kişiler ise tapu müdürlüğünden güncel takyidat bilgisi talep edebilir.
S4 — Taşınmaz üzerindeki ipotek nasıl kaldırılır?
Borç tamamen ödendiğinde alacaklının tapu müdürlüğüne vereceği fek (terkin) yazısı ile ipotek kaldırılır. Alacaklı fek yazısı vermekten kaçınırsa, malik TMK m. 883 uyarınca ipoteğin fekki davası açarak terkini mahkeme kararıyla sağlayabilir. Banka kredilerinde fek bildirimi genellikle elektronik ortamda tapuya iletilmektedir.
S5 — İpotek harcı ne kadar? (2026)
492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarife uyarınca ipotek tesisinde, güvence altına alınan alacak (ipotek bedeli) üzerinden binde 4,55 oranında tapu harcı alınır; ayrıca döner sermaye ücreti ödenir. Konut finansmanı kapsamında bankalar lehine kurulan ipotekler ise harçtan istisnadır.
S6 — İpotekli taşınmaz satılabilir mi?
Evet. İpotek, malikin tasarruf yetkisini ortadan kaldırmaz; ipotekli taşınmaz satılabilir, ancak ipotek taşınmaz üzerinde aynen devam eder. TMK m. 888 uyarınca taşınmazın devri, borçlunun sorumluluğunda değişiklik yaratmaz. Alıcı, borç ödenmezse taşınmazın satışına katlanma riskini üstlenir.
S7 — Borç ödenmezse ipotekli taşınmaza ne olur?
Borç vadesinde ödenmezse alacaklı, İİK m. 145 vd. uyarınca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatır. Taşınmaz icra dairesi aracılığıyla açık artırmada satılır ve satış bedelinden alacak karşılanır. Alacaklının taşınmazın mülkiyetine doğrudan geçmesini öngören anlaşmalar (lex commissoria) TMK m. 873 uyarınca geçersizdir.
S8 — İpotekle güvence altına alınan alacakta zamanaşımı işler mi?
TMK m. 864 uyarınca ipoteğin tapu siciline tescili, güvence altına alınan alacak bakımından zamanaşımının işlemesini engeller. Bu nedenle taşınmaz ipoteğinde alacağın zamanaşımına uğraması söz konusu olmaz; ipotek, terkin edilinceye kadar alacağı teminat altına almaya devam eder.
S9 — Aile konutu üzerine eşin rızası olmadan ipotek konulabilir mi?
Hayır. TMK m. 194 uyarınca aile konutu niteliğindeki taşınmaz üzerindeki haklar, diğer eşin açık rızası olmadan sınırlandırılamaz; rıza alınmadan kurulan ipoteğe karşı malik olmayan eş, ipoteğin kaldırılması için dava açabilir. Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca malik olmayan eş, aile konutunun haczine karşı icra mahkemesinde şikâyet yoluna da başvurabilir.
Hukuki Uyarı: İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.