Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Cezası (TCK 299) – 2026

cumhurbaşkanına hakaret

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, genel hakaret suçundan ayrı olarak, Türk Ceza Kanunu’nun devlete karşı suçlar bölümünde düzenlenmiştir. Hakaret suçundan farklı olarak, bu suçun yüze karşı veya gıyapta işlenmesi arasında bir fark bulunmaz. Gıyapta işlenmesi durumunda ise 3 kişi ile ihtilat (başkalarıyla konuşma, görüşme) şartı aranmamaktadır. Düzenleme ile, devletin temsilcisi niteliğindeki Cumhurbaşkanlığı makamını işgal eden kişinin hukuki bir kavram olarak “şerefi” korunmaktadır. Suçun cezası, aleniyet unsuru, Adalet Bakanı izni ve sosyal medya paylaşımlarının hukuki değerlendirmesi; hem Türk Yargıtay'ı hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ışığında dikkatle ele alınması gereken bir alandır. 2026 itibarıyla yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde, eleştiri hakkı ile hakaret arasındaki sınırın somut olayda doğru çizilmesi davanın seyrini doğrudan etkiler. Bu yazıda Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurları, cezası, soruşturma usulü, savunma stratejileri ve güncel yargı yaklaşımı sistematik biçimde değerlendirilmiştir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Nedir? (TCK m. 299)

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde, "Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar" başlığı altında düzenlenmiştir. Genel hakaret suçunu düzenleyen TCK m. 125'ten farklı olarak burada korunan hukuki yarar; kişiye değil, devletin başını temsil eden makamın saygınlığına yönelmiştir. Yerleşik içtihat doğrultusunda Yargıtay, suçla korunan değerin Cumhurbaşkanlığı makamının fonksiyonları değil, Cumhurbaşkanı'nın şeref varlığı olduğunu kabul etmektedir. Bu nitelendirme; suçun kovuşturma usulünden cezasına, aleniyet unsurundan zamanaşımına kadar pek çok alanda farklılaşma doğurur.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunun Cezası

Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesi şu şekildedir:

Madde 299 – (1) Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Suçun alenen işlenmesi halinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. (3) Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.

Hukuki Durum Değerlendirme Sonuç
Suçun temel hali (TCK 299/1) Hapis cezası alt-üst sınırı 1 yıldan 4 yıla kadar hapis
Aleniyet (TCK 299/2) Sosyal medya, basın, kamuya açık alan Cezada 1/6 oranında artırım
Adli para cezasına çevirme Sadece 1 yıl ve altındaki hapis cezalarında Mahkeme takdirine bağlı
HAGB (CMK m. 231) 2 yıl veya altı; 1.6.2024 sonrası rejim Sanığın kabulü aranmaz; istinaf yolu açık
Erteleme (TCK m. 51) 2 yıl veya altı; pişmanlık ve diğer şartlar Cezanın infazı şartlı ertelenir
Dava zamanaşımı (TCK m. 66) Üst sınırı 5 yıl ve altı suçlar grubu 8 yıl

Sosyal Medyada Cumhurbaşkanına Hakaret

Sosyal medya platformlarında yapılan paylaşımlar, Cumhurbaşkanına hakaret soruşturmalarının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Mecra hangisi olursa olsun TCK m. 299 hükmü uygulama alanı bulur; yani internetten yapılan hakaret ile yüz yüze yapılan hakaret arasında suç tipi yönünden fark yoktur. Ancak sosyal medya paylaşımlarının çok büyük bölümü, herkese açık olmaları nedeniyle alenen işlenmiş kabul edilir ve TCK m. 299/2 uyarınca cezada 1/6 artırım uygulanır.

Suçun Unsurları

Bu suçun faili herkes olabilir. Suçun oluşması için hakaret içeren ifadelerin herhangi bir şekilde kullanılmış olması yeterlidir. Bu açıdan yazılı veya sözlü olarak, basın, mektup, posta, yoluyla ve hatta resimler, karikatürler aracılığıyla da işlenmesi mümkündür. Suçun manevi unsuru kasttır. Failin bilerek ve isteyerek bu suçu işlemiş olması gerekir. “Hakaret” sözünden anlaşılması gereken ise, kişinin şeref ve saygınlığını rencide edebilecek şekilde bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle onur, şeref ve saygınlığa saldırılmasıdır.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Uzlaşmaya Tabi mi?

Cumhurbaşkanına hakaret suçu uzlaştırmaya tabi değildir. Soruşturma başlatılması için şikayet de aranmaz, resen veya şikayet üzerine soruşturma başlatılabilir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Dava Zamanaşımı Süresi

Dava zamanaşımı süresi ise 8 yıldır. Suç nedeniyle kovuşturma başlatılması için, 3. fıkrada düzenlendiği üzere, Adalet Bakanlığının izni gerekir.

Cumhurbaşkanına karşı hakaret eyleminde bulunabilmesi için, cumhurbaşkanının yemin etmiş olması ve halen görevde bulunması gerekir. Görev süresi sona erdikten sonra görevle ilgili olarak hakaret edilse dahi, genel hakaret düzenlemesi uygulanır, cumhurbaşkanına hakaret suçu oluşmaz.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Nitelikli Hal

Suçun aleni şekilde işlenmesi halinde hükmolunacak ceza 1/6 oranında artırılır. Aleniyetten anlaşılması gereken, hakaretamiz ifadelerin belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülme, duyulma ve algılanabilmesi ihtimalidir. Örneğin basın yoluyla veya sosyal medyada, halka açık bir toplantıda bu ifadelerin kullanılması, cezada artırımı gerektiren bu nitelikli hal kapsamında sayılır.

Bu suç sebebiyle hükmolunacak hapis cezası bakımından, hükmün açıklanması geriye bırakılabilir, adli para cezasına çevrilebilir veya ceza ertelenebilir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Davaları

Son yıllarda cumhurbaşkanına hakaret suçu kapsamında açılan dava sayısında büyük bir artış meydana gelmiştir. Uzun yıllar boyunca her yıl açılan dava sayısı 100’ü bulmazken, 2010 yılında 108, 2015 yılında 678, 2017 yılında 5150 dava açılmıştır.

Kişiler hakkında bu suç kapsamında verilen mahkumiyet kararları bakımından, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru yolu açık olup, özellikle eleştiri mahiyetindeki ifadeler nedeniyle mahkum edilen kişilerin bu yolu kullanarak olumlu sonuç almaları mümkündür.

TCK 125 ile TCK 299 Arasındaki Fark

Genel hakaret suçunu düzenleyen TCK m. 125 ile Cumhurbaşkanına hakaret suçunu düzenleyen TCK m. 299, hem korunan hukuki değer hem de usul hükümleri yönünden ayrışır.
Kriter TCK m. 125 (Hakaret) TCK m. 299 (Cumhurbaşkanına Hakaret)
Korunan değer Kişinin onur, şeref ve saygınlığı Devletin başı sıfatıyla Cumhurbaşkanı'nın şeref varlığı
Mağdur Herhangi bir kişi (kamu görevlisi dahil) Yalnızca görevdeki Cumhurbaşkanı
Soruşturma Genelde şikâyete bağlı Şikâyete bağlı değildir; resen soruşturma
Kovuşturma şartı Şikâyet (kamu görevlisinde resen) Adalet Bakanı izni
Temel ceza 3 ay – 2 yıl arası hapis veya adli para 1 yıl – 4 yıl arası hapis
Aleniyet Cezada 1/6 artırım (m. 125/4) Cezada 1/6 artırım (m. 299/2)
Uzlaştırma Mümkün Mümkün değil

Cumhurbaşkanına Hakaret Kanunu

İnternette her zaman yanlış bilgiler olmaktadır. Bu konuya dair de yanlış bilgiler mevcuttur. Cumhurbaşkanına hakaret kanunu diye bir kanun yoktur. Cumhurbaşkanına hakaret suçu TCK 219. maddede düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Savunma Dilekçesi 

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan hakkımda dava açıldı. Ne yapmam gerekiyor ? diyorsanız eğer mutlaka bir uzman avukata danışmanınızı öneririm. Savunma dilekçesi hazırlamak uzmanlık alanı gerektiren bir durumdur. Savunma dilekçesi için tarafımızla iletişime geçebilirsiniz.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments