Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı ve Yaş Doğrulama: 5651 Sayılı Kanun 2026 Değişiklikleri

İnternet ortamında yapılan yayınların hukuki çerçevesini belirleyen 5651 sayılı Kanun, 29.07.2020 tarihli (RG 31.07.2020) 7253 sayılı Kanun ile köklü bir dönüşüme tabi tutulmuş; ardından 10 Ocak 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararıyla bazı hükümleri iptal edilmiştir. 2026 yılında ise rejim iki kanunla yeniden şekillenmiştir: 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile 15 yaş altına sosyal medya yasağı, yaş doğrulama, ebeveyn kontrol araçları ve oyun platformlarına ilişkin hükümler getirilmiş; 24.07.2026 tarihli olup 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun ile de sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin ek 4 üncü madde dahil belirli maddelerdeki “Kurum” (BTK) atıfları Siber Güvenlik Başkanlığı olarak, “Başkan” tanımı da Siber Güvenlik Başkanı olarak değiştirilmiştir; 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek oyun platformu (ek 5) ve yeni sosyal ağ sağlayıcı hükümlerinde de aynı değişiklik yapılmıştır. Uygulamanın ayrıntıları ise 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik ile belirlenmiştir. Sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin yeni yükümlülükler ve Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girmektedir. Bu nedenle Yönetmeliğin yayımlanmış olması, yeni yükümlülüklerin yayım günü uygulanmaya başladığı anlamına gelmez. Kamuoyunda “yeni sosyal medya uygulaması” olarak bilinen bu rejim, aşağıda yürürlükteki mevzuat ve yerleşik içtihat ışığında ele alınmaktadır.

Sosyal Ağ Sağlayıcı Nedir?

Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişilerdir.

Sosyal Ağ Sağlayıcının Temel Yükümlülükleri (2026 Güncel Hali)

Sosyal ağ sağlayıcılara yönelik yükümlülükler 7253 sayılı Kanun ile getirilmiş, 2022 ve 2026 değişiklikleriyle genişletilmiştir. 7590 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun’un ek 4 üncü maddesi dahil belirli maddelerinde (m. 2, 3, 6, 6/A, 7, 8, 9/A, 10, 11, ek 1, ek 3 ve ek 4) “Kurum” ibareleri “Başkanlık” olarak değiştirilmiş, “Başkanlık: Siber Güvenlik Başkanlığı” tanımı eklenmiş ve m. 2’deki “Başkan” tanımı “Siber Güvenlik Başkanı” olarak değiştirilmiştir. “Kurum” tanımı ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) olarak yürürlüktedir. Ayrıca 7590 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinin beşinci fıkrasıyla, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek olan 7578 sayılı Kanun’un 22 ve 23 üncü maddelerindeki “Kurum” ibareleri de “Başkanlık” olarak değiştirilmiştir; bu nedenle ek 4 üncü maddeye eklenecek yeni fıkralar ile oyun platformlarına ilişkin ek 5 inci madde de Siber Güvenlik Başkanlığına atıf yapar. Bu nedenle ek 4 üncü maddedeki sosyal ağ sağlayıcı yükümlülüklerine ilişkin bildirim, denetim ve yaptırım makamı Siber Güvenlik Başkanlığı’dır; yükümlülüklerin muhatabı ise sosyal ağ sağlayıcının kendisidir. Başlıca yükümlülükler şunlardır:

• Temsilci atama: Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, Türkiye’de en az bir gerçek veya tüzel kişiyi temsilci olarak belirlemek ve bu kişinin bilgilerini Başkanlığa bildirmekle yükümlüdür.
• Başvurulara cevap: Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılar, kişilerin başvurularına en geç 48 saat içinde olumlu veya olumsuz cevap vermekle yükümlüdür; olumsuz cevaplar gerekçeli olmalıdır. Ek m. 4/3 önceden bu yükümlülüğü “9 uncu ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik” başvurularla sınırlıyordu; 7578 sayılı Kanunun 22 nci maddesi bu ibareyi çıkardığından yükümlülük, bu Kanun kapsamında yapılan başvuruların tamamını kapsar hâle gelmiştir (1 Kasım 2026’da yürürlüğe girer).
• Raporlama: Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılar, kendilerine bildirilen içerik çıkarma ve erişim engelleme kararları ile başvurulara ilişkin istatistiksel ve kategorik bilgileri içeren Türkçe raporları altı aylık dönemlerle Siber Güvenlik Başkanlığına bildirir. Başvurulara ilişkin rapor ayrıca kişisel verilerden arındırılarak sağlayıcının internet sitesinde yayımlanır.
• Veri lokalizasyonu: Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılar, Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de barındırmaya yönelik gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
• Bir saat kuralı: Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, 8/A maddesi kapsamında gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararların gereğini derhâl ve en geç bir saat içinde yerine getirmekle yükümlüdür (7578 sayılı Kanun; 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girer).
• 15 yaş sınırı ve yaş doğrulama: 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulamaz; yaş doğrulama dahil gerekli tedbirler alınır ve 15 yaşını doldurmuş çocuklara ayrıştırılmış hizmet sunulur (1 Kasım 2026’da yürürlüğe girer).
• Ebeveyn kontrol araçları: Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlanmalıdır (1 Kasım 2026’da yürürlüğe girer).
• Aldatıcı reklamlar: Aldatıcı reklamları engelleyici tedbirlerin alınması zorunludur (1 Kasım 2026’da yürürlüğe girer).

7578 Sayılı Kanun: 15 Yaş Sınırı ve Yürürlük Tarihi

Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7578 sayılı Kanun, 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun ile 5651 sayılı Kanun’un ek 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası değiştirilmiş; sosyal ağ sağlayıcının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağı ve bunun için yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Aynı fıkraya göre sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alır ve bu tedbirleri kendi internet sitesinde yayımlar.

Kanun’un oyun, oyun geliştirici, oyun dağıtıcı ve oyun platformu tanımlarına ilişkin hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sosyal ağ sağlayıcılara ve oyun platformlarına ilişkin yeni yükümlülükler ise yayımdan altı ay sonra, 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Dolayısıyla bu tarihe kadar 15 yaş altı kullanıcılar bakımından yasal hizmet yasağı henüz uygulanmamaktadır.

Yaş Doğrulama Yönetmeliği (RG 10.10.2026): Uygulama Nasıl İşleyecek?

15 yaş sınırının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından çıkarılan ve 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik ile belirlenmiştir. Yönetmelik, 5651 sayılı Kanun’un ek 4 üncü maddesinin yedinci, yirminci ve yirmibeşinci fıkralarına dayanmakta olup 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir (md. 13).

Kapsam: Hangi platformlar etkileniyor?

Yönetmeliğin 2 nci maddesi, Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları ve kullanıcıları kapsar. Yaş doğrulama ve çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet yükümlülükleri bakımından, temsilci atama yükümlülüğündeki bir milyon günlük erişim eşiği gibi ayrı bir sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle bir hizmetin kapsamda olup olmadığı yalnızca kullanıcı sayısına göre değil, 5651 sayılı Kanun’daki sosyal ağ sağlayıcı tanımı ve Yönetmeliğin kapsam hükmü esas alınarak belirlenmelidir; Yönetmelikte ayrı bir kullanıcı eşiği bulunmadığından, sosyal ağ sağlayıcı tanımına giren küçük ölçekli platformlar ve mobil uygulamalar da yükümlülüklere tabi olabilir.

e-Devlet üzerinden yaş doğrulama belirteci

Yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılır (md. 7):

• Kullanıcı, e-Devlet’e kimlik doğrulamasıyla giriş yaparak Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu hizmetten bir yaş doğrulama belirteci üretir.
• Belirteç yalnızca kullanıcının 15 yaşını, 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içerir. Kullanıcı adı veya kullanıcıyı üçüncü kişiler için belirli ya da belirlenebilir kılan başka hiçbir veri içermez.
• Belirteci platforma kullanıcı kendisi yükler. Platform, belirtecin Başkanlıkça üretildiğini teyit ederek kullanıcının yaş grubunu tespit eder; belirteci yaş doğrulama dışında hiçbir amaçla kullanamaz.
• Doğrulama hesap oluşturma aşamasında zorunludur (md. 6/2). 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kişilerin hesap açma talepleri reddedilir.
• Doğrulanmış bir hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe bulunursa hesap askıya alınır; yeniden kullanım için belirteçle tekrar doğrulama yapılması gerekir (md. 6/3).
• Platform, belirteçle ilk doğrulamadan sonra da hizmet sunumu süresince kendi belirleyeceği tekli veya katmanlı yaş doğrulama yöntemlerini işletmek zorundadır (md. 6/3).

Yönetmelik, yaş doğrulamada kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesini esas almaktadır (md. 5/3). Belirteç sisteminde platforma iletilen bilginin yaş eşiğiyle sınırlandırılması ve kullanıcının belirlenebilirliğini sağlayan diğer verilerin belirteçte yer almaması öngörülmüştür. Belirtecin teknik yapısı ve platformlarca kullanılma süreci, Yönetmeliğin 12 nci maddesi uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanacak rehberle açıklığa kavuşturulacaktır.

Yönetmeliğin 5 inci maddesi uyarınca yaş doğrulama yöntemlerinin gerçeğe aykırı beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı teknik yönden güvenilir olması, farklı kullanıcılar bakımından tutarlı ve doğrulanabilir sonuçlar üretmesi gerekir. Yaş doğrulama yöntemleri ile ebeveyn kontrol araçlarının açık, anlaşılır, denetlenebilir ve test edilebilir olması; engelli bireyler dâhil tüm kullanıcılar için erişilebilir biçimde tasarlanması zorunludur. Bu sistemler; yaş, cinsiyet, etnik köken, engel durumu, dil, din, sosyo-ekonomik durum gibi özellikler bakımından belirli kullanıcı veya kullanıcı grupları aleyhine sistematik ayrımcı sonuçlar doğuramaz.

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar: Ayrıştırılmış hizmet kuralları

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar sosyal medyayı kullanabilir; ancak bu hesaplara yetişkin hesaplardan farklı, korumalı bir hizmet sunulması zorunludur (md. 8):

• Hesaplar varsayılan olarak gizlidir; herkese açık hesap seçeneği sunulamaz.
• Takipçi ve takip edilen hesap bilgileri, hesap sahibi dışındaki hesaplarca görülemez.
• Bu hesaplara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilir; mesajlarda “görüldü” bilgisi gösterilmez.
• Telefon rehberi, e-posta adres defteri veya başka uygulamalardaki kişi listeleriyle senkronizasyon yapılamaz; çocuğun hesabı başkalarına, başkalarının hesabı da çocuğa takip için önerilemez.
• Profil fotoğrafı, paylaşımlar ve görsellerin başkalarınca ekran görüntüsünün alınmasını engelleyen teknik tedbirler alınır.
• Canlı yayın açma özelliği sunulamaz.
• Görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama gibi hareketlerle ya da kendiliğinden ardışık olarak sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım veya işlevler (örneğin kısa video akışı, sonsuz kaydırma veya otomatik oynatma gibi uygulamalar) kullanılamaz (md. 8/5-ğ).
• Hesaplar çocuğun davranışlarına göre kişiselleştirilemez; çocuğun verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamaz.
• Çocuğun gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltıcı içerik filtreleme ve öneri sistemi ayarları uygulanır (md. 8/4).
• Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet sunulamaz; yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanır, veri işleme asgari düzeyde tutulur ve kullanıcı sözleşmesi, hesap ayarları ile veri politikaları çocuğun anlayabileceği şekilde sunulur (md. 8/2-3).

Ebeveyn kontrol araçları

Sosyal ağ sağlayıcı; anne, baba, vasi gibi çocuk hakkında karar verme yetkisi bulunan kişilerin kullanabileceği ebeveyn kontrol araçları sağlamak zorundadır (md. 9). Bu araçlar asgari olarak şunları içerir:

• Hesap ve özellik ayarlarının kontrolü,
• Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanması ve harcama limiti belirlenmesi,
• Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması ile konum paylaşımının yönetimi.

Araçlar Türkçe sunulur, farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışır, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilir ve çocuk tarafından ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmaksızın kapatılamaz. Bu araçlar çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldıracak şekilde tasarlanamaz; Yönetmelik, gözetimden çok iletişim, öğrenme ve güçlendirme esasına dayanmalarını öngörür (md. 9/4-e). Ebeveyn kontrol araçlarının sunulması, ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Mevcut hesaplar ne olacak?

Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesine göre, 1 Kasım 2026 tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteci kullanılarak doğrulanmamış mevcut hesaplarda, en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapılması zorunludur. Yaş doğrulaması sonucunda:

• 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların hesapları, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılır.
• Kapatılan hesaplara ait veriler, itiraz yoluna gidilmişse itiraz sonuçlandıktan sonra, gidilmemişse gecikmeksizin silinir.
• 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcıların hesapları, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde düzenlenen çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi hâle getirilir.

Hesap kapatma ve askıya almaya itiraz

Sosyal ağ sağlayıcı; yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki tedbirlere karşı ücretsiz, Türkçe ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurmak zorundadır (md. 10). Başvuruyu, hakkında işlem yapılan kişi yapabilir. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemez; anlamlı insan incelemesi zorunludur. İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinemez. Platformun vereceği sonuca karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabilir ve yargı yoluna başvurulabilir.

Sosyal ağ sağlayıcı ayrıca başvuru ve itiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresine ilişkin verileri yıllık olarak Siber Güvenlik Başkanlığına bildirmek ve kendi internet sitesinde yayımlamak zorundadır (md. 10/6).

Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancılar

Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre, Türkiye’de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar (turistler, kısa süreli ziyaretçiler) e-Devlet üzerinden yapılan yaş doğrulamaya ilişkin kontrol mekanizmalarından muaftır. Bu kişiler, Türkiye’de hizmetlerden yararlanabilmek için başvurmaları hâlinde, e-Devlet üzerinden kimlik doğrulaması yapılmaksızın yalnızca pasaport bilgileriyle erişilebilen bir hizmetle istisnai bir belirteç alabilir (md. 7/1-d).

Yönetmeliğe aykırılığın yaptırımı

Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde 5651 sayılı Kanun’un ek 4 üncü maddesindeki yaptırımlar uygulanır (md. 11). Ancak yaptırımdan önce sosyal ağ sağlayıcıya aykırılık bildirilir ve giderilmesi için makul bir süre verilir. Yaptırım belirlenirken ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının iyi niyetli uyum çabası dikkate alınır. Yönetmelik, ihlal hâlinde uygulanacak yaptırımları bağımsız ve sabit bir para cezası tarifesi şeklinde düzenlememektedir; yaptırımların uygulanması, tebliği, itiraz süreçleri ve kaldırılması bakımından 5651 sayılı Kanun’un ek 4 üncü maddesinin ilgili hükümleri esas alınır.

İçerik Sağlayıcı Nedir?

İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıcılara sunulan bilgi veya verileri üreten, değiştiren ya da sağlayan gerçek veya tüzel kişidir. Örneğin bir kişinin Instagram, YouTube veya LinkedIn hesabında fotoğraf, video ya da metin paylaşması, paylaşılan içerik bakımından o kişinin içerik sağlayıcı sıfatıyla değerlendirilmesine yol açabilir. Sosyal medya platformunun kendisi ise somut faaliyetine göre sosyal ağ sağlayıcı veya yer sağlayıcı gibi farklı hukuki sıfatlar taşıyabilir.

İçerik Sağlayıcının Sorumluluğu

İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur. İçerik sağlayıcı, bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten sorumlu değildir. Ancak, sunuş biçiminden, bağlantı sağladığı içeriği benimsediği ve kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur.

Yer Sağlayıcı Nedir?

Yer sağlayıcı, 5651 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişilerdir. Örneğin Twitter/X, YouTube, LinkedIn, Instagram ve Facebook gibi platformlar, kullanıcı içeriklerini barındırdıkları faaliyetler bakımından yer sağlayıcı niteliği de taşıyabilir. Bununla birlikte, platformların hukuki sıfatı değerlendirilirken yalnızca marka adına değil, sunulan hizmetin niteliğine ve ilgili mevzuattaki tanımlara bakılmalıdır.

Yer Sağlayıcının Sorumluluğu

Yer sağlayıcının yükümlülükleri 5651 sayılı Kanunun 5. maddesinde belirtilmiştir:

• Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.
• Yer sağlayıcı, yer sağladığı hukuka aykırı içeriği bu Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddelerine göre haberdar edilmesi hâlinde yayından çıkarmakla yükümlüdür.
• Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür.
• Yer sağlayıcılar, yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yaptıkları işin niteliğine göre sınıflandırılabilir ve hak ve yükümlülükleri itibarıyla farklılaştırılabilirler.
• Yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya bu Kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlayıcı hakkında Başkan tarafından yüz bin Türk lirasından bir milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.

Kanunun 5 inci maddesi yer sağlayıcının yükümlülüklerini 8 inci ve 9 uncu maddelere atıfla düzenlemektedir. Ancak kişilik haklarının ihlali nedeniyle içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesine ilişkin 9 uncu madde, Anayasa Mahkemesinin E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal hükmü dokuz aylık erteleme süresinin sonunda, 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiş; bu sürede yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta başvuru yolu belirlenirken güncel mevzuat, iptal kararının sonuçları ve ihlalin niteliği birlikte değerlendirilmelidir. Özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesine ilişkin 9/A maddesi ise ayrı bir düzenleme olarak yürürlüktedir.

Erişim Sağlayıcı Nedir?

Erişim sağlayıcı, 5651 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre kullanıcılarına internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişidir. İnternet servis sağlayıcıları ve mobil operatörler (örneğin TTNet, Turkcell, KabloNet) bu niteliktedir.

Erişim Sağlayıcının Sorumluluğu

Erişim sağlayıcının yükümlülükleri 5651 sayılı Kanunun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Erişim sağlayıcı;

• Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemekle,
• Sağladığı hizmetlere ilişkin, yönetmelikte belirtilen trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla,
• Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Siber Güvenlik Başkanlığına, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları yönetmelikte belirtilen esas ve usûllere uygun olarak Başkanlığa teslim etmekle,
• Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almakla, yükümlüdür.
• Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmekle yükümlü değildir.
• Birinci fıkranın (b), (c), (ç) bentlerinde yer alan yükümlülüklerden birini yerine getirmeyen erişim sağlayıcısına Başkan tarafından onbin Yeni Türk Lirasından ellibin Yeni Türk Lirasına (5083 sayılı Kanun uyarınca Türk lirası) kadar idari para cezası verilir.

IP Adresi Nedir?

IP (İnternet Protokolü) adresi, IP tabanlı ağlarda veri paketlerinin kaynak ve hedef cihazlara yönlendirilmesini sağlayan adresleme bilgisidir. İnternete bağlanan cihazlar, kullandıkları ağ ve bağlantı yapılandırmasına göre bir IP adresi üzerinden iletişim kurar. IP adresleri sabit veya dinamik olabilir; bazı ağ yapılandırmalarında birden fazla cihaz dış dünyaya aynı genel IP adresi üzerinden çıkabilir. Bu nedenle IP adresi tek başına her durumda belirli bir kişiyi kesin olarak tanımlamaz.

Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararı ve Uygulamaya Etkileri

Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli, E. 2020/76 ve K. 2023/172 sayılı kararı, 5651 sayılı Kanun’un bazı hükümlerinin iptaline ilişkindir; karar 10 Ocak 2024 tarihli ve 32425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu kararla, kişilik haklarının ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi talep edilmesine imkân veren 9 uncu madde iptal edilmiş; iptal hükmü dokuz aylık erteleme süresinin sonunda, 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiş; bu sürede yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır. İptal edilen hükümler ve bunların yürürlükten kalkmasının sonuçları, içerik çıkarma ve erişimin engellenmesi usullerinin değerlendirilmesinde belirleyicidir.

İnternet yayınları nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiği iddialarında başvuru yolu, ihlalin niteliğine göre belirlenir. Özel hayatın gizliliğinin ihlali bakımından 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesi ayrı bir başvuru mekanizması öngörür. Katalog suçlar bakımından 8 inci madde, özel şartları varsa 8/A maddesi gündeme gelir. Bu kapsama girmeyen kişilik hakkı ihlallerinde ise Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25 inci maddeleri uyarınca genel mahkemelerde dava açılması ve HMK kapsamında ihtiyati tedbir talep edilmesi yoluna başvurulabilir. Somut olayda uygulanacak yol, ihlalin niteliği ve yürürlükteki mevzuata göre belirlenmelidir.

Sosyal Ağ Sağlayıcılarına Uygulanan Yaptırımlar Tablosu

7590 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun’a “Başkanlık: Siber Güvenlik Başkanlığı” tanımı eklenmiş, m. 2’deki “Başkan” tanımı “Siber Güvenlik Başkanı” olarak değiştirilmiş ve ek 4 üncü maddedeki “Kurum” ibareleri “Başkanlık” yapılmıştır. Bu nedenle ek 4 üncü madde kapsamındaki sosyal ağ sağlayıcı yaptırımlarında bildirim ve denetim Siber Güvenlik Başkanlığı, idari para cezası ise Siber Güvenlik Başkanı tarafından yürütülür. Yaptırımların türü ve miktarı, ihlal edilen yükümlülüğün kanuni dayanağına göre değişir; bu nedenle her ihlal bakımından aynı idari para cezasının veya aynı kademeli yaptırım sürecinin uygulanacağı varsayılmamalıdır. Ek 4 üncü madde kapsamındaki yaptırım rejimi özetle şöyledir:

Reklam yasağı ve bant genişliğinin daraltılması, 5651 sayılı Kanun’da belirtilen şartlar ve yaptırım süreci çerçevesinde uygulanabilir. Bu tedbirler için ilgili yükümlülüğün kanuni dayanağı, ihlalin devam edip etmediği, gerekli bildirim ve süre koşulları ile yetkili makamın işlemleri birlikte değerlendirilmelidir; tablodaki yaptırım türleri her ihlal için otomatik olarak uygulanacak sonuçlar şeklinde anlaşılmamalıdır.

Yazıda yer alan maktu ve alt-üst sınırlı idari para cezası tutarları kanundaki nominal tutarlardır; bu tutarlar Kabahatler Kanunu’nun 17 nci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca her takvim yılı başında, Vergi Usul Kanunu’na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Küresel ciroya dayalı (nispi) idari para cezaları bu artırıma tabi değildir.

Yaş doğrulama yükümlülüklerine aykırılıkta yaptırım belirlenirken, Yönetmeliğin 11 inci maddesi uyarınca ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve iyi niyetli uyum çabası dikkate alınır.

Oyun Platformlarına Yönelik Düzenleme: Derecelendirme Zorunluluğu

7578 sayılı Kanun ile oyun platformlarına ilişkin tanımlar ve yükümlülükler 5651 sayılı Kanun’a eklenmiştir. Kanun ile 5651 sayılı Kanun’a “oyun”, “oyun geliştirici”, “oyun dağıtıcı” ve “oyun platformu” tanımları eklenmiş; bu tanımlar 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe girmiştir. 2026 yılında getirilen oyun platformu düzenlemesine göre:

• Oyun platformu derecelendirme kurallarına uygun olarak derecelendirilmeyen oyunlar sunulamaz; derecelendirmesi bulunmayan içerikler ancak en üst yaş kategorisinde sunulabilir.
• Türkiye’den günlük erişimi yüz binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları Türkiye’de temsilci belirlemekle yükümlüdür.
• Oyun platformları ebeveyn kontrol araçları ve ücretli işlemler için ebeveyn onay mekanizmaları sunmak zorundadır.
• Bildirime rağmen 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar, ihlalin sürmesi hâlinde 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası; ikinci cezanın tebliğinden itibaren 30 gün içinde de yerine getirilmezse bant genişliğinin önce yüzde otuz, ardından yüzde elliye kadar daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilmesi öngörülmüştür (ek m. 5/6-7). Yükümlülük yerine getirilirse verilen idari para cezalarının dörtte biri tahsil edilir ve hâkim kararları kendiliğinden hükümsüz kalır.

Oyun platformlarına ilişkin yükümlülükler 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Düzenlemenin uygulanmasında oyun platformu, oyun geliştirici ve oyun dağıtıcı kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Steam ve Epic Games gibi hizmetlerin yükümlülükler kapsamındaki durumu, yalnızca marka adına göre değil; Kanundaki tanımlar, hizmetin niteliği ve uygulanabilir erişim eşikleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Ek 5 inci maddede yer alan “Kurum” ibareleri, 7590 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinin beşinci fıkrasıyla madde yürürlüğe girmeden önce “Başkanlık” olarak değiştirilmiştir. Bu nedenle oyun platformları bakımından temsilci bildirimi, bilgi ve belge isteme, yükümlülük ihlalinin bildirimi ve yönetmelik çıkarma yetkisi Siber Güvenlik Başkanlığına; idari para cezası verme ve bant genişliğinin daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurma yetkisi ise Siber Güvenlik Başkanına aittir.

2020 Tarihli Sosyal Medya Düzenlemesi (7253 Sayılı Kanun)

Bu bölüm, 29.07.2020 tarihinde kabul edilen ve 31.07.2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7253 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikleri tarihsel çerçevede özetlemektedir; 2026’da getirilen güncel yükümlülükler önceki başlıklarda açıklanmıştır. Not: Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesindeki Dijital Mecralar Komisyonu, 23.07.2020 tarihli ve 7252 sayılı Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un (RG 28.07.2020, sayı 31199) 1 inci maddesiyle kurulmuştur; Komisyonun kuruluşu 7253 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerden ayrıdır.

2020 düzenlemesiyle yapılan başlıca değişiklikler:

• Kanunda yer alan terimlere ek olarak “sosyal ağ sağlayıcı” kavramı getirilmiştir.
• İnternet yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya yasadaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlayıcıya verilecek olan idari para cezası arttırılmıştır.
• 5651 sayılı Kanun’un 8. maddesindeki “içeriğe erişimin engellenmesi” yerine “içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi” cümlesi getirilmiştir.
• 2020 düzenlemesinin önemli sonuçlarından biri, Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılara Türkiye’de temsilci belirleme yükümlülüğü getirilmesidir. Bu yükümlülüğün kapsamı ve güncel yaptırım rejimi, sonraki kanun değişiklikleri de dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Yeni sosyal medya yasası tam olarak ne getirmektedir?

1 Mayıs 2026’da yayımlanan 7578 sayılı Kanun, 5651 sayılı Kanun’a 15 yaş altı çocuklara sosyal medya hizmeti sunulması yasağını, yaş doğrulama ve 15–18 yaş için ayrıştırılmış hizmet zorunluluğunu, ebeveyn kontrol araçlarını, aldatıcı reklamlara karşı tedbir yükümlülüğünü, büyük platformlar için bir saat kuralını ve oyun platformu derecelendirme sistemini eklemiştir. Uygulamanın ayrıntıları 10 Ekim 2026 tarihli Yönetmelikle düzenlenmiş ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulama belirteci sistemi kurulmuştur. Sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin ek 4 üncü maddedeki denetim ve yaptırım süreçleri, 7590 sayılı Kanun ile Siber Güvenlik Başkanlığına bağlanmıştır.

2. 15 yaş altı sosyal medya yasağı ne zaman yürürlüğe girecek?

Bu yasak doğrudan çocuklara veya ebeveynlere değil, sosyal ağ sağlayıcılara yöneliktir: sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz. 7578 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri ve Yaş Doğrulama Yönetmeliği 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girer. Bu tarihten itibaren yeni hesap açılırken yaş doğrulaması zorunlu olacaktır. Bu tarihten önce açılmış mevcut hesapların ise 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez doğrulanması gerekir; 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan kullanıcıların hesapları kapatılır.

3. e-Devlet yaş doğrulaması kimlik bilgilerimi platforma verir mi?

Hayır. Yönetmeliğe göre e-Devlet üzerinden üretilen belirteç yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş eşiklerini doldurup doldurmadığı bilgisini içerir; kullanıcıyı belirli veya belirlenebilir kılan başka hiçbir veri içermez. Platform belirteci yaş doğrulama dışında kullanamaz. Belirtecin teknik yapısı, Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanacak rehberle belirlenecektir.

4. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuğumun hesabında neler değişecek?

15 yaşını doldurmuş çocuklar sosyal medyayı kullanmaya devam edebilir; ancak hesapları gizli hesap olarak çalışır, takipçi listeleri başkalarınca görülemez, yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilir, canlı yayın açılamaz, ekran görüntüsü alınmasını engellemeye yönelik teknik tedbirler uygulanır, rehber senkronizasyonu ve hesap önerisi yapılmaz, içeriklerin kaydırma veya kendiliğinden ardışık sunulmasını sağlayan akış arayüzleri (örneğin sonsuz kaydırma) kullanılamaz ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilemez. Ayrıca çocuğun gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltan içerik filtreleme ve öneri sistemi ayarları uygulanır. Bu yaş grubuna ilişkin yükümlülükler, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde düzenlenen çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet hükümleri kapsamında değerlendirilmelidir.

5. Çocuğumun sosyal medya hesabı için ebeveyn olarak ne yapabilirim?

1 Kasım 2026’dan itibaren sosyal ağ sağlayıcılar, ebeveynlere hesap ve özellik ayarlarını kontrol etme, satın alma ve ücretli üyelikleri onaya bağlama, harcama limiti koyma, kullanım süresini izleyip sınırlandırma ve konum paylaşımını yönetme imkânı veren ebeveyn kontrol araçları sunmak zorundadır. Araçlar Türkçe olmalı, etkinleştirildiğinde çocuğa bildirilmeli ve çocuk tarafından ebeveynin bilgisi olmadan kapatılamamalıdır. Bu araçlar çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldıracak şekilde tasarlanamaz. Çocuğunuzun hesabı yaş doğrulama nedeniyle hatalı şekilde askıya alınır veya kapatılırsa platformun ücretsiz itiraz mekanizmasına başvurabilirsiniz.

6. Hesabım yaş doğrulaması nedeniyle kapatıldı veya askıya alındı, ne yapabilirim?

Öncelikle platformun kurmakla yükümlü olduğu Türkçe ve ücretsiz itiraz mekanizmasına başvurulmalıdır. İtiraz insan incelemesinden geçmek zorundadır ve sonuçlanıncaya kadar hesaptaki içerik ve kişisel veriler silinemez. Platformun kararına karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabilir ve yargı yoluna gidilebilir. Kapatılan hesaplarda itiraz yoluna gidilmezse veriler gecikmeksizin silineceğinden, itirazın beklenmeden yapılması önemlidir.

7. Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancılar sosyal medyayı kullanabilir mi?

Evet. Türkiye’de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar, e-Devlet üzerinden yapılan yaş doğrulamaya ilişkin kontrol mekanizmalarından muaftır. Türkiye’de hizmetlerden yararlanabilmeleri için başvurmaları hâlinde, e-Devlet kimlik doğrulaması yapılmaksızın yalnızca pasaport bilgileriyle erişilebilen bir hizmet üzerinden kendileri için istisnai bir belirteç oluşturulur.

8. Sosyal medya yasasının AYM tarafından iptal edilen kısımları hangileridir?

Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihli ve 2020/76 E., 2023/172 K. sayılı kararıyla, kişilik haklarının ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi talep edilmesine imkân veren 5651 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesini bütünüyle iptal etmiş; 8 inci maddedeki bazı ibareleri de iptal etmiştir. Karar 10 Ocak 2024 tarihli ve 32425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, iptal hükmü dokuz ay sonra, 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiştir. Yerine yeni bir düzenleme yapılmadığından bu tür talepler artık 9 uncu madde üzerinden ileri sürülemez; özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A maddesi ise yürürlüktedir.

9. Roblox ve Discord neden yasaklandı, geri açılacak mı?

Roblox’a 7 Ağustos 2024, Discord’a ise 9 Ekim 2024 tarihinde verilen kararlarla erişim engellenmiştir. Bu kararlar ilgili platformlara ve somut olaylara ilişkin ayrı hukuki süreçler kapsamında verilmiş olup gerekçeleri ve güncel durumları birbirinden farklı olabilir. 7578 sayılı Kanun ile getirilen oyun platformu derecelendirme, temsilci atama ve ebeveyn kontrol araçları yükümlülükleri, ilgili platformların hukuki durumunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Bununla birlikte, bu yükümlülüklere uyulması tek başına mevcut bir erişim engeli kararının kaldırılacağı anlamına gelmez; erişim durumuna ilişkin güncel bilgi için resmî kayıtlar ve ilgili yargı kararları esas alınmalıdır.

Sonuç

5651 sayılı Kanun ekseninde şekillenen yeni sosyal medya uygulaması; 2020 yılındaki 7253 sayılı Kanun değişiklikleri, 2024 yılındaki Anayasa Mahkemesi iptali, 2026 yılında 7578 sayılı Kanun ile getirilen 15 yaş sınırı ve oyun platformu derecelendirme reformu, 7590 sayılı Kanun ile ilgili hükümlerde yapılan yetki ve makam değişiklikleri ve 10 Ekim 2026 tarihli Yaş Doğrulama Yönetmeliği ile çok katmanlı bir hâle gelmiştir. 1 Kasım 2026’dan itibaren platformlar, kullanıcılar ve ebeveynler açısından yeni bir dönem başlamaktadır; yürürlükten önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış mevcut hesaplarda ise 31 Mart 2027 tarihine kadar yaş doğrulaması yapılması gerekmektedir. Sosyal medyada kişilik hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyor, hesabınızın yaş doğrulaması nedeniyle kapatılmasına itiraz etmek istiyor, sosyal ağ sağlayıcı yükümlülükleri kapsamında bir hukuki ihtilafla karşılaşıyor ya da uygulamanız veya platformunuz için uyum danışmanlığına ihtiyaç duyuyorsanız, sürecin teknik ve usul boyutlarının doğru yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Bakırköy’de faaliyet gösteren Öner Hukuk ve Danışmanlık, bilişim hukuku ve sosyal medya kaynaklı uyuşmazlıklar alanında müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır.

Yazar: Av. Yekcan ÖNER · İstanbul Barosu · Bilişim Hukuku ve Kişilik Hakları Uyuşmazlıkları Bu makale 10 Ekim 2026 itibarıyla güncellenmiştir.

İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.