Tevdi Mahalli Tayini Davası 2026: Şartları, Süreç ve Hukuki Sonuçları

Ev sahibi kirayı almıyor, IBAN’ını kapatıyor ya da tahliyeden sonra anahtarı teslim almıyorsa kiracının başvuracağı yol tevdi mahalli tayinidir. Kiracı, sulh hukuk mahkemesinden kira bedelinin veya anahtarın bırakılacağı yerin belirlenmesini ister; belirlenen yere usulüne uygun yapılan ödeme ya da teslim, kiracıyı borcundan kurtarır ve temerrüt nedeniyle tahliye riskinin önlenmesine hizmet eder. Dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 107. ve 111. maddeleridir; iş, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) çekişmesiz yargı işi olarak sayılır.

Kısa cevaplar: başvuru ifa yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır; kira gibi para borçlarında, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa ifa yeri alacaklının, yani ev sahibinin ödeme zamanındaki yerleşim yeridir (Yargıtay bu yetkiyi kesin yetki saymaktadır). Talep, ev sahibine tebliğ edilmeden karara bağlanabilir (Yargıtay 3. HD, 2025). Harç maktudur, avukat zorunlu değildir, arabuluculuk şartı yoktur ve karar uygulamada çoğu dosyada birkaç hafta ile birkaç ay arasında çıkar. Aşağıda şartları, doğru mahkemeyi, anahtar teslimini ve en sık yapılan hataları adım adım açıklıyoruz.

Tevdi Mahalli Ne Demek?

Tevdi; bir şeyin bırakılması, teslim edilmesi demektir. Tevdi mahalli tayini ise alacaklı yüzünden ifa edilemeyen edimin (kira bedeli, anahtar vb.) bırakılacağı yerin mahkemece belirlenmesidir. Kira uygulamasında bu karar çoğunlukla bir banka hesabını gösterdiği için halk arasında “ödeme yeri tayini” olarak da bilinir.

Burada iki kavramı karıştırmamak gerekir: ifa yeri, borcun normalde ödeneceği yerdir (TBK m. 89); tevdi yeri ise alacaklı ödemeyi kabul etmediğinde edimin bırakılacağı, mahkemenin belirlediği yerdir (TBK m. 107). Hangi mahkemeye başvurulacağı da bu ayrıma göre belirlenir.

Tevdi Mahalli Tayini Davası

Tevdi mahalli tayini, kiracının kirayı ödemek istediği hâlde ödeyemediği durumlarda başvurduğu yoldur. Uygulamada en sık rastlanan senaryo, bazı ev sahiplerinin kiracıyı temerrüde düşürüp tahliye yoluna gitmek için banka hesabını kapatması veya kirayı almaktan kaçınmasıdır.

Kiralayanın, konutta ödemeli olarak gönderilen kira parasını almaktan kaçınması hâlinde kiracının talebi üzerine sulh hukuk mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda tevdi mahalli tayinine karar verir. Bu karar çoğunlukla duruşma yapılmadan dosya üzerinden verilir. HMK m. 385/1’e göre çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır; ancak basit yargılama usulünün uygulanması kendiliğinden duruşmasız karar anlamına gelmez. HMK m. 320/1 dosya üzerinden kararı yalnızca “mümkün olan hâllerde” öngörür ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, basit yargılamada da kuralın duruşma olduğunu, dosya üzerinden kararın bazı çekişmesiz yargı işleri gibi istisnai durumlara özgü olduğunu belirtmiştir (HGK, E. 2020/728, K. 2022/237). Tevdi mahalli tayini bu istisnalardandır; hâkim gerekli görürse yine de duruşma açabilir veya ilgililerin beyanını alabilir.

Ev sahibine tebligat beklenmesi de gerekmez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemeleri arasındaki görüş ayrılığını gidermek için verdiği 26.05.2025 tarihli, E. 2025/1494, K. 2025/3047 sayılı kararında, tevdi mahalli tayini talebinde talep dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden karar verilebileceğine hükmetmiştir. Kararda, tevdi mahalli kararının çekişmesiz yargı işi olup iki taraflı bir dava niteliğinde olmadığı, tebligatın beklenmesinin kiracı bakımından tahliye gibi ağır sonuçlara yol açabileceği ve bu uygulamanın hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayılmayacağı belirtilmiştir. Kararın konusu olan olayda ev sahibi, kiracının banka havalesiyle yaptığı ödemeleri iade etmiş ve kiranın yatırıldığı hesabı kapatmıştı.

Ev sahibinin anahtarı teslim almaması da aynı kapsamdadır. Evi boşaltan kiracının anahtarı teslim etme önerisini ev sahibi kabul etmezse kiracı, anahtar için de tevdi mahalli tayini isteyebilir.

Tevdi mahalli tayini TBK 107. maddede düzenlenmiştir.

MADDE 107- Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir.

Ev sahibine ve varsa yetkili temsilcisine hiç ulaşılamıyorsa veya alacaklının kim olduğu belirsizse (ör. ev satılmış, yeni malik bilinmiyor; ev sahibi vefat etmiş, mirasçılar belli değil) dayanak TBK m. 111’dir. Ev sahibinin yalnızca yurt dışında yaşaması tek başına bu sonucu doğurmaz; kira Türkiye’deki hesabına ödenebiliyorsa tevdiye gerek yoktur. Borçlunun kusuru olmaksızın, alacağın kime ait olduğunda veya alacaklının kimliğinde duraksama sebebiyle ya da alacaklıdan kaynaklanan diğer kişisel bir sebeple borç ifa edilemezse borçlu, alacaklının temerrüdünde olduğu gibi tevdi hakkını kullanabilir. Alacağın kime ait olduğu çekişmeliyse TBK m. 187 de borçluya, hâkimin belirleyeceği yere tevdi ederek borçtan kurtulma imkânı tanır; HMK m. 382/2-d-4 de “alacaklısı ihtilaflı olan borcun mahkemeye tevdii”ni ayrıca çekişmesiz yargı işleri arasında sayar. İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi de tevdi mahalli tayini için ya alacaklının temerrüde düşmüş olmasının ya da TBK m. 187’de belirtildiği gibi çekişmeli bir alacağın bulunmasının gerektiğini belirtmiştir (23.09.2025, E. 2025/1177, K. 2025/1153).

Tahliye Sonrası Anahtar Teslimi ve Tevdi Mahalli Tayini

Kira ilişkisi sona erdiğinde kiracının taşınmazı fiilen boşaltması tek başına yeterli değildir; anahtarın da kiraya verene usulüne uygun teslim edilmesi gerekir. Yargıtay’a göre anahtar teslim edilmediği sürece kiralanan kiracının kullanımında sayılır ve kiracı, kullanımında bulundurduğu süre boyunca kira bedelinden ve ortak giderlerden sorumlu olur. Tahliye tarihi çekişmeliyse, taşınmazı boşalttığını ve anahtarı teslim ettiğini ispat yükü kiracıdadır (Yargıtay 3. HD, E. 2017/5738, K. 2019/2154).

Ev sahibi anahtarı almaktan kaçınırsa kiracının önünde iki yol vardır (aynı karar):

• Tevdi mahalli tayini: Sulh hukuk mahkemesinden anahtarın bırakılacağı yerin belirlenmesini istemek ve anahtarı bu yere teslim etmek,
• Notere teslim: Anahtarı notere teslim edip bu durumu noter aracılığıyla kiraya verene bildirmek.

Her iki yolda da bildirim kritik önemdedir. Yargıtay, anahtarın tayin edilen yere teslim edilmesiyle birlikte durumun kiralayana bildirilmesini aramakta, aksi hâlde kiracının kira parası dahil sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin devam edeceğini belirtmektedir (Yargıtay 8. HD bozma kararı, HGK E. 2018/8-708 dosyasında aktarılmıştır). Notere teslimde de mahkemeler, kiraya verene yapılan tebligatın tarihini esas almaktadır. Bildirim usulüne uygun yapıldığında kiracı, sonraki dönemlerin kira bedelinden ve yan giderlerden sorumlu tutulmaz. Uygulamada tevdi mahalli tayini davasından önce başvurulabilen yollar:

1) Noter ihtarnamesi ile bildirim aşaması

Kiracı, taşınmazı tahliye edeceğini ve anahtarı teslim etmek istediğini noter aracılığıyla kiraya verene bildirir. İhtarnamede;

• Tahliye tarihi,
• Anahtarın hangi tarih ve adreste teslim edileceği,
• Kiraya verenin teslim almaması hâlinde anahtarın notere teslim edileceği veya tevdi mahalli tayini yoluna başvurulacağı,

açıkça yazılır. İhtarname kanunen zorunlu değildir; ancak kiracının teslim iradesini ve kiraya verenin teslim almaktan kaçındığını gösteren en güçlü ispat araçlarından biridir.

2) Anahtarın PTT yoluyla gönderilmesi

Anahtarın PTT iadeli taahhütlü posta veya kargo (imzalı teslim) ile gönderilmesi uygulamada görülse de güvenilir bir yöntem değildir. Çünkü:

• Anahtarın kaybolma veya çalınma riski vardır,
• PTT, fiziksel anahtar gönderimini her zaman kabul etmemektedir,
• Karşı taraf “anahtar zarfın içinden çıkmadı” iddiasında bulunabilir,
• Gönderinin iade gelmesi hâlinde anahtar yine kiracıda kalır ve kira borcu işlemeye devam edebilir.

Yargıtay kararlarında güvenli yollar olarak kiraya verene bizzat teslim, tevdi mahalline teslim ve notere teslim öne çıkmaktadır. Posta veya kargo ile gönderim kendiliğinden geçersiz değildir; ancak teslimin gerçekleştiğinin ispatı bakımından ciddi sorunlar doğurabileceğinden tevdi mahalli veya noter aracılığıyla teslim daha güvenli kabul edilmektedir.

3) Uygulamada tercih edilen yol

Ev sahibi anahtarı teslim almıyorsa en güvenli iki yöntem şunlardır:

• Noter aracılığıyla anahtar teslimi: Anahtarın notere teslim edildiği ve bu durumun kiraya verene bildirildiği noter aracılığıyla belgelendirilir. Hızlıdır, mahkeme kararı beklemeyi gerektirmez.
• Mahkemeden tevdi mahalli tayini: Sulh hukuk mahkemesi anahtarın bırakılacağı yeri (çoğunlukla mahkeme veznesi veya bir noter) belirler; kiracı anahtarı oraya teslim eder ve durumu kiraya verene bildirir. Kira bedeli ve anahtar için tek başvuruda ayrı tevdi yerleri istenebilir: Ankara BAM 37. Hukuk Dairesi bir dosyada kira bedeli için bir banka şubesini, anahtarlar için mahkemeyi tevdi yeri olarak belirlemiştir (08.10.2025, E. 2025/3489, K. 2025/2166).

Uygulamada bazı noterlikler bu işleme yanaşmayabilir; bu durumda mahkeme yoluna gitmek gerekir.

Pratik öneri sıralaması:

1. Noter ihtarnamesi gönderin (tahliye tarihi + anahtar teslim teklifi)
2. Taşınmazı boşaltın; boş hâlini tarihli fotoğraf, video ve mümkünse tanıklarla belgeleyin
3. Ev sahibi belirtilen tarihte gelmezse anahtarı notere teslim edip noter aracılığıyla ev sahibine bildirin ya da sulh hukuk mahkemesinden tevdi mahalli tayini isteyip anahtarı belirlenen yere bırakın ve bildirin
4. Teslim tutanağını, tebligat şerhini ve varsa mahkeme kararını saklayın

Özetle: Kiracının sonraki dönemlere ilişkin kira borcundan sorumluluğunun sona ermesi bakımından kural olarak anahtarın usulüne uygun şekilde teslim edilmesi ve teslimin kiraya verene bildirilmesi belirleyicidir; tahliye tarihi ve sözleşmenin sona erme şekli de ayrıca önem taşır. Posta ile gönderim veya anahtarı emlakçıya, kapıcıya, komşuya bırakmak bu sonucu doğurmayabilir. Taşınmazdaki olası hasarlar ise kira borcunun sona ermesine engel değildir; bunlar ayrı bir tazminat konusudur.

Tevdi Mahalli Tayini Davasının Açılış Süreci ve Adımları

Tevdi mahalli tayini başvurusu, deliller eksiksiz sunulduğunda uygulamada çoğu dosyada birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanır. Başvuru adliyedeki tevzi bürosundan veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik olarak yapılabilir. Hâkim talebi uygun bulursa somut olaya uygun tevdi yerini belirler; kira bedeli için uygulamada çoğunlukla kiraya veren adına bir banka hesabı tevdi yeri olarak belirlenir ve hesap bilgileri kiracıya bildirilir. Talep dilekçesinin karar öncesinde ev sahibine tebliğ edilmesi zorunlu değildir. Kiracının bu hesaba düzenli ve eksiksiz ödeme yapması, kiraya verenin kiracı temerrüdüne dayanarak tahliye veya icra yoluna gitmesini önlemeye hizmet eder.

Süreç Adımları

1. Ödeme veya teslim girişiminin ve kiraya verenin kaçınmasının belgelenmesi (PTT iade belgesi, kapalı hesaba ilişkin banka iade dekontu, noter ihtarnamesi, yazışmalar)
2. Kiraya verenin yerleşim yerindeki (sözleşmede farklı bir ifa yeri kararlaştırılmışsa o yerdeki) sulh hukuk mahkemesine hitaben başvuru dilekçesinin hazırlanması
3. Başvurma harcı ile gider avansının yatırılması
4. Hâkimin talebi incelemesi ve tevdi yerini (kira için çoğunlukla banka hesabı, anahtar için mahkeme veznesi veya noter) belirlemesi
5. Kararın ve hesap bilgilerinin kiracıya bildirilmesi, kiracının ödemeye başlaması
6. Hukuki yararı bulunanların, kararı öğrenmelerinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilmesi

Kiracının Temerrüde Düşmesi Ne Demek?

TBK m. 313’e göre kiracı kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri ödemekle yükümlüdür. Kiracı, muaccel hâle gelen kira bedelini veya yan giderleri sözleşmede belirtilen tarihte ödemezse temerrüde düşmüş olur.

Kiracı temerrüdünün sonuçları ağırdır: Kiraya veren, TBK m. 315 uyarınca kiracıya yazılı olarak süre verip bu süre içinde de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedebilir (konut ve çatılı işyerlerinde bu süre en az otuz gündür); ayrıca şartları varsa İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca kiralananın icra yoluyla tahliyesi yoluna başvurabilir. Bunun yanında kiracının, bir kira yılı içinde veya bir yıldan kısa süreli kiralarda kira süresi içinde kira bedelini ödememesi nedeniyle kendisine iki haklı yazılı ihtarda bulunulmasına sebep olması, TBK m. 352/2’deki koşullar gerçekleştiğinde iki haklı ihtar nedeniyle tahliye davasına konu olabilir. Tevdi mahalli tayini, ev sahibinin kirayı kasten almayarak bu sonuçları yaratmasını engellemenin hukuki yoludur.

Alacaklının Temerrüde Düşmesi Ne Demek?

TBK m. 106/1’e göre yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur.

Alacaklı temerrüdü için kusur aranmaz; edimin gereği gibi önerilmesi ve alacaklının haklı sebep olmadan kabulden kaçınması yeterlidir. Edimi gereği gibi önerdiğini ispat yükü ise kiracıdadır. Bu yüzden ödeme girişimlerini PTT gönderi belgesi, banka iade dekontu veya noter ihtarnamesiyle belgelemek gerekir.

Tevdi Mahalli Tayini Şartları

Mahkemenin tevdi mahalli tayinine karar verebilmesi için şu koşulların birlikte bulunması gerekir:

(1) Geçerli ve muaccel bir borç ilişkisinin varlığı: Örneğin kira ilişkisinin bulunması ve kira bedelinin ödeme gününün gelmiş olması. Yazılı bir kira sözleşmesi şart değildir: Ankara BAM 37. Hukuk Dairesi, kira ödemelerinin uzun süredir yapılıp kabul edildiği bir olayda tevdi mahalli tayini için kiracılık sıfatının ayrıca ispatının gerekmediğini kabul etmiş ve ilk derece mahkemesinin ret kararını kaldırmıştır (08.10.2025, E. 2025/3489, K. 2025/2166).

(2) Alacaklının temerrüdü veya alacaklıdan kaynaklanan bir ifa engeli: Ev sahibinin haklı sebep olmaksızın ödemeyi reddetmesi, kararlaştırılan banka hesabını kapatması veya anahtarı teslim almaması (TBK m. 106-107) ya da ev sahibine ulaşılamaması, alacaklının kim olduğunun belirsiz olması (TBK m. 111).

(3) Borçlunun ifaya hazır ve istekli bulunması ve bunu ispat etmesi: Sözleşmede ödeme yeri olarak bir banka hesabı belirlenmemişse para borcu kural olarak alacaklının yerleşim yerinde ödenir (TBK m. 89). Bu durumda kira PTT ile konutta ödemeli olarak gönderilmeden yapılan başvurular, alacaklı temerrüdü ispatlanamadığı gerekçesiyle reddedilebilmektedir. PTT gönderisine alternatif olarak ev sahibinden, noter ihtarnamesiyle ödeme yapılacak hesap numarasını bildirmesi de istenebilir: Bursa BAM 5. Hukuk Dairesi, ihtarname ve e-postayla istenmesine rağmen hesap numarası bildirilmeyen bir olayda alacaklının temerrüde düştüğünü ve ödeme yerinin belirlenmesi şartlarının oluştuğunu kabul etmiştir (23.12.2025, E. 2025/1610, K. 2025/1708). Sözleşmede IBAN belirlenmişse veya kira bedelleri uzun süredir aynı hesaba ödeniyorsa, bu hesabın kiraya veren tarafından kapatılması ve kira bedelinin yatırılmasının engellenmesi, tevdi mahalli tayini bakımından önemli bir olgu oluşturur.

Borçlunun kendi kusurundan kaynaklanan engellerde (ör. eksik ödeme, yanlış kişiye ödeme) tevdi mahalli tayini yoluna gidilemez.

Hâkimin bu aşamadaki incelemesi sınırlıdır. İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi’ne göre hâkim, tevdi yerini belirlerken borçlunun tevdi hakkının bulunup bulunmadığını ayrıntılı biçimde araştırmaz; borcun muaccel olduğunun ve karşı tarafın ediminin ifasından kaçındığının anlaşılması yeterlidir. Tarafların haklı olup olmadığı ise ileride çıkabilecek uyuşmazlığı inceleyecek mahkeme tarafından belirlenir (10.07.2025, E. 2025/1012, K. 2025/1330). Bursa BAM 5. Hukuk Dairesi de tevdi mahalli tayini kararının, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ilgili mahkemede görülmesine engel olmadığını vurgulamıştır. Bu yaklaşım, tevdi mahalli tayini incelemesinin esas uyuşmazlığı çözmekten çok, ifanın gerçekleştirilebilmesi için uygun tevdi yerinin belirlenmesine yönelik olduğunu göstermektedir. Tevdi mahalli tayini; kira ilişkisine dair uyuşmazlığı esastan çözmeyen, borçlunun ifasını gerçekleştirebilmesini sağlayan ve usulüne uygun tevdi hâlinde temerrüt riskini önlemeye hizmet eden bir çekişmesiz yargı işidir.

Uygulamada talebin reddedildiği başlıca hâller şunlardır:

• Ödeme gereği gibi önerilmemişse: Karşı tarafa usulüne uygun bir ödeme önerisi yapılmadan veya alacaklı temerrüdü ispatlanamadan yapılan talepler reddedilmektedir (İstanbul BAM 12. HD, 26.11.2025, E. 2025/1717, K. 2025/1947; Yargıtay 5. HD’nin 05.05.2025 tarihli, E. 2024/14196, K. 2025/6833 sayılı kararında aktarılan İstanbul BAM 54. HD kararı).
• Temerrüt çekişmeliyse: Alacaklı temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ciddi biçimde tartışmalıysa veya karar üçüncü kişilerin haklarını etkileyecekse tevdi yeri belirlenmez (İstanbul BAM 43. HD, 23.09.2025, E. 2025/1177, K. 2025/1153).
• Alacaklı icra takibi başlatmışsa: Borcun icra dosyasına ödenebilmesi nedeniyle ayrıca tevdi mahalli tayininde hukuki yarar bulunmadığı bazı kararlarda kabul edilmektedir (İstanbul BAM 14. HD, 11.06.2026, E. 2026/956, K. 2026/1128 – kredi borcuna ilişkin). Ancak bu değerlendirme somut olayın özelliklerine göre yapılmalıdır.
• Ev sahibi yargılama sırasında hesap numarası bildirirse: Talep konusuz kalabilir ve karar verilmesine yer olmadığına hükmedilebilir (ör. Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 24.03.2026, E. 2025/858, K. 2026/315). Bu durumda kirayı bildirilen hesaba yatırmak yeterlidir.

Tevdi Mahalli Tayini Yetkili Mahkeme

Tevdi mahalli tayininde yetkili mahkeme, ifa yerindeki sulh hukuk mahkemesidir. Kira bedeli gibi para borçlarında ifa yeri, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça alacaklının, yani ev sahibinin ödeme zamanındaki yerleşim yeridir (TBK m. 89).

HMK m. 384, çekişmesiz yargı işlerinde genel kural olarak talep edenin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesini yetkili kılar:

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir.

Ancak Yargıtay, TBK m. 107’deki “Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler” hükmünün bu genel kuralın istisnası olduğuna karar vermiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 14.04.2025 tarihli, E. 2024/12300, K. 2025/4945 sayılı kararına göre TBK m. 107’deki yetki düzenlemesi hem kesin yetki hem de özel hüküm niteliğindedir; bu nedenle HMK m. 384’ün istisnasıdır ve taraflarca ileri sürülmese bile mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Kararda, kiracının kendi yerleşim yerinde (Bursa) yaptığı başvuru için yetkili mahkeme olarak ev sahibinin yerleşim yerindeki Alanya Sulh Hukuk Mahkemesi belirlenmiştir.

Pratik sonuç: Kiracı, kendi oturduğu yerdeki mahkemeye değil, ev sahibinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurmalıdır. Kira sözleşmesinde ödeme yeri olarak belirli bir yer kararlaştırılmışsa ifa yeri o yerdir. Yanlış yerde yapılan başvuru yetkisizlik kararıyla sonuçlanır ve süreci haftalarca uzatır; bu sürede kira bedellerinin ödenmemesi kiracıyı temerrüt riskiyle baş başa bırakır.

Tevdi Mahalli Tayini Görevli Mahkeme

Tevdi mahalli belirlenmesi, HMK m. 382/2-d-3’te borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işleri arasında açıkça sayılmıştır. HMK m. 383’e göre kanunda aksine hüküm bulunmadıkça çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi olduğundan, tevdi mahalli tayini için görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Bölge adliye mahkemeleri bu yaklaşımı tutarlı biçimde uygulamaktadır. Ankara BAM 13. Hukuk Dairesi, tevdi mahalli talebinin HMK m. 382/2-d-3 kapsamında çekişmesiz yargı işi olduğunu belirterek sulh hukuk mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir (23.10.2025, E. 2025/2314, K. 2025/1929). Antalya BAM 5. Hukuk Dairesi, tevdi mahalline yatırılan kira paralarının kime ait olduğunun tespiti talebinde de uyuşmazlığın kira ilişkisinden doğduğunu ve sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu kabul etmiştir (13.03.2026, E. 2026/711, K. 2026/293). Taraflar arasındaki ilişki ticari olsa bile TBK m. 107 kapsamında ödeme yerinin belirlenmesi talebi sulh hukuk mahkemesinde görülür (Kayseri BAM 5. HD, 13.05.2026, E. 2026/771, K. 2026/823). Asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesine yapılan başvurular bu nedenle görevsizlik kararıyla sonuçlanmaktadır.

Tevdi Mahalli Tayini Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Hayır. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m. 18/B); ancak tevdi mahalli tayini bir uyuşmazlık davası değil, HMK m. 382’de sayılan çekişmesiz yargı işidir. Bu nedenle arabuluculuğa başvurmadan doğrudan sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.

2026 Güncel Uygulama: Kira Ödemelerinde Banka Zorunluluğu ve Tevdi Süreci

17.10.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 328 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile konut kiralarında uygulanan aylık 500 TL alt sınır kaldırılmıştır. Böylece tutarı ne olursa olsun tüm konut ve işyeri kira ödemelerinin banka veya PTT belgeleriyle tevsik edilmesi zorunlu hâle gelmiştir. İşyeri kiralarında bu zorunluluk tutar sınırı olmaksızın zaten 2017’den beri uygulanmaktaydı. Elden yapılan ödemelerde, şartlarına göre hem kiracı hem de kiraya veren hakkında, her bir işlem için işleme konu tutarın %10’u oranında ve ilgili yıl için belirlenen asgari tutardan az olmamak üzere özel usulsüzlük cezası uygulanabilir. Tevsik zorunluluğuna aykırı ödeme yapan kişi, ödemeyi izleyen beş iş günü içinde durumu kendiliğinden bildirirse o ödeme nedeniyle kendisine ceza kesilmez.

Tevdi süreci bakımından önemli bir ayrıntı vardır: Tebliğ, mahkeme ve icra yoluyla yapılan kira tahsilat ve ödemelerini tevsik zorunluluğunun dışında tutmaktadır. Yani mahkemenin belirlediği tevdi yerine yapılan ödeme, vergi mevzuatı bakımından ayrıca bir yükümlülük doğurmaz.

Yine de ispat açısından kira bedelini mahkemenin gösterdiği hesaba banka kanalıyla yatırmak, açıklamaya kiracının adını, ilgili ayı ve “kira bedeli – … Sulh Hukuk Mahkemesi … D.İş sayılı karar” bilgisini yazmak ve dekontları saklamak en sağlıklı yoldur. Bu dekontlar, ileride açılabilecek bir tahliye, alacak veya ecrimisil davasında kiracının temerrüde düşmediğinin önemli delillerinden biridir. Anayasa Mahkemesi de bir ecrimisil davasında, kira bedellerinin daha önce mahkemece belirlenen tevdi mahalline yatırılmış olmasının, başvurucunun hukuk düzeninin kendisine sağladığı imkânlar çerçevesinde kira borcunu ödeme niyetinde olduğunu gösterdiğini belirtmiş; bu önemli savunmanın kararda tartışılmamasını gerekçeli karar hakkının ihlali saymıştır (AYM, 04.11.2025, B. No: 2021/63800). Kira artış oranını hesaplamak için kira hesaplama programımızı kullanabilirsiniz.

Tevdi Mahalli Tayini Vekalet Ücreti

Tevdi mahalli tayini çekişmesiz yargı işi olduğundan, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin kime yükletileceği somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Uygulamada, başvurunun kiraya verenin temerrüdü nedeniyle zorunlu hâle geldiği ve talebin haklı bulunduğu dosyalarda giderlerin ve vekâlet ücretinin kiraya verene yükletildiği kararlar bulunduğu gibi, farklı yönde uygulamalar da bulunmaktadır.

Çekişmesiz yargı işlerinde bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolu kapalı olduğundan (HMK m. 362/1-ç), bu konuda yeknesak bir Yargıtay uygulamasından söz etmek güçtür. Bu nedenle her başvuruda vekâlet ücretine hükmedileceği sonucuna varılmamalıdır. Başvuru dilekçesinde kiraya verenin temerrüdünü gösteren belgelerin eksiksiz sunulması ve giderlerin karşı tarafa yükletilmesinin açıkça talep edilmesi önemlidir.

Tevdi Mahalli Tayini Karşı Vekalet Ücreti

Kiracı lehine hükmedilip ev sahibine yükletilen vekâlet ücreti, uygulamada “karşı vekâlet ücreti” olarak adlandırılır. Ancak yukarıda açıklandığı gibi bu ücrete her tevdi mahalli dosyasında kendiliğinden hükmedilmez; sonuç, talebin haklılığına, kiraya verenin temerrüdünün ispatına ve mahkemenin uygulamasına göre değişir.

Durum tersine de dönebilir: Talebin reddedilmesi hâlinde, kendisini avukatla temsil ettirerek sürece katılan ev sahibi lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gündeme gelebilir. Özellikle PTT ile ödeme girişimi yapılmadan veya yetkisiz mahkemeye yapılan başvurular bu riski taşır.

Tevdi Mahalli Tayini Harç

Tevdi mahalli tayini harca esas değer ne kadar? Tevdi mahalli tayininde harca esas bir değer yoktur. Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarife, başvurma harcında “tevdi mahallinin tayini” taleplerini ayrıca saymıştır ve alınan harçlar maktudur. Kira bedeli ne kadar yüksek olursa olsun ödenecek harç değişmez.

Tevdi mahalli dava masrafı ne kadar? Başvuruda başvurma harcı ile tebligat giderleri için gider avansı yatırılır; karar ve ilam harcı ise mahkemece ayrıca hesaplanabilir. Başvuru avukat aracılığıyla yapılıyorsa ayrıca vekâlet suret harcı ve baro pulu ödenir; avukatsız başvuruda bu iki kalem ödenmez. Maktu harç tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden güncel tutarlar başvuru sırasında adliye veznesinden veya UYAP harç hesaplama ekranından öğrenilmelidir.

Tevdi Mahalli Tayini Kararına İtiraz Nereye Yapılır?

Tevdi mahalli tayini kararına karşı başvurulacak kanun yolu istinaftır; ayrıca bir “itiraz” yolu öngörülmemiştir. İstinaf dilekçesi kararı veren sulh hukuk mahkemesine verilir, inceleme ise o mahkemenin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesi tarafından yapılır (HMK m. 387). Bölge adliye mahkemesinin vereceği karar kesindir; çekişmesiz yargı işlerinde temyiz yolu kapalıdır (HMK m. 362/1-ç). Yargıtay 5. Hukuk Dairesi de bölge adliye mahkemelerinin tevdi mahalli hakkında verdiği kararların kesin olduğunu belirterek temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararı onamıştır (05.05.2025, E. 2024/14196, K. 2025/6833).

Talebin reddedilmesi hâlinde istinaf tek seçenek değildir. HMK m. 388’e göre çekişmesiz yargı kararları maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz. Örneğin başvuru PTT iade belgesi eksik olduğu için reddedildiyse, kiracı eksik belgeyi tamamlayarak yeniden başvurabilir. Bu yol çoğu zaman istinaftan daha hızlı sonuç verir.

Tevdi Mahalli Tayini Kararına İtiraz Süresi

İstinaf süresi iki haftadır. HMK m. 387’ye göre bu süre, çekişmesiz yargı işlerinde kararın tebliğinden değil, hukuki yararı bulunan ilgilinin kararı öğrenmesinden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle kararın UYAP veya e-Devlet üzerinden görülmesi, öğrenme tarihinin belirlenmesi bakımından önem taşıyabilir; istinaf süresi somut olayda kararın öğrenildiği tarih esas alınarak hesaplanmalıdır.

Tevdi Mahalli Tayini Değişik İş mi?

Uygulamada tevdi mahalli tayini talepleri çoğunlukla değişik iş (D.İş) esasına kaydedilir. Değişik iş; mahkemenin bir uyuşmazlığın esasına girmeden, hâkim kararı gerektiren talep ve işlemler için açtığı dosyaların ortak adıdır. Ancak bu kayıt biçimi mahkemeden mahkemeye değişebilir; bazı sulh hukuk mahkemeleri aynı talebi esas numarasıyla kaydetmektedir. Dosyanın hangi numarayla kaydedildiği, talebin niteliğini ve sonucunu etkilemez.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Tevdi Mahalli Tayini Davası Ne Kadar Sürer?

Uygulamada birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanır. Talep çoğunlukla duruşma yapılmadan dosya üzerinden karara bağlanır; Yargıtay’a göre talebin ev sahibine tebliğ edilmesi de beklenmez (Yargıtay 3. HD, 26.05.2025, E. 2025/1494, K. 2025/3047). Bununla birlikte hâkim gerekli görürse duruşma açabilir. Süre, mahkemenin iş yükü, delillerin eksiksiz sunulup sunulmadığı ve başvurunun yetkili mahkemeye yapılıp yapılmadığına göre değişir. Yanlış mahkemeye başvuru yetkisizlik kararıyla süreyi önemli ölçüde uzatır; karara karşı istinaf yoluna gidilmesi de süreci uzatabilir.

2. Tevdi Mahalli Tayini İçin Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Hayır, avukatla temsil zorunluluğu yoktur; kiracı başvuruyu kendisi yapabilir. Bununla birlikte yüksek kira bedellerinde, anahtar teslimi uyuşmazlıklarında, ev sahibine ulaşılamayan durumlarda ve ev sahibinin itiraz etmesinin beklendiği dosyalarda doğru mahkemenin seçilmesi, delillerin eksiksiz sunulması ve giderlerin karşı tarafa yükletilmesinin talep edilmesi için hukuki destek almak hak kaybını önler.

3. Mahkemenin Belirlediği Hesaba Yatırdığım Parayı Ev Sahibi Geri Çekebilir mi?

Evet. Hesap kiraya veren adına açılmışsa ve kiraya veren hesaptaki parayı çekerse, ödeme kabul edilmiş olur. Ev sahibinin parayı çekmemesi veya geç çekmesi ise kiracı aleyhine bir sonuç doğurmaz: Tevdi usulüne uygun yapılmışsa kiracı borcundan kurtulmuş olur.

Kiracının durumu farklıdır. TBK m. 109’a göre alacaklı tevdi edilen şeyi kabul ettiğini açıklamadıkça borçlu onu geri alabilir; ancak geri aldığı anda alacak, bütün yan haklarıyla birlikte varlığını sürdürür. Yani kiracı yatırdığı parayı geri alırsa o ay kira ödenmemiş sayılır. Bu nedenle tevdi edilen tutarı geri almamak, dekontları saklamak ve açıklamayı net yazmak gerekir.

4. PTT ile Kirayı Gönderdim, İade Geldi. Şimdi Ne Yapmalıyım?

PTT ile konutta ödemeli gönderilen kiranın ev sahibi tarafından kabul edilmeyerek iade edilmesi, alacaklının temerrüdünü gösteren önemli bir delildir. İade şerhine dikkat edin: “kabul etmedi” şerhi ile “adreste bulunamadı” veya “adres yetersiz” şerhi aynı değeri taşımaz; adres hatalıysa gönderiyi doğru adrese yeniden yapmanız gerekir. İade belgesi, kira sözleşmesi ve varsa noter ihtarnamesiyle birlikte ev sahibinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine (sözleşmede farklı bir ödeme yeri kararlaştırılmışsa o yerdeki mahkemeye) tevdi mahalli tayini talebiyle başvurun. Başvuru beklerken sonraki aylar için de ödeme girişiminizi sürdürün ve belgeleyin: ödemeyi aynı yöntemle yeniden göndermek ya da noter ihtarnamesiyle hesap numarası istemek, temerrüde düşmediğinizi gösterir (bkz. 8. soru). İade belgesi henüz elinize ulaşmadan başvurup talebiniz reddedilirse, belge geldiğinde yeniden başvurabilirsiniz; çekişmesiz yargı kararları kesin hüküm oluşturmaz.

5. Ev Sahibi Yurt Dışında Yaşıyor, Kirayı Nasıl Ödeyeceğim?

Ev sahibinin yurt dışında olması kira borcunu ortadan kaldırmaz ve tek başına tevdi gerektirmez: Kira Türkiye’deki banka hesabına ödenebiliyorsa ödemeye bu şekilde devam edilir. Ancak ev sahibine veya yetkili temsilcisine ödeme yapılamıyor ve bu durum alacaklıdan kaynaklanan bir ifa engeli oluşturuyorsa TBK m. 111 kapsamında tevdi hakkı gündeme gelir. Önce sözleşmede ödeme yeri veya IBAN kararlaştırılıp kararlaştırılmadığına bakılmalıdır; kararlaştırılmışsa o yerdeki mahkeme, kararlaştırılmamışsa ev sahibinin yerleşim yerine göre yetkili mahkeme belirlenir. Ev sahibinin Türkiye’de vekili veya yetkili temsilcisi varsa ödeme önce ona önerilmeli, kabul edilmezse bu durum belgelenmelidir. Yurt dışı tebligat süreci uzatabileceğinden Türkiye’deki temsilci bilgisinin başvuruya eklenmesi işi hızlandırır.

6. Tevdi Mahalli Tayini Davasında Arabuluculuğa Gitmek Zorunlu mu?

Hayır. Kira tespiti, kira alacağı ve tahliye gibi kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m. 18/B). Tevdi mahalli tayini ise bir uyuşmazlık davası değil, HMK m. 382’de sayılan çekişmesiz yargı işi olduğundan arabuluculuğa başvurmadan doğrudan sulh hukuk mahkemesine gidilebilir.

7. Tevdi Mahalli Tayini Kararına İtiraz Edilirse Ne Olur?

Ev sahibi veya hukuki yararı bulunan başka bir ilgili, kararı öğrendiği tarihten itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir (HMK m. 387). İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapılabilir ve bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir; temyiz yolu kapalıdır (HMK m. 362/1-ç). İstinaf süreci devam ederken kiracı, belirlenen hesaba ödeme yapmaya devam etmelidir. İtirazlarda en çok tartışılan konular yetki, alacaklı temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretidir.

8. Tevdi Mahalli Tayini Sırasında Kira Ödememe Devam Etmeli miyim?

Evet. Karar çıkana kadar kira borcu işlemeye devam eder; bu dönemde nasıl ödeme yapılacağı somut olaya göre belirlenmelidir. Sözleşmede ödeme yeri belirlenmemişse her ayın kirasını PTT ile konutta ödemeli göndermek, hem ev sahibinin temerrüdünü güçlendirir hem de sizin temerrüde düşmediğinizi gösterir. Sözleşmede IBAN belirlenmiş ve ev sahibi hesabı kapatmışsa, her ayki ödeme girişimini (banka iade dekontu, ihtarname, yazışmalar) belgelemek önem taşır. Mahkemenin belirlediği hesap bildirildikten sonra, kararın kapsadığı dönemlere ait ödenemeyen kira bedelleri bu hesaba yatırılmalı, sonraki ödemeler de aynı hesaba yapılmalıdır. Hesaba yatırılan tutar sözleşmeye ve yasal artış oranına uygun olmalıdır; eksik ödeme, kiracı temerrüdüne yol açabilir.

Tevdi Mahalli Tayini Davası Avukatı

Tevdi mahalli tayini görünüşte basit bir başvurudur; ancak yanlış mahkemeye başvurmak, PTT ile ödeme girişimini atlamak, anahtar teslimini kiraya verene bildirmemek veya eksik tutar yatırmak kiracıyı temerrüde ve tahliye davasıyla karşı karşıya bırakabilir. Özellikle Yargıtay’ın yetkiyi kesin yetki olarak kabul etmesi, başvurunun ilk seferde doğru mahkemeye yapılmasını her zamankinden önemli hâle getirmiştir.

Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak Bakırköy merkezli ofisimizden İstanbul genelinde ve online olarak tüm Türkiye’de kira hukuku alanında hizmet veriyoruz: tevdi mahalli tayini, kira tespit davası, tahliye ve kira depozitosunun iadesi uyuşmazlıklarında dilekçe hazırlığından istinaf aşamasına kadar dosyanızı baştan sona takip ediyoruz. Ev sahibiniz kirayı ya da anahtarı almıyorsa, temerrüde düşmeden önce bizimle iletişime geçin.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir