Nişan Hediyeleri İadesi Davası 2026 | Dava Şartları ve Süreci

Nişanlılığın evlenme dışındaki bir sebeple sona ermesi, taraflar arasında yalnızca duygusal değil, somut hukuki sonuçlar da doğurur. Bu sonuçların başında, nişanlılık döneminde alışılmışın dışında verilen hediyelerin iadesi gelir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 122 hükmü, hangi hediyelerin geri istenebileceğini, kimin talep edebileceğini ve hangi süre içinde dava açılması gerektiğini açıkça düzenlemektedir. 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenleme uyarınca dava, hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süreye tabi olup yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde yürütülmektedir. Söz konusu uyuşmazlıklarda yargılama süreci teknik incelik gerektirdiğinden, sürecin baştan doğru yönetilmesi ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.

Nişanın Bozulmasının Hukuki Sonuçları ve TMK m. 122'nin Yeri

Nişanlılık ilişkisi, TMK m. 118 uyarınca tarafların evlenme vaadinde bulunmasıyla kurulur. Bu ilişkinin evlilik dışında bir sebeple sona ermesi durumunda kanun koyucu, üç ayrı hukuki sonucu düzenlemiştir: maddi tazminat (TMK m. 120), manevi tazminat (TMK m. 121) ve hediyelerin geri verilmesi (TMK m. 122). Hediyelerin iadesi konusu, diğer iki tazminat türünden farklı olarak kusur aranmaksızın talep edilebilen bağımsız bir hukuki sonuçtur. Yerleşik Yargıtay içtihadına göre, nişanın hangi tarafın kusuruyla bozulduğu hediyelerin iadesi davası bakımından önem taşımaz; belirleyici olan, evlilik dışı bir sebeple nişanlılığın sona ermiş olmasıdır.

Nişanın Bozulması Nedeniyle Hediyelerin İadesi Davası

Nişanın bitmesiyle birlikte taraflar birbirlerine vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeleri geri isteyebilecektir.

Hediyeleri Geri  İstemenin Koşulları 

• Geçerli bir nişanlılık ilişkisinin bulunması gereklidir.
• Geçerli bir şekilde kurulan nişanın bozulmuş olması gereklidir.
• Hediye verilmiş olmalıdır.
• Verilen hediye alışılmışın dışında olmalıdır.
• Hediyelerin geri verilmesi talep edilmelidir.

Alışılmışın Dışında Hediye Nedir?

Nişanlanma amacıyla birbirine verilen ve maddi değer taşıyan kazandırmalara hediye denilebilir. Peki alışılmışın dışında hediye nedir ? Alışılmışın dışında hediye olabilmesi için gereken koşullar:

• Hediye değerinin fazla olması gerekir. Örneğin; Çaydanlık normal bir değerdir. Ancak antika olan bir çaydanlık alışılmışın dışında hediye sayılabilir.
• Hediye, örf ve adete göre alışılmamış olmalıdır.

Altın, takı ve ziynet eşyaları alışılmışın dışında hediye olarak kabul edilmektedir. Ancak nişan yüzüğü bu kapsama girmemektedir.

Başlık parası hediye sayılır mı ? Eğer başlık parası doğrudan nişanlı kişiye veya nişanlıyı temsilen anne-babası veya gösterdiği başka bir kişiye verilmişse bu hediye sayılır. Ancak başlık parası direkt olarak kızın ana ve babasına verilmişse o zaman hediye sayılmaz. Bu durumda sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebilecektir. (TMK 122. f.2)

Hediye, nişanlanmadan önce, nişanlanma sırasında ve nişanlanmadan sonra verilebilir.

Hangi Hediyeler İade Edilir, Hangileri Edilmez?

Hediyelerin iade edilebilirliği, hem hediyenin niteliğine hem de verilme zamanına bağlıdır. TMK m. 122 kapsamında istenebilecek hediyeler; nişanlılık döneminde, nişanlanma sırasında veya öncesinde nişan vaadiyle verilmiş olan kazandırmalardır. Aşağıdaki tabloda iade kapsamı pratik olarak gösterilmiştir:

Hediyeyi Geri İsteyebilecek Kişiler

• Nişanlılardan her biri
• Nişanlıların ana ve babası
• Nişanlıların ana ve babası gibi davrananlar

Nişanlıların birbirlerinin kan veya kayın hısımlarına verdiği hediyeler ve nişanlıların kan ve kayın hısımlarının birbirine verdikleri hediyeler alışılmışın dışında olsa bile Türk Medeni Kanunu 122/1'e göre istenemeyecektir. Örneğin; Nişanlı erkeğin amcası, nişanlı kadının amcasına alışılmışın dışında bir hediye vermişse bu hediye TMK 122'ye göre geri alınamayacaktır. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri alınabilecektir.

Hediyelerin İspatı ve Bedel Talebi

Hediyelerin verildiği ve iade edilmediği hususu her türlü delil ile ispat edilebilir. Yargıtay uygulamasında en güçlü delil olarak nişan fotoğrafları ve videoları kabul edilmektedir; bilirkişi bu görüntüleri inceleyerek takılan altın listesini çıkarır. Tanık beyanları, banka dekontları, kuyumcu faturaları, sosyal medya paylaşımları ve mesajlaşma kayıtları da delil değerine sahiptir. Hediyenin aynen iade edilmesi mümkün değilse — örneğin altınlar bozdurulmuşsa — mislen iade veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre bedel talep edilir. Bedelin belirlenmesinde Yargıtay yaklaşımı, dava tarihindeki gram altın rayicidir; nişanın bozulduğu tarih ile dava tarihi arasındaki değer artışı genellikle davacı lehine değerlendirilir. 2026 itibarıyla altın fiyatlarındaki dalgalanmalar gözetildiğinde dava değerinin doğru belirlenmesi büyük önem taşır.

Nişanın Bozulması Hediyelerin İadesi Görevli Mahkeme

Hediyelerin İadesi davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi'nin olmadığı yerlerde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olacaktır.

Nişanın Bozulması Hediyelerin İadesi Yetkili Mahkeme

Nişanın bozulması üzerine açılacak olan hediyelerin iadesi davasında yetkili mahkeme genel hükümlere göre belirlenecektir. Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir

Nişanın Bozulması Hediyelerin İadesi Davasını Açabilecek Kişiler

• Nişanlıların her biri
• Nişanlıların ana ve babası
• Nişanlıların ana ve babası gibi davrananlar
• Ölüm halinde ilgililerin mirasçıları

Nişanın Bozulması Nedeniyle Hediyelerin İadesi Davası Zamanaşımı

Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, TMK m. 123 hükmü uyarınca sona ermenin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu süre, nişanın bozulduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Yargıtay yerleşik içtihadına göre bu sürenin niteliği zamanaşımı olup, davalı tarafından def'i olarak ileri sürülmesi halinde dikkate alınır. Doktrinde bu sürenin hak düşürücü süre olduğu yönünde görüşler de bulunmakla birlikte, uygulamada zamanaşımı yaklaşımı baskındır. Bir yıllık sürenin hesaplanmasında nişanın bozulma tarihinin doğru tespiti büyük önem taşır; bu tarihin tanık beyanı, ihtarname tarihi, yazışmalar veya somut olaylarla netleştirilmesi gerekir. Süre kaçırıldığı takdirde dava, esasa girilmeden reddedilme riskiyle karşı karşıya kalır.

Hediye İadesi Davası ile Ziynet Alacağı Davası Arasındaki Fark

Uygulamada en sık karıştırılan konulardan biri, nişan hediyelerinin iadesi davası ile evlilik içinde takılan ziynetlerin iadesine ilişkin ziynet alacağı davası arasındaki ayrımdır. İki dava türü farklı hukuki temellere dayanır ve farklı kurallara tabidir. Aşağıdaki tabloda temel farklar gösterilmiştir:

İmam Nikahı ile Birlikte Yaşam Halinde Durum

Nişanlanma ve ardından imam nikâhıyla birlikte yaşamaya başlayan çiftlerin ayrılması durumunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik uygulamasına göre Aile Hukuku değil, Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır ve görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olur. Bu, hediyelerin iadesi rejimini de doğrudan etkiler: TMK m. 122 yerine genel hükümler ve sebepsiz zenginleşme uygulanır. Bu nedenle birlikte yaşam unsurunun varlığı dava stratejisinin başında değerlendirilmelidir.

Nişanın Bozulması Hediyelerin İadesi Dava Dilekçesi

Nişanın bozulması hediyelerin iadesi davalarında dilekçenin uzman bir avukat tarafından hazırlanması çok önemlidir. Bu nedenle uzman bir avukattan dilekçe için danışmanlık almanızı önermekteyiz.

Bu makale Mayıs 2026 itibarıyla güncellenmiştir.

Hukuki Uyarı

İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.