Kıdem Tazminatı İle İlgili Sorular ve Cevaplar

kıdem tazminatı

1) Kendi isteğimle işten ayrıldım. Kıdem tazminatı alabilir miyim?

Kural olarak işten kendi isteğiyle (istifa) ayrılan işçi, kıdem tazminatı alamamaktadır. Ancak; iş sözleşmesinin askerlik görevi, emeklilik hakkının elde edilmesi, sağlık problemlerinin işin yapılmasına sürekli bir biçimde engel oluşturduğunun belgelenmesi, işverenin iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırı davranışlarda bulunması nedenleri ile işçi tarafından feshi halinde (istifa), çalışma süresinin en az 1 yıl olması koşulu ile işçi kıdem tazminatını alabilecektir.

2) 11 ay çalıştım kıdem tazminatı alabilir miyim?

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için ilk olarak en az 1 yıl süreyle aynı işverenin yanında çalışmış olması gerekmektedir.

3) Yazılı olarak bir iş sözleşmesi imzalamadım. Kıdem tazminatı alabilir miyim?

Yazılı olarak bir iş sözleşmesinin olmaması kıdem tazminatının alınmasına engel değildir. Gerekli koşullar sağlandığında iş sözleşmesi olmasa bile işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

4) Evlendiğim zaman işyerinden kıdem tazminatımı alıp ayrılabilir miyim?

Evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde iş sözleşmesi feshedilerek kıdem tazminatı alınabilir. Bu 1 yıllık sürenin geçmesi üzerine artık kıdem tazminatı hakkı bulunmayacaktır. İmam nikahı geçerli bir evlilik olmayacağından dolayı iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda kıdem tazminatı alınamayacaktır.

5) 17 yıldır çalışıyorum. İşten ayrıldığım zaman kıdem tazminatı alma imkanım var mı?

15 yıl sigortalılık süresini tamamlayan toplam sigorta prim günü 3600 gün olan işçi kıdem tazminatını alarak işinden ayrılabilir. Bir diğer şart da ilk kez sigortalı olduğu tarih 08.09.1999 dan önce olmalıdır. Bu şartlar sağlandığından hiçbir ihbar süresi olmadan işçi istifa edip kıdem tazminatını alabilecektir.

6) Yakında askere gitmem gerekiyor. Kıdem tazminatımı alarak işten çıkabilir miyim?

Çalışmış olduğu işyerinde en az bir yıllık kıdemi olan işçi, asker­lik görevi nedeniyle iş akdini feshedebilir ve bu durumda ona işve­rence kıdem tazminatı ödenecektir. Belirtmek gerekir ki; askerliğin uzun veya kısa dönem er olarak yapılması ile bedelli biçimde yapılması arasında bir fark yoktur.

7) Eşim vefat etti. 5 yıllık bir çalışma süresi vardı. Mirasçısı olarak kıdem tazminatını alabilir miyim?

İşyerinde bir yıllık asgari çalışma şartını yerine getiren işçinin ölmesi halinde, işçinin yasal mirasçıları kıdem tazminatını alabileceklerdir. Yasal mirasçılar dışında da “kıdem tazminatını hak edip hizmet akdi feshedildikten sonra ölüm halinde atanmış mirasçılar da hak sahibi olurlar.” Böyle bir durumda işveren “mahkemeden alınan veraset ilamı ile kendisine başvuran mi­rasçılara, ilamda gösterilen payları oranında ödeme yapmalıdır.”

8) 3 yıl önce haksız bir şekilde işten çıkarıldım. Kıdem tazminatını alma durumum var mı ?

Kıdem tazminatı zamanaşımı süresi 5 yıldır. Eğer gerekli diğer koşullar da sağlanıyorsa kıdem tazminatı alınabilecektir.

9) İşyerimiz başka birine devredildi. Bu durumda kıdem tazminatımı alıp işten çıkabilir miyim?

Bir işyerinin devredilmesinden dolayı iş sözleşmesi haklı bir nedenle feshedilemez. Bu nedenle de kıdem tazminatına hak kazanılamayacaktır.

10) İş yerim başka bir şehre taşındığından dolayı kıdem tazminatımı alıp işten çıkmak istiyorum. Çıkabilir miyim?

İşveren işçi ilişkileri, kanun ile belirlenen esaslar çerçevesinde iş sözleşmelerinde düzenlenmektedir. Bu kapsamda; işin niteliği, görev tanımları, çalışma süre ve koşulları, işçiye ödenecek ücret ve diğer esaslar iş sözleşmelerinde düzenlenmektedir. İş sözleşmesi hükümleri, işyeri uygulamaları veya çalışma koşulları konusunda değişiklik yapmak isteyen işveren, durumu yazılı olarak bildirmek ve işçinin onayını almakla yükümlüdür. İşçi tarafından 6 gün içinde kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamamaktadır.

İş sözleşmenizde “Türkiye’nin her yerinde çalışabilirim” veya buna benzer bir maddenin bulunması durumunda haklı nedenle iş sözleşmenizi feshedemeyeceksiniz. Böyle bir maddenin bulunmaması veya sonradan bu durumu kabul etmemeniz halinde iş sözleşmenizi haklı nedenle feshedip kıdem tazminatına hak kazanacaksınız.

11) Hamile veya doğum nedeniyle işten ayrılınca kıdem tazminatımı alabilir miyim?

Hamilelik veya doğum nedenine dayalı olarak işten ayrılmalar istifa sayılacağından, bu nedenlerle işten ayrılan işçi tazminat haklarından vazgeçmiş sayılmaktadır.

12) İşyerinde çırak olarak çalışmaktayım. Bir yılımı doldurdum. Kıdem tazminatı alabilir miyim?

İşyerinde çırak olarak çalışan bir kişi işten ayrılması durumunda kıdem tazminatı alamayacaktır. Çünkü kıdem tazminatı hakkı İş Kanunu’na tabi işçiler için sağlanmıştır.

13-) İşveren tarafından iş sözleşmem 4857 sayılı İş Kanunu`nun 25/II ( Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri) gerekçesiyle feshedildi. Kıdem tazminatı alabilir miyim?

İş yasamızda işverenlere işçinin Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller nedeniyle iş sözleşmesini (haklı nedenle ve derhal) sona erdirme hakkı 25/2. madde kapsamında tanınmaktadır. Bu fesih türü sonucunda işçi herhangi bir tazminata hak kazanamayacaktır. İşçi haksız bir şekilde sözleşmenin feshedildiğini düşünüyorsa dava açma hakkına sahiptir.

14) 5 yıl önce evlendim. Kıdem tazminatımı alıp işten ayrılabilir miyim?

Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için, evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde iş sözleşmesi feshedilmelidir. Bir yılı geçen fesihler kıdem tazminatı hakkı doğurmayacaktır.

15) Malullük aylığı nedeniyle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

1475 sayılı Eski İş Kanunu`nun yürürlükte bulunan 14`ncü maddesi uyarınca malullük aylığı almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.

16) 13.000 TL net maaşım var. Kıdem tazminatımı alırken net üzerinden mi brüt üzerinden mi alacağım?

2020’nin ilk yarısında işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavanı 6.730.15 lira oldu. Bu da şu anlama geliyor, bu yıl, işçilere ödenecek tazminat 6.730.15 liranın üzerinde olmayacaktır. Maaşın çok yüksek olması kıdem tazminatının o şekilde ödeneceği anlamına gelmez. Ayrıca kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden ödenmelidir.

İşverenlerin kıdem tazminatı tavan miktarı üzerinde tazminat ödemesinde herhangi bir engel yoktur. İşveren tarafından kıdem tazminatı tavan miktarının üzerinde bir ödeme yapılması halinde tavan miktarını aşan kısmı için gelir vergisi ve sigorta priminin hesaplanması gerekmektedir.

17) Kıdem tazminatım ödenirken herhangi bir kesilme olacak mı?

Kıdem tazminatının hesaplanması neticesinde işçiye ödenmesi öncesi sadece damga vergisi (binde 7,59) kesintisi yapılmaktadır.

18) Kıdem tazminatı hesaplanırken ücrete hangi ödemeler dahil edilir?

Yemek yardımı, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı, konut yardımı, eğitim yardımı, çocuk yardımı, aile yardımı, taşıt yardımı, sağlık yardımı, sosyal yardım niteliğindeki yardımlar, devamlı ödenen primler çıplak ücrete dahil edilir. Konuyu biraz daha açacak olursak; Yemek yardımı olarak verilen yemek kartı, yemek çeki veya aylık olarak ödenen yemek parası giydirilmiş ücrete dâhil edilir. Giyecek yardımı da çıplak ücret hesaplamasına dâhildir. Ancak verilen giyeceklerin işyerinde kullanılacaksa yapılan yardımlar tazminat hesaplamasında dikkate alınmaz.

Yol yardımı olarak verilen aylık yol ücreti, otobüs kartı veya araç yardımı ya da işçilere işe gidip gelmeleri için sağlanan servis bedelleri de giydirilmiş ücretin hesaplamasına dahil edilecektir.

19) Kıdem tazminatı hesaplanırken ücrete hangi ödemeler dahil edilmez?

Yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti,  doğum yardımı, ölüm yardımı, fazla mesai ücreti, harcırah, teşvik ikramiyesi, bir defalık verilen ikramiyeler, iş arama yardımı, izin harçlığı kıdem tazminatının hesaplanmasına dahil edilmez.

Primler satışa bağlı ise kesinlik ve devamlılık arz etmeyen niteliğe sahip oldukları için giydirilmiş ücretin hesaplamasında kullanılmaz. Ancak devamlılık arz etmesi koşuluyla ikramiye ve primler giydirilmiş ücrete dahil edilir. Devamlılık demek, herhangi bir ölçüte bağlı olmadan sürekli ya da belli periyotlarda sabit tutarlarda ödenen ödemeler demektir. Sadece satış yapıldığında alınan primler, hedef tutulduğunda ödenen ödüller, performansı belli bir sınırı aştığında alınan ek ödemeler, hangi isimle anılırsa anılsın sürekli ödeme kabul edilmeyecektir

20) Ücretine zam yapılmayan işçi istifa edip kıdem tazminatı alabilir mi?

Ücretlerin hangi dönemlerde veya oranlarda artırılacağına ilişkin herhangi bir çerçeve belirlenmemiştir. Ücret uygulamaları konusundaki yasal düzenleme asgari ücretin altında ücretle işçi çalıştırılamayacağı ile sınırlıdır. Bunun ötesinde ücret uygulamalarına ilişkin esaslar, iş sözleşmelerinde belirlenebilmektedir. İş sözleşmesinde bağlayıcı bir hüküm bulunmaması halinde, uygulamaya ilişkin öncelik işverene aittir. İş sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmamasına karşın, ücret artışlarındaki anlaşmazlık nedeni ile işten ayrılan işçi istifa etmiş sayılacağından, herhangi bir tazminat hakkı olmayacaktır.

21) Bir spor kulübünde profesyonel futbolcu olarak 3 yıl çalıştım. İş Kanununa göre kıdem tazminatı alabilir miyim?

4857 sayılı İş Kanununa göre sporcular İş Kanunu kapsamında değillerdir. Bu nedenle kıdem tazminatı hakları bulunmamaktadır.

22) İşçi, işyerinde çalışırken işyerinden kaynaklanan bir hastalığa yakalanırsa iş akdini feshedip, kıdem tazminatı alabilecek midir?

İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa işçi iş akdini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına
hak kazanabilecektir.

Daha ayrıntılı bilgi ve hukuki destek için bizimle İLETİŞİME geçebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir