İş Kazası Nedir? Hakları ve Bildirimi (2026)
İş kazası, sigortalı bir işçinin işyerinde bulunduğu sırada ya da işin yürütülmesi nedeniyle maruz kaldığı ve onu hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır. Bir olayın iş kazası sayılması, işçiye geçici iş göremezlik ödeneğinden sürekli gelire, açılabilecek tazminat ve tespit davalarına kadar geniş bir hak alanının kapısını aralar. Süreç, kazadan sonraki ilk günlerde atılan adımlara ve yasal bildirim sürelerine sıkı şekilde bağlıdır; gecikme hem işveren için yaptırım hem işçi için hak kaybı riski doğurur. Bu rehber, 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenlemeler ışığında iş kazasının tanımını, bildirim usulünü, işçinin haklarını ve sürecin hukuki çerçevesini bir avukatın bakış açısıyla açıklamaktadır.
İş Kazası Ne Demek?
İş kazası nedir? İş kazası, sigortalının işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve onu hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olaydır. Tanım iki temel düzenlemede yer alır: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesi ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3. maddesi. 6331 sayılı Kanun'a göre kazanın illa işyerinde gerçekleşmesi şart değildir; işin yürütülmesi nedeniyle işyeri dışında meydana gelen olaylar da iş kazasıdır.
İş Kazasının Unsurları
Bir olayın iş kazası olarak nitelendirilmesi için dört unsurun birlikte bulunması gerekir:
- Sigortalılık: Kazaya uğrayanın sigortalı olması,
- Yer/zaman koşulu: Kazanın 13. maddedeki hallerden birinde gerçekleşmesi,
- Zarar: Bedenen veya ruhen bir zararın doğması,
- İlliyet bağı: Olay ile zarar arasında nedensellik bağının bulunması.
İş Kazası Olarak Kabul Edilen Durumlar
SGK'na göre iş kazasından sayılan haller aşağıdaki gibidir.
“İş kazası, aşağıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.”
- Sigortalı işyerinde bulunduğu sırada
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla
- Sigortalı işveren tarafından başka bir yere görevli olarak gönderildiği sırada asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda (gidiş dönüş dahil)
- İşverence sağlanan taşıma sırasında
Bu saydığımız haller dışında iş kazası geçiren çalışanın mutlak suretle sigortalı olması gerekmektedir. Aksi taktirde çalışanın geçirdiği kaza, çalışmıyor gözüktüğü için iş kazası olarak sayılmamaktadır.
İş Kazası Bildirimi
İş kazası olunca işveren ne yapmalı? İş kazası bildirimini kim yapar?
İşçinin iş kazası geçirmesi halinde işveren öncelikle en kısa sürede kolluk kuvvetlerine haber vermelidir. İşveren, kolluk kuvvetlerine sözlü veya yazılı olarak başvurabilir. Ardından 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapılmalıdır.
İş Kazası Nasıl Bildirilir?
İş kazası bildirimi yazılı şekilde veya elektronik ortamda yapılabilir. Elektronik ortamda yapılacak bildirimler yalnızca 4A sigortalılar yani iş sözleşmesi kapsamında bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalılar açısından mümkündür.
Elektronik ortamda bildirim yapmak için e-Devlet sistemi kullanılmalıdır. Bunun için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından verilen kullanıcı kodu ve e-bildirge şifresi ile sisteme girilir. Sistem üzerinden form gönderilerek süreç tamamlanmış olur.
Yazılı bildirim için ise iş kazası bildirim formunun eksiksiz doldurulur. İş kazası bildirim formu elden veya posta aracılığıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir.
İş Kazası Nereye Bildirilir?
İş kazasının meydana gelmesiyle birlikte, işçinin yaralanması veya ölümü durumlarında kazanın olduğu yerdeki kolluk birimine hemen, SGK’ ya ise en geç 3 iş günü içinde “iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi” ile bildirilmesi gerekir.
İş Kazası SGK Bildirim Süresi
İş kazası ne zaman bildirilir? İş kazası yasal bildirim süresi en geç 3 iş günüdür. İş kazası gerçekleştikten sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmesi gerekir. 3 iş gününü geçtikten sonra bildirim yapılması halinde işverene idari para cezası kesilecektir.
Örneğin, Salı günü iş kazası geçiren sigortalının Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Cuma günü yapılması gereklidir.
İş Kazası Bildirmeme Cezası 2026
İş kazası zamanında bildirmeme cezası 2026 yılında en az 44.443,00 TL olmuştur. İş kazasını geç bildiren veya bildirmeyen işverene 44.443,00 TL idari para cezası kesilecektir.
İş kazasını bildirmeme 2026 - iş kazasını geç bildirme cezası 2026, işyerlerinin çalışan sayısı ile işyerinin tehlikeli iş statüsüne göre değişiklik gösterir.
İş Kazası İşveren Sorumluluğu
İşverene işçiyi gözetme yükümlülüğü getirilmiştir. İşverenin, işçilerin sağlığını korumak ve güvenliğini sağlamak bakımından gözetme borcu genel olarak önleme, bilgilendirme ve eğitme şeklinde yükümlülüklerden oluşur.
İşverenin iş sağlığı ve güvenliğine aykırı davranışının idari, hukuki ve cezai yaptırımları bulunmaktadır. Yükümlülüklerine uymayan işveren idari yaptırımlarla karşılaşabileceği gibi, iş kazası sonucunda ölüm veya yaralanma meydana gelmesi durumunda işverenin, hukuki sorumluluğu ve TCK hükümleri gereğince taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçlarından cezai sorumluluğu söz konusu olabilecektir.
İş Kazası Tutanağı
İş yerinde çeşitli nedenlere bağlı olarak meydana gelen iş kazalarında işveren tarafından tutulması gereken tutanağa "iş kazası tutanağı denir. Dolayısıyla iş kazası tutanağı hazırlamakla yükümlü olan kişi işveren veya vekilidir. İş kazası meydana gelmesine rağmen işveren tarafından tutanak tutulmamış ise Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından işveren aleyhine idari para cezası uygulanır.
İş kazası tespit tutanağı, bir işyerinde meydana gelen iş kazasının detaylarını, sebeplerini ve sonuçlarını belgeleyen resmi bir rapordur. Bu rapor iş kazasının meydana geldiği andan itibaren en kısa sürede hazırlanmalı ve ilgili taraflar tarafından imzalanarak onaylanmalıdır. İş kazası olay tutanağı, işveren, işçi ve ilgili diğer tarafların haklarını korumaya yönelik olarak kullanılır ve iş kazalarının değerlendirilmesinde önemli bir belgedir.
İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulur?
İş Kazası Tutanağı Nasıl Yazılır? İş kazası tutanağı, yaşanan iş kazaları sonrasında yapılması gereken işlemlerden biridir ve oldukça dikkatli ve özenli yazılmalıdır. Bu doğrultuda kazanın nasıl meydana geldiğine detaylı bir şekilde yer verilmelidir. Ayrıca iş kazasının yaşandığı esnada olaya şahit olan işçilerin de tanık sıfatıyla tutanağa eklenmesi gerekir. Kazayı geçiren hangi işçi geçirdi ise bu kişinin bilgileri ayrıntılı olarak tutanakta yer almalıdır.
İş kazası tutanağı yazılırken aşağıdaki durumların da yer alması önemlidir:
- Bir işçinin iş kazası geçirmesi halinde işçiye olay yerinde iş yerinin varsa hekimi tarafından tıbbi müdahalede bulunup bulunulmadığı da kayıtlara geçilmelidir. Eğer iş yeri hekimi dışında birisi tarafından müdahale sağlandıysa söz konusu kişinin adı ve soyadı iş kazası tutanağına eklenmelidir.
- Olayın somutlaştırılmasına yönelik iş kazasına neden olan araç ve gereçlerin detaylı olarak yazılması gerekir.
- Kazanın meydana geldiği yerin belli bir planı, krokisi tutanağa eklenmelidir. Olay yeri eski haline getirilmeden iş kazası gerçekleşen yerin fotoğrafları da çekilip tutanağa eklenmelidir. Böylece iş kazasının nasıl gerçekleştiğine dair ayrıntılı bir şekilde bilgi girilmiş olur ve gelecekte yaşanabilecek uyuşmazlık hallerinin önüne geçilir.
İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları
İş kazası geçiren işçi, SGK'dan sağlanan sosyal sigorta haklarından ve işverene karşı tazminat haklarından yararlanabilir. İş kazası sigortasından yararlanmak için herhangi bir asgari prim günü şartı aranmaz. SGK tarafından sağlanan başlıca haklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
Sürekli gelir ve maluliyet eşikleri açısından kısa bir hatırlatma: meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında kaybı sürekli iş göremezlik gelirine, çalışma gücünün %60 oranında kaybı ise malullük aylığına esas alınır.
İş Kazası Sonrası SGK Tarafından Sağlanan Haklar
İş kazası sigortasından doğan haklardan yararlanabilmek için herhangi bir prim günü sınırı bulunmamakta olup, iş kazası sigortasından sağlanan haklar şunlardır:
- Geçici İş Göremezlik Ödeneği
- Sürekli İş Göremezlik Geliri
- Ölüm Geliri
- Evlenme Ödeneği
- Cenaze Ödeneği ( Cenaze ödeneği ile ilgili detaylı bilgi için MAKALEMİZE göz atabilirsiniz.)
Geçici İş Göremezlik Nedir?
Geçici iş göremezlik; sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık hallerinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporlarında belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamama haline denir.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği
Geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafınca ödenen yardımdır. İşçinin iş kazası geçirmesi, hastalanması veya kadın işçinin analık durumundan dolayı çalışmadığı günler için ödenen ücrettir.
İş Kazası Ücreti 2026
İş kazası sonucu geçici olarak çalışamayan işçiye halk diliyle rapor parası ödenir. 2026 yılında iş kazası ücreti için ayakta tedavide günlük 734,00 TL, yatarak tedavide de 550,50 TL olarak ödeniyor.
İş kazası- meslek hastalığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği,
- Yatarak tedavilerde günlük kazancının yarısı,
- Ayaktan tedavilerde ise günlük kazancın üçte ikisidir.
İş Kazası Rapor Parası Ne Kadar 2026?
İş kazası rapor ücreti ne kadar? Rapor parası ve iş görmezlik ödeneği 2026 yılında asgari ücretliler için aşağıdaki gibidir:
Hastalık veya iş kazası halinde geçici iş göremezlik ödeneği bilinen adıyla rapor parası, asgari ücretliler için 2026 yılında için rapor parası ayakta tedavide günlük 734,00 TL, yatarak tedavide de 550,50 TL olarak ödeniyor.
İş Kazası Raporu
Sosyal Güvenlik Kurumunca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.
İş Kazası Rapor Ücreti Ne Zaman Yatar?
Rapor ücreti, işverenin raporu SGK'ya bildirmesinin üzerinden en geç 15 gün geçmesiyle çalışanların PTT veya e-Devlet üzerinden tanımlanan banka hesabına yatırılır. Bu ücretin hesaba yatırılmasıyla birlikte iki ay içerisinde alınması gerekmektedir.
İş Kazası Olması Halinde Yapılması Gerekenler
İş kazası olunca ilk ne yapılmalı? İş kazası gerçekleştiğinde öncelik yaralının sağlığı, ardından delillerin korunması ve yasal bildirimlerin süresinde yapılmasıdır. Sürecin ilk günlerinde izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
- Tıbbi müdahale: Yaralı işçiye derhal ilk yardım ve acil müdahale sağlanır; sağlık ekiplerine haber verilir.
- Kolluğa bildirim: Bağlı bulunulan kolluk birimine (polis/jandarma) derhal haber verilir; özellikle ölümlü ve ağır yaralanmalı olaylarda zorunludur.
- Olay yerinin korunması: Kaza mahalli eski hâline getirilmeden fotoğraflanır; kroki ve deliller korunur.
- Tutanak ve tanık: İş kazası tutanağı düzenlenir; olaya şahit olan işçilerin beyanları tanık sıfatıyla alınır.
- SGK'ya bildirim: İşveren tarafından en geç 3 iş günü içinde SGK'ya “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi” ile bildirim yapılır.
İş Kazası Sürecinde Avukatın Önemi
İş kazası süreçleri, kusur tespiti ve tazminat hesaplaması bakımından teknik ve çok katmanlı olduğundan, sürecin baştan uzman desteğiyle yürütülmesi hak kaybını önler. Kusur oranının belirlenmesi, maluliyet raporlarına itiraz, bilirkişi hesaplamalarının denetimi ve doğru hasıma dava açılması gibi adımlarda yapılan hatalar geri dönülmesi güç sonuçlar doğurabilir. Öner Hukuk ve Danışmanlık, Bakırköy/İstanbul'da iş hukuku alanında, iş kazası geçiren işçilere ve işverenlere bildirim sürecinden dava aşamasına kadar hukuki danışmanlık sunmaktadır. Bakırköy Adliyesi ve çevre İş Mahkemeleri nezdindeki uyuşmazlıklarda süreç titizlikle takip edilir.
