İddet Müddetinin Kaldırılması Davası ve 2026 Uygulaması

iddet süresi

Boşanma kararının kesinleşmesinin ardından kadının yeniden evlenebilmesi için Türk Medeni Kanunu'nda öngörülen üç yüz günlük bekleme süresi, uygulamada “iddet müddeti” olarak adlandırılmaktadır. Bu süre, yalnızca kadın için öngörülmüş kesin olmayan bir evlenme engeli niteliğinde olup; kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya boşanan eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemesi hâllerinde mahkeme kararıyla kaldırılabilmektedir. İddet müddetinin kaldırılması davası, çekişmesiz yargı işi olarak görülmekte ve uygulamada zaman baskısı altında yürütülmektedir. Aşağıda, 2026 itibarıyla güncel mevzuat, yerleşik içtihat uygulaması ışığında bu davanın hukuki çerçevesi, görevli ve yetkili mahkeme, süreç ve uygulamada karşılaşılan sorunlar değerlendirilmektedir.

İddet Ne Demek?

Kadın için evliliğin sona ermesi ve tekrar evlenilebilmesi için geçmesi gereken süre "iddet" olarak adlandırılır.

İddet Müddeti Nedir?

İddet müddeti, evliliği herhangi bir sebeple sona eren kadının yeniden evlenebilmesi için Türk Medeni Kanunu'nda öngörülen üç yüz günlük bekleme süresidir. Halk arasında “bekleme süresi” olarak da bilinen bu süre, kanun lafzında “kadın için bekleme süresi” olarak ifade edilmektedir. Düzenlemenin temel amacı, evlilik sona erdikten sonra doğacak çocuğun soybağındaki olası karışıklığı önlemektir. Zira önceki evlilikten kaynaklanan hamilelik ihtimali, en uzun gebelik süresini karşılayan üç yüz günlük zaman dilimi içinde belirlenebilir niteliktedir. İddet müddeti, yalnızca kadın için öngörülen ve kesin olmayan evlenme engelleri arasında yer alan bir kısıtlama niteliğindedir; erkek için boşanmanın kesinleşmesinden sonra herhangi bir bekleme süresi aranmamaktadır.

Madde 132- (1)Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez. (2) Doğurmakla süre biter. (3) Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.

İddet Süresi Nedir?

İddet müddeti; boşanmasının ardından kadının tekrar evlenebilmesi için beklemesi gereken süredir. İddet müddeti soy bağı dengesi açısından önem arz etmektedir. Zira evlilik birliği içerisinde cinsel ilişki yaşanması durumda kadının gebe olma ihtimali bulunduğundan, nesep karışıklığının önlenmesi amacıyla kanun koyucu tarafından boşanma kararının kesinleşmesinden sonra kadının yeniden evlenmesi için süre kısıtlaması getirilmiştir. Halk arasında bekleme süresi olarak da bilinen iddet müddeti boşanan erkeğin değil yalnızca kadının beklemesi için getirilen bir kısıtlamadır.

Soybağı karışıklığına sebebiyet vermemek adına evliliği sona eren kadın için Türk Medeni Kanununda bir bekleme süresi öngörülmüştür. Kadın için öngörülen bu bekleme süresi kesin olmayan evlenme engellerindendir.

Türk Medeni Kanununun 132. maddesi;

"Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğurmakla süre biter. Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır." şeklindedir.

Çocuk, evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğmuş ve anne de bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır. Bunun aksi bir durum var ise, ispatlanması gerekecektir.

Bu genel kural uyarınca kadın, evliliği sona erdikten ya da eşi öldükten sonra üç yüz gün geçmeden tekrar evlenememektedir. Eğer kadın bu üç yüz günlük süre içerisinde doğum yaparsa, çocuk, boşandığı eşinden sayılacak ve kadının kanuni bekleme süresi bitecektir. Bu sürenin kabul ediliş nedeni en uzun gebelik süresini karşılayan üç yüz günlük süre içerisinde kadının önceki evliliğinden hamile olup olmadığının belirlenmesidir. Kadının hamile olmadığının tespiti veya boşanan eşlerin tekrardan evlenmek istemeleri gibi durumlarda, mahkeme kararı ile  iddet süresi kaldırılabilecektir. Kadının evliliğin sona ermesinden başlayarak beklemesi gereken iddet müddeti süresi 300 gündür.  Evliliğin sona erme tarihi ise boşanma kararının "kesinleştiği" tarihtir.

Medeni Kanunun 132. maddesi uyarınca doğum ile bekleme süresi biter. Yani bunun için ayrıca bir mahkeme kararına gerek yoktur.

İddet Müddetinin Kaldırılması Davası

Soybağı karışıklığına sebebiyet vermemek amacıyla evliliği sona eren kadın için bir iddet süresi belirlenmiştir. Erkek için böyle bir bekleme süresi bulunmamaktadır. Boşanma kesinleştikten sonra erkek hemen evlenebilir.

Kadın için öngörülen iddet süresi kesin olmayan evlenme engelidir. Bu engel dava yoluyla kaldırılabilir. Bu davaya, iddet müddetinin kaldırılması davası veya bekleme süresinin kaldırılması davası denilmektedir. Eğer kadın bekleme süresinin dolmasını beklemeden veya dava açmadan evlenmişse yapılan bu evlilik geçerli bir evliliktir. İptal edilmesi mümkün değildir.

İddet süresinin kaldırılması davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu 382. madde fıkra 2/b.4 hükmünde, çekişmesiz yargı işi olarak belirtilmiştir.

İddet Süresinin Kaldırılacağı Haller

TMK m. 132 hükmü, üç yüz günlük bekleme süresinin mahkeme kararıyla kaldırılacağı iki hal öngörmektedir. Bu hallerin gerçekleşmesi durumunda hâkimin takdir yetkisi bulunmamakta; süre kaldırılmak zorundadır. Ayrıca aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca kadının doğum yapması hâlinde süre, ayrı bir mahkeme kararına gerek olmaksızın kendiliğinden sona ermektedir.

1) Kadının Önceki Evlilikten Gebe Olmadığının Anlaşılması

Bekleme süresinin kaldırılmasının ilk hâli, kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının tıbbi olarak ortaya konmasıdır. Uygulamada bu husus, mahkemece sevk edilecek tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınan kadın doğum uzmanı raporu ile ispatlanmaktadır. Davacı, dilekçesi ekinde önceden alınmış bir sağlık raporu sunabileceği gibi, mahkemenin re'sen sevk kararıyla da rapor alınabilmektedir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre rapor, kadının gebe olup olmadığı hususunda tıbbi kesinlik taşımalıdır.

2) Boşanan Eşlerin Yeniden Birbiriyle Evlenmek İstemesi

İkinci hâlde, boşanan eşlerin tekrar birbiriyle evlenmek istemesi durumunda iddet müddetinin amacı olan soybağı karışıklığı riski ortadan kalkmakta ve mahkeme süreyi kaldırmaktadır. Bu durumda kadının ayrıca sağlık raporu sunmasına gerek bulunmamaktadır; zira evliliğin yeniden eski eşle kurulacak olması, doğacak çocuğun babasının kim olduğu hususundaki belirsizliği bertaraf etmektedir. Kadının dava dilekçesinde, eski eşiyle yeniden evlenme iradesinin bulunduğunu ortaya koyması yeterlidir.

İddet Süresinin Kaldırılması Davası Görevli Mahkeme

İddet müddetinin kaldırılması davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakacaktır.

İddet Süresinin Kaldırılması Davası Yetkili Mahkeme

Bekleme süresinin kaldırılması davasında yetkili mahkeme, bu davayı açacak olan kadının yerleşim yeri mahkemesidir.

Dava Süreci ve Gerekli Belgeler

İddet müddetinin kaldırılması davası, hazırlanacak dava dilekçesinin yetkili aile mahkemesine sunulmasıyla açılmaktadır. Uygulamada dava süresi, mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişmekle birlikte, çoğunlukla iki ila altı hafta arasında sonuçlanmaktadır. Hazırlık aşamasında müvekkilin önceden bir sağlık raporu sunması, sürecin önemli ölçüde kısalmasına imkân tanımaktadır.

Dava açılırken hazır bulundurulması gereken belgeler

  • Boşanma kararının kesinleşme şerhli onaylı sureti
  • Davacı kadının güncel nüfus kayıt örneği
  • Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığını gösteren sağlık kurulu raporu
  • Eski eşle yeniden evlenme talebi söz konusu ise her iki tarafın iradesini gösteren beyan
  • Avukat ile takip ediliyorsa vekaletname
  • Harç ve gider avansı makbuzları

İddet Süresi Kaldırma Ücreti 2026

İddet süresi kaldırma dava ücreti ile ilgili uzman avukatlarımız ile görüşerek ayrıntılı ücreti bilgisi alabilirsiniz.

Bekleme Süresinin Kaldırılması Dilekçe Örneği

İddet müddetinin kaldırılma dilekçesi yazmak oldukça spesifik bir konu olup uzmanlık gerektirmektedir. Herhangi bir hataya mahal vermemek adına uzman avukatlarımızdan yardım almanızın lehinize olacağı kanaatindeyiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşandıktan sonra hemen evlenebilir miyim?

Hayır. TMK m. 132 hükmü uyarınca evliliği boşanma ile sona eren kadın, kararın kesinleşmesinden itibaren üç yüz gün geçmedikçe evlenememektedir. Bu süreyi beklemek istemeyen kadın, yetkili aile mahkemesinde iddet müddetinin kaldırılması davası açabilmektedir. Sağlık raporu sunulması veya eski eşle yeniden evlenme iradesinin ortaya konması hâlinde mahkeme, süreyi kaldırmak zorundadır. Erkek için ise herhangi bir bekleme süresi öngörülmemektedir.

İddet süresi içinde evlenirsem evliliğim geçerli olur mu?

Evet. İddet müddeti kesin olmayan bir evlenme engeli niteliğinde olduğundan, bu süreye uyulmaksızın yapılan evlilik geçerlidir ve iptali mümkün değildir. Ancak TMK m. 285 uyarınca evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası önceki koca sayılmaktadır. Bu durumda gerçek soybağının tesisi, ikinci kocanın TMK m. 286 vd. uyarınca açacağı soybağının reddi davasıyla mümkün olmaktadır.

İddet müddetinin kaldırılması davası ne kadar sürer?

Dava, çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğundan ve genellikle sağlık raporu dışında başka bir delil incelemesi gerektirmediğinden, uygulamada iki ila altı hafta arasında sonuçlanmaktadır. Davacı kadının dilekçe ekinde önceden alınmış bir sağlık kurulu raporu sunması, sürecin önemli ölçüde kısalmasına imkân vermektedir. Mahkemenin iş yoğunluğuna göre süre uzayabilmektedir.

Sağlık raporunu nereden alabilirim?

Sağlık raporu, mahkemenin sevk yazısıyla yönlendirilen tam teşekküllü bir devlet hastanesinin kadın doğum servisinden alınmaktadır. Bunun yanı sıra dava açılmadan önce kadının kendi inisiyatifiyle bir devlet hastanesine başvurarak hamile olmadığına dair rapor alıp dilekçe ekinde sunması da mümkündür. Özel hastanelerden alınan raporlar genellikle aile mahkemelerince yeterli görülmemektedir.

Eski eşimle yeniden evleneceğim, yine iddet süresini beklemem gerekir mi?

Hayır. Boşanan eşlerin tekrar birbirleriyle evlenmek istemesi hâlinde, TMK m. 132 son fıkrası uyarınca mahkeme iddet süresini kaldırmak zorundadır. Bu durumda sağlık raporu sunulmasına da gerek bulunmamaktadır. Dilekçede yeniden evlenme iradesinin açıkça beyan edilmesi yeterlidir. Hâkimin bu hâlde takdir yetkisi bulunmamaktadır.

Eşim vefat etti, iddet süresi ne zaman başlar?

Eşin ölümü hâlinde iddet süresi, ölüm tarihinden itibaren işlemeye başlar. Gaiplik kararıyla evliliğin sona ermesi durumunda ise süre, mahkemenin evliliğin feshine karar verdiği tarihten itibaren hesaplanmaktadır. Boşanma hâlinde ise süre, kararın kesinleştiği tarihten itibaren işlemektedir. Her hâlde üç yüz günlük süre tamamlanmadan kadının yeniden evlenebilmesi, mahkeme kararıyla iddet süresinin kaldırılmasına bağlıdır.

İddet süresinin kaldırılması davasında hangi mahkeme yetkilidir?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakmaktadır. Yetkili mahkeme ise HMK m. 384 hükmü uyarınca davacı kadının yerleşim yeri mahkemesidir. İstanbul'da yerleşik kadınlar bakımından, ikametgâha göre Bakırköy, Büyükçekmece veya İstanbul Anadolu Aile Mahkemeleri sıklıkla yetkili olmaktadır.

Yayın/Güncelleme Tarihi: Bu makale 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve güncel uygulama esas alınarak yayımlanmış/güncellenmiştir.

Hukuki Uyarı: İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments