Edinilmiş Mal Rejiminde Şirket Hisseleri: 2026 Hukuki Değerlendirme

Edinilmiş mallara katılma rejimi yürürlükteki yasal mal rejimi olmasına rağmen, evlilik birliği içinde edinilen şirket hisselerinin tasfiyesi uygulamada en çok ihtilaf yaratan başlıkların başında gelmektedir. Limited ve anonim şirket paylarının hangi koşullarda edinilmiş mal sayılacağı, kar paylarının (temettü) hukuki niteliği, şirket değerinin tespit edilmesinde uygulanacak yöntem ve hisselerin tasfiye tarihindeki sürüm değerinin nasıl hesaplanacağı, hem maddi hem usul hukuku açısından özel bir uzmanlık gerektirmektedir. 2026 itibarıyla Yargıtay'ın yerleşik içtihadı ve Gelir İdaresi'nin güncel uygulaması ışığında, şirket hisselerinin tasfiyesinde izlenecek hukuki yöntem aşağıda ele alınmaktadır.

Edinilmiş Mallarda Şirketin Durumunun Belirlenmesi

• İndirgenmiş nakit akımı yöntemi kullanılarak şirketin piyasa değerinin belirlenmesi,
• Şirketin kar edip etmediğinin, kar etmişse davalı eşe şirket kar payı (temettü=kazanç) ödenip ödenmediğinin, ödenmişse mevcut olup olmadığının ya da her hangi bir yatırıma dönüştürülüp dönüştürülmediğinin, kar payı ödemesi yapılmamışsa karın şirkete yatırım olarak kullanılıp kullanılmadığının araştırılıp belirlenmesi gerekir. Kar payı ödemesi yapılmış veya karın şirkete yatırım olarak kullanılması durumunda, bu miktarların mal rejiminin sona erdiği tarih itibarıyla ulaştığı reel değer belirlenmesi,
• Şirketin varlıklarıyla birlikte borçlarının da belirlenmesi

gerekmektedir. Bunlar belirlendikten sonra ancak tasfiye yapılması gerekir. Dava sürecinde belirleme ve hesaplamaların yapılabilmesi için gerek görülürse mali müşavir, bankacı ve hesap bilirkişi veya bilirkişilerinden de yardım alınmalıdır.

Ayrıca diğer bir önemli durum; Dava konusu şirketin mal rejiminin sona erdiği tarih itibarıyla belirlenen değeri, TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) göz önünde bulundurularak tasfiye (bozmadan sonra verilecek karara en yakın tarih) tarihindeki sürüm değeri belirlenmelidir.

Şirket Kar Payı Hangi Mal Grubuna Girer?

Kişisel mal niteliğindeki şirketin, edinilmiş mallara katılma rejiminin başlamasından sonra eşe ödenen kar payı sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mal olarak değerlendirilecektir. Yani evlilikten önce kurulmuş olan şirket evlilik süresince (edinilmiş mal rejimi kabul edilmesi şartıyla) şirketten elde edilecek olan kar payı eşlerin ortak kazancı sayılır. Peki aksi nasıl kararlaştırılabilir. Bu durumda TMK m. 221/2 ye bakmak gerekir:

Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilirler.

Edinilmiş Mallarda Şirketin Tasfiyesi Durumunda İstenebilecek Alacaklar

• Şirketin eşler arasında mal ayrılığı rejimi geçerliyken kurulması veya edinilmesi halinde eşlerden biri diğer eşe karşı sadece katkı payı isteyebilir.
• Şirketin eşler arasında edinilmiş mal rejimi geçerliyken kurulması veya edinilmesi halinde ise taraflardan biri değer artış payı ve/veya katılma alacağı isteyebilecektir.

Mal ayrılığı rejimi geçerli iken eşlerden birinin şirket hissesi edinilmiş ise bu hisse eşin kişisel malı sayılacaktır. Diğer eş bu kişisel mala katkı yaptığını iddiasında bulunursa "katkı payı" hesabı yapılacaktır. Örneğin; 1995 yılında evlenmiş, 2007 yılında boşanma davası açılarak 2008 yılında boşanma kesinleşmiştir. 1999 yılında bir şirketin hisselerinin yarısı erkek tarafından alınmıştır. Bu alınan hisseler 2002 öncesi olduğu için kişisel mal sayılacaktır. Eğer kadın bu alınan hisselere katkıda bulunduğunu ispat ederse o zaman katkı payı alacağı talep edebilecektir.

Limited ve Anonim Şirket Hisselerinde Değerleme Yöntemi

Şirket hisselerinin tasfiye tarihindeki sürüm değerinin (TMK m. 235) belirlenmesi, tasfiyenin teknik açıdan en zor aşamasıdır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, halka açık olmayan şirketlerde indirgenmiş nakit akımı (DCF) yöntemi başta olmak üzere; şirketin öz sermayesi, son üç yıllık bilançosu, gelir tablosu, nakit akım tablosu, borç-alacak yapısı ve sektörel çarpan analizi birlikte değerlendirilir. Limited şirketlerde pay defteri ve ortaklar kurulu kararları, anonim şirketlerde ise hisse senedi (varsa) ve pay defteri kayıtları ispat aracı olarak kullanılmaktadır. Şirketin mal varlığı kadar borçlarının da tespiti zorunludur; aksi halde net hisse değeri yanlış hesaplanır. Tasfiye tarihi olarak Yargıtay uygulamasında karar tarihi (bozma sonrası verilecek karara en yakın tarih) esas alınmakta ve bu tarihteki sürüm değeri belirlenmektedir.

Limited Şirket ile Anonim Şirket Hisselerinde Tasfiye Farkları

Katılma Alacağı, Değer Artış Payı ve Katkı Payı Ayrımı

Şirket hisselerinin tasfiyesinde talep edilebilecek üç ayrı alacak türü bulunmaktadır. Katılma alacağı (TMK m. 236), edinilmiş malların artık değerinin yarısı üzerinden doğan yasal alacak hakkıdır; talep eden eşin katkı yaptığını ispat etmesine gerek yoktur. Değer artış payı (TMK m. 227), bir eşin diğerinin malına uygun karşılık almaksızın yaptığı katkı oranında doğan alacaktır; örneğin eşin kişisel mal niteliğindeki şirket hissesinin değer artışına diğer eş katkı sağlamışsa bu pay talep edilebilir. Katkı payı ise mal ayrılığı rejimi döneminde (01.01.2002 öncesi) edinilen hisseler bakımından geçerli olup ispat yükü tamamen talep edene aittir. Hangi alacağın talep edileceğinin doğru tespiti, davanın hukuki nitelendirilmesi ve hesabı bakımından kritik öneme sahiptir.

Şirket Hisselerine İhtiyati Tedbir ve Mal Kaçırma Önleme

Boşanma davasının açılması veya mal rejiminin sona erme tehlikesi karşısında, eşin şirket hisselerini üçüncü kişilere muvazaalı olarak devretmesi uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. TMK m. 199 hükmü, ailenin ekonomik varlığının korunması amacıyla hakimin tasarruf yetkisi kısıtlaması kararı vermesine olanak tanımaktadır. HMK m. 389 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla şirket hisselerinin devri engellenebilmektedir. Limited şirketlerde pay defterine, anonim şirketlerde pay defterine ve hisse senedi üzerine tedbir şerhi konulabilmektedir. Muvazaalı devir gerçekleşmiş ise TMK m. 229 kapsamında "eklenecek değer" olarak tasfiyeye katılır ve devir işlemi tasarrufun iptali davasıyla geçersiz kılınabilir. Bu süreçte hızlı hareket etmek son derece önemlidir.

2026 Uygulamasında Yeni Gelişmeler ve Avukatlık Kanunu m. 35/A

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 2026 yılı içinde verdiği bir özelgede, eşin vefatı sonrasında edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamındaki şirket hisselerinin önce mal rejimi tasfiyesine, ardından kalan kısmının terekeye dahil edilmesi gerektiği açıklığa kavuşturulmuştur. Özelge ayrıca Avukatlık Kanunu m. 35/A kapsamında düzenlenen uzlaşma tutanağı ile sağ kalan eşin katılma alacağının ayrıştırılabileceğini de kabul etmiştir. Bu uygulama, hem boşanma sürecinde hem de eşin vefatı halinde tarafların dava açmaksızın çözüme ulaşmalarını mümkün kılmaktadır. 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenleme uyarınca, avukatlık tutanağının notere onaylatılması veya mahkeme kararına bağlanması sürecin geçerliliği açısından önerilmektedir. İlgili düzenlemenin son güncel hali için profesyonel hukuki destek alınması önemlidir.

Mal Rejimi Tasfiyesi Davasında İzlenecek Adımlar

Şirket hisselerinin tasfiyesi davası, mal rejiminin sona ermesine bağlı olarak açılmaktadır. Görevli mahkeme aile mahkemesidir; yetkili mahkeme ise mal rejiminin sona erme sebebine göre farklılık gösterir. Bakırköy'de ikamet eden eşler için Bakırköy Aile Mahkemesi yetkili olmaktadır. Dava sürecinin temel adımları şunlardır:

• Mal rejiminin türü ve başlangıç-bitiş tarihinin belirlenmesi
• Hisse edinim tarihi ve kaynağının belgelenmesi (pay defteri, banka kayıtları, esas sözleşme)
• Şirket bilanço, gelir tablosu ve nakit akım tablolarının toplanması
• Değerleme yönteminin belirlenmesi ve bilirkişi raporu talebi
• Şirket hisselerine yönelik ihtiyati tedbir başvurusu (gerekli ise)
• Katılma alacağı / değer artış payı / katkı payı talebinin hukuki nitelendirilmesi
• Bilirkişi raporuna karşı itiraz hakkının kullanılması ve gerekirse yeni bilirkişi talebi

Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler

Katılma alacağı ve değer artış payı talepleri TMK m. 178 hükmü uyarınca boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre içinde dava açılmadığı takdirde alacak hakkı düşebilmektedir. Boşanma davası ile birlikte fer'i talep olarak mal rejimi tasfiyesi istenebileceği gibi, boşanmanın kesinleşmesi beklenip ardından bağımsız dava da açılabilir. Şirket hisseleri söz konusu olduğunda zamanaşımı kritik önemdedir; çünkü hisse devri ve şirket varlığının değişimi her geçen gün artan risk taşır. Hak düşürücü süreyi durduran veya kesen halller (TBK m. 153 vd.) somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Evlenmeden önce kurduğum şirket boşanmada paylaşıma girer mi?

Evlenmeden önce kurduğunuz şirketin hisseleri TMK m. 220 uyarınca kişisel mal niteliğindedir ve tasfiyeye dahil edilmez. Ancak şirketin evlilik süresince dağıttığı kar payları (temettü) TMK m. 219/4 hükmü gereği aksine yazılı sözleşme bulunmadığı sürece edinilmiş mal sayılır ve diğer eş yarısı üzerinde katılma alacağı talep edebilir. Mal rejimi sözleşmesi ile bu kuralın aksi kararlaştırılabilir.

Eşim şirket hisselerini boşanma öncesi başkasına devretti, ne yapabilirim?

Boşanma davasının açılmasından önceki bir yıl içinde yapılan ve diğer eşin katılma alacağını azaltma kastı taşıyan karşılıksız kazandırmalar, TMK m. 229 uyarınca eklenecek değer olarak tasfiyeye dahil edilir. Devir muvazaalı ise tasarrufun iptali davası ile geçersiz kılınabilir. İhtiyati tedbir yoluyla daha fazla devrin önüne geçilmesi de mümkündür.

Şirket değeri mahkemede nasıl belirlenir?

Şirket değeri uzman bilirkişi tarafından belirlenmektedir. Halka kapalı şirketlerde indirgenmiş nakit akımı (DCF) yöntemi başta olmak üzere öz sermaye değeri, çarpan analizi ve şirketin son üç yıllık mali tabloları birlikte değerlendirilir. TMK m. 235 hükmü uyarınca tasfiye tarihindeki sürüm değeri esas alınır.

Limited şirket hissem var, eşim doğrudan ortak olabilir mi?

Hayır. Mal rejimi tasfiyesi, eşin doğrudan ortaklık sıfatı kazanmasını değil, hisselerin değeri üzerinden alacak hakkını doğurur. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre tasfiyede hisse sahibi eş ortaklığa devam eder; diğer eşin lehine değer üzerinden katılma alacağına hükmedilir.

2002 öncesi alınmış hisselerim için eşimin hiçbir hakkı yok mu?

Hisseler 2002 öncesi alınmışsa kural olarak kişisel mal sayılır ve tasfiyeye girmez. Ancak eşiniz bu hisselerin edinilmesine veya iyileştirilmesine katkı yaptığını ispat ederse katkı payı talep edebilir. Ayrıca 2002 sonrasında elde edilen kar payları edinilmiş mal kabul edilerek katılma alacağına konu olabilir.

Mal rejimi tasfiyesi davası ne kadar sürer?

Şirket hisselerini içeren tasfiye davaları, bilirkişi incelemesinin karmaşıklığı nedeniyle ortalama 2-4 yıl arasında sürmektedir. Şirket sayısı, değerleme uyuşmazlığı ve istinaf/temyiz aşaması toplam süreyi etkilemektedir. Hızlı çözüm hedeflenen davalarda Avukatlık Kanunu m. 35/A uzlaşma tutanağı seçeneği değerlendirilebilir.

Boşanmada şirket hisselerine ihtiyati tedbir konulabilir mi?

Evet. HMK m. 389 vd. ve TMK m. 199 hükümleri uyarınca, eşin şirket hisselerini devretmesini veya değerini düşürmesini önlemek amacıyla pay defterine ihtiyati tedbir şerhi konulabilir. Tedbir kararı için mahkemeye somut delil ve kaçırma şüphesi sunulması gerekmektedir.

Mal Rejimi Tasfiyesi Avukatının Önemi 

Edinilmiş mal rejiminde şirket hisselerinin tasfiyesi, hem maddi hukuk hem de değerleme tekniği bakımından özel uzmanlık gerektiren bir alandır. Limited ve anonim şirketler için farklı ispat araçları, 01.01.2002 öncesi ve sonrası ayrımının doğru kurulması, kar paylarının hukuki nitelendirilmesi ve şirket değerinin tasfiye tarihindeki sürüm değerine göre belirlenmesi süreçleri, hatalı bir hamlenin telafisi neredeyse imkansız sonuçlar doğurabilen alanlardır. Mal kaçırma riskinin yüksek olduğu davalarda ihtiyati tedbir başvurusunun zamanında yapılması ve TMK m. 178 zamanaşımı süresinin gözden kaçırılmaması özellikle önemlidir.

Türkiye genelinde mal rejimi tasfiyesi ve şirket hisselerinin paylaşımına ilişkin uyuşmazlıklarda hukuki sürecin doğru yönetilmesi, somut olaya özgü değerlendirme yapılması ve gerektiğinde mali müşavir, banka bilirkişisi ve hesap bilirkişisi ile koordineli çalışılmasını gerektirir. Öner Hukuk ve Danışmanlık olarak edinilmiş mal rejimi tasfiyesi ve şirket hisseleri davalarında müvekkillerimize hukuki destek sunmaktayız. Konuya ilişkin somut durumunuzun değerlendirilmesi için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.