Cezaevindeki Eş ile Boşanma Davası: 2026 Hukuki Rehber

Eşin tutuklu ya da hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunması, boşanma davasının açılmasına engel teşkil etmemektedir. Ancak süreç, vasi tayini, SEGBİS aracılığıyla duruşmaya katılım, yetki ve görev itirazları gibi teknik usul kurallarıyla doğrudan bağlantılı olduğundan, dışarıdaki eşe yönelik açılan klasik boşanma davalarından önemli farklılıklar göstermektedir. 2026 itibarıyla aile mahkemelerinde dijital yargılama uygulamalarının yaygınlaşması, cezaevindeki eşle boşanma süreçlerini hızlandırmış olmakla birlikte, küçük bir usul hatası bile hak kaybına yol açabilmektedir. İşbu rehberde, cezaevindeki eş ile boşanma davasının tüm hukuki boyutları, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ışığında değerlendirilmiştir.

Cezaevinde Bulunan Kişiye Karşı Boşanma Davası Açılabilir mi?

Cezaevinde bulunan eşe karşı boşanma davası açılması hukuken her zaman mümkündür. Önemli olan, eşin hukuki statüsünün doğru tespit edilmesidir: tutuklu mu, yoksa hükümlü mü olduğu, sürecin yürütülme biçimini belirler. Tutuklu eş, henüz kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığından ehliyetini muhafaza eder; davayı bizzat takip edebilir veya bir vekile vekalet verebilir. Buna karşılık, 1 yıl ve üzeri kesinleşmiş hapis cezasına çarptırılan kişiler, Türk Medeni Kanunu m. 407 uyarınca kanunen kısıtlanır ve kendilerine vasi atanır. Bu durumda davalının kanuni temsilcisi vasi olduğundan, dava dilekçesi vasiye yöneltilmek zorundadır. Aksi hâlde yargılama önemli ölçüde uzayabilir ve usuli hak kayıpları gündeme gelebilir.

Tutuklu Eş ile Hükümlü Eş Arasındaki Hukuki Farklar

Cezaevindeki Eş ile Boşanma Davası Süreci — Adım Adım

Mevzuat ve uygulamada genel olarak izlenen süreç adımları şu şekilde özetlenebilir:

1. Davalı eşin hukuki statüsü belirlenir: Tutuklu mu, hükümlü mü olduğu e-Devlet ve UYAP üzerinden teyit edilir.
2. Vasi tayini durumu sorgulanır: Hükümlü için Sulh Hukuk Mahkemesi'nin vasi atayıp atamadığı incelenir; vasi atanmamışsa atanması talep edilir.
3. Yetkili mahkeme tespit edilir: Davacı eşin yerleşim yeri ya da eşlerin son 6 aydır birlikte oturduğu yer mahkemesi.
4. Dava dilekçesi hazırlanır: Vasi varsa dilekçe vasiye yöneltilir; delil olarak ceza mahkemesi kararı, infaz bilgileri, sicil kaydı sunulur.
5. İhtiyati tedbir talep edilir: Mal kaçırma riskine karşı edinilmiş mallar üzerine tedbir konulması istenir.
6. SEGBİS bağlantısı talep edilir: Cezaevindeki eşin duruşmaya katılımı için mahkeme aracılığıyla cezaevi müdürlüğüne müzekkere yazılır.
7. Tedbir nafakası ve geçici velayet talep edilir: Dava süresi boyunca eş ve müşterek çocuklar lehine geçici düzenlemeler yapılır.
8. Hüküm ve kesinleşme: Anlaşmalı dosyalarda ilk celsede karar verilebilirken, çekişmeli davalarda yargılama 1,5-2,5 yıla kadar uzayabilmektedir.

Cezaevinde Bulunan Kişi Boşanma Davası Açabilir mi?

Eşim cezaevinde boşanmak istiyorum? Cezaevinde bulunan kişi boşanma davası açabilir. Bu kişi eğer tutuklu ise öncelikle cezaevine bir noter görevlisi çağırmalı ve noter görevlisi aracılığıyla bir avukatı vekil tayin etmelidir. Bu sayede boşanma sürecini takip edebilecektir.

Cezaevinde bulunan kişi şayet bir yıl ve daha fazla süreli bir hapis cezası ile hükümlü ise bu kişinin kanun gereği kısıtlıdır ve kendisine bir vasi tayin edilmesi gerekmektedir. Kendilerine vasi tayini yapılmış kişiler kanun gereği boşanma davalarını kendileri açamazlar. Bu davaları vasileri tarafından açılır.

Cezaevindeki Eşten Nafaka Alınabilir mi?

Nafaka borçlusunun tutuklu ya da hükümlü  olması nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bu konu Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2019/223 Esas,  2019/849 Karar Sayılı Kararında şu şekilde ifade edilmiştir:

'.......Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince, gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden almak zorundadır. Yine boşanma veya ayrılık vukuunda çocuk kendisine tevdi edilmemiş taraf gücüne göre onun bakım ve eğitim giderlerine katılmakla yükümlüdür. Bu hususu hakim görevi gereği kendiliğinden dikkate alması gerekmektedir. Dosya kapsamından davalı erkeğin cezaevinde hükümlü olduğu anlaşılmaktadır. Davalının cezaevinde tutuklu veya hükümlü olması, tedbir ve iştirak nafakası ile sorumlu tutulmamasını gerektirmez. Tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek dava tarihinden geçerli olmak üzere velayeti davacı anneye verilen ortak çocuk 2002 doğumlu Nuray yararına davalının mali gücü oranında tedbir ve iştirak nafakasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Ortak çocuk 12.07.1999 doğumlu .......yararına ergin olduğu tarihe kadar tedbir nafakasına hükmedilmemesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince, gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına , geçimine , malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına lişkin geçici önlemleri kendiliğinden almak zorundadır. O halde; Türk Medeni Kanunu’nun 185/3. ve 186/3. maddeleri uyarınca, tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek dava tarihinden geçerli olmak üzere davacı kadın yararına uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Mahkemece davacı kadının çalıştığı ve davalı erkeğin hükümlü olması sebebiyle, yoksulluk nafakası talebinin reddine karar verilmişse de, dosya içindeki kolluk araştırmasında davacı kadının ev hanımı olduğunun belirlendiği, ancak bir kısım tanıklarca da organize sanayide çalıştığı beyan edilmiştir. Mahkemece kadının sürekli gelir getiren bir işte çalışıp çalışmadığı, gelir elde ediyorsa bu gelirin kendisini yoksulluktan kurtarıp kurtarmayacağı, işten ayrılmış ise hangi tarihte işten ayrıldığı, kendi rızası ile işten ayrılıp ayrılmadığı ve davalı erkeğin de herhangi bir geliri ve malvarlığının olup olmadığı araştırılarak sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yoksulluk nafakası hakkında karar verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir........'

Cezaevindeki Eş İle Anlaşmalı Boşanma

Kişi eğer tutuklu ise boşanma dava açılan mahkemeden kişinin hangi cezaevinde tutuklu olduğu bildirilir ve eşin duruşmada bulunması sağlanır. Anlaşmalı boşanmalar çoğunlukla tek celsede tamamlanırlar. Dolayısıyla kişi aynı ilde bir cezaeviyse mahkemeye bizzat katılacak, başka ilde ise SEGBİS yoluyla mahkemece dinlenebilecektir.

Kişi hükümlü ise bu kişiye bir vasi ataması yapılır. Dava vasiye yöneltilir. Şayet cezaevindeki kişinin işlemiş olduğu suç, boşanmak isteyen taraf açısından ortak hayatı çekilmez hale getirmiş ise mahkemeye bu durumun sunulması boşanmaya karar verilmesi için geçerli sebeplerden biridir.

Davayı açacak olan eş, davalı eşe vasi tayin edildiğini biliyor ise dava dilekçesinde vasiye mutlaka yer verilmelidir. Bu hususlara riayet edilmediğinde yargılama önemli ölçüde uzayabilir ve bu uzama tarafların haklarının ihlaline sebebiyet verebilir.

Anlaşmalı boşanma protokolü mahkemeye verildiyse ancak sözleşmeye taraflar protokole uymadı ise yani sözleşmede yazılı hususlar yerine getirilmedi ise veya eşlerden biri boşanmaktan vazgeçtiyse boşanma duruma göre çekişmeli boşanma davasına dönebilecektir.

Vasi Anlaşmalı Boşanma Davası Açabilir mi?

Vasi olan kişinin anlaşmalı boşanma davası açması mümkün değildir. Açılan bir anlaşmalı boşanma davasını da kabul etmesi mümkün değildir.

Konu ile ilgili Yargıtayın kararı şu yöndedir;

Davacı, hükümlü olması nedeniyle vasisi aracılığıyla açtığı boşanma davasında eşinin de boşanma talebini kabul ettiğini beyan etmiş, davalı eş de cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanında boşanmayı kabul ettiğini bildirmiştir. Mahkemece, davacının hükümlü olması nedeniyle anlaşmalı boşanmanın mümkün olmadığı belirtilerek davaya çekişmeli olarak devam edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Davacı almış olduğu kesinleşmiş hapis cezası nedeniyle kısıtlanmıştır. O halde sınırlı ehliyetsiz olan davacı, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarını yasal temsilcisinin rızası olmadan kullanabilir. Davacının talebi Türk Medeni Kanununun 166/3 maddesinde düzenlenen “anlaşmalı boşanmaya” yöneliktir. Mahkemece, davacı bulunduğu cezaevinden getirtilerek, davalı da davet edildikten sonra beyanlarının alınması ve şartları oluştuğu takdirde “anlaşmalı olarak” boşanmalarına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA oybirliğiyle karar verildi.

Davayı Açan Eşin Aynı Zamanda Vasi Olması Durumu

Pratikte sıkça karşılaşılan ancak rakip içeriklerin çoğunda atlanan bir senaryo, boşanma davası açmak isteyen eşin aynı zamanda hükümlü eşin vasisi olarak atanmış olmasıdır. Bu durumda menfaat çatışması açıktır: vasinin kanuni temsil görevi ile davacı sıfatı bağdaşamaz. Çözüm yolu, öncelikle vesayet makamından vasilikten çekilmenin talep edilmesi ve yeni bir vasi atanmasıdır. Yeni vasinin atanmasının ardından boşanma davası bu yeni vasiye karşı açılabilmektedir. Süreç teknik nitelikli olduğundan, vasilikten çekilme ile boşanma davasının zamanlamasının doğru kurgulanması büyük önem taşımaktadır.

Cezaevindeki Eşten Nafaka Alınabilir mi?

Eşin cezaevinde tutuklu veya hükümlü olması, nafaka yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmamaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadında, davalının cezaevinde bulunmasının tedbir nafakası ile iştirak nafakasına hükmedilmesine engel olmadığı, hâkimin tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını birlikte değerlendirerek nafakaya hükmetmek zorunda olduğu vurgulanmıştır. Önemli bir uygulama riski şudur: cezaevinde gelir elde edemeyen hükümlü eş aleyhine birikmiş nafaka borcu, tahliye sonrasında ödenemediği takdirde İcra ve İflas Kanunu m. 344 uyarınca tazyik hapsi yaptırımına yol açabilmektedir. Bu nedenle nafaka talebinde bulunan eş, somut olayın koşullarına göre miktarın hakkaniyete uygun belirlenmesini, gerektiğinde tahliye tarihinden itibaren işlemeye başlaması yönünde talepte bulunmayı değerlendirmelidir.

Hükümlü Eş ile Vasi Tayini ve Vesayet Süreci

Türk Medeni Kanunu m. 407, kesinleşmiş bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her ergin kişinin kısıtlanmasını öngörmektedir. Vasi tayini sürecinde ceza infaz kurumu müdürlüğü, hükümlünün cezaevine girmeden önceki yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine ihbarda bulunur ve bu mahkeme vesayet makamı sıfatıyla vasi atar. Boşanma davası açılmadan önce davalı eşe vasi atanıp atanmadığının e-Devlet veya UYAP üzerinden teyit edilmesi büyük önem taşır. Davalının vasisi varken dava doğrudan davalıya yöneltilirse, yargılama esnasında bu eksiklik fark edilir ve usul ekonomisi açısından önemli gecikmeler yaşanır.

SEGBİS ile Cezaevinden Duruşmaya Katılım — 2026 Uygulaması

Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS), 2026 itibarıyla aile mahkemelerinde cezaevindeki tarafların duruşmaya katılımı için yaygın biçimde kullanılan resmi yöntem hâline gelmiştir. Cezaevindeki eşin bulunduğu ceza infaz kurumu ile aile mahkemesi arasında kurulan canlı bağlantı sayesinde, taraf duruşma salonuna fiziksel olarak getirilmeksizin beyanını verebilir. Bu uygulama özellikle farklı illerdeki cezaevlerinde bulunan eşler için süreci önemli ölçüde hızlandırmaktadır. SEGBİS bağlantısı için mahkemece ilgili cezaevi müdürlüğüne müzekkere yazılır; günü ve saati önceden bildirilir. Anlaşmalı boşanmalarda hâkim, hükümlü eşin SEGBİS üzerinden boşanma iradesini özgürce açıkladığına kanaat getirdiği takdirde, tek celsede boşanma kararı verebilmektedir.

Cezaevindeki Eşe Karşı Açılan Boşanma Dava Dilekçesi Örneği

Cezaevindeki eşe karşı açılan boşanma dava dilekçesine BURADAN ulaşabilirsiniz. Ancak unutulmamalıdır ki her davada talepler farklı olabilir. Yüklenen örnek dilekçe tüm taleplerinizi içermeyebilir. Bu nedenle dilekçe hazırlarken mutlaka uzman boşanma avukatından hukuki yardım almanızı önermekteyiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim tutuklu ama henüz hüküm giymemiş, anlaşmalı boşanabilir miyim?

Evet, mümkündür. Tutuklu eşin ehliyeti tam olduğundan, noter aracılığıyla avukata vekalet vererek veya SEGBİS yoluyla duruşmaya bağlanarak anlaşmalı boşanma davasına taraf olabilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre tek celsede karar verilebilmesi, tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda mutabık olmalarına bağlıdır.

Vasisi olduğum hükümlü eşten nasıl boşanabilirim?

Aynı kişinin hem vasi hem de davacı sıfatlarını taşıması menfaat çatışmasına yol açtığından, öncelikle vesayet makamına başvurarak vasilikten çekilme talebinde bulunmanız gerekmektedir. Vesayet makamı (Sulh Hukuk Mahkemesi) yeni bir vasi atadıktan sonra, boşanma davası bu yeni vasiye karşı açılır. Türk Medeni Kanunu m. 411 ve devamında vasilikten çekilme sebepleri düzenlenmiştir.

Eşim cezaevinde, bana boşanma davası açabilir mi?

Tutuklu eş, ehliyetini koruduğundan noter aracılığıyla avukata vekalet vererek size karşı boşanma davası açabilir. Hükümlü eş ise sınırlı ehliyetsiz olduğundan, bizzat veya vasi aracılığıyla davayı açabilir; ancak boşanma talebi kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan kabul edildiğinden, Yargıtay içtihatları uyarınca hükümlü eş kendi iradesiyle davayı başlatabilmektedir.

Eşim cezaevinden çıktığında boşanma kararına itiraz edebilir mi?

Boşanma davası süresince tebligatlar usulüne uygun yapılmış, savunma hakkı vasi veya SEGBİS aracılığıyla tanınmış ve karar kesinleşmiş ise, eşinizin tahliye sonrasında kesinleşmiş karara itiraz hakkı bulunmamaktadır. Ancak tebligat eksikliği veya savunma hakkının kısıtlandığı hâllerde yargılamanın yenilenmesi (HMK m. 374 vd.) gündeme gelebilir.

Cezaevindeki eşten nafaka alabilir miyim?

Evet, eşin cezaevinde olması nafaka yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmamaktadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre hâkim, eşlerin ekonomik ve sosyal durumlarını birlikte değerlendirerek tedbir nafakasına ve iştirak nafakasına hükmetmek zorundadır. Ancak tahliye sonrası ödenemeyen nafaka borçları İcra ve İflas Kanunu m. 344 uyarınca tazyik hapsi riski doğurabilir; bu nedenle miktar belirlemesinin somut olayın koşullarına uygun yapılması önemlidir.

Cezaevindeki eşim malları kaçırırsa ne yapabilirim?

Boşanma davası ile birlikte veya ayrı bir dilekçeyle aile mahkemesinden, edinilmiş mallar üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilebilir. Bu sayede dava süresince taşınmaz ve araç gibi mallar üzerinde devir işlemi engellenir. Eğer satış çoktan gerçekleştirilmişse, mal rejiminin tasfiyesi davasında bu kötü niyetli devirler hesaba katılarak zarar tazmini istenebilir.

SEGBİS ile boşanma duruşması nasıl yapılır?

Mahkeme, davalının bulunduğu ceza infaz kurumu müdürlüğüne müzekkere yazarak duruşma günü ve saatini bildirir. İlgili gün ve saatte cezaevindeki SEGBİS odasından kurulan canlı bağlantı ile davalı eş duruşma salonuna sesli ve görüntülü olarak katılır; beyanları zabıtta tutulur. 2026 itibarıyla aile mahkemelerinde bu uygulama yaygın biçimde işletilmektedir.

Sonuç ve Profesyonel Hukuki Destek

Cezaevindeki eş ile boşanma süreci; tutuklu/hükümlü ayrımı, vasi tayini, SEGBİS uygulaması, yetkili mahkemenin belirlenmesi, nafaka ve mal rejimi tasfiyesi gibi pek çok teknik aşamayı barındıran karmaşık bir hukuki süreçtir. Yargılamanın her aşamasında atılan adımların 2026 güncel mevzuatı ve Yargıtay içtihatları ışığında değerlendirilmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından kritik önem taşımaktadır. Bakırköy merkezli Öner Hukuk ve Danışmanlık, İstanbul ve çevresindeki ceza infaz kurumlarında bulunan eşlere yönelik boşanma davalarında yıllara dayanan uygulama deneyimi ile aile hukuku alanında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için iletişim sayfamız üzerinden randevu talebinde bulunabilirsiniz.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.